Ayça Alaylı | Gaia Dergi

Koç Üniversitesi Vegan Haftası’nda Zülal Kalkandelen etik veganizmi anlattı

Ayça Alaylı — Wed, 02 Dec 2015 13:11:53 +0000

Veganizm, dünya çağında yeni yeni ivme kazanmaya başlamış bir hareket. Kapsamı, savunduğu konular ve uygulamaları henüz büyük kitleler tarafından tam olarak anlaşılmamış olsa da bu bağlamda sevindirici gelişmeler yaşanıyor. Kişiler; sağlık, çevre veya etik gibi çeşitli sebeplerle veganlığı seçebiliyor. Zülal Kalkandelen de Koç Üniversitesi Vegan haftası kapsamında “Etik veganizm” hakkında konuştu. “Veganlık bir şiddetsizlik hareketidir” […]

Sonrası Koç Üniversitesi Vegan Haftası’nda Zülal Kalkandelen etik veganizmi anlattı Gaia Dergi

Susam Sokağı’nda otizmli bir arkadaş: Julia

Ayça Alaylı — Thu, 22 Oct 2015 15:15:13 +0000

Elmo ve Abby Cadabby’nin yeni bir arkadaşı var ve bu arkadaşları otizm spektrum bozukluğuna sahip. “Susam Sokağı ve Otizm: Her Çocuğun Harikalığını Görün” (Sesame Stree and Autism: See Amazing in All Children) adı altında başlatılan girişim ile birlikte ailelerin ve çocukların otizm hakkında bilinçlendirilmesi hedefleniyor. Bu girişim ile birlikte otizmli Julia’yı izleyicilere tanıtmışlar. Programın ana […]

Sonrası Susam Sokağı’nda otizmli bir arkadaş: Julia Gaia Dergi

Savaş ve çocuk: Yan yana gelmemesi gereken iki kelime

Ayça Alaylı — Tue, 08 Sep 2015 17:24:13 +0000

Sosyal medya, ölen binlerce çocuktan birinin kıyıya vurmuş cansız bedeninin fotoğrafı ile günlerdir sarsılıyor. Bu insanlık dışı ve akıl almaz görüntü, geldiğimiz noktayı sessiz bir çığlık ile yüzümüze vuruyor. Bir fotoğrafın gözler önüne serilmesi ile alevlenen ortalık, resimsiz ve isimsiz binlerce çocuğa da aynı duyarlılık ile yaklaşabilmeli. Bilgisayar ekranlarından gördüğümüz fotoğrafla, okuduğumuz yazılarla ne kadar […]

Sonrası Savaş ve çocuk: Yan yana gelmemesi gereken iki kelime Gaia Dergi

Nicki Minaj’ın “Anaconda” şarkısı ile çevre kirliliğini protesto etmek

Ayça Alaylı — Wed, 05 Aug 2015 13:28:53 +0000

Sürekli burun kanamaları, genital bölgede rahatsızlıklar, beyin hasarları, yetişkin ve çocuk ölümleri… Bütün bunlar Hindistan’ın Kodaikanal bölgesinde yaşanmış ve etkileri sürmeye devam eden olaylar. Nedeni ise Hindistan Unilever tarafından usulsüzce çevreye saçılan cıva atıklarının toprağa ve suya karışması. Fabrika 2001’de kapatılmış. Fakat daha sonrasında ölümler devam etmiş. Cıva zehirlenmesinden dolayı 45 yetişkin ve 12 çocuk […]

Sonrası Nicki Minaj’ın “Anaconda” şarkısı ile çevre kirliliğini protesto etmek Gaia Dergi

Dünyada sadece dört kuzey beyaz gergedanı kaldı!

Ayça Alaylı — Fri, 31 Jul 2015 13:29:16 +0000

Dünya üzerinde kalan son beş kuzey beyaz gergedanından birinin ölümü duyuruldu. Nabiré isimli, 31 yaşındaki dişi gergedanın ölümü, bu nadir türün yok olmaya yüz tuttuğunun bir göstergesi oldu. Çek Cumhuriyeti’ndeki uzmanlar Nabiré’nin patlayan bir kist nedeniyle öldüğünü belirtti. Kistin durumu ve büyüklüğü nedeni ile tedavi edemediklerini de eklediler. Přemysl Rabas, Nabiré’nin yaşadığı hayvanat bahçesinin direktörü, […]

Sonrası Dünyada sadece dört kuzey beyaz gergedanı kaldı! Gaia Dergi

Yarının çocukları kendilerine Lego’dan protez yapabilecek

Ayça Alaylı — Wed, 29 Jul 2015 11:29:45 +0000

Kolunuzun bir ucuna tık diye bir makine veya bir Star Wars Uzay gemisi takabildiğinizi hayal edin. Lego’nun ileri seviye protez tasarımları sayesinde bu çok yakın zamanda protez kullanan çocuklar için sıradan bir oyun haline gelebilecek. Teknolojik protezler, Kolombiyalı tasarımcı Carlos Arturo Torres’in ödüllü projesi “Iko Creative Prosthetic System” sayesinde yaratılmış. Çocuklar kendi kol veya bacak […]

Sonrası Yarının çocukları kendilerine Lego’dan protez yapabilecek Gaia Dergi

Irk ayrımını yerle bir eden güzel ailelerin fotoğrafları

Ayça Alaylı — Mon, 27 Jul 2015 14:03:39 +0000

Belki duymuşsunuzdur, 19’uncu yüzyıl literatüründe çokça anılan bir terim vardır: Mulatto. Biri siyah biri beyaz anne babadan doğan kişi anlamına gelmektedir. Bu terime göre bu kişi sürekli depresyonda ve iki ırk rengi arasında sıkışmıştır. Ama bu konu bugün çift ırklı (bi-racial) bir Amerika başkanının varlığı ile daha çağdaş bir toplumun dengesinde, etkisini yitirmiş gibi görünüyor. […]

Sonrası Irk ayrımını yerle bir eden güzel ailelerin fotoğrafları Gaia Dergi

Ofis küplerinden doğaya özlem duymak

Ayça Alaylı — Sun, 19 Jul 2015 16:23:01 +0000

Ne zaman olduğunu anlamadan oyun parklarından, bahçelerden veya sokak aralarından koparılıp, “kariyer” yapacağımız ofislere konuveriyoruz. Ağaç altı gölgesinde piknik hayalleri kurarken, “kişisel gelişim” göstermemiz ve “performansımızı” artırmamız bekleniyor. Peki nerede bunu yapacağız? Genelde penceresiz ve “cubicle” ile dolu havasız ofislerde. Cubicle kelimesinin terimsel Türkçe karşılığı var mı bilmiyorum, fakat hücre, küçük oda, bölme, odacık gibi […]

Sonrası Ofis küplerinden doğaya özlem duymak Gaia Dergi

Ne mavi, ne pembe: Mor gökkuşağı çocukları

Ayça Alaylı — Mon, 11 May 2015 11:20:01 +0000

Cinsiyetçilik etrafımızı sarmış durumda. İyileşmeler tabii var, yok değil. Ama yine de toplumsal cinsiyet rollerimizin çemberinde yaşıyoruz. Görünmez bir pelerin gibi sırtımıza giyiyoruz bu rolleri, fark etmiyoruz. Reklamlarda, dizilerde, filmlerde, sokakta, evde, okulda, çocuk kitaplarında, oyuncak reyonlarında… Sayısız noktada pusu kurmuş cinsiyet rolleri ve cinsiyetçilik. Çocukların sevecekleri oyuncaklara bile karar veriyor bu illet, giyecekleri giysilere, […]

Sonrası Ne mavi, ne pembe: Mor gökkuşağı çocukları Gaia Dergi

Başka bir dünya mümkün (mü)?

Ayça Alaylı — Thu, 30 Apr 2015 17:19:50 +0000

Bizi biz yapan faktörlerin ne olduğu ile ilgili birçok fikir ve çalışma var psikoloji literatüründe. Kişilik özellikleri ve benlik gelişimi biyolojik temelli diğer bilimler tarafından da araştırılıyor. Ama ben size sosyal çevrenin etkili gücünden bahsedeceğim. Kendi benliğinizi oluşturan özelliklerinizi düşündüğünüzde bunu yaşadığınız ailenin, toplumun, okulun ve benzeri bir çevrenin etkisinden ayrı olarak düşünebilmek çok da kolay […]

Sonrası Başka bir dünya mümkün (mü)? Gaia Dergi

Neden evcil hayvanlarla birlikte yaşamalıyız?

Ayça Alaylı — Thu, 23 Apr 2015 12:24:30 +0000

İnsanlar ikiye ayrılıyor: Evcil hayvanlarla birlikte yaşayanlar ve asla yaşamam diyenler. Yaşamam diyenlerin kendilerince haklı sebepleri olabilir. Korkular, rahatsız komşular veya zararlarına dair (yanlış) inanışlar. Bana sorarsanız evcil hayvanlarla uzun süreli bağ kurmanın güzelliğini, tecrübe etmeyen pek fark edemez. Eve geldiğinizde sizi mutlulukla karşılayan, karşılıksız seven ve bunu hissettiren bir canlının olması paha biçilemezdir. Hem […]

Sonrası Neden evcil hayvanlarla birlikte yaşamalıyız? Gaia Dergi

Baba olmanın dayanılmaz güzelliği

Ayça Alaylı — Thu, 12 Mar 2015 14:49:33 +0000

Birçok kültüre göre “annelik” çok değerli bir kavram. Biyolojik açıdan da yeni doğan bebeğin ilk iletişimi ister istemez anne ile oluyor. Ama anne-bebek ilişkisine ilgi gösterirken baba rolünü kaçırıyorsak? Günümüze kadar psikoloji bilimi ve gelişim psikologları çok büyük oranda anne ve çocuk ilişkisine odaklandılar. Çocuk gelişimi üzerine yapılan sayısız araştırma en temel bilgileri annelerden toplama […]

Sonrası Baba olmanın dayanılmaz güzelliği Gaia Dergi

Çocuklara geri dönüşümü öğretmenin 5 adımı

Ayça Alaylı — Wed, 04 Mar 2015 18:09:08 +0000

Çocuklara geri dönüşümü öğretmek neden önemlidir? Doğa, insan, hayvan ve evren sevgisi çocuklara küçük yaşlardan itibaren aşılanabilir. Onlara keşfetme olanağı sağlamak, çevrelerine itina ile yaklaşmalarını sağlayacak şekilde rol model olmak, hayvanlarla iletişime geçmelerine yardımcı olmak oldukça basit olan ama okul öncesi eğitimde nedense tek tip eğitim sistemlerinin ağlarına takılıp kaldığından dolayı es geçilen pratikler. Özellikle […]

Sonrası Çocuklara geri dönüşümü öğretmenin 5 adımı Gaia Dergi

Dünya çocukları için bebeğiyle yollarda bir kadın: Olga!

Ayça Alaylı — Mon, 23 Feb 2015 19:14:57 +0000

Bundan üç yıl önce bir kadınla tanıştım. Kocaman mavi gözlü, güleç yüzlü, her zaman pozitif ve dünya insanı bir kadın. Adı Olga. Hem de doğru düzgün aynı dili bile konuşamıyorduk. İngilizcesi yok denecek kadar azdı Olga’nın… İlk tanıştığımız andan itibaren onun çok farklı olduğunu hissetmiştim. İngilizce bilmese de her dilden insanla anında anlaşabilirdi. Her yönüyle minimal […]

Sonrası Dünya çocukları için bebeğiyle yollarda bir kadın: Olga! Gaia Dergi

Çocukların Çevre Hakları: Çevre Güvenliği

Ayça Alaylı — Mon, 16 Feb 2015 20:43:16 +0000

Yaşadığımız evrenin hiçbirimize ait olmadığını ve elimizde emanet olduğunu unutmamak lazım. Şunu da hatırlamakta fayda var: Bu dünya artık çocuklara bırakılacak bir miras değil, onların hesabından çalınmaya başlanmış bir borç. Bugün çocuk olanların yetişkin olduklarında yaşacakları bütün çevresel olumsuzlukların sorumlusu artık bizleriz. Birçok bilim insanı geri dönülmez ve geçen yüzyıllara oranla çok hızlı oluşan değişimlerin […]

Sonrası Çocukların Çevre Hakları: Çevre Güvenliği Gaia Dergi

Çocukların Çevre Hakları: Temiz su ve çocuk

Ayça Alaylı — Mon, 09 Feb 2015 13:36:58 +0000

Temiz su olmadan yaşamak… Söylemesi kolay, ama hayal etmesi o kadar zor ki. Evinizde su kesintisi olduğunda bile yaşadığınız sıkıntı ve bıkkınlığı düşünün. Ne kadar çekilmez değil mi? Elinizi ve yüzünüzü yıkamak isteyip de hiç su bulamadığınızı düşünün; giysilerini yıkamadan tekrar tekrar giymek durumunda olduğunuzu da, veya temiz tuvalete erişiminiz olmadığını, hatta ve hatta yiyeceklerinizi […]

Sonrası Çocukların Çevre Hakları: Temiz su ve çocuk Gaia Dergi

Çocukların çevre hakları: Her çocuğun barınma hakkı vardır

Ayça Alaylı — Tue, 03 Feb 2015 14:35:51 +0000

İnsan hakları kavramı bugün artık neredeyse çerez gibi kullanılıyor. Altında yatan fikir çok sade ve basit bir temele dayanıyor; insanca, eşit ve özgür yaşamak. Ama bu kadar fazla kullanıyor olsak da çoğumuzun aklından çocukların da birer birey olduğu geçmiyor. Öyle ki, bugün çok ağır şartlar altında yaşamaya çalışan binlerce çocuk olmasına rağmen durum böyle. Dünya […]

Sonrası Çocukların çevre hakları: Her çocuğun barınma hakkı vardır Gaia Dergi

Doğal bir başkaldırı: Alakır’ın Sesi

Ayça Alaylı — Mon, 26 Jan 2015 12:12:20 +0000

Bu hafta uzun süre önce aklımda yer etmiş bir konudan bahsedeceğim. 2.5 yaşındaki kızını da yanına alıp evini topraktan yapan, başka bir yaşam tarzının mümkün olduğunu kanıtlamayı başarmış bir kadın ile tanıştıracağım sizi. Onlar günümüzün bencil ve umursamaz yaşam tarzına atılmış sert bir tokat gibiler. Kendi tabiri ile ‘betonlar arasında ve kendine yabancılaşarak yaşamaktansa’ doğanın […]

Sonrası Doğal bir başkaldırı: Alakır’ın Sesi Gaia Dergi

Bu okul bir başka: Yedi İklim Anaokulu

Ayça Alaylı — Mon, 19 Jan 2015 18:49:43 +0000

Bir arkadaşım bahsetmişti Yedi İklim Anaokulu‘ndan bana uzun zaman önce. Çocuklara doğa sevgisini aşılamayı, alışılmışın dışında bir bakış açısı kazandırmayı amaçlayan bir anaokulu burası. Yapılanması bakımından yurt dışındaki orman okullarına benzerlik gösteriyor. (Dünyanın başka noktalarından çevre dostu okulların örneklerine bu yazıdan ulaşabilirsiniz). Ülkemizde de bu tür girişimlerin olması oldukça sevindirici. Yedi İklim Anaokulu, İzmir’in Bornova ilçesinde […]

Sonrası Bu okul bir başka: Yedi İklim Anaokulu Gaia Dergi

Düşündürücü ilişki: Hava kirliliği ve otizm riski

Ayça Alaylı — Fri, 02 Jan 2015 11:30:51 +0000

Environmental Health Perspectives dergisinde yayınlanan bir çalışmaya göre, hamilelik döneminde havada bulunan zararlı partiküllere maruz kalmak ile bebeğim otizmli riski arasında ilişki var. Risk, partikül maddesi fazlalığı ile artış gösteriyor ve hamileliğin üçüncü döneminde en güçlü halini alıyor. Araştırmacılar, 1989’dan bu yana doğum yapmış 116 bin annenin verisini incelemiş. Veri Amerika’da 50 farklı eyalatten toplanmış. […]

Sonrası Düşündürücü ilişki: Hava kirliliği ve otizm riski Gaia Dergi

Çocuklarla aktiviteler: Nereye gitmeli, neler yapmalı?

Ayça Alaylı — Fri, 26 Dec 2014 10:30:07 +0000

Çocuklarla birlikte dış mekan ve doğa aktiviteleri yapmanın aile bağlarına ve çocukların gelişimine etkisinden bahsetmiştik. Peki, özellikle büyük şehirde yaşıyorsak, nereye gidebiliriz? İmkânlar doğrultusunda yapılabilecekler çok büyük değişiklikler gösterebilir tabii. O nedenle, birkaç farklı örnekten bahsedelim: ♦ Şehrinize yakın açık alanları tespit edin: Eğer imkânınız varsa şehrinize yakın açık alanları tespit edebilirsiniz. Küçük bir google […]

Sonrası Çocuklarla aktiviteler: Nereye gitmeli, neler yapmalı? Gaia Dergi

Doğum izninde Asya Turu

Ayça Alaylı — Fri, 19 Dec 2014 03:00:06 +0000

Bu hikâye çocuk, hatta bebek sahibi olmanın geziye çıkmaya engel olmadığını kanıtlar nitelikte bir hikâye. Bir küçük çocukları ve yeni doğmuş bebekleri ile Asya turuna çıkan aile ile tanışın. Daha önce çocuklarla birlikte dışarıya çıkmanın yararlarından bahsetmiştik, işte size uç bir örnek. Chris Herwig, yeni doğan bebekleri ile birlikte nasıl 7 aylık bir Asya gezisine […]

Sonrası Doğum izninde Asya Turu Gaia Dergi

Koç Üniversiteliler, çocuk ve gençlere çevre bilinci kazandırıyor

Ayça Alaylı — Fri, 12 Dec 2014 10:35:03 +0000

Geçenlerde, psikoloji bölümünde okuyan bir öğrencim ile Çepeçevre hakkında konuştuk. O da (ne güzeldir ki) bana içinde bulunduğu gönüllü projelerden bahsetti. Koç Üniversitesi (KU) Çevre Kulübü’nun TURMEPA alt kulübü olarak lise ve ortaokul öğrencilerine çevre bilinci üzerine eğitimler vermeyi amaçlıyorlar ve bu doğrultuda canla başla çalışarak kendileri de eğitmen eğitimleri alıyorlar. Ayşenur Aldırmaz, Koç Üniversitesi […]

Sonrası Koç Üniversiteliler, çocuk ve gençlere çevre bilinci kazandırıyor Gaia Dergi

Doğada bağlanma, doğayla bağlanma!

Ayça Alaylı — Mon, 08 Dec 2014 23:00:05 +0000

Çocukluk yıllarında kurulan bağlar, ergenlik ve hatta yetişkinlik yıllarımıza kadar etkilerini gösterir. Kendisi de bir çevre düşkünü olan Bowlby’ın teorisi olan “Bağlanma” teorisi buna bir örnektir. Çocuklukta ebeveynlerimizle kurduğumuz çeşitli bağlanma tipleri vardır (Ainsworth’un çalışmalarına da bakabilirsiniz) ve bunlar “güvenli” ve “güvensiz” gibi farklılıklar gösterirler. Güvensiz bağlanma kurulduğunda çocuklar daha kaygılı olma ve davranış bozuklukları […]

Sonrası Doğada bağlanma, doğayla bağlanma! Gaia Dergi

Dijital dünya ve çocuk olmak: Çocuklar doğayı neden tanımalı?

Ayça Alaylı — Sun, 30 Nov 2014 03:24:47 +0000

Modern insanın hızla doğal çevreden uzaklaşıp gittikçe dijital olan bir dünyaya adım attığı aşikar. Sosyal iletişimin bilgisayar ekranları, tabletler ve telefonlar ile yürütülmeye çalışıldığı; fakat bir arada olmanın, birlikte keşfetmenin ve yüz yüze olmanın azaldığı bir devire çoktan girmiş bulunuyoruz. Yetişkinler de dâhil gençlerin ve çocukların büyük bir kısmı gittikçe kapalı ve insan eliyle oluşturulmuş […]

Sonrası Dijital dünya ve çocuk olmak: Çocuklar doğayı neden tanımalı? Gaia Dergi