Okuma süresi: 6 dakika

İzmir’in yetenekli dövme sanatçısı olan Ilgın Özdoğan, feminist bir hayvansever. Kendi sanatı ve ideolojisi ile birçok genç dövme sanatçısını kendine hayran bırakıyor. Dünyaya farklılıklarımızı kabul etmenin ne kadar güzel olduğunu anlatmaya çalışan, empati yapan ve doğayı savunan Ilgın, insanların vücuduna hayatının önemli anlarıyla ilgili görselleri ve yazıları etkileyici bir şekilde işlemektedir. 

Sanatçı kimliğinin getirdiği yaratıcı dokunuşla dövme sahiplerinin ruhuna dokunuyor. Hikayeleri, kendine has sanatsal üslupla işlerken heyecan verici kısmına kapılmamak çok zor.  Onlarca farklı insanın hikayesini bedenlerine işlemeye devam ediyor. 

Başak: Dövme sanatçısı olmak istediğini, bunun senin tutkun olduğunu ne zaman anladın?

Ilgın: En başta ‘ben dövmeci olacağım’ kararı alarak hareket etmedim, keyif almadığım üniversite hayatımdan koparken dövme yapmaya başladım ve gün geçtikçe içine çekildim diyebilirim. Bir de sabırsız yapım sebebiyle hiçbir işi devam ettiremezken dövme yapmaktan hiç sıkılmadığımı farkettiğimde daha da sahiplendim.

Başak: Mevcut tarzına olan yolculuğudan biraz bahseder misin? Ne tür şeyler yapmaya başladın? İlk dövmen nasıl şekillendi?

Ilgın: İlk zamanlar konuya hakim olmadığım için biraz ondan biraz şundan deneyerek hangi tarzın daha içime sindiğini anlamaya çalıştım. ilk dövmem olarak aile evimde üç arkadaşım tepemde dikilirken bu en bilinen klişe modellerden silüet martıları yaptım. Martı hariç her şeye benzemişti 🙂 zamanla alanda daha bilinir hale geldikçe yapmaktan daha çok keyif aldığım modellere öncelik vermeye başladım.

Başak: Bir sanat geçmişin var mı? Sanat eğitiminin dövme çalışmalarını nasıl etkilediğini düşünüyorsun?

Ilgın: Lisede resim okudum, sonrasında ise biri resim biri grafik tasarım bölümü olmak üzere iki güzel sanatlar üniversitesinde yarım bıraktığım eğitimlerim oldu. Sanat eğitiminin faydasını en çok anatomik tasarımlarda gördüğümü düşünüyorum.

Başak: Dövmeler ve dövme yapmak senin için ne ifade ediyor?

Ilgın: Birisinin üzerinde kalıcı iz bırakmayı duygusal olarak çok tatmin edici buluyorum. Bu izin o kişi için anlamı olması, bu anlamı üzerinde taşımasına aracı olmak benim için çok keyifli. Her dövme için olmasa da kimisini fazla içselleştiriyorum ve bir parçamı orada bırakmış gibi.

Başak: Sektörde kadın olmanın ne demek olduğunu konuşmak isterim, düşüncelerin nelerdir? Kadın bir dövme sanatçısının hayatında karşılaştığı zorluklar nelerdir? 

Ilgın: Açıkçası ben kadın olduğum için bir zorluk yaşamadım, ancak sömürüye çok açık bir alan ve duyduğum onlarca taciz hikayesi var… Dövmeyi alternatif bir aktivite olarak gören insanlar dövmeyle ilgili insanlara da kafalarında bir takım yaftalar yapıştırmış olarak bakabiliyorlar.

Başak: Bir dövme sanatçısı olarak en büyük mücadelenizden birinin ne olduğunu düşünüyorsunuz?

Ilgın: En büyük mücadelem kesinlikle tasarımların kopyalanmamasını insanlara idrak ettirmeye çalışmak. Dövme kadar hassas ve kişisel anlamlar taşıyan bir itemi kopyalamak çok büyük haksızlık. Yaptığım fotoğraf dövmesinin bile çalındığı oldu ve gerçekten insan başkasını vücudunda neden taşımak ister anlayamıyorum. 

Başak: Sen ırkçılığa karşı, cinsiyet ayırımı yapmayan bir sanatçısın. Stüdyonda LGBTİ+ bireylere yaptığın seni etkileyen bir dövme maceranı paylaşabilir misin?

Ilgın: Birbirlerine eşcinsel olduklarını açıklayana kadar aralarında hep mesafe olan iki kardeşten birine dövme yapmıştım, açıldıktan sonra ne kadar rahatladıklarını ve kardeşlik ilişkilerinin boyut atlamasını çok samimi bir şekilde anlatmıştı resmen ben de rahatlamıştım dinlerken. 

Başak: Yaptığın çarpıcı dövmeler arasında kadınların yaşadığı zorluklar sonrası yaptırdığı dövmeler var, bu çalışmalar hakkında bizimle paylaşabileceğin hikayelerin var mı?

Ilgın: Kadınlar o kadar güçlü ve sabırlı ki neredeyse her dövmede sohbet ederken buna tekrar şaşırıyorum ve içimden bu insanların neden sistematik bir şekilde yıpratıldığını sorguluyorum. Şiddet görmüş ve eşinden ayrılırken kendi gücünü hatırlamak için dövme yaptıran var, gencecik yaşta kaybettiği ailesinin sevgisini üzerinde hissetmek için dövme yaptıran var, mobbinge uğradığı iş yerinde motivasyon bulmak için vücuduna ferah düşünceleri temsil eden bir şeyler yazdıran var. Önümüzdeki günlerde bir dövme yapacağım, kendimi psikolojik olarak hazırlamaya çalışıyorum; İzmir depreminde neredeyse tüm sevdiklerini kaybeden bir kadına dövme yapacağım, onları yakınında hissedip bir miktar acısı hafiflesin diye. 

Başak: Çalışmalarına ilham veren veya etkileyen unsurlar nedir?

Ilgın: Düşündüğümde genelde sevgi temelli dövmeler yapıyorum, insanlar sevdikleri şeyleri üzerlerinde taşımak istiyorlar, bu bağlamda yaptığım dövmelerin çıkış noktası bu oluyor.

Başak: Hikayeleri olan çalışmalarının arasında özellikle kaybettikleri insanları vücutlarında taşımak isteyen, onlardan güç alan insanlar var. Bu hassas konuyla ilgili seni etkileyen bir anın var mı?

Ilgın: Dövme yapıyor olmak çok farklı konulardan insanların hayatına girmeme sebep oluyor veya bir olay örgüsüne dahil insanların ortak noktası olarak bulabiliyorum kendimi. Çok etkilendiğim bir örnek vereyim; bütün dövmelerini yaptığım bir arkadaşım bir kaza sonucu hayatını kaybetti, onun hayatını kaybettiği dakikalarda eski sevgilisinin ablasına dövme yapıyordum, birkaç ay sonra oğlunun anısına arkadaşımın babasına dövme yaptım, birkaç ay sonra da otopsi doktoru müşterime dövme yaparken sohbet ediyorduk, arkadaşımın otopsisini onun yaptığını anladık. Dövme yaparken bakış açılarını deneyimleme şansım oluyor, çok değişik duygular.

Başak: Yurt dışıyla kıyaslandığında Türkiye’deki dövme sanatını nasıl görüyorsun?

Ilgın: Kopyalamanın fazlalığı haricinde Türkiye’deki dövmecilerin kendini çok hızlı geliştirdiğini ve çok yetenekli olduklarını düşünüyorum. Bu ülkede sürekli bir varolma mücadelesi olduğundan bunun faydasını sürekli gelişmek zorunda hissederek görüyoruz bence. Bir de henüz yeni yeni herkese hitap eden bir sektör olmaya başladığı için insanlar daha çok anlamlı dövme peşinde, yurtdışında daha çok yaptırılan absürt dövmeleri biraz kıskanıyorum, mesela sandalye gibi. ‘Ne derler’ kaygısının azaldığı günler çok daha güzel olacak.

Başak: Bize kendi dövmelerinden bahseder misin, kişisel bir favori dövmen veya bizimle paylaşmak istediğiniz unutulmaz bir dövme deneyimin var mı?

Ilgın: Şu sıralar favorim elimin üzerindeki küçük dinozor, çok şapşal bir gülümsemesi var ve altındaki dövmede ‘forever young’ yazıyor olması, dinozorların bir anda dünyadan silindiğini düşündükçe komik geliyor. üst kolumun içinde bir puma dövmem var, yapımı on saat sürmüştü ve bir yandan acıdan şaftım kaymıştı bir yandan da stüdyodaki dövmeci arkadaşlar o kadar saçma şeyler anlatmıştı ki gülmekten ağlamıştım, güzeldi 🙂

Başak: Sanatsal tarzını nasıl tanımlarsın? Peki ya teknikler? Dövme yapmaya başladığından beri tekniklerin değişti mi?

Ilgın: Evet değişti, öncelikle dövme makinaları çok değişti. Mesela son aldığım makina kablosuz, şarjla çalışıyor ve dünyanın en güzel şeyi. kablolardan kurtulunca çok mutlu oldum. makinaların hassasiyetleri, teknolojileri de ortaya çıkan işi büyük miktarda etkiliyor. İlk başladığımda kalın iğnelerle daha kaba çizgili dövmeler yaparken şimdi ince ve daha detaylı çalışmalar yapıyorum. Hem tercihen hem de beceri mutlaka artıyor. Tarzımı illüstratif ve minimal olarak tanımlayabilirim.

Başak: Yaptığın dövmelerde beğendiğin ve zevk aldığın dövme türlerini anlatır mısın?

Ilgın: Geçen gün bir lahana dövmesi yaptım ve çok eğlendim. Böyle alakasız gibi görünen tek obje dövmeleri yapmayı çok seviyorum. Bu aralar renksiz, siyah tonlamalı detaylı dövmelere yakın hissediyorum, zaman zaman değişiyor. Bazen birkaç ay önce yaptığım bir şeye bakınca korkunç buluyorum, bazen de yaparken hiç beğenmediğim bir şeye sonradan ‘oha ne güzelmiş’ diyebiliyorum. Tutarsız biriyim:)

Başak: Son olarak bir sanat uzmanı/yaratıcı olarak, başkalarına bu alanla ilgili ne gibi tavsiyelerde bulunmak istersin?

Ilgın: Beğendikleri başka dövmecilerin işlerini sık sık incelemelerini ve daima çizim yapmalarını tavsiye ederim. Bir de gelir olması uğruna sürekli sevmedikleri tarzlara kendilerini mahkum etmemelerini. Yoksa bir süre sonra tükenmiş hissedebilirler, daima ileri..

Sanatçının Instagram Adresi: https://www.instagram.com/ilginozdogan/