Bir kaşık toprakta yaşayan canlı organizmaların sayısının, Dünya’da yaşayan insan sayısından daha fazla olduğunu biliyor muydunuz? Ya da enfeksiyonlardan kurtulmak için içtiğimiz antibiyotiklerin tamamının toprakta yaşayan mikroorganizmalardan yapıldığını? Peki ya toprağın yenilenemeyen bir kaynak olduğunu? Bir kitabın yüzde 70’inin toprak olduğunu; çamur maskesi formunda yüzünüze uyguladığınız kilin cildinizdeki tüm gözenekleri temizlediğini? Maalesef, bize bu denli yararı dokunan toprak endişe verici oranda azalıyor.
Gıda ve Tarım Örgütü‘nün (Food and Agriculture Organisation) hazırladığı sürdürebilir kalkınma konusunda odak noktası olan 14 Tema‘da, en can alıcı mesele ‘toprak’ idi. Sizin için çevirisini yaptığımız bu metnin bir kısmı şu şekilde:
Kara ve Topraklar
♦ Kara ve topraklar; sürdürülebilir tarımsal kalkınma, temel ekosistem işlevleri ve gıda güvenliği için bir dayanak teşkil ediyor. Bunlar Dünya’da sürdürülebilir yaşam için mihenk taşları.
♦ Toprak yenilenebilir değildir. Toprak kaybının insanın yaşam süresi boyunca telafisi mümkün değildir. Fakat, yine de en çok gözardı edilen doğal kaynaktır.
♦ Yenilenemeyen toprak kullanımları; işletme uygulamaları ile sosyal, ekonomik ve yönetimsel nedenlerin yol açtığı toprak kaybı, gerçek ve gittikçe artış gösteren bir tehdittir.
♦ Güncel toprak kaybı miktarları, bir sonraki neslin ihtiyaçlarını karşılamasının önünde büyük bir engel. Bu eğilim, toprağın sürdürülebilir yönetimine dair toplu çabalarla geri çevrilebilir.
♦ Topraklar risk altında olduğu için, bu durum sürdürülebilir tarım, gıda güvenliği ve ekosistem faaliyetlerinin tedariğini tehlikeye atıyor.
Ne yapılmalı?
The Ingovernmental Technical Panel on Soils‘in (Topraklar Üzerine Sivil Teknik Paneli), önerdiği tedbirlerden bazıları aşağıdaki gibidir:
♦ Daha fazla ürün daha az kaynak ile üretilsin diye; uygun teknolojiler, sürdürülebilir ve kapsayıcı politikalar, etkili temdit anlaşmaları, sesli eğtim sistemlerinin sağlanması gereklidir.
♦ Devletler, toprağın korunmasına dair artan gerekliliği fark etmeli ve buna uygun düşen yatırımlar yapmalı.
♦ İnsan sağlığı ve iyiliği ve kirletilmiş toprakların iyileştirilmesi için, atık birikimini sınırlamak adına güçlü düzenlemeler ve devlet tarafından uygulanan etkili kontrol sistemleri oluşturulmalı.
Sürdürülebilir toprak yönetimi adına yürürlüğe konulan kapasite gelişimi ve eğitim programlarını güçlendirmeli.
Kaynaklar: fao.org, The Guardian
