Ana SayfaEkolojiTarım & GıdaGDO’lu tohumlar ve tohum tanımının değişmesi üzerine

GDO’lu tohumlar ve tohum tanımının değişmesi üzerine

-

Günümüzde, genetiği değiştirilmiş tohumlar; sürdürülebilirliğin, çeşitliliğin ve verimliliğin en büyük düşmanı. Ancak, küresel şirketlerce yansıtılan/dayatılan gerçeklikten uzak bir algı mevcut. Ne var ki genetiği değiştirilmiş tohumlar, küresel şirketler aracılığı ile medya ve yayın kuruluşlarında verimliliğin simgesi ve dünyayı doyurabilecek mucize olarak aksedilmekte. Peki, bunun ne kadarı gerçek?

Tam da bu noktada tohumun tanımından yola çıkmak doğru olacaktır: Tohum, tanımı gereği sürdürülebilirliği, çeşitliliği ve verimliliği içinde barındıran “döl” anlamına gelir. En öncelikli olarak genetiği değiştirilmiş tohumlar, tohumun tohum olmasından kaynaklı en önemli özelliği olan sürdürülebilirlik niteliğinden yoksundur.

Geleneksel/yerel tohumlar, her ekim döneminde bir önceki dönemden saklanan ve tekrar tekrar ekilebilen özelliğe sahiptir. Genetiği ile oynanmış tohumlar ise, her ekim döneminde üreticilerin/çiftçilerin yeniden ödeme yaparak sahip olabileceği gerçeği ile sürdürülemez ve yenilenebilme özelliği, sırf tekrar tekrar satın alınması maksadıyla değiştirilmiş tohumlardır. Bu noktada şirketlerin genetiği ile oynadığı tohumun şirketin buluşuymuşçasına her ekim döneminde satmak istemesi, tohumun doğadan geldiği gerçeğini de inkâr etmektedir. Küresel tarım şirketleri tohumların genetiği ile oynayarak tohumun sürdürülebilir olduğu tanımını değiştirmeye çabalamaktadır.

GDO’lu tohumlar ve tohum tanımının değişmesi üzerine 3

Genetiği değiştirilmiş tohumlar çeşitlilikten tamamıyla uzaktır. Öyle ki çiftçilerin tohum saklama, paylaşma ve değiş-tokuş etme sorumluluğunun, küresel şirketlerin anlaşmaları sonucu suç haline gelmesiyle, şirketlerin listelerinde “kayıtlı” türlerin yetiştirilmesi dayatılmaya başlanmıştır. “Kayıtlı” türler ise sadece mısır, pirinç, soya ve buğday gibi (ve bu kayıtlı türlerin de sadece birkaç çeşidinin üzerinde yoğunlaşmış) küresel tarım ticaretinin önemli bir kısmını oluşturan türlerdir. Tam da bu noktada diğer çeşitler kayıtlı olmadığı ve küçük çiftliklerin de kayıt maliyetinin karşılanması, şirketler için külfetli olduğu için, çiftçiler GDO’lu tohum endüstrisine yavaş yavaş itilmektedir. Böylece küresel tarım şirketlerin, doğanın bize bahsettiği çeşitliliği kayıt altına almak külfetinden kaçınması ve küresel ticaretin çeşitliliğin yok edilmesi pahasına geliştirilmesi çabası ile, tohumun çeşitliliği barındırmasını yok saymaktadır.

Küresel şirketlerce ortaya atılan en önemli sav genetiği ile oynanmış tohumların, geleneksel tohumlara göre çok daha verimli olmasıdır. Buna karşılık bu sav aynı zamanda, en büyük yanılgıdır. Öncelikle monokültür düşüncesi ile yola çıkılarak, bir tohumun genetiğinin değiştirilmesi hızlı pazara sürme amacını taşımaktadır. Tam da bu noktada genetiği değiştirilen tohuma direnç kazandırmak maksadıyla tek bir gene odaklanılmaktadır. Bu durum, geleneksel tohumun direnç sisteminin çok basit algılanmasından kaynaklanmakta ve geleneksel direncin birçok genin bir arada bulunması gerçeğini göz ardı etmektedir. Dolayısıyla tek gene dayalı bir direnç oluşturmaya çalışmak, ürünü hem böcekler hem de hastalıklar için açık hedef haline getirmektedir. Bu durum son derece verimsiz sonuçların elde edilmesi ile sonuçlanır.

GDO’lu tohumlar ve tohum tanımının değişmesi üzerine 2

Ancak zarar eden, küresel tarım şirketleri değil, çiftçilerdir. Bilinen bir gerçek de tek tip ürünlerin, ancak tek tip çevre koşullarında istenen düzeyde verimli olabileceğidir. Tek tip çevrenin elde edilmesi amacıyla yoğun sulama ve çok miktarda suni gübre kullanımı gerekmektedir. Bu da yine üretim maliyetinin hayli artması anlamına gelmektedir. Oysaki yerel ve çeşitli tohumlar, çevre şartlarına hem dayanıklı hem de uygundur. Küresel şirketlerce yansıtılan verimlilik, zorunlu bedeller (sulama ve suni gübreleme gibi) ödemeyi gerektiren bir verimlilik tanımlamasıdır. Bu, tohumun tanımı gereği sahip olduğu verimlilik özelliğinden uzak bir verimliliktir.

Yaşamımızın küresel tarım şirketlerince maniple edildiği günümüzde geleneksel tohumlar, özgürlüğümüzün simgesidir. Özgürlüğümüzün simgesi tohumlar ise sürdürülebilir yaşamın ve yaşamın çeşitliliğinin temelidir.

SON YAZILAR

WWF’den Söke’de Onarıcı Tarım buluşması

WWF(Doğal Hayatı Koruma Vakfı), Dünya Toprak Günü'nü paydaşlarıyla birlikte kutladı. Aydın Söke’de gerçekleştirilen ‘Onarıcı Tarım’ buluşmasında yöre çiftçileri ile biraraya gelindi. 2019'da başlayan uygulamaların sonuçlarının...

Girişimci kadınlar Giresun’da atalık tohumlarla organik üretimi e-ticarete taşıdı

Özellikle son bir yıla yakın süredir içinden geçilen bu zorlu pandemi sürecinde evde yemek pişirme oranı oldukça arttı. Aynı zamanda gıdanın bağışıklık üzerindeki etkisi ve...

Son 10 Yılın En İyi 10 İklim İnovasyonu

Eğer Dünya’nın ortalama sıcaklığını bu on yıl içerisinde Paris Antlaşması’nda hedeflenen 1,5⁰C altında tutmak istiyorsak, daha yapacak çok işimiz var. Bu hedefi gerçekleştirmek için karbon emisyonlarını ciddi...

Daha önce hiç görmediğiniz meyveler ve sebzeler | Video

https://vimeo.com/345700977 Bu bir tarla öyküsü. Ama herhangi bir tarla değil, hayal gücünün filizlendiği bir toprak. Garip, ilginç, harika, lezzetli şeyler yetiştiriyoruz. Dürüst olmak gerekirse, daha acayip daha iyi oluyor. Mesela? Mashua, oca, badger...
Saliha Kılıç
Saliha Kılıç
1991 Giresun doğumlu. Toprağa, ağaçlara, canlara, canlılara aşık. Dağlara tırmanmayı, ormanlarda yürümeyi ve yağmuru seviyor. Bir çiftlikte yaşıyor ve çalışıyor. Sömürüsüz bir yaşamı tercih ediyor ve bir vegan. Ekolojik tarım, hayvan hakları ve kadın araştırmaları gibi konular temel ilgi alanları. Ekofeminizme inanıyor ve Hintli bir ekofeminist aktivist olan Vandana Shiva üzerine yüksek lisans tezi yazıyor.

ÇOK OKUNANLAR

95,278BeğenenlerBeğen
17,593TakipçilerTakip Et
22,156TakipçilerTakip Et
243AboneAbone Ol