Ana SayfaGüncelİslâm coğrafyasında rönesans ve reform mümkün mü?

İslâm coğrafyasında rönesans ve reform mümkün mü?

-

İslâm dünyasında Rönesans ve Reform benzeri bir sürecin tetiklenebileceğini hep düşünürdüm. Tâ ki Avrupa’ya gidene kadar… Avrupa’yı gördükten sonra bunun İslâm coğrafyasında imkânsız olduğunu idrâk ettim. Bunun nedeni de dînler arasındaki fark.

Hristiyanlık, inanan kişilerin günlük hayatını İslâm kadar yönetmiyor, işgâl etmiyor. Hristiyanlık ibâdetini Pazar günü ile sınırlamış iken, İslâm her güne ve günde en az 5 defâya yaymış. “Namaz dînin direğidir” sözünü ben Avrupa’yı görünce idrâk ettim. Günde 5 vakit namaz kılınan bir dîn, kişinin tüm zihinsel varoluşunda tartışmasız bir hegemonya kuruyor.

Bir başka husus, ibâdethânelerin yerleşim alanlarındaki yeri. Hristiyan ibâdethâneleri her yerleşimde (Yerleşimin büyüklüğüne göre) merkez konumda ve az sayıda (Küçük yerleşimlerde 1 adet) oluyor. İslâm ibâdethâneleri ise irili ufaklı olacak biçimde çok sayıda ve çok yaygın. Bunun etkisi ise dînin kamusal yaşayış içinde görünürlüğünün, hegemonya algısının ve ulaşılabilirliğinin artmasıdır. Hristiyanlık çerçevesinde kişinin ibâdethâneye gitmesi gerekirken İslâm’da ibâdethâne kişiye ulaşıyor. İslâm’da hiç kimse ibâdethâneden uzak kalamıyor. Unutulmaması gereken bir husus da şudur ki, ibâdethâneler sâdece ibâdetin yapıldığı yerler değildir. Hepsi birer dîn okuludur, dîn öğretisinin üretildiği ve yayıldığı yerlerdir.

Üçüncü bir husus da, Hristiyan dîn adamlarının halkla olan ilişkisi ile İslâm dîn adamlarının halkla olan ilişkisi arasındaki farktır. Hristiyan dîn adamları kitleye yönelmez. Bunu yapan misyoner isimli görevliler vardır. Kilise târihsel süreçte hep yönetici ve ulaşılması gereken makâm olmuştur. Dîn adamlarının halkla olan ilişkisi, Hristiyanlık söz konusu olduğunda, mesâfeli ve hiyerarşik bir görüntüdedir. İslâm’da ise dîn adamı halktan biridir, halkın içinde yaşar. Her şeyden önce, evlenebilir. Bu bile tek başına Hristiyan dîn adamlarının halkla olan iletişim kurgusuyla temelden büyük farklılık demektir.

İran'da bir cami/ Marvelous Nasir-ol-Molk Mosque
İran’da bir cami/ Marvelous Nasir-ol-Molk Mosque

Daha sayılabilecek çok şey var. Günlük hayatın içine bu kadar karışmış bir dîn olan İslâm’da Reform bu nedenlerle söz konusu olamaz. İslâm, inananlarını tam olarak ele geçirmiştir ve yönetmektedir. Hristyanlık târih boyunca, küçük radikal gruplar hâriç olmak üzere, en bağnaz zamanlarında dahi bu denli günlük hayatın içinde olmamıştır, olamamıştır. Böylece bireyselleşme Avrupa coğrafyasında hayat bulabilmiş, Avrupa medeniyeti doğabilmiştir. İslâm coğrafyasında dînin bu denli hayatla tümleşik olmasından ötürü bireyselleşme yeşerememiş, lâik devlet yapılarında bile seküler toplumlar inşa’ olunamamıştır.

Bu nedenlerle İslâm coğrafyasında modernleşmenin, aydınlanmanın, demokratikleşmenin yolu Avrupa târihindekinden çok daha radikal ve zorlu bir mücâdeleyi gerektiriyor.

SON YAZILAR

“Gerçeği görüyoruz! Anayasa değişikliğine HAYIR diyoruz!

Feminist ve LGBTİ+ örgütlerin biraraya gelmesiyle kurulan Hepimiz için Anayasa Koordinasyonu "Birbirimizin elini bırakmıyoruz! Hiçbirimizi geride bırakmıyoruz! Anayasa değişikliğine HAYIR diyoruz!" başlıklı açıklamasıyla tüm toplumu...

Hataylılar 6 Ekim’de Meclis’te: #HatayıGör

6 Şubat depremlerinde en büyük yıkımı yaşayan Hatay'da depremin üzerinden geçen 8 aya rağmen hiçbir şey değişmedi. Barınma, beslenme, eğitim, sağlık ve ulaşım gibi en...

Akbelen Ormanı TBMM Olağanüstü Genel Kurulu İçin Bilgi Notu

Geleceğini düşünenler Akbelen için mücadele ediyor. Yaşam Savunucuları TBMM'nin Akbelen gündemi ile olağanüstü toplanması için çağrı yapmış ve eklemişti: Koltukları boş görmek istemiyoruz! Direnen yaşam...

Twitter içerikten para kazanma özelliğini aktifleştirdi

Hafta başında adını X olarak değiştiren sosyal medya platformu Twitter, şimdi de kullanıcılar için içerikten para kazanma imkânı tanıyan bir özelliğini aktif etti. X daha...
Oğuz Evren Kılıç
Oğuz Evren Kılıçhttp://www.oguzevrenkilic.av.tr/
18.09.1981 târihinde Ankara'da doğdu. Ankara Anadolu Lisesi Almanca Bölümü'nü bitirdikten sonra 1998 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne kaydını yaptırdı. AÜHF'yi bitirmesini tâkiben Ankara Barosu'nda stajyer avukatlık dönemini tamamladı. Askerlik hizmetinden dönüşüyle birlikte hâlen çalışmakta olduğu kendisine âit hukuk bürosunu açtı. Ankara Barosu'nda staj döneminden başlamak üzere birçok kurulda ve organizasyonda görev aldı. Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü'ne sonrasında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü'ne kaydını yaptırdı ve bu bölümlerden mezun oldu. İngilizce ve Almanca biliyor.

ÇOK OKUNANLAR

95,278BeğenenlerBeğen
17,593TakipçilerTakip Et
22,156TakipçilerTakip Et
243AboneAbone Ol