Astronomların oluşturduğu uluslararası ekip şimdiye kadar yaşanan en büyük ve en parlak süpernovayı keşfetmiş olabilir.

Bu konuda yapılan araştırmalarda önde gelen çalışmalar gerçekleştiren Ohio Eyalet Üniversitesi tarafından yapılan açıklamaya göre, patlama güneşten 570 milyar kat ve Samanyolu’ndaki tüm yıldızlardan ise 20 kat daha parlak. Bilim insanları patlamanın şiddetini tarif etmekte güçlük çekiyorlar.

Ohio Eyalet Üniversitesi’nde astronom olan ve çalışmayı yürüten yazarlardan Krzysztof Stanek’in Los Angeles Times gazetesine verdiği röportajda “Bu şimdiye kadar birisi tarafından görülen ve etrafında mümkün olan her şeyi zorlayan, yaşanmış en güçlü süpernova olabilir” sözlerine yer verdi.

 Dark Energy Camera (DECam) ve LCOGT (Las Cumbres Observatory Global Telescope Network) ile çekilen ASASSN-15lh’in patlama anı.
Dark Energy Camera (DECam) ve LCOGT (Las Cumbres Observatory Global Telescope Network) ile çekilen ASASSN-15lh’in patlama anı.

Astronomlardan oluşan uluslar arası ekip, geride bıraktığımız hafta Science dergisinde kendi bulgularını yayınladı. Geçtiğimiz Haziran ayında ise All Sky Automated Survey for Supernovae programı ile keşfedilen, patlama ve gaz bulutunun sonucunda oluşan süpernovaya ASASSN-15lh adı verildi.

Süpernova nadir görülen ve genellikle bir yıldızın içinde bulunan materyallerin çoğunun patlamasını içeren dramatik bir olgudur. Süpernovalar kısa bir süre için çok parlak olabilirler ve genellikle büyük miktarda enerji açığa çıkarırlar.

Bir hipernova illüstrasyonu
Bir hipernova illüstrasyonu

Enerji kaynağı aranıyor

Ohio State “Bu patlama tüm dünyada, astronomların teleskoplarla üzerinde çalışma yapacağı sıcak gaz bulutundan oluşan devasa bir top yarattı” dedi. Patlama Dünya’dan 3,8 milyar ışık yılı uzakta olduğu için çıplak gözle görülemiyor. Astronomlar, gaz topunun 10 mil karşısında oluşan bir nesneyi de tanımlamaya çalışıyorlar.

Pekin Üniversitesi Astronomi ve Astrofizik Kavli Enstitüsü’nde astronomi alanında Gençlik Qianren Araştırma Profesörü Subo Dong “Dürüst bir cevap verecek olursak biz bu noktada ASASSN-15lh için güç kaynağının ne olabileceğini bilemiyoruz” diyor.

Ohio State astronomi profesörü Todd Thompson’a göre ise merkezi nesne, milisaniye magnetar denilen yıldızın nadir bir türü olabilir. Mevzubahis tür, bir süpernova tarafından meydana gelen ve oluşan güçlü manyetik alanda hızla dönen yoğun bir yıldız.

supernova 4

Yoğun kütleli bir kara delik olabilir mi?

Ohio State tarafından yapılan basın açıklamasına göre “Kayıtlarda yer alan, bu denli büyük ve şiddetli parlaklığın meydana gelmesi için magnetarın saniyede bin kez dönmesi ve neredeyse yüzde 100 verimlilikle tüm bu rotasyonel dönme enerjisini ışığa dönüştürmesi gerekiyor” diyor Thompson. “Bu bilim insanlarının fiziksel olarak mümkün olacağına inandığı en uç magnetar örneği olacaktır” diyerek eklemede bulunuyor.

Astronomların, bu yılın ilerleyen zamanlarında süpernovanın derinden sebep olduğu uzay patlamasını, Hubble Uzay Teleskopu yardımı ile gaz bulutunun merkezindeki nesneyi çevreleten konuk galaksiyi görmelerine izin verebileceğini bildiren Ohio State, “Görülecek nesne eğer bir magnetar değilse, etrafında sıradışı nükleer faaliyetlerin yaşandığı süper kütleli bir kara delik olabilir” diyerek tahminde bulunuyor.

Kaynak: CNN