Kokun çiçekler kokun, can eriği ağaçları en bebek tomurcuklarınızı bulutlara açın. Zamanlar dolusu beklediğimiz gün geldi! Nur topu gibi bir ‘baharımız’, canlanan tabiat için bir yeni miladımız var. Bugün Nevruz!

21 Mart Ekinoksu ile geceyle gündüzün  eşit olduğu günün içerisindeyiz. Kucak kucak ritüeller, eski mi eski geleneklerle kutlamaların günü bugün. Azerbaycan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Afganistan ve Tacikistan’da milli bayram; İran’dan eski çağ uygarlıklarına kadar kutsal olarak kabul edilen bu vakitler, doğanın yeniden doğuşunu fısıldıyor bize.

2009 yılında Birleşmiş Milletler Manevi Kültür Mirası Koruma Kurulu‘nun “Dünya Nevruz Bayramı olarak kabul ettiği 21 Mart’ın tarihi, mevsimlerin öneminin şimdikinden çok olduğu çok geçmiş zamanlara (15 bin yıl öncesine) kadar dayanır. Çiçeklerin açması ağaçların yeşillenmesi ve tabiatın uykusundan uyanması canlılığa lütuf gibidir.Bununla birlikte şükran dolu insanlar, baharın gelişi ile bereket saçan toprağa, tanrı ve tanrıçalara dualar eder; danslar, yemekler ve şarkılar dolu kutlamalar gerçekleştirirdi.

Eski Mezopotamya halkları, baharın topraklarına yeniden doğuşunu ‘Akitu‘ veya ‘Zagmuk‘ ismi ile kutlardı. Sümerlilerin inanışlarına göre, kadim tanrıçaları ‘İnanna‘ ile ‘Dumuzi‘ yeryüzüne iner, medeniyetten medeniyete seyahat edip, yılda bir kere birlikte olurlardı. Erkek ve dişinin birleşmesi, sürdürülen bütün doğumun, yaşamın ve canlılığın simgesiydi. İnanna ve Dumuzi’nin buluşma tarihleri (18 Mart ile 25 Nisan), o zamandan bu zamana, dünyanın dört bir yanından farklı isimlerde ve farklı şekillerde süren bahar kutlamalarının temelini oluşturur.

tumblr_n0fwm6QH541qczwklo1_500
Uyanın, bugün nevruz! Yusuf Yavuz Dinleyin eyy! Bugün nevruz. Yeryüzünün uyanışı… Yılgınlığın, miskinliğin ve hoyratlığın yerin dibine girişi; dirilişi umudun! Toroslar’dan Himalayalar’a uzanan coğrafyada; kültürün, inancın ve varoluşun bayramı. Adem’in yaradılışı, İbrahim’in putları yerle yeksan edişi, Süleyman’ın tahta çıkışı, Ali’nin Halife oluşu; çarkının dönmeye başlaması feleğin… Cemşid’in Dahhak’ı alt edip ilk ateşi yakması! Hayyam’ın yıldızlara bakması. Yedi sarı çiçeğin altın tozlarını serpmesi, eski ağızlara yeni tatların akması. Dinleyin eyy! Bugün nevruz. Yeniden uyanmanın günü. Safran’ın, sarı çiğdemin, mor sümbülün coşkusu. (Yusuf Yavuz)

Can veren toprak, tohumlarla dolup taşıyor. Çimenlerle yer, kuşlarla gök yeniden diriliyor. Titreten ayaz, yerini okşayan rüzgara veriyor. Kış ölüyor, bahar doğuyor. Bereket ile barış ile dünyanın dalları yeşeriyor.

Hayvanların, insanların, bitkilerin, tüm doğanın şenlik zamanı geldi. Pamuk koyunların kuzularına, ısınan akarsularla yıkanan çakıl taşlarına, kozasından çıkmış kelebeğe, yaprakları rüzgarda sallanan kayına, çoğalan karıncalara, kuşa, kurda, insana, yeryüzünün her köşesine mutlu bayramlar!