Upcycling (yukarı dönüşüm) artık işimize yaramayan, atılacak kıvamda ve hatta “çöp” olarak gördüğümüz maddelerin/eşyaların değerlendirilmesi, bunların orijinal amacından farklı şekilde yeniden düzenlenmesi ve çevreye uyumlu ürünler haline getirilmesidir. Bu yeni nesil dönüşümde, malzemenin kalitesi ve bileşimi bozulmuyor; ortaya çıkarılan ürünler bambaşka ama yine nitelikli bir anlam taşıyor.
Bu kavram ilk kez 1994 yılında Alman mühendis Reiner Pilz tarafından kullanıldı. Pilz, Salvo dergisine verdiği röportajda eski ürünlere daha çok değer verilmesi gerektiğini söyledi ve “Kullandığımız ürünlerin ömrünü uzatmak için çaba harcamalıyız” inancını savundu. Upcyling, 2000’li yıllarda ivme kazanmaya başladı.
Aslında upcycling, hayatımızın içinde her zaman var olmuş bir uygulama. Eskiyen perdelerin yastık kılıfına dönüştürülmesi, modası geçmiş bir pantolonun kesilerek şort haline getirilmesi bile sürdürülebilirlik bilinciyle denenen upcycling yöntemine örnek. Ama bunun gibi küçük uygulamalar haricinde; dünyada “elde olanlarla neler yapabiliriz” düşüncesiyle hareket eden ve upcycling fikrini işletmelerinde uygulayan girişimciler de var artık.
Ambalaj atıklarından veya plastik bazlı atıklardan takı, çanta, cüzdan gibi aksesuarlar tasarlayan firmalar buna güzel bir örnek oluşturuyor. Bu firmalarda toplanan “atık-çöp” malzemeler, yepyeni formlarla zevkle tasarlanıyor.
Kaynak: Sürdürülebilir Mimari, Sürdürülebilir Fikirler, Eski Atölye, Powerhouse Museum
Fotoğraf kaynakları: Viralnova, Snappy Pixels, Popsugar, HGTV, Upcycle That
