Tayland’daki çiçekçilerde göz kamaştırıcı orkideler ön sıralara dizilmiş alıcılarını bekliyor. Türkiye’de de durum çok farklı değil. Kim sevdiğine güzel bir orkide hediye etmek istemez ki! İngiltere’de ise orkidelerin satışı pek çok yerde yasaklanmış durumda. IUCN Kırmızı listesi dikkate alındığında, doğru kararı verenin İngiltere olduğunu anlayabiliriz.
Endonezya, Bogor Borat Uluslararası Ormancılık Araştırmaları Merkezi’nden Jacob Phelps ve Edward Webb‘in Biological Conservation‘da yayınlanan çalışmalarına göre, bu narin çiçeklerin ticareti yeterince kontrol altında tutulmuyor. İkili, Güneydoğu Asya’da satışı yapılan 347 orkide türü hakkında derinlemesine bir araştırma yürüttüler. Kritik olarak tükenme tehlikesi altında olduğu halde Tayland çiçekçilerinde satılmaya devam edilen türler de çalışmada yer alıyordu.
Bütün orkide türleri aynı tehlikenin altında değiller; fakat ticari açıdan hepsinin takibi yapılmaktadır. Orchidaceae familyasının bütün türleri satış için özel onay gerektirmekte; çünkü familyadaki pek çok tür tehlike altında. Hepsinin uygulamaya dahil edilmesinin sebebi ise tehlike altında olanların, bazı sağlıklı orkidelerle karıştırılabilecek kadar benzer olması. Bu sebeple familya içerisindeki bütün türlerin uluslararası ticareti yasak kabul edilmekte.
Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN)‘nin Kırmızı Liste‘sine baktığınızda, 84 Asya orkidesinin yüzde 99’unun tükenme riskiyle karşı karşıya olduğunu görebilirsiniz. Yaşam alanlarının yok edilmesi ve parçalanması pek çok türün azalmasına sebep oluyor. Daha da ciddi olan ise insanların yerel veya uluslararası pazarda satmak için orkidelerin topraktan koparılmaları. Her ne kadar ticaretleri yasak da olsa, kimse bunun kontrolünü yeterince yapmıyor.
Phelps ve Webb 2011 ile 2012 yılları arasında Tayland’daki çiçekçileri gezerek, satılmakta olan orkide türlerini tespit ettiler. Satıcılarla konuştuklarında çoğu orkidenin komşu ülkelerden sağlanıldığını tespit ettiler. Yasak olmasına rağmen açıktan ticareti yapılan orkidelerin hakkında, resmi herhangi bir istatistik de tutulmuyordu.
“Bildirilen ve gerçekte olan yasa dışı satışlar arasındaki uyuşmazlık ürkütücü ve botanik koruma çalışmalarının güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor” şeklinde özetliyorlar durumu iki bilim insanı. IUCN verilerinin ışığında bakıldığında, eğer hemen bir önlem alınmazsa orkide türlerinin çoğu yok olacak. Bu durumda çok daha az güzelliğin olduğu bir dünyada yaşamak zorunda kalacağız.
Kaynak: Science Network
Başlık Görseli: Trevor Dines
