Türkiye’nin ilk en büyük ekolojik köyü Van’da 12 dönüm arazi üzerinde kurulacak.
Güneş Evi, Perma Tarım, Saman Evi gibi unsurlardan oluşacak projede; evsel atıklardan gübre yapılacak, foseptikteki metan gazı enerjiye dönüştürülecek. Yüksek Mimarlar Kemal Mükremin Barut ve Yavuz Bawer Barut ile Ziraat Mühendisleri Levent Ayyıldız ve Şeref Demir tarafından hazırlanan Güneş Evi ve Ekolojik Köyü projesi Van Belediyesi tarafından kabul edildi. Van Büyükşehir Belediye Eş Başkanı Bekir Kaya, “İnandığımız gibi yaşamak istiyoruz, o yüzden bu projeyi başlattık” şeklinde konuşarak projeye desteğini belirtti. Van’ın Fidanlık alanındaki 12 dönüm arazi üzerinde kurulması tasarlanan projenin 5 ana unsuru var. Güneş Evi, Saman Balyası Ev, Isıl Duvar Ev, Kompost Ev, Sürdürülebilir Tarım (Permakültür) ögelerinden oluşacak köyde bütün enerji ve tüketim maddeleri doğal yollardan elde edilecek.
“Metan gazı yemek pişirecek”
Zemin üzerinde iki katlı inşa edilmesi tasarlanan Güneş Ev, tüm enerjisini güneşten alacak. Güneş Ev’de; 26 metrekare foto volataik yüzey ile elektrik enerjisi, 28 metrekare güneş toplayıcı alanıyla da sıcak su ve ısınma suyu ihtiyacı karşılanacak. Proje kapsamında mutfakta yemek pişirmek için gereken enerjinin de foseptik çukurlarından çıkan metan gazından karşılaması tasarlanıyor.
Dünya’da 1970’lerde kullanılmaya başlanan yöntemle, evsel attıkların ürettiği gazlar fermante edilerek, yüksek olmayan metan gazı elde ediliyor ve gaz kullanılabilir enerjiye dönüştürülüyor. Ayrıca evdeki soğutma bacalarıyla da yine güneş enerjisinden yararlanarak, yazın soğutma işlemleri için kullanılabiliyor. Evde mutfak, genel tuvalet, banyo gibi mekanların yanında sürdürülebilir tarım (permakültür) ve ekolojik yaşama
dair sergi ve seminer odaları yer alması tasarlanıyor.
Güneş hem soğutacak hem ısıtacak; daha önce de Türkiye’de denenen ve en ekolojik ve ucuz konut örneği olarak kabul edilen Saman Balyası Ev (Straw Bale House) de proje kapsamında söz konusu köyde hayata geçirilecek. Dış cephesinin kalınlığı ile termos etkisi yapacak olan bina, yazın serin kışın sıcak tutma özelliği ile dikkat çekiyor.
“Isıl duvarlı ev ömrü bittiğinde yeniden ve zarar vermeden doğaya karışacak”
Bina yapısal ömrünü tükettiğinde yeniden doğaya herhangi bir zarar vermeden karışacak. ‘Isıl Duvar Ev‘ de yine ısıtma ve soğutma işlemlerinin tamamının basit fiziki yöntemlerle sağlandığı bu ev yine ekolojik, doğayı kirletmeyen, sürdürülebilir ve ucuz yaşama örnek bir bina olarak tasarlanıyor. Güney yönüne bakan cephede ‘ısıl duvar’ yer alacak. Bu duvar kışın ısıtma yazın soğutma işlevi görecek. Binanın çatısı
arasında yer alan çatı havuzu da yazın ısıtma, kışın soğutma işlevi görecek.
Tüm evsel atıklar doğal gübreye dönüşecek
Ayrıca ekolojik köyde kurulacak olan “Kompos Deposu” yöntemiyle de köydeki bütün fidanlık alanının evsel atıkları biriktirilerek doğal gübreye dönüştürülecek. Doğal gübreler “Sürdürülebilir Tarım” alanında kullanılacak ve bunun dışında üretim için başka hiçbir gübre kullanılmayacak. Bununla da “Permakültür” denilen Sürdürülebilir Tarım projesi hayata geçirilecek. Bütün köy aynı zamanda halka açık olacak, ekolojik-komünal yaşam için bir prototip olarak eğitim amaçlı kullanılacak.
Büyük bir kompleks
Projeye ilişkin bilgi veren Van Büyükşehir Belediye Başkanı Bekir Kaya, aslında projenin 600 dönüm arazi üzerinde büyük bir proje olduğunu ve esasen çalışmalarına 2012 yılında başladıklarını 2013 yılının başında da projenin mesire alanlarını hayata geçirmeye başladıklarını söyledi. Kaya, Van’da fidanlık diye bilinen bölgede başlattıkları projenin içinde yaşlı bakımı, çeşitli sportif aktiviteler, gençlik kompleksleri ve eğitim evlerini içinde barındıran büyük bir kompleks olduğunu belirtti.
“Paylaşımcı yaşam paradigması örnek teşkil edecek”
“Ekolojik Köy bu kompleksin küçük ama önemli bir parçası. Bu projeyi esas olarak savunduğumuz ekolojik, demokratik ve paylaşımcı yaşam paradigmamızı hayata geçirmek için başlattık. Biz neye inanıyorsak neyi savunuyorsak öyle yaşamak istiyoruz ve bunun içinde bir örnek oluşturmak istiyoruz. Van, Türkiye’de en fazla güneş gören alanlardan biri ve bundan faydalanmak istiyoruz. Ayrıca doğası çok uygun bu tür projeler için. Bütün bunlar bir araya gelince projeyi başlattık” şeklinde konuşan Kaya, araştırma ve arayışlarının da devam edeceğini vurguladı.
Sürdürülebilir tarım ya da permakültür (Latince perm sürmek, devam etmek, cultür tarım.), doğadaki insan yerleşimlerini, doğal ekosistemlerden örneklenen ziraat uygulamaları ve sürdürülebilirlik görüşüne göre uygulayan bir ekolojik tasarım anlayışıdır.
Başlık Görseli: Montgomery News
