Ana Sayfa Blog Sayfa 11

AKP’li yıllarda çocuk II: En az 765 bin çocuk ‘evlendirildi’, 2 milyon çocuk çalışmak zorunda

AKP’li yıllarda çocuk politikalarının sonuçlarını incelediğimiz serinin ikincisinde odağımız evlendirilmeye zorlanan ve çalışmak zorunda bırakılan çocuklar.

Bütçede eğitime ayrılan payın azalması, 4+4+4 ile zorunlu eğitimden kopuşun kolaylaşması ve gerici kuşatmanın yaygınlaşmasıyla evlendirilmeye zorlanan çocuk sayısındaki artış arasındaki paralellik dikkat çekiyor. Ülke genelindeki yoksullaşmayla birlikte çalışmak zorunda bırakılan çocuklar arasındaki paralellik de dikkat çeken bir diğer ilişki.

Sadece eğitim denince akıllara gelen çocuklar 21 yılda yapılan politikalarla okuldan koparıldı, çalıştırılan ve evlendirilen çocuk sayısı her geçen gün daha da arttı. AKP’nin çocuklara verdiği değer önceki Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk’un mevsimlik işçi olduğu için okula gidemeyen çocuğa kitap verip karşılığında domates aldığı görüntülerle aklımıza kazındı. Bakanın çocuk işçiliğini meşrulaştırması bu kadarla da kalmadı, çocukların çalıştırılması, evlendirilmesi, öldürülmesi 21 yılda devlet eliyle meşrulaştırıldı.

Aslan payını ayırıyorlarmış!

İktidarın “Aslan payını ayırıyoruz” dediği MEB bütçesinin merkezi yönetim bütçesi içindeki oranı her geçen yıl erimeye devam ediyor. 2023 yılında 9,64 olan oran, 2010 yılından bugüne görülen en düşük oran oldu. Yüksek enflasyona rağmen 21 yılın en düşük 5 oranından biri 2023 yılına ait oldu. Pandemi bile MEB bütçesini arttırmak için gerekçe olmadı. Sadece asgari ihtiyaçlar dikkate alınarak ayarlanan MEB bütçesi, yıllardır yeni yatırımlar için neredeyse hiç kullanılmadı. Rakamsal olarak artış olduğu düşünülse de doğrudan eğitim hizmetlerine yönelik yatırımlar açısından bütçelerde gerçek anlamda bir artışın yapılmadığı görülmektedir. Eğitim bütçesinin milli gelire oranı OECD ortalaması olan yüzde 6’ya 21 yılda hiç ulaşamadı.


Kaynak: Eğitim Sen

İktidarın yaklaşımı: “Eğitimde asıl yük öğretmen maaşı”

MEB’in artan ama merkezi bütçe içinde sürekli daralan payının en büyük harcama kalemi önceki dönemin eğitim bakanı Ziya Selçuk tarafından “Eğitimde asıl yük öğretmen maaşı” şeklinde değerlendirilmişti. Selçuk’un “Eğitimde asıl yük öğretmen maaşı ile ilgilidir. Öğretmen maaşlarından dolayı yatırıma fırsat kalmıyor. … Yani asıl yük kira varsa kirada ve öğretmen maaşındadır. Geri kalan yük vergi yüküdür ve elektrik, su parasıdır” şeklindeki açıklaması da eğitimde zorunlu kalemler dışında harcama yapacak bütçe olmadığını ortaya koydu. MEB öğretmen maaşını öne sürse de ne gereğinden fazla öğretmen kamu görevinde, ne de öğretmenler çok yüksek maaşlar alıyor. MEB bütçesinin (2023) yüzde 78,70’i personel giderleri iken yüzde 9,18’i sermaye giderleri, 8,95’i mal ve hizmet alımı ve yüzde 3,09’u ise içinde dini vakıf ve derneklerin de olduğu kâr amacı gütmeyen kuruluşlara yapılan transferlerden oluşuyor. Devletin eğitim bütçesi her yıl azalırken halkın cebinden çıkan eğitim harcamaları her gün artıyor.

Eğitim yatırımları 21 yıl öncesinin epey gerisinde

MEB bütçesinden eğitim yatırımlarına ayrılan pay AKP’nin iktidara geldiği 2002 yılında yüzde 17,18 iken bu oran 2009’da en düşük oranı olan 4,57’yi görmüş, 2023’te ise 9,18’de kalmıştır.


Kaynak: Eğitim Sen

Eğitim piyasacı hale geldi, eşitlik yerini sınıfsal ayrıma bıraktı

21 yılda öğrenci ve veliler müşteri haline gelirken, eğitimde piyasalaşma arttı. Mahalleden mahalleye bile değişen eğitim kalitesi ve olanakları, kısa mesafelerdeki eğitim alanları arasında bile derin bir uçurum yarattı. Kamusal kaynakların eşit kullanımı tarih oldu. Devlet okulları işletmeye dönüştü, özellikle meslek liselerinde açılan işyerleri ile döner sermayeye para akışı eğitim adı altında öğrencilerin işgücü ile sağlanmaya çalışıldı. Kamu kaynakları özel okullara aktarıldı, devlet okulları kendi kaderine teslim edildi.

Okullaşma oranı düşüyor


Kaynak: Eğitim Sen

Okullaşma oranları açısından son on yılın en dikkat çekici verisi, ilkokulda okullaşma oranının yüzde 99,57’den yüzde 93,16’ya düşmesi, ortaokulda okullaşma oranının yüzde 95,68’den yüzde 89,84’e gerilemesidir. Lisede okullaşma oranı ise yüzde 67,37’den 53,55’e düştü. Okullaşma oranının düşmesine neden olan durumların başında çocukların ekonomik kaygılarla aile ekonomisine dahil olması ve evlendirilmesi ve bu nedenlerle okulun bırakılması ya da örgün eğitim terk edilerek açık öğretim okullarına geçiş yapılması gelmektedir.

Aile onayı ile evlendirilen kız çocuk sayısı oğlan çocuk sayısından 21 kat daha fazla

Çocuk yaşta zorla evlilikler özellikle 4+4+4 sistemi ile zorunlu eğitime vurulan darbe ile belirgin oranda çoğalmıştı. Bu artış pandemiyle birlikte daha da artmış, devlet yüz yüze eğitime geçişi uzattıkça birçok çocuk okuldan koptu. Bu dönemde sadece evlilikler değil, istismar ve şiddet de artış gösterdi, çocukların fiziki ve psikolojik iyiliklerinin takibi zorlaştı. Çocuk yaşta evlilik ve devamında gelen 18 yaş altı doğum oranları artmaya devam etse de resmi verilerde takip yapmak zorlaştı, resmi nikah yapılmayan tüm evlilikler bu verilerden doğal olarak çıkarıldı. Çocuk yaşta evlilikle gelen istismar, şiddet arttı çocukların eğitim, sağlık ve istihdam hakkı çocukların ellerinden alındı.

TÜİK’in 2022 yılı İstatistiklerle Çocuk verilerine göre, kız çocuklarının toplam resmi evlenmeler içindeki oranı yüzde 2,3. Rapora göre toplam resmi evlilik sayısı ise 561 bin 710. Resmi evlilik sayısının yüzde 2,3’ü hesaplandığında 12 bin 919 kız çocuğunun erken yaşta evlendirildiği görülüyor. Son 10 yılda resmi verilere göre toplam 302 bin 159 kız çocuğu evlendirilmiş.

2002-2021 yılları arasında TÜİK’in açıkladığı verilere göre 16 ve 17 yaşında olup aile onayı ile evlendirilen kız çocukları sayısı 731 bin 16, oğlan çocuklarının sayısı ise 34 bin 795. Aile onayı ile evlendirilen kız çocuklarının sayısı, oğlan çocuklarının sayısının 21 katı. Bu sayı 16-17 yaş ve aile onayı ile yapılan resmi evliliklerin sonucunda ede edilen veri. Resmi nikah olmayan, 16 yaş altında olan çocuklar bu verilere dahil değil. 2002 – 2021 arasında sadece 16-17 yaşında aile onayı ile evlendirilen 1 milyona yakın çocuk var.

UNFPA’nın 1993-2018 yılları arası yaptığı araştırmaya göre Türkiye’de 18-45 yaş arasındaki her 5 kadından 1’i çocuk yaşta evlendi. Çocuk yaşta evlenen her 3 kadından biri ise yine çocuk yaşta anne oldu. Yine çocuk yaşta evlenen kadınların yarısı şiddete maruz kaldı. TÜİK resmi verilerine göre her yıl binlerce çocuk anne oluyor. Bunlardan bazıları 15 yaşından küçük. Resmi verilere göre 2021 yılında 15 yaşında küçük 117 olmak üzere toplam 7 bin 190 çocuk doğum yaptı.  Aynı verilere göre 2020 yılında çocuk yaşta doğum sayısı 8 bin 304, 2019 yılında 10 bin 138. Bu sayı 2019’da 152; 2018’de 187 ve 2017 yılında 273 idi. 18 yaşından küçük toplam çocuk anne sayısı 8 bin 271.

Türkiye çocuk yaşta evliliklerde Avrupa’da birinci

 UNICEF’in çocuk evlilikleri 2021 raporunda Türkiye, 202 ülkenin yer aldığı 18 yaşından önce evlenen çocuk oranları listesinde yüzde 14,7 oranı ile 87. sırada yer aldı. İMDAT Derneği 2020 yılı Türkiye Çocuk Evlilikleri Raporu’na göre Türkiye, 15 yaş ve öncesinde evlenen çocuk oranı sıralamasında ise yüzde 2 oranına sahip ve Avrupa’da çocuk evliliklerinde birinci sırada. Ayrıca 25 Şubat 2021 tarihinde yayınlanan TÜİK evlenme istatistiklere göre, 2020 yılında 16-17  yaş grubundaki kız çocuklarının yaklaşık yüzde 88’i kendilerinden 4 ila 33 yaş büyük erkeklerle  evlendirilmiş.

Sadece 2019’da 16 yaşındaki 11 bin 473 çocuğun yaşı büyütüldü

Adalet Bakanlığı’nın 2021 adli istatistiklerine göre toplamda cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar kapsamında 50 bin 370 dosya açılmış bunlardan 20 bin 459’u çocuklara yönelik cinsel istismar davası. 2020’de bu rakam toplam 40 bin 819 dosyada 17 bin 948, 2019’da ise 49 bin 57 dosyada 22 bin 689’u çocuklara yönelik cinsel istismar suçları olmuş. 2012’de çocuğun cinsel istismarı davalarındaki suç sayısı 17 bin 589’du.

Adalet Bakanlığı’nın 2019 yılı verilerine göre 16 yaşındaki çocuk için evlenme izni talebi ile aile mahkemelerinde açılan dava sayısı 13 bin 282. Bu davaların 11 bin 473’ü kabul edildi.

2002-2017: 440 bin çocuk istismar sonucu hamile kaldı

Eğitim Sen 2016-2017 Eğitim-Öğretim Yıl Sonu Eğitimde Cinsiyetçilik Raporu’na göre 2017 yılının ilk beş ayında en az 182 çocuk cinsel istismara maruz bırakıldı. Yine 2002’den bu yana 18 yaşın altında 440 bin çocuk maruz bırakıldığı istismar sonucu hamile kaldı. 15 yaşın altında istismara uğrayarak hamile kalan çocuk sayısı ise 15 bin 937 olarak kayıtlara geçti.

Devlet istismar vb. konularda 2017’den beri veri paylaşmıyor. Veriler çeşitli kurumlardan elde ediliyor.

Yoksulluk arttıkça çocuklar işçileşiyor

TÜİK 2022 yılı istatistiklerine göre 6 aydan büyük çocukların sadece yüzde 57,8’i süt ve süt ürünü tüketebiliyor. Yine aynı yaş grubu için her gün ekmek/makarna grubu tüketen çocuk sayısı oranı yüzde 62,4. Çocuklardan sadece yüzde 50,5’i her gün meyve, yüzde 33’ü ise sebze tüketebiliyor. 6 aydan büyük çocuklardan sadece yüzde 12,7’si et, tavuk veya balığı her gün tüketirken fasulye, nohut, mercimek gibi kuru baklagilleri her gün tükettiği belirtilen çocukların oranı yüzde 10,9.

TÜİK’e göre son 1 yılda sinema ve/veya tiyatroya giden 6-17 yaş grubundaki çocukların oranı yüzde 39,1 oldu. Çocuklar bu etkinliklere katılamama sebebi olarak yüzde 40,1 oranında, ailelerin maddi olarak bu etkinlikleri karşılayamamasını gösterdi.

Yaş grubu 15-17 olan çocuklarda işgücüne katılma oranı yüzde 18,7 oldu

TÜİK Hanehalkı İşgücü Araştırması 2022 yılı sonuçlarına göre 15-17 yaş grubundaki çocukların işgücüne katılma oranı yüzde 18,7 oldu. İşgücüne katılma oranı oğlan çocuklar için yüzde 27, kız çocuklar için yüzde 10. 2021 yılı verilerine göre çocukların işgücüne katılma oranı yüzde 16,4, 2019 sonuçlarına göre; 5-17 yaş grubunda çalışan çocuk sayısı 720 bin kişi olup çalışan çocukların yaklaşık yüzde 20’si 14 yaş ve altında. Yine 2019’daki verilere göre çalışan çocukların yüzde 34,3’ü eğitime devam etmedi. 5-14 yaş grubundaki çalışan çocukların yüzde 71,9’u, 15-17 yaş grubunda çalışan çocukların ise sadece yüzde 64,1’i çalışırken eğitime devam etti.

Sadece MESEM’e kayıtlı 1 milyon 326 bin 357 çocuk işçi var

1 gün okul 4 gün iş sloganıyla lise eğitimi boyunca sermayeye teslim edilen çocukların sayısı 1 milyon 326 bin 357 oldu. Sadece SGK verilerine göre çırak ve stajyer adı altında çalışan çocuk sayısı 2 milyon. Bu alanda da devlet tarafından nitelikli bilgiler sunulmuyor. Sadece bir yıl içinde 15-17 yaş çocuk işçi sayısının önceki yıla oranla yüzde 2,3 arttığını görüyoruz. Sigortasız çalışan çocuklar, kayıt dışı çalışan mülteci ve göçmen çocuklar bu verilere dahil değil. En son 2009 yılında elde edilen TÜİK’in 720 bin çocuk işçi verisi göçmen, mülteci, kayıt dışı çocuk çalışanlar da eklendiğinde Türkiye’de milyonlarca çocuk işçi olduğu anlaşılıyor.

Son 10 yılda en az 616 çocuk iş kazası sonucu öldü

İSİG Meclisi 2022 verilerine göre 14 yaş ve altı 211, 15-17 yaş 405 olmak üzere son 10 yılda en az 616 çocuk çalışırken hayatını kaybetti. İSİG verilerine göre 2018-2022 yılları arasında iş cinayetleri sonucu ölen 14-17 yaş arası çocuk sayısı ise en az 330. İSİG Meclisi iş cinayetleri raporlarına göre; 2013 yılından bugüne geçen on yılda en az 616 çocuk çalışırken hayatını kaybetti. Bu çocukların 96’sı kız 520’si oğlan. 4’ü 4 yaşında, 5’i 5 yaşında, 4’ü 6 yaşında, 5’i 7 yaşında, 12’si 8 yaşında, 12’si 9 yaşında, 24’ü 10 yaşında, 13’ü 11 yaşında, 32’si 12 yaşında, 39’u 13 yaşında, 61’i 14 yaşında, 87’si 15 yaşında, 123’ü 16 yaşında ve 195’i 17 yaşında. SGK kayıtlarına göre; 2013-2021 yıllarını kapsayan 9 yılda 102 çocuk çalışırken hayatını kaybetti. Bu çocukların 3’ü kız 99’u oğlan. 4’ü 14 yaşında, 7’si 15 yaşında, 35’i 16 yaşında ve 56’sı 17 yaşında.

Kaynak: Sendika.Org 

Serinin ilk yazısı — AKP’li yıllarda çocuk I: Eğitim sistemi bile yorgun

Bahar geldi: Aylardan Mayıs, günlerden Hıdırellez; gününüz hep güneşli, talihiniz hep bol olsun

Zaman akıp gider… İnsan bu hayattan geçerken nice mevsimleri ve nice baharları da beraberinde yaşar. Belki farkındadır, belki de bilincinde değildir ama kaç kez kim bilir bir ağacın çiçek açışına şahitlik etmiştir, kaç kez yeşeren tabiatın şenlenmesine tanık olmuştur. Zaman ve hayat hızla geçerken içerisine nice mutluluk, nice hüzün ve nice beklenti sığdırmışızdır. Her ne olursa olsun hayallerimizi ise hep başka baharlara taşımasını bildik. Çünkü bahar bizi sevindirendir, umuttur bir nevi. Bahar, bizler için yepyeni heyecanlar, yepyeni beklentiler demektir.

Baharın gelişiyle bahçeler yeşillenir, tabiat canlanır sanki şarkı söylemeye başlar. Kuşlar ve tüm yaratılmışlar buna eşlik eder. Kıştan çıkan tabiat, bahar ile yeniden sanki taze bir ruh kazanır. İşte bu nedenle baharın gelişine kayıtsız kalmak imkânsızdır. Toplumumuzda ve binlerce yıl öncesinde bile baharın gelişi çeşitli ritüeller ile kutlanmaktadır. Onlardan biri de bugün olan, Hıdırellez. İslam’da Hıdırellez, İslam öncesi Şaman Türk inanışlarında Bahar Bayramı, Rum Ortodokslar’da Aya Yorgi Günü, Katolikler’de Aziz George Günü olarak anılır ve hatta milattan önceki tarihlerde, Sümerlerde bile kendisini gösteren kutsal ve değerli bir gün olarak karşımıza çıkar.

İsim olarak Hızır ve İlyas’ın buluştuğuna inanılan gündür. Hızır, Kuran-ı Kerim’de; “Kullarımızdan bir kula katımızdan rahmet vermiş ve yine O’na tarafımızdan bir ilim öğretmiştik.” olarak bahsedilen, Hz. Musa’nın yol arkadaşı ve bir nevi mürşididir. Hızır, hepimizin bildiği gibi zor anlarda aniden ortaya çıkan, herkese yardım eden mistik bir kişiliktir. Yemyeşil giyinir ve bastığı yerler de yeşile bürünür. Hızır, peşinden baharı da sürükler getirir gittiği yerlere. İlyas ise semavi dinlerin tümü tarafından varlığı kabul edilen, Hz. Musa sonrası dönemde İsrail Krallığı’na gelen peygamberlerden biridir. Tevrat’ta bahsedildiği üzere İlyas da Hızır benzeri özellikler taşımaktadır. Özellikle Tevrat’ta İlyas’ın kuraklık dönemlerinde bereket getirici yağmurlar yağdırması, ekinlerin artması gibi doğayı canlandıran olaylara vesile olduğu bilinmektedir. İşte Hızır ve İlyas; bu iki kudretli ve mistik kişinin buluşması bugünkü Hıdırellez inancını doğurmuştur. Tabi bu inanış, İslam öncesi Türk paganizminde de mevcuttur. Hızır bir nevi bizim ruhumuzun içinde bulunan güçtür. Henüz ortaya çıkmamış ve farkına pek varılmamış olan güç, İlyas ise nûr’dur, aydınlıktır. Gücün ve ışığın birleşmesidir Hıdırellez.

Gök bilimi açısından da Hıdırellez’in anlamı çok eski tarihlere kadar uzanır. Zira Ülker Takım Yıldızı’nın görünmeye başladığı tarihtir Hıdırellez. Başta Sümerlerin olmak üzere Türklerin, Yahudilerin ve daha nice medeniyetin en eski ve kadim kozmolojik figürü olan altı köşeli yıldız Heksagram (Davud Yıldızı) işte bu Ülker Yıldızı’nın işaretidir. Homeros’tan Hayyam’a kadar tarihte pek çok büyük şahsiyet, Arapların Cahiliye döneminden İran’a, Antik Yunan’dan İsrâiliyat’a kadar bu geniş coğrafya Ülker’den “Yedi Kız Kardeş” olarak bahseder. İşte Hıdırellez bir yandan da; Mehmet Akif’in “Yedi Kandilli Süreyya” dediği ile Yunan mitolojisinde Pleiades “Yedi Kız Kardeş” olarak da bilinen yedi yıldızlı küme olan Ülker’in gökyüzünde kendisine yer bulmasının da kutlanışıdır ayrıca. Orta Asya kültürlerinde Ülker’i şekil olarak uzun saçlı bir Türk Alp’ine benzetirlerdi ve güzel Venüs (Zühre) ile Alp buluşunca “bahar” geldi derlerdi.

Doğa Ana’ya ve şaman kökenli inanışlara çokça sahip olduğumuz için biz baharın gelişiyle sevinci, ruhsal temizlenmeyi, arınmayı ve yenilenmeyi kutluyoruz aslında. Orta Asya Türkleri baharın gelişiyle arınmaya girer, kendilerini günahlardan, kötü ruhlardan uzak tutarlardı. Bahar, yeni bir kapıdır. Baharın gelişi doğanın uyanışıdır.  Doğa nasıl ki arınıp yeni çiçeklere, yeni yeşilliklere bürünüyorsa, insan da doğa gibi kendi ruhu üzerindeki eski kıyafetleri çıkarır ve doğaya ayak uydurur vaziyette kendini arındırır.

Hıdırellez’de en çok bilinen ritüellerden biri ateş yakıp üzerinden atlamaktır. Bu uygulama, kötü ruhlardan arınma, günahlardan uzaklaşma, bahara yani yeni döneme daha hafif daha temiz olarak girme maksadıyla yapılır. Bunun yanı sıra, gül ağacına çaput bağlamak, dileklerde bulunmak, toplu yemek ziyafetleri, kırlara (Hıdırlık) çıkıp eğlenmek, evlenmek veya ev almak için çeşitli ritüeller yapmak da Hıdırellez gecesi yapılan ve eski Türk inanışlarından devam eden uygulamalardan bazılarıdır.

Ve gelelim Hıdırellez inancının tarihte ilk sahneye çıktığı yere; Sümerlere. Aşk Tanrıçası, Ana Tanrıça İnanna ve eşi Tanrı Tammuz arasında geçen hikâyeye göre; Ana Tanrıça İnanna, Tanrı Tammuz’u cezalandırır ve Tammuz senenin altı ayını yeryüzünde, altı ayını da yeraltında geçirmek zorunda kalır. Tammuz bitki tanrısıdır, doğanın kalbidir. Tammuz da yukarıda bahsettiğimiz üzere tıpkı Hızır gibi, bastığı yerleri yeşertir. Tammuz’un adım attığı yerlerde çiçekler açar, doğa şenlenir. İşte bu altı ay yeraltında kaldıktan sonra yeryüzüne çıkacağı tarih, Hıdırellez günüdür. Bugün, Hıdırellez’de tekrardan Tammuz yeryüzüne çıkar.

Yeryüzüne çıkması ile bahar gelmeye başlar. Doğa hareketlenir, ağaçlar yeşermeye başlar, kuşlar şarkı söylercesine bu durumu kutlamaya başlar. Tammuz yeryüzüne çıktıktan sonra tarihteki ilk resmi evlilik gerçekleşir ve Tanrıça İnanna ile düğünü olur. Hem baharın gelişi hem de Tammuz’un evliliği ile doğa üzerinden o kuruluğu atar. Tabiat şekil değiştirir. Ekinler bereketlenir. İnsanlar yiyecek nimetlerin artışını seyreder. Halk coşku içerisindedir. Bunu bir şenlik gibi kutlamaya başlarlar. Toplanırlar, yemek hazırlarlar, dans ederler. Yeşillikler içerisinde şimdilerde mesire alanlarına çıkıp eğlenilmesi gibi eğlenceler düzenlerler. Çünkü Tammuz yeryüzündedir. İnanna mutludur, Ana Tanrıça eşine kavuştuğu için insanlar da mutludur. Her ikisi de doğayı bereketlendirir.

Mitolojik açıdan biraz daha değerlendirmek gerekirse eğer; İnanna, sembol olarak Zühre yani Venüs yıldızını temsil eder. Zaten Babil’de ismi İştar (Star) adıyla anılırdı. Sembolü ise; altı veya sekiz köşeli yıldız! Ve Asur’da bu yıldız yerini gül sembolüne bırakır. Hıdırellez’de sadece gül ağacına dilekte bulunmak, işte bunun bir ufak örneği sadece. Bir başka örneğine enteresan bir şekilde Âşık Veysel’in bir şiirinde denk geliyoruz. Şöyle yazmıştı;

Mecnun’um Leyla’mı gördüm
Sandım ki Zühre yıldızı
Bilmem hangi burç yıldızı
Ben bu sırra eremedim

Ve son nefes; Zühre, Venüs yıldızının Arapça adı. Sümer Tanrıçası İnanna, yukarıda söylediğimiz üzere Venüs yıldızını simgeliyor. İnanna’ya Mecnun gibi çoban olan Tanrı Tammuz âşık oluyor. Yani bizim Leyla ile Mecnun hikâyelerinin asıl kaynağı!

Daha ileri gidersek Âşık Veysel’e de Onu koyana da ayıp olur. Zira sevgilinin büyülü bakışları bizleri deler de geçer.

Kısaca; hangi dine, hangi inanışa sahip olursanız olun; Hıdırellez tüm inançların ortak değerlerinden biri olmaya devam edecektir. Bahar’ın gelişi hepimizin günü, Hıdırellez beş bin yıldan beridir hepimizin bayramı. Aylardan Mayıs, günlerden Hıdırellez; gününüz hep güneşli talihiniz hep bol olsun. Hızır gününüz kutlu olsun.

“Düzce Üniversitesi’nde soruşturma mobbing uygulayana değil, şikayet edene açıldı” haberine erişim engeli

0

Düzce Üniversitesi Akçakoca Bey Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekan Vekili Ayfer Gedikli’nin akademik ve idari personele mobbing uyguladığı yönünde deliller sunulsa da kendisine herhangi bir soruşturma açılmamasına ve mobbinge uğradığı için şikayette bulunanlara soruşturma açıldığına dair Sendika.org haberine Küçükçekmece 3. Sulh Ceza Hakimliği tarafından erişim engeli getirildi.

Gedikli hakkında TBMM Kamu Denetçiliği Kurumu’na (KDK) yapılan başvuru sonrasında tavsiye niteliğinde ‘soruşturma açılması’ yönünde karar verdi. KDK, mobbinge dair yapılan başvuruların somut delil olmasa bile şüphe uyandıran nitelikte olması halinde bile soruşturma açılması gerektiğinin altını çizerek üniversite yönetiminin kararını hukuka aykırı buldu.

İlgili ombudsman kararına taraflara bir bildirim yapılmazken Gedikli, haberimiz hakkında ‘kişilik haklarına saldırı’, ‘küçük düşürücü’ gibi suçlamalarla mahkemeye başvurdu. Gedikli ayrıca konuyla alakası olmamasına rağmen ‘yurt dışında yayın yaptığımızı’ iddia etti.

İlgili KDK kararına buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Kaynak: Sendika.org

İstanbul Tohum Takas Şenliği katılımcılarıyla 6. defa yerel tohum ve yerel üretim için umudun kaynağı oldu

Yeryüzü Derneği ve Kadıköy Belediyesi’nin birlikte organize ettiği İstanbul Tohum Takas Şenliği 30 Nisan Pazar günü altıncı kez İstanbullularla buluştu. Koşuyolu’ndaki Alan Kadıköy’ün açık hava alanlarında düzenlenen şenlik katılımcı vatandaşlarla birlikte yerel tohum ve yerel üretim için bir kez daha umudun kaynağı oldu.

Tere, maydanoz, bal kabağı, kavun, karpuz, roka, biber, marul, barbunya ve fasulye tohumlarının dağıtıldığı şenlikte, yerel tohuma dikkat çekildi.

Şenlikte, moderatörlüğünü EkoIQ Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Barış Doğru’nun yaptığı panelde konuşan Prof. Dr. Ruhsar Yanmaz tohumların çeşitlerini, kullanımını ve verimliliğini anlattı. Panelin öteki konuşmacısı change.org Türkiye ve Good4trust kurucusu Dr. Uygar Özesmi ise yerel tohumları ve gıda seçimi yaparken yerel üretici seçmenin önemini vurguladı. Panel gelen soru ve yorumlarla bir hayli uzadı ama kimse şikayetçi değildi.

Tohum için kayıtlar alınırken öte yandan şenliğe özellikle davet edilen çocuk ve gençlere atölyeler düzenleniyordu. Çocuklara şenlikte cazibe alanı oluşturarak, katılımlarını sağlamak için her yıl olduğu gibi bu sen de yoğun çaba sarf edilmişti. Yazarlar, oyun kurucular çocuklarla birlikte çok değişik ve özellikle ahşaptan yapılmış oyuncaklarla birlikte oyunlar oynadılar. Oyunlara her yaştan insanın katılımıyla şenlik bir coşkuya evrildi.

Tohum Takas Şenliği’nin stantlar bölümüne İstanbul ve çevresinde üretim yapan, ileri dönüşüme katkı sağlayan kurumlar, topluluklar, küçük üreticiler, kooperatifler ve yayınevleri de davet edilmişti. Alana gelen Kadıköy Belediye Başkanı Av. Şerdil Dara Odabaşı, bütün stantlarda çalışanlarla tek tek tanışarak, katıldıkları için teşekkür etti.

Şenliğe dört binin üzerinde yurttaş ilgi gösterdi. Yerel tohum almak için İstanbul’un dört bir köşesinden kalkıp gelen, tohumlarını alan, kendi yetiştirdikleri tohumları Yeryüzü Derneği gönüllülerine emanet eden bu insanlar, yerel tohum ve yerel üretim için umudun kaynağı oldu.

6. İstanbul Tohum Takas Şenliği’nde toplam 7 bin 500 adet tohum paketi ücretsiz olarak dağıtıldı. Her bir paketteki tohumlar kentlilerin teras, balkon ya da arka bahçelerinde ekime uygun, az sayıda ama başlangıç için yeterli düzeydeydi. Tohum Takas Şenliği’nin temel amacının farkındalık uyandırmak ve yerel tohuma önem veren kentliler arasında etkileşimi sağlamak olduğunu söyleyen dernek gönüllerinin yüzü yoğun ilgiden dolayı gülüyordu.

Tohumlar dağıtıldıktan sonra bu kez gazeteci yazar Gürkan Akgüneş moderatörlüğünde foruma geçildi. Tohum ve Gıda Politikalarının tartışıldığı forum hararetli tartışmalarla ve gülen yüzlerle kapandı.

Şenliğin sonunda katılımcılar gelecek sene görüşmek üzere ayrılırken, tohum paketlerini çantalarına özenle yerleştirip, alandakilerle vedalaştılar.

18. Uluslararası İşçi Filmleri Festivali başlıyor!

0

Bu yıl 18’incisi gerçekleştirilecek olan Uluslararası İşçi Filmleri Festivali, 2 Mayıs 2023 günü İstanbul’da yapılacak açılış etkinliği ile seyircisiyle buluşacak.

Bir hafta sürecek festivalde emek temalı filmlerin yanı sıra toplumsal cinsiyet eşitliği, kent/çevre, göç/mültecilik, insan hakları, sağlık konularını işleyen filmler de yer alıyor.

Festivalde; toplumsal cinsiyet eşitliği, kent/çevre, göç/mültecilik, insan hakları, sağlık konularını işleyen 58’i yerli, 25’i yabancı, toplam 83 film gösterilecek. Festivalin bu yılki seçkisinde Türkiye dahil 19 ülkeden, 21 uzun metrajlı, 62 kısa ve orta metrajlı kurmaca, belgesel ve animasyon film yer alıyor. İçlerinde Bir Kar Tanesinin Ömrü, Lacivert Gece, Yaban, Aga, Zero Fucks Given gibi uzun metraj kurmaca filmlerinin yanında, Yaramaz Çocuklar, Aşk Mark ve Ölüm, Her Şey Dahil, Fatma’dan 40 yıl Sonra, İşçilerin Haziranı, The Other Half gibi uzun metrajlı belgeseller de bulunuyor.

Festivalin açılış gecesi Şişli Belediyesi’ne ait Cemil Candaş Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilecek. Gecenin sunuculuğunu oyuncu Bülent Emrah Parlak üstlenecek ve müzik grubu Seyyah gecede sahne alacak. Festivalin bu yılki açılış filmi ise Cengiz Kaya’nın yönettiği ‘Aşk, Mark ve Ölüm.’

Film, Almanya’daki Türkiyeli göçmen işçilerin, onların çocukları ve torunlarının yaşadığı bağımsız müzik kültürünün duyulmadık hikâyesini, arşiv görüntülerini kullanarak eğlenceli ve dolambaçlı bir dille anlatıyor.

Ayrıntılı bilgi çok yakında iff.org.tr‘de!

AKP’li yıllarda çocuk I: Eğitim sistemi bile yorgun

21 yıllık AKP iktidarının bugüne bıraktığı yıkıntılar saymakla bitmeyecek kadar çok. Bu yıkıntılar içerisinde eğitim ve çocuklara dair olanlar ise bir hayli fazla.

21 yılda eğitim konusunda olanlar deyince ilk akla gelen; eğitim bakanlarının her birinin sil baştan eğitim sistemini değiştirmesi. AKP; 21 yılda 7 eğitim bakanı eskitmiş, şu an ise 8. bakan görevde. 8 bakandan yalnızda biri eğitim fakültesi mezunu. 8 bakan içerisinde geri kalanlar ise hukuk, edebiyat, işletme, mühendislik fakülteleri kökenli. Bu alanlarda akademisyenlik yapan ise 3 bakan bulunuyor. 

Sistem bile yorgun; 6 kez lise, 3 kez üniversite sınavı değişti

Eğitim resmen AKP elinde oyuncağa çevrilmiş, gelenlerin hiçbiri gideni aratmamış ve yerine bir tur daha değişiklik yapmıştır. Bu değişikliklerden her biri bir öncekini aratır halde, eğitim sisteminin bağlamından kopuk olarak tasarlanmış ve neticesinde hiçbiri doğru bir niteliğe kavuşamamış; olan, bu sistem içinde gel git yapmak zorunda kalan çocuklar, gençler ve kafası karışan velilere olmuştur. 

21 yılda eğitimde yaşanan değişiklikler şu şekilde:

Katsayı arttırıldı

AKP’nin daha sonra Ergenekon ve Balyoz operasyonlarıyla tasfiye edeceği devlet içindeki kadrolarla çatışmasında, üniversite giriş sınavındaki katsayı uygulamasının önemli bir yeri oldu. İmam Hatip mezunlarının üniversitelere girebilmesi için verilen kavgada özellikle meslek lisesi öğrencilerinin durumu da kullanılmaya çalışıldı.

AKP iktidarı 2003’te, üniversiteye giriş sınavında katsayıları yeniden düzenledi. Siyasi bir çekişmenin sembolü haline gelen ve üniversite sınavını etkileyen katsayı problemi, dönemin Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik’in talimatıyla yapılan değişiklikle daha da büyüdü. Alanından farklı bir bölümü tercih etmek isteyen öğrencilerin önündeki en büyük engel olan katsayı oranları 2003’teki düzenleme ile daha sorunlu hale geldi.

Katsayı uygulaması kaldırıldı

2009’da üniversiteye girişte katsayı kaldırıldı. Ancak çeşitli davalar sonucunda Mart 2010’da katsayı alan dışını seçenler için 0,12; kendi alanlarını seçenler için 0,15 olarak belirlendi. Farklı katsayıların kaldırılması için çalışan YÖK bu sefer bütün mezunların ortaöğrenim başarı puanının 0,15 olarak  sabitledi. Bu sefer Danıştay bunun eşitlik ilkesine aykırı olduğunu söyledi ve YÖK yeniden farklı bir katsayı tespit etti; farklı alan seçen adaylarda sonuç 0,13, kendi alanını seçen adaylarda 0,15 katsayısıyla çarpılacaktı. İtirazlar üzerine 2010’da tekrar başlanılan yere dönüldü. 

Katsayı uygulaması tekrar kaldırıldı

2011’de YÖK, katsayı uygulamasını tekrar kaldırdı. Katsayı, her aday için 0,12 oldu. Katsayı problemini kökten çözmeye kararlı olan YÖK, çok geçmeden tüm katsayı uygulamalarını kaldırmış oldu. 

Müfredat değişti

2004’te pilot uygulama ile başlayan değişiklik, 2005’te tüm okullarda uygulanmaya başladı. Eleştirel düşünme, problem çözme, yaratıcı düşünme gibi beceriler kazandırılması hedeflenen değişiklikte amaç öğrenciyi ezberden kurtarmaktı. Bulunan çözüm, sorunu gidermeye yaramadı. Okuma yazmada fişler, yerini seslere bıraktı. 

4+4+4 sistemi geldi

2012’de 4+4+4 olarak bilinen yeni sistemle eğitim sitemi baştan aşağı değişti. 8 yıllık zorunlu eğitim, yerini 4+4 ile kesintili eğitime bıraktı. Birçok çocuk, bu sistem yüzünden okula devam edemedi. Çocuk yaşta evliliklerin sayısı üzerinde bile etkili olan bu sistem günümüzde hala uygulamadadır. Bu uygulama imam hatip orta okullarının tekrar açılması, okula başlama yaşının 5- 5,5’a düşürülmesi, müfredatın değiştirilmesi, ders saatlerinin değişmesi ve seçmeli derslerin arttırılmasını da kapsayan bir değişiklikle geldi. Böylece müfredata “Hz. Muhammed’in Hayatı, Temel Dini Bilgiler, Kuranı Kerim, Yaşayan Diller ve Lehçeler” gibi dersler de seçmeli olarak eklenmiş oldu. Okul yaşının düşürülmesiyle oyun çağındaki çocuklar eğitim sistemine adapte olmakta zorlandı, milyonlarca çocuk okuma yazma öğrenemedi, özellikle yoksul bölgelerdeki okul mevcutları kapasitesinin çok üzerinde öğrenci ile eğitim vermek zorunda kaldı. 

Liseler 3 yıldan 4 yıla çıktı

2005’te liselerde eğitim süresi 4 yıla çıkarıldı. Bu değişiklik liselerdeki yabancı dil hazırlık sınıflarının kalkmasına neden oldu. Meslek liseleri ile diğer lise programlarının ilk yılı ortaklaştırıldı ve öğrencilere birinci yıl sonunda liseler arası değişiklik yapma hakkı tanındı. Sistem başarılı olamadı. 

LGS kaldırıldı, OKS getirildi

2005’te Liselere Giriş Sınavı (LGS) kaldırılarak Ortaöğretim Kurumları Sınavı (OKS) getirildi. İki sistemde de 3 yıllık ortaokul eğitimi sonunda tek sınav yapılıyordu. Fark ise OKS’nin sınav içeriği, müfredatı ve katsayılarındaydı.

Bakan aynı ama sınav yine değişti

2007’de, liselere giriş sistemi tekrar değişti. Tekli sınav, yerini her yıl girilecek üçlü sınava bıraktı. Yeni sistemin amacı dershanelere olan ihtiyacın azaltılması olarak duyuruldu ama sonuç öyle olmadı. Aksine dershane tercihleri daha da arttı, dershane gitme yaşı daha da düştü.

3’lü SBS’den tekli SBS’ye dönüş yapıldı

2010’da liselere girişte yapılan üçlü SBS, yerini tek bir sınava bıraktı. Bu değişimin sebebi olarak dershane bağımlılığının artması gösterildi. Oysa üçlü sınavın amacı bağımlılığı azaltmaktı.  

SBS gitti, TEOG geldi

2013’te SBS yerini TEOG’a bıraktı. Son derece karmaşık olan sistemde çocuklar 6 temel dersten, 12 ayrı merkezi sınava girdi. Sınavın açık uçlu sorular içermesi ve artık test sisteminden vazgeçilmesi için çalışmaların yapıldığını söyleyen bakanın uğraşları boşuna gitti. 

Genel liseler Anadolu Liselerine dönüştürüldü

2010 yılında düz lise olarak bilinen genel liselerin Anadolu lisesine dönüştürülmesine karar verildi. 2014’e kadar toplam 1953 genel lise, Anadolu lisesine dönüştürüldü. Meslek ve Anadolu lisesi olmak üzere iki tip okul kaldı.

ÖSS kalktı, YGS ve LYS geldi

2010’da üniversiteye giriş sınavı ÖSS, 10 yıllık uygulamanın ardından, yerini ikili sınava bıraktı. YGS ve LYS olarak iki aşamada planlanan üniversite sınavı, ÖSS öncesi uygulanan sisteme benzer hale geldi. YGS’de barajı geçenler, 5 ayrı alanda yapılan LYS’ye girmeye başladı ve ayrıca puan türleri de değişmiş oldu.

Her okula bir akıllı tahta uygulaması

2011’de FATİH Projesi ile ülke genelinde 620 bin derslikte akıllı tahta kullanarak dersleri dijital ortama taşımayı hedefleyen MEB, bu kapsamda sınıflara dizüstü bilgisayar, projektör ve internet altyapısı sağlamak üzere yola çıktı fakat projenin hedefine ulaştığı söylenemez. Eğitimde alt yapı sorununu okullara akıllı tahta takarak çözebileceğini düşünen bir bakış açısı da tarihin tozlu sayfalarına karıştı.

Kılık kıyafet yönetmeliği değişti

2012’de okullardaki kılık kıyafet yönetmeliğinde değişikliğe gidildi. Değişikliğe göre öğrenciler; okul, sınıf ve şubelerde tek tip kıyafet giymeye zorlanamayacaktı. İmam Hatip’te okuyan veya seçmeli Kuran’ı Kerim dersi alan kız çocukları başlarını örtebilecek, dendi. Bu, konuya dair atılan ilk adımdı. 

Dershaneler kapatıldı, özel okul oldu

Dershanelerin özel okula dönüştürülmesini düzenleyen kanunla, Öğretim Kurumları Kanunu’ndan dershane tanımı çıkarıldı. Kanuna göre dershaneler, Temmuz 2019’a kadar özel okullara dönüşecekti. Cemaat ve iktidar kavgalarının gölgesinde şahit olduğumuz bu hamleler sonucunda dershanelerin kapatılması ve dönüştürülmesi üzerine çokça durum gerçekleşti. Dershanelerle ilgili kanuna CHP itirazıyla yürütmeyi durdurma kararı verildi. Yeni yönetmelikte özel öğretim kursu tanımı getirildi. Sonrasında Danıştay, özel kurslarda “üç bilim grubunda kurs açma” maddesiyle ilgili yürütmeyi durdurma kararı verdi. Yapılan düzenlemeyle 8 bilim grubunun 5’inden kurs açılması hakkı tanındı.

Öğrenciler çok uzaklarda okullara yerleştirildi

2014’te TEOG yerleştirme sonuçlarıyla tercih yapmayan öğrencilerin kayıtları sistem tarafından otomatik olarak yapıldı. Buna göre çocuklar evlerinden yüzlerce kilometre uzaklıktaki okullara yerleştirildi. 

Türban ortaöğretimde resmen serbest bırakıldı

2015’te öğrencilerin kılık ve kıyafetlerine dair yönetmelikte yapılan değişiklik Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelikle, ortaokul ve liselerde başörtüsü serbest bırakıldı. Bunun yanında ‘saç boyama, vücuda dövme ve makyaj yapma, pearcing takma, bıyık ve sakal bırakma’ yasaklandı. Vücudu belli eden kıyafetler, tayt ve etek boyuna ise kısıtlama getirildi. 

Üniversitelerin puan türü değiştirildi

2015’te, YGS’ye 2 ay kala, YÖK; hukuk başta olmak üzere pek çok programın puan türünü değiştirdi. Ayrıca üniversiteye girişte fakültelere taban puan getirildi. İlk uygulama tıp ve hukuk fakültelerinde oldu. Sınava giren birçok genç, bu hamle ile mağduriyet yaşadı.

Proje okullar uygulaması başladı

Yasası 2014’te çıkan proje okullar ile ilgili okulların belirlenmesi, yönetici görevlendirilmesi, öğretmen atamasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlendi. Böylece proje okul olarak belirlenen ülkenin en yüksek puanlı 150 okulu doğrudan bakanlığa bağlanmış; okullara yapılacak kadro atamaları, MEB Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği dışına çıkarılmıştır. 2017’de bu sistem genişletilmiş, 500’ün üzerine okula öğretmen atama isteyemez duruma gelmiştir. Veliler ve öğrenciler de proje okulların getirdiği sorunlar nedeniyle sıkça sokağa çıkmıştır.

Açık uçlu sorular kaldırıldı

ÖSYM, 2016 yılında üniversite sınavına açık uçlu soru uygulamasını getirdi. Bu uygulama, yeni üniversiteye geçiş sınavında kaldırıldı. Liselere geçişte de uygulanması düşünülen bu sorular, TEOG ile birlikte kaldırıldı.

KHK’ler ile 41 bin 397 eğitimci kamudan ihraç edildi

OHAL ile kamudan ihraç edilen 116,196 kamu görevlisinin %36’sı eğitim kurumlarından oldu. İhraç edilen eğitimci sayısı, darbe yaptığı gerekçesiyle ihraç edilen asker sayısından daha fazla oldu. Toplamda 41 bin 397 eğitimci kamudan ihraç edildi.

Müfredat yine değiştirildi

MEB, 2017’de ilkokul, ortaokul ve liseyi kapsayan 172 sınıf düzeyi için 53 dersin taslak öğretim programını askıya çıkardı. Taslağı inceleyen uzmanların yorumlarına göre Atatürk’e ilişkin bilgiler daraltıldı; evrim teorisi biyoloji dersinden, İsmet İnönü 2. Dünya Savaşı konusundan çıkarıldı. Felsefenin ünite sayısı azaltıldı. 15 Temmuz darbe girişimi müfredata eklendi. Bunun yanında 11 ve 12. sınıflarda alan dersleri zorunlu olmaktan çıkarılırken din derslerinin sayısı arttırıldı. Suudi Arabistan’ın liselerin şeriat bölümlerinde 8-10 saat, İran’da ‘Din ve Hayat’ dersi adı altında 3-4 saat din dersi verilmekteyken Türkiye’de İmam hatip olmayan lise türlerinde dahi seçmeli derslerle birlikte din dersi saati 15’e yükseltilmiş oldu.

Öğretmenlerin performansı ölçülecek

2017’de Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde bütün öğretmenlere yönelik uygulanması için ‘Öğretmen Performans Değerlendirme ve Aday Öğretmenlik İş ve İşlemleri Yönetmeliği’ taslağı hazırlandı. MEB’in hayata geçirmeye çalıştığı performans değerlendirme sisteminde öğretmenlerin her yıl öğrenci, veli ve eğitim yöneticilerinin değerlendirmesi ile performans belirleme yapılacak. Bakanlık, 4 yılda bir düzenleyeceği sınavla öğretmenlerin ‘mesleki yeterliliklerini’ ölçecek.

El yazısı programdan kaldırıldı

12 yıllık zorunlu eğitimde el yazısı kaldırıldı, dik yazı – el yazısı öğretme kararı öğretmene bırakıldı. Aynı okulda farklı sınıflarda farklı şekilde öğretilen yazı karışıklığa neden olunca MEB kararı okul zümresinin vermesini, zümre kararına göre her okulda tek bir yazı tip uygulanmasına karar verildi. 

YGS ve LYS kaldırıldı, YKS geldi

2017’de Üniversiteye girişte YGS ve LYS kaldırılarak yerine yeni sınav sistemi getirildi. Adı Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) oldu. Öğrencilerin sabah ilk basamak olan Temel Yeterlilik Testi’ne (TYT), öğleden sonra ise Alan Yeterlilik Testleri’ne (AYT) girecek olması çok eleştirildi. İlk YKS 2018’de yapıldı.

TEOG gitti, LGS geldi

Bakan Avcı’nın gidişinden sonra Erdoğan, bu sınavın saçma olduğu ve kaldırılması gerektiği söylemi üzerine büyük bir sıçrayış yaşayan eğitim bakanlığı sınırlarını zorladı ve çıtayı en üste taşıdı(!). Açıklamanın üzerinden 78 saat geçmişti ki yeni sınav sistemi hazırlanmıştı bile. 21 yıllık iktidar sürecinde tek bir çocuğun bile baştan sona tek bir sistem ile mezun olamamasının sebebi işte bu tutumun ta kendisidir. TEOG yerine Veli Tercihine Bağlı Serbest Kayıt Sistemi adı verilen yeni sistemle öğrencilerin evlerine en yakın 5 okuldan birini tercih edeceği bir sistem getirildi. Nitelikli okullara girmek isteyen öğrenciler ise “isteğe bağlı olarak” merkezi sınava girecek. Yeni sistemi “Eğitim Bölgesi ve Sınavsız Mahalli Yerleştirme Sistemi” olarak açıklayan Bakan Yılmaz, kısaca “Liseye Geçiş Sistemi” dedi bu sınava. Bu sistem o kadar zor ve aslında Türkiye koşullarına uymayan bir haldeydi ki, yakınında istediği türden okul olmadığı için istediği liseye yazılamayan, mecburen imam hatip lisesine gitmek zorunda kalan, bir okul tıklım tıklımken diğeri boş olan okullar sorununu ortaya çıkardı. 

Pandemi ile eğitim öğretim 1,5 yıl sekteye uğradı

Pandemi ile birlikte eğitime ara verildi. Online olarak yürütülmek üzere başlayan eğitimde fırsat eşitliği sağlanamadı. İnternet alt yapısı yetersizliği ile birçok çocuk eğitimden koptu, çocukların işçileşme ve evlendirilme oranı artış gösterdi. Şiddet ve istismar durumu arttı. 

Sınav süresi ve baraj puanında tek seferliğine değişiklik yapıldı

2020’de YÖK, Temel Yeterlilik Testi’ndeki (TYT) 135 dakikalık süreye yalnızca bu yıl için 30 dakika daha ilave süre eklenerek 165 dakikaya çıkarıldığını açıkladı. 180 baraj puanı da bu yıl ile sınırlı kalmak şartıyla 170’e çekildi.

7 yıl aradan sonra yapılan Şura’nın hedefi din eğitimi oldu

Söylemlerden sıralara adım adım ilerleyen dindar nesil yetiştirme gayesi, 7 yıl aradan sonra 2021’de yapılan eğitim şurasında iyice ayyuka çıktı. İtirazlara rağmen 4-6 yaş arası okul öncesi gruplarına din eğitimi şuradan çıkan temel başlık oldu. 

Öğretmenlik Meslek Kanunu Çıkarıldı

Kanuna öğretmenleri ve meslek örgütlerini dahil etmeyen iktidar 2021’de öğretmenler için 10 yılda 1 kariyer atlayacağı bir sistem kurdu. Böylece öğretmenler sınava girecek ve başarılı olanlar unvan alacak. Unvan alan öğretmenler daha fazla maaş alacak, öğretmenler arasında kademe farkı olacak. Öğretmenlik kariyer basamakları sınavının ilki 2022 yılında gerçekleştirildi. Eğitim niteliğini sınavla arttırmaya(!) alışkın olan sistem tüm öğretmen sorunlarını göz ardı ederek sisteme bir sınav daha eklemiş oldu.

MESEM programı ile çocuk işçilik hedeflendi

MESEM uygulaması ile meslek liselerinde okuyan öğrenciler 4 gün işletmelerde çalışırken, 1 gün okula gitmeye başladı. 2022 yılıyla birlikte uygulanan bu programa 8. sınıfı bitirdikten sonra dahil olunabiliyor. “Haftada 1 gün okul”, “Maaş ve sigorta!”, “İş garantisi!” sloganlarıyla MESEM’lere öğrenci çekmeye çalışan MEB’in amacı eğitim mi, çocuk işçiliği mi, genç işsizlik oranını düşürmek mi belli değil. İşletmeleri özendirmek için devlet öğrencilerin sigortası yanında alacakları ücretleri de ödüyor. Akademik başarısı düşük olan ve devam sorunu olan çocukları eğitime dahil etme amacıyla ortaya konan bu programın 8. sınıf bitiminden itibaren öğrenci kabul etmesi ise bunun doğru olmadığını ortaya koydu. Özellikle yoksul kesimin eğitim için burayı tercih etmesi ile eşitsizlik artıyor. Bakan istediği kadar övünsün, devlet eliyle çocuk işçi yaratıyor. 

YKS’de baraj kalktı

Yükseköğretim Kurulu 2022 yılında üniversite sınavlarındaki barajları kaldırdı. YÖK tarafından yapılan açıklamaya göre; “SAY, SÖZ, EA ve DİL puan türlerinde sınav puanı hesaplanması için uygulanmakta olan TYT puan türünde 150 puan almış olma şartı ile yerleştirme puanlarının hesaplanmasında TYT puan türü için 150, SAY, SÖZ, EA ve DİL puan türleri için 180 olan sınav puanı barajı uygulaması kaldırdı.”

ÖSYM’nin tarihi, çalıntı sınavlarla dolu

Türkiye’de geçmişten bugüne sınav sorularının çalınmasına şahit oluyoruz. Bildiğimiz son çalıntı sınav, 2022 KPSS olsa da bu ÖSYM’nin ilk çalıntı sınavı değil. İlk olarak 1973 yılında üniversite sorularının özel bir dershaneye verildiği açığa çıkmıştı. Bunun üzerine sınav iptal edilmişti. Benzer bir durum yine 1992 anadolu liseleri sınavında yaşanmış, sınav tekrar edilmişti. 1999’da bu sefer ÖSS’nin iki kitapçığının çalındığının ortaya çıkmasıyla sınav ileri bir tarihe ertelenmişti.

Bilinen ilk çalıntı olayı, 2009 yılında Polis Meslek Yüksek Okulları Öğrenci Adaylığı Sınavı’nda yaşandı. Sınavın çalındığı ortaya çıkınca sınav tekrarlandı. Çalıntı sınavın soruşturması iktidar tarafından sır gibi saklansa da cemaat bağlantılarıyla iki kitapçığın kaybolduğu ortaya çıkmıştı.

Aradan 1 yıl geçmişti ki bu sefer de benzer bir şekilde 2010’daki KPSS’de bir şaibe ortaya çıkmıştı. KPSS’nin eğitim bilimleri bölümündeki sorularda 110 ve üzeri doğru yapan kişiler evli, akraba ve aynı yerlerde oturan kişiler çıkmıştı. Sınav yine iptal edilmiş, dönemin başbakanı Erdoğan o dönem cemaat bağlantılarıyla sınavın çalındığı söylentilerini yalanlamıştı. Sonraki yıllarda Devlet Denetleme Kurulu’nun 2010 yılında çalıntının kaynağını Gülen cemaati olarak tespit ettiği ortaya çıkmıştı. İlerleyen zamanlarda sınavın genel kültür kısmı sorularının da şaibeli olduğu ortaya çıktı.

Her alandan sınavlar çalındı

Sınav çalıntıları hız kesmeden ve her alanda devam ediyordu. Aradan yine bir yıl geçmişti ki 2011 yılında bu sefer de Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denkliği İçin Seviye Tespit Sınavı Tıp Doktorluğu 2. Aşama Sınavı üzerine şaibe düşmüştü. 100 sorudan 75’inin eski sorular olduğu tespit edilmiş, sınav iptal edilmişti.

İktidar ve cemaat el ele yıllarca birçok alanda sınavları çalmış, kendi istediği kişileri istediği yere koymayı başarmıştı. Yıllar sonra başlayan cemaat-AKP kavgası sonrası herkes eteğindeki taşları dökmüş, iktidar 2002-2013 arası yapılan sınavların hepsinde şaibe olduğunu kabul etmişti. Öyle ki Ankara Başsavcılığı’nın talebiyle istihbarat birimlerinin yaptığı araştırma sonucunda, bu dönemdeki tüm ÖSYM sınavlarının çalındığı ortaya çıkmıştı. Bu anlaşılanlar, halkın baskısı ve tepkisi sonucu iptal ettirilmiş olsa da; ortaya çıkmayan, çalındığından habersiz olduğumuz onlarca sınav yapılmıştı.

10 yılda onlarca sınav çalındı

Komiser Yardımcılığı Sınavları, 2009 Polis Koleji Sınavı, 2010 SHÇEK Müfettiş Yardımcılığı Sınavı, 2011 Adalet Bakanlığı Yazı İşleri Müdürlüğü Sınavı, 2012 yılında yapılan KPSS ve Adli Yargı Hakim ve Savcı Seçme Sınavı, Polis Akademisi Sınavı, Astsubaylık Sınavı, 2014 LYS… Cemaat-AKP kavgası sonucunda çalındığı ortaya çıkan bu sınavlar için soruşturmalar açılmış ve devam ederken bu sınavlardan doğru haksız olarak kadrolaşan kişiler ve beraberinde binlerce onlarca kişi kamudan ihraç edilmişti. AKP, fırsat bu fırsat diyerek cemaat bağlantısı olmayan binlerce insanı da ihraç etmişti.

Merve Büyüktaş’ın Sendika.org’a hazırladığı yazı dizisinin birincisi.

İlginizi çekebilir | YÖK’ten 3 günde planlanabilecek üniversite programı

Düzce Üniversitesi’nde soruşturma mobbing uygulayana değil, şikayet edene açıldı

Düzce Üniversitesi Akçakoca Bey Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde akademik ve idari personele mobbing uygulayan dekan vekili Ayfer Gedikli, üniversite yönetimine çok sayıda delille şikayet edilmesine rağmen soruşturma mobbing yaptığı iddia edilen kişiye değil mobbingi şikayet edenlere açıldı.

Üniversite yönetimi tarafları dinlemeden, somut delilleri incelemeden idari soruşturma başlatılmasına yer olmadığına karar verdi. Mobbing uygulayanların herhangi bir soruşturmaya tabi tutulmadığı Düzce Üniversitesi’nde mobbinge uğrayan ve Gedikli hakkında şikayette bulunan öğretim elemanlarına disiplin soruşturması açıldı.

Kamu Denetçiliği Kurumu’ndan tavsiye kararı

Mobbinge uğrayan öğretim elemanıları TBMM Kamu Denetçiliği Kurumu’na (KDK) başvurdu. Başvuru sonucunda KDK, Düzce Üniversitesi Rektörlüğü’ne mobbing yapan kişi hakkında gerekli inceleme ve soruşturmaların yapılması, yönünde bir tavsiye kararı verdi. İlgili kanun uyarınca üniversitenin gerçekleştirdiği işlemlerin 30 gün içinde KDK ve başvuruyu yapan kişiye bildirilmesi zorunlu. İlgili ombudsman kararına buradan ulaşılabilir. Ancak ombudsmandan hala bir bildirim alınamadığı belirtildi.

İlk mobbingi değil

Dekan vekilinin iki öğretim elemanını farklı zamanlarda odasına çağırıp, makam üstünlüğünü kötüye kullandığı, bağırıp çağırdığını kadro tehdidi ile baskı yaptığını kendi lehine kağıt imzalattırdığı da iddialar arasında. Farklı bölümlerdeki öğretim elemanlarına da mobbing uygulandığı ve bazı öğretim elemanlarının maruz kaldıkları mobbingden dolayı terapi almak zorunda kaldığı da ifade edildi.

Alıntı: Sendika.Org

Kadın Savunma Ağı’ndan 1 Mayıs’a çağrı

Beş yıl önce “kadın kadını savunur” diyerek yaptığımız çağrıyı, yaşamakta olduğumuz olağanüstü politik koşulları dikkate alarak bir kez daha yineliyoruz:

Bu memlekette seçimin hiçbir zaman sandığa sığmadığını biliyoruz, değiştirme irademize ve gücümüze sahip çıkıyoruz! Bu olağanüstü süreçte “seçmenler” olarak değil, diktatörlük rejimini değiştirme iradesine ve kararlılığına sahip bir mücadelenin gücüyle konuşuyoruz! meşruluğunu kaybetmiş bir rejime karşı itaatsizliğin meşru gücünü de biliyoruz. Bu yüzden erkek şiddetine, İslamcılığa, emek sömürüsüne karşı mücadele içinde ördüğümüz feminist-öz savunma ağlarımıza ve mücadele ortaklıklarımıza, en çok bu tarihsel kırılma anında ihtiyacımız olduğunu vurguluyoruz. Diktatörlüğe karşı öz-savunma meşrudur; feminist öz bilincimizle, amasız ve fakatsız, yaşadığımız şiddetin ve yıkımın failini açıkça suçluyoruz!
AKP , bedenimizi ve ülkemizdeki her bir toprak parçasını sömürü ve rant alanı haline getiren; insan hayatını, hayvanları, doğayı kendi kar merkezli soygun sistemine tabi kılan; bizleri aileye hapsetmeye, dini baskılar, ekonomik şiddet ve zor aygıtlarıyla zapt-u rapt altına almaya çalışan patriyarkal kapitalist barbarlığın cisimleşmiş iktidarıdır.

Suçluyu durdurmaya, hesap sormaya çağırıyoruz!

Karanlık cephenize pabuç bırakmıyoruz! Unutmuyoruz ve affetmiyoruz! Hele hiç mi hiç helalleşmiyoruz! Soracağımız hesaptan, geri alacağımız haklardan, yaşayacağımız hayatlardan, kuracağımız kentlerden ve ülkeden, geleceğimizden ve dünyamızdan vazgeçmiyoruz! Elimizdeki tüm mücadele ve öz savunma araçlarını kullanarak hayatımızı ve haklarımızı savunacağız! Bu karanlık cepheye hayatımızın tek bir kırıntısını bile vermeyeceğiz, hukuk ve insanlık dışı yöntemlerle elde ettikleri görkemli servetlerle, hepimiz için yaşanabilir kentler, umutlu bir ülke ve gelecek inşa edeceğiz!

Bu kavganın öznesi biziz, bu yüzden bu kavgada hiçbir güce hayatımızı teslim etmeyeceğiz; mücadelemizi ve irademizi delege etmeyeceğiz, hayatlarımızdan, haklarımızdan, arzularımızdan, birbirimizden vaz geçmeyeceğiz. Piyasacı, gerici, kadın düşmanlarının iktidar hesaplarının altında ezilmeyeceğiz; İstanbul Sözleşmesini bile tereddütsüz imzalayacağız diyemeyen bir muhalefetin çizdiği hareket sınırlarının içine sıkışmayacağız; sol, sosyalist, devrimci muhalefetten seçim sürecini toplumsal-politik bir itaatsizlik dalgasına dönüştürmek için aldığı veya almadığı sorumluluğu beklemeyeceğiz; biz kadınlar kendimiz adına, kendimiz için, hep birlikte harekete geçeceğiz. Seçimlerde sonuç ne olursa olsun kadın düşmanı polikalarla mücadele etmeye devam edeceğiz! Ne istediğimizi çok iyi biliyoruz:

-İstanbul Sözleşmesi
-6284
-Erkek şiddetine karşı cezasızlığın son bulması
-Çocuklara yönelik her türlü istismar ve suçun son bulması
-Başta gösteri ve örgütlenme hakkımız olmak üzere tüm demokratik-politik haklarımız; diktatörlüğün baskı politikaları yüzünden cezaevlerinde bulunan tüm tutsakların serbest bırakılması
-Güvenceli ve insanca-eşit koşullarda istihdam, kocadan ve babadan bağımsız sosyal güvence, bakım emeğinin tanınması ve bakım yükünün toplumsallaştırılması, sağlık ve eğitim haklarımız başta olmak üzere tüm temel toplumsal- haklarımızın güvence altına alınması
-Doğa yağmasının son bulması, finansallaştırılmış ve her türlü doğal afet karşısında güvencesiz hale gelen ve toplumsal eşitsizlikleri derinleştiren kent-konut modelleri yerine afetlere karşı güvenli, erkek şiddetine karşı korunaklı sosyal konut-kent modelleri
-Depremden etkilenen milyonlarca insanın piyasa koşullarında sefalete terk edilmemesi; yeniden borçlandıkları bir hayatta kalma mücadelesine mahkûm edilmemesi; depremde yaşanan yıkımın ve toplumsal kıyımın tüm sorumlularının yargılanması ve depremden etkilenen herkesin kaybının karşılanması için yağmalanan servetlerin kamulaştırılması, sermayenin vergilendirilmesi; devletin deprem bölgesinde, gönüllülerin, kadınların sırtına yıktığı tüm toplumsal sorumluluklarını yeniden üstlenmesi. Deprem bölgelerinin halkın söz ve karar sahibi olduğu bir süreçle yeniden inşasına kadar bölgede kalanlara acil ve ücretsiz konteynır, hijyen ürünleri, erişilebilir sağlıklı su ve gıda, tuvalet, duş, yaşlı ve çocuk bakımevleri, yemekhaneler, çamaşırhaneler, sağlık ve eğitim hizmetleri sağlanması, erkek şiddetine karşı önleme, müdahale ve koruma mekanizmalarının acilen kurulması; enkaz çalışmalarının oluşturduğu tehlikelerin ortadan kaldırılması,

Tüm kadınları, evde, sokakta, işte, okulda, sandıkta, çadırda, nerede olursak olalım birbirimizin hayatına sahip çıkarak, diktatörlük rejimini ülkemizden ve hayatımızdan def eden, patriyarkal kapitalizmin yerine yaşam merkezli yeni bir toplumu yaratan kurucu bir güç olarak örgütlenmeye çağırıyoruz. 

Önümüzdeki 1 Mayıs’ta yoksullaşan, emeği, bedeni sömürülen, bakım yükü ile ezilen kadınlar olarak feminist kortejde buluşuyoruz.

Deprem bölgesindeki kadınlar, LGBTİ+’lar ve çocuklar için acil talepler

Halkevci Kadınlar; deprem bölgesinde kadınlar, LGBTİ+’lar ve çocuklar için alınması gereken acil önlemlere dair taleplerini açıkladı. Son talepte İstanbul Sözleşmesi’nin başta deprem bölgeleri olmak üzere tüm ülkede uygulanması gerektiği ifade edildi.

Halkevci Kadınlar deprem bölgesinde kadınlar, LGBTİ+’lar ve çocuklar için acil alınması gereken önlemlere ilişkin taleplerini şöyle açıkladı:

  • Kadın hastalıkları ve doğum hizmetlerinin ücretsiz ve nitelikli verileceği sağlık kurumları bir an önce işler hale getirilmelidir.
  • Hamile ve emziren kadınların sağlık hizmetlerine erişimi mümkün olduğunca bulundukları yerde ve ücretsiz sağlanmalıdır, bunun için gezici sağlık ekipleri oluşturulmalı, olanların sayısı arttırılmalıdır.
  • Afet bölgelerinde istenmeyen gebeliklerin ve cinsel yolla bulaşan hastalıkların önlenmesi, kadınlarda hijyen sorunu nedeni ile sık görülen vajinal enfeksiyonların tedavisi için gerekli kondom, doğum kontrol ve ertesi gün hapları, ilaç ve kremler temin edilmeli, tüm kadınlar ve LGBTİ+’ların erişimi sağlanmalıdır.
  • Kadınların psikososyal destek alabileceği ulaşılabilir sağlık birimleri oluşturulmalıdır.
  • Depremden sonra göç etmek zorunda kalan kadınlar, çocuklar ve LGBTİ+’lar için gittikleri illerde psikososyal destek sağlanmalı, temel ihtiyaçları giderilmeli, ihtiyaç doğrultusunda hukuki destek sağlanmalıdır.
  • Kadınların hak ihlallerine karşı başvuru yapabilecekleri çok dilli acil önlem merkezleri açılmalıdır.
  • Şiddete karşı destek alabilecekleri ŞÖNİM’e başvuru imkanı sağlanmalı, kadın sığınma evleri açılmalıdır.
  • Bakım emeği kolektifleştirilmeli; ortak çamaşırhaneler, aşevleri, kreşler, yaşlı bakımevi ve rehabilitasyon merkezleri açılmalıdır.
  • Geçici barınma alanları başta olmak üzere deprem bölgelerinde kadınların güvenliği için gerekli aydınlatma sağlanmalıdır.
  • Kadınların kendini güvende hissedebilecekleri, özbakımlarını yapabilecekleri, yaşam alanlarında söz sahibi olabilecekleri nitelikli ve sağlıklı barınma alanları yaratılmalıdır.
  • Kadın sağlığı ve güvenliği için deprem bölgesindeki seyyar tuvalet ve duş kabini sayısı arttırılmalıdır.
  • Kürtaj hakkına erişim ücretsiz ve acil sağlanmalıdır.
  • Şiddet sonrası hayatta kalanların hangi destek mekanizmalarına erişebilecekleri acilen açıklanmalıdır. Bu vakalara ilişkin veri tutulmalıdır.
  • Ayrımcılık nedeniyle desteklere erişemeyen kadınların ve çocukların anadilde destek alabilecekleri merkezler kurulmalıdır.
  • Hayatta kalan engelliler, deprem nedeniyle engelli duruma gelenler ve bakıma muhtaç hasta ve yaşlılar için bakım merkezleri açılmalıdır.
  • İstanbul Sözleşmesi başta deprem bölgeleri olmak üzere tüm ülkede uygulansın!

Kadın, doğa ve kesişen tahakküm: Av ihalelerinden İstanbul Sözleşmesi’ne, Kuzey Ormanları’ndan 6284’e

0

Hem ekofeminizm hem vegan feminizm kadınların, doğanın ve hayvanların üzerindeki ataerkil kapitalist baskının nasıl ortak sömürü hikayeleri ortaya çıkardığını yıllardır tartışıyor. Üstelik bunu, sadece bu akademik çalışmaların ya da bu düşüncelerin etrafında gelişen aktivist hareketlerin ışığında değil, gündelik yaşantılarımızda karşımıza çıkan örneklerden de anlayabiliriz. Nitekim Gina ve Dina’yı rahatça öldüren, Karaburun kumsalına düşünmeden beton döken, hayvanların yaşam alanlarına saldırıp onları öldüren, kadınların yaşamı üzerinden pazarlıklar yapan tastamam aynı sistem değil mi?

İstanbul Sözleşmesini tırnaklarıyla kazıyarak elde eden bu coğrafyanın kadın hareketi, Osmanlı’dan günümüze Ermeni, Kürt, Rum, Türk, Yahudi, Alevi kadınların bir arada yürütülen bir mücadele tarihine sahip. Dernek ve basın ile başlayan, lobi çalışmalarından sokak eylemlerine taşan feminist mücadelenin kazanımlarından biri olan İstanbul Sözleşmesi, tahrik indirimi gibi yollarla uygulatmayan bir yönetimin imzasıyla geçersiz sayıldı. Aynı imza, kanal İstanbul projesine de atıldı. Yani tek bir imzayla hem kadının hem doğanın katli normalleştirildi.

Aynı şekilde Kuzey Ormanları ve diğer doğal alanları tehdit eden, yok eden bu zihniyet, hiçbir savunu hareketinin sesini dinlemiyor. Öyle ki Kuzey Ormanları Savunması, yıllardır doğanın sömürüsünü, yanlışları ve mücadeleyi gündeme taşıyor ama ne yazık ki buradaki mücadele de yok sayılıyor ve burası da rant ile yok ediliyor.

Tahakkümün kaderdaş eylediği bir başka tür de hayvanlar. Doğal alanlara insan müdahalesiyle yaşam alanları daraltılırken av ihaleleriyle ölüme gönderiliyor. Her ne kadar iptal kararları alınmış gibi görünse de yeni ihaleler ile hayvanların spor adı altında öldürüldüğü bir düzen kuruluyor.

Benzer düzen kadınlar için de yaşam hakkını, özgürlüğünü görmezden gelen farklı bir plan yapıyor. Türcülük ve cinsiyetçilik işte tam da burada kesişiyor. Avcılık ihaleleriyle hayvanların yaşam hakkı nasıl umursanmıyorsa 6284 Sayılı Kanunu kaldırmak üzerine yapılan pazarlık da kadının varlığını, özgürlüğünü umursamıyor. Bunlar hep iç içe mevzular ve ardı ardına geliyor. Kadının, doğanın ve insan olmayan hayvanların üzerindeki tahakküm, sömürüyü ve şiddeti normalleştirirken tüm özgürlükleri pazarlık konusu yapabiliyor.

Yüzyıllardır süren ataerkil kapitalist ve insan üstünlüğüne dayanan bu sistem elbette ki iktidar değişikliğiyle ortadan kalkmaz ama seçime giden bizlerin sanıyorum ki şunu düşünmesi gerekiyor. Haklarımızı savunmamız, derdimizi anlatmamız için daha demokratik bir ortama ihtiyacımız var. Anca o zaman kadınların gasp edilen haklarını, talan edilen doğayı, hayvanların bizden aşağı olmadığını sesimiz kısılmadan anlatabiliriz. Aksi takdirde bizi neyin beklediğini muhaliflerin idam edildiği, kadınların zehirlendiği İran’dan, oy kullandığı için parmağı kesilen Afgan kadınlardan, kız çocukları okusun dediği için vurulan Malala’dan hepimiz tahmin edebiliyoruz.