Kars Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Yaban Hayatı Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi’nde tedavi edilen iki akbaba, tedavisi yapıldıktan sonra tekrar doğaya bırakıldı.
Geçtiğimiz günlerde, Iğdır Aras Nehri Kuş Cenneti’nde, yedi akbaba zehirlenmişti. Bunlardan ikisi, KuzeyDoğa Derneği yetkilileri tarafından kurtarılmıştı. Tedavi edilmek üzere Kars Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Yaban Hayatı Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi’ne getirilmişti.
Kafkas Üniversitesi Yaban Hayatı Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi sorumlu hekimi Ayşegül Çoban ise akbabaların vücudundaki zehri atmaya yönelik tedavi uyguladıklarını belirterek, “Birkaç gün süren yoğun bakım ve gözlem sürecinde hayvanların sağlık durumunu gözlemledik. Doğaya dönmeye hazır olduklarını belirleyince buraya getirdik. Gayet sağlıklı bir şekilde doğaya saldık” diye konuştu.
Çoban, ölü akbabalardan örnekler aldıklarını ve bunları çeşitli testlerle incelendikten sonra zehirlenme nedenlerini ortaya çıkaracaklarını dile getirdi.
Şşş… Doğaya ses verin. Ağaçlar bize bir şey anlatıyor olabilir; denizin bir derdi var gibi; bulutlar, taşıyacak yağmur bulamayınca ek işe başlamışlar; sonra üstünüze taş yağarsa onlara kızmayın; toprak üstündeki betonu sevmediğini haykırıyor; belki de onu duyacağımız kadar sessiz değil çevre ama nehirlerin sesine kulak vermek için 270 saniyeniz vardır… Söz ve müziği Mikail Aslan’a ait, Zazaca söylenmiş bir şarkı…
Çem Vano
Sıliye varê der u derxan Bi pırre laşeru Taye gewriyê taye suriyê Sonê dina fetelinê
Çemo vano bota şerê Hona xêle rawa mı esta Mı raverdê xorê şeri Derya hona xelê mıra düriya
Mı va, çemo, no çı lerzo Rengê to hona şa u beleko Çemi va, rasta tomete niya Herkes ebı rengê xo yeno
Çemo vano bota şerê Hona xêle rawa mı esta Mı raverdê xorê şeri Derya hona xelê mıra düriya
Dengê deryayi kewiyo pako Awa to hona gewra lêla Çemi va, ez ke kewto raye Awa mı bena zelal sona
Çemo vano bota şerê Hona xêle rawa mı esta Mı raverdê xorê şeri Derya hona xelê mıra düriya
Nehir diyor ki
Yağmur yağdı Dereler, çukurlar doldu taştı Kimi yeşil, kimi kırmızı Gider dünyayı gezerler
Nehir der ki; öteye gidin, Daha epey yolum var, Bırakın gideyim Deniz hala epey uzak
Dedim ki nehir bu ne acele Rengin daha siyah Nehir dedi ki; doğrudur bu kusur değil, Herkes rengiyle gelir
Nehir der ki; öteye gidin, Daha epey yolum var, Bırakın gideyim Deniz hala epey uzak
Denizin rengi mavi, berrak Senin rengin daha yeşil Nehir dedi ki; ben ki yeşilim, çiğim Suyum yolda temizlenir, berraklaşır
Nehir der ki; öteye gidin Daha epey yolum var Bırakın gideyim Deniz hala epey uzak
Yapılan yeni bir araştırmanın sonuçlarına göre, gelişmekte olan ülkelerdeki insanların yarıdan fazlası, polenleştiricilerin azalmasıyla, beslenme yetersizlikleri yaşama riskiyle karşı karşıya kalacak.
Vermont Üniversitesi ve Harvard Üniversitesi’nde yapılan araştırmalar, gelişmekte olan dört ülkenin besin ihtiyaçları ile polenleştiricilerin bağlantılarını ve polenleştiricilerin azalmasının olası etkilerini ortaya koydu. Arı, kelebek, bazı böcekler ve bazı kuşlar, bitkilerin polenlerini coğrafya içerisinde yayarak, bitkilerin üremelerine yardım eder. Bitkilerinin üremelerine yardım eden başka etkenler de vardır; rüzgar, su ve büyük memelilerin dışkılarında bulunan bitki tohumları da bunlara örnektir.
Yapılan araştırma, polenleştiricilerin azalmasının, insan beslenmesinde gerçek manada eksikliğe sebep olup olmayacağını ortaya koymak amacındadır. Vermont Üniversitesi bilim insanlarından Taylor Ricketts “Polenleştiricilerdeki azalma gerçekten insan sağlığı açısından önemlidir. Araştırma, polenleştirici azalışının insan beslenmesinde oldukça korkutucu etkileri olabileceğini ortaya koydu. A vitamini eksikliği buna bir örnektir. Bu eksiklik ileri düzeye vardığında körlükle ve sıtma gibi başka hastalıklarda ölüm riskinin artmasıyla sonuçlanabilir” diyerek endişelerini belirtti.
Yakın zamanda yapılan araştırmalara göre, polenleştiriciler dünya besin kaynaklarının %40’ının varlığıyla bağlantılı. Mozambik’te bulunan bir ekibin yaptığı çalışmalara göre, zaten beslenme kıtlığı çekilen bu coğrafyada polenleştiriciler azalırsa insanların %56’sı beslenme yetersizliğinin eşiğinde olacak.
“Gizli açlık” diye bir durumdan bahseden biliminsanları, dünyadaki her dört insandan birinin vitamin ve mineral eksikliği yaşadığını ve bunun zekada geriliklerden tutun, iş verimindeki düşüşe kadar pek çok sorun yarattığını söylüyorlar.
Polenleştiricilerin azalışını, insanların her bir kara parçasını betonlaştırarak vahşi yaşamın hareketlerine kısıtlama getirmesine ve tarım ilaçlarına bağlayan ekip, ekosistemlere verilen zararın, doğrudan insan sağlığına vurulmuş bir darbe olduğunu vurguluyor.
Muğla’nın Marmaris Körfezi’ndeki Keçi Adası’ndaki inşaat projesi, kaçak iskele yapıldığı iddiasıyla 2012 yılında belediye tarafından durdurulmuştu. İnşaat faaliyetlerinin devam etmesi çevrecileri kızdırdı.
Marmaris Çevreciler Derneği (MÇD) Başkanı Ahmet Kutengin, Keçi Adası’ndaki çalışmaların ihale şartnamelerine aykırı olduğunu belirterek, çalışmaların durdurulmasını istedi: “Şartnameye göre herhangi bir amaç için doğal topografyayı, doğal kıyı çizgisini değiştirerek hiçbir faaliyete izin verilmez. Sit alanı olmasına rağmen mevcut binalara ilave yapılmış, ilave çardaklar yapılmış. Deniz dibini değiştirecek hiçbir faaliyet yapılamaz şartı bulunmasına karşın maalesef tadilat molozları ada etrafı denize dökülmüştür. Uzun Devreli Gelişim Planı’nda gösterilen doğal koylarda eğitim ve bilimsel araştırma yapılabilir. Ancak tüm sorgulamalara rağmen şartnamede ihale alım şartı bilimsel araştırma uygulamasına rastlayamadık. Bu çevre tahribatının bir an önce durdurulması için yetkilileri harekete geçmesini bekliyoruz.”
Şartnamede belirtilen tasarım projeleri hazırlanmadan ve Milli Parklar ve Av-Yaban Hayatı Genel Müdürlüğü’nden uygun görüş alınmadan, doğal yapılar üzerinde uygulamaya geçilemeyeceğini ifade eden Kutengin, “Marmaris ve doğası yok olunca turizmin biteceğini defalarca belirtmemize rağmen, ilgisiz kalınması ancak fuarları, toplantıları, grup resimleri çektirip birbirine plaket vermeyi, günlük yaşamanın tercih edilip sadece rant düşüncesinin vadesinin ne kadar süreceğini merak ediyoruz” dedi.
Kaynak: İHA / Vural Efecik Başlık Görsel: Muğla Haber
“Tarih tekerrürden ibarettir” denir. Kısırkaya toplama kampı ile ilgili haberleri işittiğim anda da aklıma aynen bu cümle geldi. 105 yıl önce gerçekleştirilen Sivriada köpek katliamına “modern” bir yaklaşım olarak bugün önümüze Kısırkaya Toplama Kampı sunuluyor.
2010 yılında, katliamın yüzüncü yılında Ermeni asıllı Fransız yönetmen Serj Avedikyan’ın Hayırsız Ada (Chienne d’Histoire) isimli animasyon filminin yayınlanması, ödül alması ve hemen ardından Türkiye medyasına düşmesiyle haberdar olduğum tarihin kirli sayfaları arasına bir asır boyunca gömülü kalmış olan bu acımasız eylem hakkında bilgilendikçe açıkçası tüylerim diken diken oldu. Filmi yazının sonunda izleyebilirsiniz.
Asırlardır hoşgörüsüyle övünen bir toplum olmamıza rağmen bu savunmasız varlıklara neden böyle bir vahşetin yapıldığına akıl sır ermiyor. Döneminde “Mahlukat Meselesi” olarak anılan olaya öncelikle 19’uncu yüzyılın ilk çeyreğinde çözüm getirilmesi için İstanbul genelindeki tüm sokak köpekleri toplanmış ve Sivriada’ya götürülmüştü. Halkın bunu uğursuzluk olarak görmesi ve Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın isyanıyla bağdaştırması sebebiyle köpekler geri İstanbul’a getirilmişti. Ancak “mesele” olduğu gibi kaldı. Kısırkaya Kampı da bu durumun halen sürdüğünün bir kanıtıdır aslında.
Tarihimize dönecek olursak, zaman 1910 yılını gösterdiğinde dönemin İstanbul Şehremini (Belediye Başkanı)Suphi Beykapanmamış olan Mahlukat Meselesi’ni tekrardan ele alıp kesin bir çözüm bulma kararı alır. İstanbul genelindeki sokak köpekleri tekrardan acı bir kaderle karşı karşıya geleceklerdir. Çözümü ise tekrardan Sivriada’da bulur. Vahşi bir biçimde 80 binsokak köpeği toplanıp kaderleriyle yüzleşecekleri adaya götürülüp terk edilirler. Bir ara bilgi vermek isterim burada; bahsi geçen adaıssız bir adadır, yani ne yiyecek ne de içecek kaynağı vardır.
Köpeklerin toplanma işlemine ise Pierre Loti şu sözlerle değiniyor:
“Kimseyi hiçbir zaman ısırmamış olmalarına rağmen, katliamların en iğrencine mahkûm edildiler. Hiçbir Türk, Hilâl’e uğursuzluk getireceği söylenen bu onur kırıcı görevi üstlenmek istemedi. Bu yüzden serseriler, işsiz güçsüzler ve haydutlar görevlendirildi. Bunlar işlerini demir kıskaçlarla yapıyorlar, zavallı kurbanlarını boyunlarından, ayaklarından ya da kuyruklarından yakalıyorlar ve onları rastgele kan revan içinde Hayırsızada’ya (Sivriada) götürecek olan mavnalara atıyorlardı.”
Sivriada’ya götürülmek üzere yakalanan binlerce köpekten sadece biri.
O dönemde yaşayan İstanbul sakinlerinin anlattıklarına göre gece veya gündüz demeden yıl boyunca köpeklerin uluma sesleri ve çığlıkları duyulmuştur. Köpekler açlıktan birbirlerini parçalayıp yemiş, susuzuluktan can vermiş veya adadan kaçmaya çalışırken Marmara Denizi’nin soğuk sularında boğularak can vermişlerdir.
Dönemin Fransız gazetecilerinden biri adada gördüklerini şöyle dile getiriyor:
“Köpeklerin büyük kısmı sahili takip eden kayalık üzerinde toplanmıştı. Pek çokları güneş hararetinden kavrulmuş, serinlemek için var güçleriyle suda yüzüyorlar, son takatlarına kadar suda kalmak istiyorlar. Ötede, beride görülen cesetlerin etrafında dolaşarak, çabalayarak bir parça et koparmaya çalışıyorlar… Karadaki diğer kısmı ufak bir gölge bulabilmek için taş kovuklarına sığınmaya çalışıyorlar. Diğer bir kısmı ise adeta delirmiş gibi oraya buraya koşuyorlar, sürekli kendi etraflarında dönüyor. İşittiğimiz feryatlar köpek havlaması değil adeta insan feryadı idi. Kaptan geminin düdüğünü çaldırdı. Zavallı hayvanlar bir yardım sesi duymuş gibi heyecanlandılar. Bu sese hayvanların nasıl yalvarırcasına cevap verdiklerini size anlatamam. Bilmem göz önüne getirebiliyor musunuz? Feryat ve inilti saçan bir yalçın kaya.”
Sivriada’da ölüme terkedilen köpekler.
Tarihimizin acı tekerrürlerden ibaret olması kadar içimizi burkan başka bir gerçek daha olamaz. 19’uncu yüzyılda olduğu gibi 1910 yılı katliamında da aynı olaylar tekerrür ediyor. Osmanlı halkı bu defa da imparatorluğun bölünmesini ve 1912 yılında gerçekleşen İstanbul Depremi’ni köpeklerin adaya atılmasına bağdaştırıyor ve bu olayları “Allah’ın Gazabı” olarak nitelendirip adada sağ kalan köpekleri şehre geri döndürüyorlar.
Günümüze gelelim. Açıkça belli oluyor ki bazı kişilere göre “Mahlukat Meselesi” halen çözümlenmemiş bir olay. Kısırkaya Kampı meselesinin de bu sebeple bağdaşır yanları vardır. Toplama kampına“Bakımevi”sıfatının yapıştırılıp orada barınacak 20 binköpeğin bilimsel deneylerde kullanılacağı gerçeği açıkçası bana mutlu bir hayat yaşayacaklarını anımsatmıyor. Kampa herhangi bir şekilde ulaşımın olmayacağı durumu da bu olayı destekler nitelikte. Sonuçta Auschwitz Toplama Kampı’nın (Nazi Almanyası tarafından II. Dünya Savaşı döneminde kurulmuş en büyük toplama, zorunlu çalışma ve imha kampı) da, tutukluların getirildiği tren yolu harici, kara yolu ulaşımı yoktu. Tesis içerisinde bulunan yakma odaları da insanda pozitif bir izlenim yaratmıyor. Bir bakımevinde neden yakma odası olur ki? Veya penceresiz betonarme odalar neden?
Anlaşıldığı gibi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin yürüttüğü bu proje hayvan katline getirilmiş “modern”bir bakış açısından başka bir şey değildir. Günümüzün teknolojik imkanları düşünüldüğünde ise; bu defa inlemelerin, çığlıkların ve acının yerini sadece İstanbul sokaklarının sessizliği alacaktır. Yüzyıllardır birlikte yaşamlarımızı sürdürdüğümüz hayvan dostlarımız vahşice bizden koparılacak ve “insani” menfaatler doğrultusunda hayatları ellerinden alınacak, acı çektirilecek ve taciz edilecektir. Bu tesis İstanbul’un göbeğinde yapılacak bir umarsızlık ve vahşet emsalinin temsili olacaktır.
Doğaya, doğada barınan canlılara ve çevremize “dadılık etmeyi”bırakıp onların seslerine kulak vermemizin zamanı geldi de geçiyor bile. Bu noktada “dadılık” edilmesi gereken bir canlı varsa bu, biz insanoğlundan başkası değildir. Sesi olmayanların sesi olmanın vaktidir artık! Farkında olmadan kendi gezegenimizin geleceğiyle oynuyoruz ve bunun sonuçları hiç şüphesiz insanoğlu için felaket niteliğinde olacaktır.
Sıfır emisyonlu araçların yaygınlaşması için kullanılabilecek en iyi yakıt olan hidrojen yakıtı çok pahalı platinyum malzemeleri içeriyor. Yeni bulgular, platinyumu basite indirgeyip yakıt hücreleri ile reaksiyona sokarak elektrokatalizörleri meydana getiriyor.
Delaware Üniversitesi araştırma ekibi bir soru üzerine odaklanmış durumda: ‘Satın alınabilir sıfır emisyonlu araçlar üretilebilir mi?’ Bu soruyu, Mühendislik ve Ekonomi Bölümü profesörlerinden ve aynı zamanda araştırma ekibinin başı Yushan Yan soruyor.
Hidrojen yakıtlı araçlar, sıfır emisyonlu araç üretmek için muhtemelen en iyi seçenek. Toyota, geçtiğimiz günlerde, hidrojen gücüyle çalışan yeni aracını Japonya’da tanıttı. 2015 yılında ABD’de de satışa çıkacak arabanın fiyatı henüz belli değil.
Yan’ın ekibi, fiyatı platinyumdan yüzlerce kat daha düşük olan nikel gibi değersiz alkali metalleri kullanarak yeni bir yakıt hücresi üretmeye çalışıyor.
Yan ve ekibinin 8 Ocak’ta Nature Communactions’te yayımlanan makalesinde, basit mekaniklerle platinyumun sıkıştırılabileceği ve bunun da alternatif elektrokatalizörler oluşturabileceği açıklandı.
Geniş araştırmalar sonucu ekip, yeni üretilecek katalizör materyalleri için gerekli olan bilginin kaynağı olarak hidrojen bağlama enerjisinin, bu araştırmalarda en önemli faktör olduğunu söyledi.
Yeryüzünün her yönünü gösterircesine büyüyen budaklarında çıkan kahverengi tomurcuklar, ardından açılan yemyeşil yaprakların ülkesi ağaç, dünya üzerinde insanlıktan çok daha eski bir varlığa sahiptir.
Üç yüz bin yıl önce ortaya çıkan ilk çağcıl kişiler, karşıtlıklar felsefesini bile kıskandıracak biçimde ağacın gökyüzünden vuran yıldırımla ateşin kaynağı olduğunu öğrenir. Bu ateşin kaynağı ise ölüm üzerinden insanoğluna sağlanan hayat sıcaklığıdır aslında.
Zaman içerisinde insanlar, ağacın yalnızca odun olmadığını, aynı zamanda uzak bir seyahat esnasında yorucu sıcaklıktan bunalan bir yolcu için, o an gerçekten hayat suyu kadar değerli gölge anlamını ifade ettiğini de öğrenmiştir. Bu da ağacın hayat üzerinden hayat serinliğini sağlamasıdır.
Ulukayın – Türk, Altay, Çuvaş, Yakut, Moğol ve Macar mitolojilerinde, halk inancında ve Şamanizmde Yaşam Ağacı. (Kaynak: https://kubeyhatun.wordpress.com)
Ağacın kışın yanarak, yazın ise tüm yeşillik gücüyle yaşayarak kişiye sıcaklık ve serinliğin kaynağını oluşturması kişioğlunun, zaman zaman kendisine hakkından gelinmesi gereken bir düşman olarak algılanmasına kadar varacak doğayla tanışması yolunu açmıştır belki de.
Bir ustanın elinde yine karşıtlıklar silsilesinden geçerek ölüm üzerinden başka bir biçime bürünmesi ve böylece yeni bir yaşam anlamını bulması da ağaca, insan dünyasında sahip olduğu dönüşüm içinde aslında manevi anlamda ölümsüzlük, ustanın düşüncelerine ise sanatsal sonsuzluk boyutunu katmaktadır.
Dünyanın çoğu kültüründe önemli bir yere sahip ağaç, hayat ağacı ya da onun daha az oranda bilinen ölüm ağacı (hayat ağacının köklerinin yukarı doğru baktığı biçimi) kültleri biçiminde varlığını sürdürmektedir. Aslında bu iki inanış biçimi de Kamlık inancında Dünya ağacında birleşmektedir, çünkü bu ağaçta hem yaşam hem de ölüm bir aradadır. Zaten karşıtlıklar birlikteliğinin ifadesi olan ağaç dünyanın birçok eski kültüründe yer aldığı mitolojik boyuttan inanç vadisine inerek örneğin tek tanrılı dinlerde iyilik ve kötülük anlayışına dayalı bilginin öğrenilme kaynağı olarak karşımıza yeniden çıkmaktadır. Bu haliyle hayat ağacı bir anlamda bilge ağacı duruma gelerek Havva ya da Eva biçimine dönüşerek onun üzerinden varlığına devam etmektedir. Ağacın meyvesine dokunduğuna inanılan Eva sözcüğünün anlamının “hayat” olması bu bakımdan çok anlamlıdır aslında.
Türklerde de tarihin derinliklerinden beri inanışların odağını, masal ve destanların konusunu ve hayatın beşiğini oluşturmuştur. Ağaç Türk kültür yaşantısının içerisinde her baharın gelmesiyle dirilen ve her güzün gelmesiyle sönen sonsuz bir hayat sürecini temsil etmekteydi. Belki de hayat ağacı olarak bilinen inanışın özünde bu dünya görüşü yatmaktadır, hayatın sonsuzluğu.
Türklerde ağaç kutsaldı, ağaç yeşil doğanın simgesiydi.Doğa ise hayatın zaten özüydü.
Güçlü kökleri, geçmişi ve ataları, güçlü gövdesi şimdiki zamanı ve insanların şu anki yaşamı, güçlü budakları ise geleceği ve gelecek kuşakları, gelişmeyi temsil etmekteydi, hayat ağacının. Ağacın bütün üç kısmı da, daha doğrusu evrendeki üç dünya da aslında birbirine eşit bir denge üzerine bağlıydı ve birindeki bozulma hayat ağacının kendisinin de yok olmasına neden olabilirdi.
Şaman geleneğini ve doğa ile yaşamını devam ettiren toplum: Dukhalar (Kaynak: Hürriyet)
Yani, geçmişi olan kişiler yalnızca, bugünü yaşadıktan sonra geleceğe doğru uzanabilirdi ve yalnızca geleceği olan kişiler hem kendilerini hem de atalarını anılarında yaşatabilirdi.
Genel olarak tarihsel bir perspektiften bakıldığında Türklerin yaşadığı bölgeler iklim ve çevre olarak ne tamamen kurak ve örtüsüz ne de tamamen buzul ve soğuktur. Bunun yerine ağaçların meydana getirdiği “yişler” her zaman yaşantımız ve dolayısıyla da kültürümüzle iç içeydi. Ağaçlar sosyal hayatımıza bile biçimlendirmiştir, denilebilir. Türklerde kan kardeşliğinin yanı sıra ağaç kardeşliği müessesesinin varlığı işte buna en iyi örnektir. Bu kurumun temelinde ise hayat ağacı kültü yatmaktaydı. Bu inanış ise her ne kadar basit gelebilse de aslında ekolojik denge bakımından oldukça işlevseldi. Çünkü bu inanışlar üzerinden kişiler hayatın kaynağı olan ağaçları satış için kesmezdi, gereksiz yere yakmazdı. Her bir soy, kardeşliğinin dayandığı ve kutsal hayat ağacı olarak kabul ettiği ağaç cinsini asla kesmezdi, bu ise genel anlamda ağaçların korunmasına hizmet etmekteydi.
Evrendeki Üst, Orta ve Altdünyayı birleştiren hayat ağacı inanışı Türklerde, ağaç budaklarına çaputlar bağlamak yoluyla dileklerin tutulması geleneğini de kapsamaktadır. Ağaçla konuşulur, onun da tepki verdiği bilinirdi. Artık modern ölçü aygıtlarıyla kolayca saptanabilen ağacın tepki verme olayından atalarımız, bu aletlerden binlerce yıl öncesinde de haberdardı.
Atalarımız için hayatın simgesi olan ağaç, gerçekten de çevrede oksijen sağlayarak, kendisine yüklenen bu anlamı tam anlamıyla haketmektedir. Böylece, modern bilim anlamında ‘ilkel‘ olarak kabul edilen dönemde bile insanların, ağacının bu hayati işlevinden haberdar olmaları bir devrim değil midir? Belki de bize bu böyle gelebilir, oysa geleneksel bir ortamda yaşayan bir kişi için bu, duygularında patlamalara açmayacak kadar olağan bir şeydir, çünkü ağaç hayatın simgesiydi.
Bununla birlikte hayat ağacı ya da dünya ağacı ne toprağa dayalı sınırları ne ırka dayalı etnik hudutları ne de kültürel ayırımları tanıyan gerçekten evrensel bir inanış olgusudur. Bu bakımdan bu kült dünyanın birçok kültüründe bu denli yaygın ve aynı zamanda aşağı yukarı benzer çizgiler üzerine kuruludur. Sibirya Kamları (Şamanları), Üst Dünya ile Alt Dünyanın kesişme ve birleşme yeri olan dünya ağacı üzerinden kendi metafizik yolculuklarını gerçekleştirmektedir.
Çeşitli ağaçlardan em (ilaç) yapılmakta ve bu anlamda hayat ağacı inanışı gerçek yaşamda da, özellikle hastalananlar için hayat vermekte ya da hayat güçlerini pekiştirmekteydi. Yani, görüldüğü gibi eski kültürümüzde inanış ve gerçek hayat aslında birbiriyle iç içe ve etkileşim halindeydi. Günümüzde ise maalesef.
Belki de, evrenin ana ekseni olan hayat ağacı inanışına göre bizler şu anda yaşamımızın yalnızca güz mevsimini yaşamaktayız ve bir zaman geçtikten sonra Güneşin yükselmesiyle içimizdeki ağaçlar da uyanacak ve yeşermeye başlayacaktır.
Nadir Khalil, İran’da dokuz çocuklu bir ailenin çocuğu olarak doğmuş insancıl bir mimar. Her şey onun kendi kendine sorduğu bir soruyla başladı; “Dünyadaki parası olmayan insanlar için nasıl edip de barınacakları evler yapabiliriz?”
Cevap olarak da insanların kendi altlarındaki toprakları kullanarak inşa edebilecekleri, hem ekolojik, hem maliyetsiz ve hem de sürdürülebilir olan kum torbası sistemini bulmuş.
Eğer ki ilkel teknoloji kullanarak, ucuz, sürdürülebilir ve yerel malzemeden var edilebilen evler yapmak istersek, kum torbalarından bir kubbeyapabiliriz. Sıcak ve kuru iklimler için birebir olan bu yapı, ani sellere ve depremlere de oldukça dayanıklı, özellikle ülkemiz için mükemmel bir alternatif.
Tekniğini çok kolay bir şekilde öğrenebilirsiniz, tek ihtiyacınız olan birazcık kararlılık ve yardımsever dostlarınız. İhtiyacınız olan temel malzemeler ise toprak ve polipropilen çuvallar. İlk başta daha sonra içini çakılla veya ufak taşlarla dolduracağınız bir hendek kazıyorsunuz, bu kısım evin gideri oluyor. Çuvalları ise büyük anakonda yılanlarına benzeyene kadar toprakla doldurup, ağızlarını mühürlüyorsunuz. Çuvalları ne patlayacak kadar şişirmeniz, ne de az doldurup sönük bırakmanız önerilir. Dairesel bir şekilde torbaları döşüyorsunuz ve yukarı çıktıkça daraltıyorsunuz, isterseniz sağlamlaştırmak için kancalı tellerle birbirlerine zımbalayabilirsiniz ve en sonunda da toprak, kil ve saman ile üzerini iyice sıvamanız gerekiyor ki sağlam olsun.
Başka tekniklere ulaşabileceğiniz bazı İngilizce kaynaklar şunlardır;
Size az biraz cinsiyetçi reklamcılıktan bahsedeceğim. Televizyonu kapatmış, yıllardır izlemeyen hatta inadından, dizilerini, bayıldığı çizgi filmleri bile bilgisayarından izleyen bir insan olduğum halde, hâlâ ağzıma takılmış, “Form yeee formda kaaal” gibi reklam replikleri veya müzikleri varsa; evet arkadaş hepimiz bu zıkkımın inanılmaz tesiri altındayız. “E madem öyle” dedim kendime “Burun kıvırıp homurdanacağına, al eline kağıdı kalemi de neymiş bu adamların kafası (Adamlar diyorum çünkü reklamlar ve reklamcılık erk kafalıdır!) bi’ incele!” değil mi yani?
Tüm medya araçları gibi reklamcılık da ufacık bir ayrım bile gözetmeksizin her türden demografiye hitap eder. Yaşlısı, genci, çoluğu çocuğu, zengini, fakiri… Ama tabii her zaman olduğu gibi en çok “kadın“ üzerine atar zarını. Moda, temizlik, gıda, bebek bakım ürünleri, mobilya diye sektörleri sıralarken anlarız ki reklamcılığın ekmeğini yediği ne varsa çoğu cinsiyet rolleri üstüne oynuyor.
Doğduğumuzdan beri, sonradan öğrenerek kazandığımız Cinsiyet Rolleri 101 dersinin içeriğinin büyük bir yüzdesini reklamlardan kaparız. “Nasıl anne olurum?”; “Kendimi nasıl beğendiririm?”; “Babam böyle pasta yapmayı nereden öğrendi?”; “Ne yersem formda kalırım?” gibi abes soruların cevaplarının çoğunu ne yazık ki reklamlardan alırız.
Jim Fowles diye bir insan oturmuş reklamcılığın on beş adet temel albenisini yazmış (Bknz: Advertising’s Fifteen Basic Appeals). Bu yazısında da, reklamcılığın insanın temel isteklerine ve ihtiyaçlarına hitap ettiğini söylemiş. Bu on beş adet ihtiyaçtan üçünün doğrudan hedefi kadınlar. Üçü dedim diye yanlış anlamayın aman! Diğer on ikisinin hedef demografilerinin içinde de kadınlar var yalnız bu üçü nokta atışı olarak kadını baz alıyor.
“Peki, nedir bu ihtiyaçlar?” dersek:Seks ihtiyacı, besleme ihtiyacı ve dikkat çekme ihtiyacı…
“Seks satar“ mottosu hayatımızda çoğu kez, çoğu yerde kullandığımız kalıplaşmış bir cümledir. Yeni yeni erkeği de bir araç olarak kullanmaya başladılarsa da (Bknz: Biscolata reklamları) kadın, bu tarz reklamcılığın, tabir caizse, ana malzemesi olarak kullanılagelmiştir.
Yukarıdaki Calvin Klein reklamına baktığımızda dikkat ettiğimiz ilk şey kot ceket ya da çanta mı yoksa bu seksi ablanın parlatılmış vücudu ya da vücut dili mi, tahmin edersiniz. Afedersin sevgili okuyucum ama sen bunların içinde hiçbir zaman bu kadar seksi gözükmeyeceksin. Çünkü öyle vücudunu yağlayıp, ağzını susuzlukla (Ne susuzluğu olduğunu tahmin edersiniz!) yarı açıp yerlere yatsan da o kadar ince bir bel aslında hiç kimsede yok anacım. Olmadı Calvin Klein, yemedik.
Besleme ya da göz kulak olma ihtiyacı ise başlı başına bir olay. Küçükken eline şu meşhur yatırınca gözünü kapayan, kaldırınca açan bebeklerden verilmiştir illa ki. İşte orada başladı olay bahtsız kardeşim. Sonra annen reklamları gördü. Sana en kaliteli mamaları, bebek bezlerini, pembe pembe cicili kıyafetleri, pembe yatak örtülerini almaya başladı. Çilek odası reklamlarındaki gibi prensesli yatak odası takımı olsun istedi bitanecik çocuğunun. Sonra çocuğu anne olmanın gerekliliklerini öğrendi zira doktorculuk oyuncaklarını eline bile almazken bebeğiyle yatıp kalkar oldu.
Yukarıdaki Anadolu Hayat Emeklilik reklamı istisnasız en sevdiğim, en çok dalga geçtiğim reklam. Adamlar işi biliyor ki zekaları gerçekten takdir edilecek kadar var. Reklamı izlemeden önce size desem ki “bir emeklilik reklamı var ki cinsiyet rolleri musluktan akar gibi akıyor”, hayatta inanmazsınız. Ama bakın küçük kız babasının doktor olduğunu söyledikten sonra annesinin marifetlerini başlıyor saymaya: doktor, öğretmen, ahçı, kuaför, bekçi, mühendis, itfaiyeci… Evet annesi tüm bunlar ama annesi aynı zamanda bunların hiç birisi değil.
Annesi sabahtan akşama kadar saçı başı dağınık, bitap bir halde domestik çerçevenin dışına çıkmadan çocuğunu besliyor, büyütüyor. Fakat baba bu çerçevenin dışında, profesyonelce mesleğini icra ediyor. Kadınlar da domestik alana tıkılı kalmanın geç gelen ödülünü Anadolu Hayat Emeklilikle almış oluyor.
Diğer bir ihtiyaç ise dikkat çekmek. Bu ihtiyaçtan pay çıkaranlar genelde kozmetik ve moda sektörü oluyor. Çünkü belirli bir yaşa geldikten sonra vücutlarımızın birer proje olduğuna ve sürekli“düzeltilmesi”, “iyileştirilmesi” gerektiğine inandırılıyoruz. Artık Avon kataloglarının içinde küçük kız çocukları için bile cicili bicili pembe kutularırıyla göz alan rujlar var. Çünkü onu da ayna karşısına indirgemenin yolu doğal güzelliği kötüleyip, çirkin gösterip sözde kusursuzluğa erişimin küçük hilelerini öğretmek.
Sözün özü; reklamcılık gerçeklikten uzaktır arkadaşım. Çok zekicedir, takdir ettirir, çoğunluğu deriniyle incelemelik sanat eserleridir. Fakat, içine düşmeden sorgulamak, bilinçsiz tüketiciler olmayı reddetmek ve tüketirken de kabul etmiş bulunduğunuz ideolojileri göz ardı etmemek gerek.
Bu “Düşündüğünden Daha Güzelsin” isimli Dove reklamı gerçekten saygı duyduğum, reklamcılığın hakkıyla kullanıldığı ve mesajının gerçekten toplum yararına olduğu bir çalışmadır. Her izlediğimde gözlerim dolu dolu, tüylerim diken diken olur. Buyrun efendim, iyi seyirler!
Fatsa Ünye Doğa Koruma Platformu, bölgede siyanürle altın ayrıştırmasını protesto etmek için direnişin 96. gününde, 25 Ocak’ta, yürüyüş düzenledi. Protesto sırasında vatandaşlarla jandarma arasında kargaşa çıktı.
Ordu’da düzenlenen yürüyüşe; İstanbul, Artvin, Rize, Trabzon, Giresun, Samsun ve Sinop illerinden çevreciler de katıldı. Mustafa Kemal Paşa Mahallesi’nden başlayan yürüyüş, Cumhuriyet Meydanı’na kadar devam etti ve ardından basın açıklaması yapıldı. Açıklama ardından, grup, altının çıkarılmak istendiği Yukarıtepe Mahallesi’ndeki şantiyeye girmek istedi.
Yolu kapatan jandarma ekipleri ile çevreciler arasında kargaşa çıktı. Bu sırada, güvenlik güçlerinden birinin ayağı yaralandı. Ordu Valisi İrfan Balkanlıoğlu‘nun izni alınarak yol açıldı ve yürüyerek gelen grup, altın madeni sahasının önünde basın açıklaması yaptı.
Özge Yağcı, Fatsa Ünye Doğa Koruma Platformu adına basın açıklamasını okudu:
“Köylerimizde bir hayalet dolaşıyor. Hepimizin bildiği gibi topraklarımız işgal altında. Bugün şirketin elleri değiştirilen yasa ile güçlenmiştir. Karadeniz Bölgesi’nde doğa talanlarının artmasının en büyük nedenlerinden biri de budur. Siyanürle altın arama (ayrıştırma) üretimi Avrupa’da yasaklanmıştır. Toprağımızı, ekmeğimizi elimizden alıyorlar. En temel geçim kaynaklarımız yok oluyor. Fındığımız siyanürden dolayı büyük zarar görüyor. Fatsa-Ünye Doğa Koruma Platformu olarak bizler bu sürecin hukuki olarak takipçisi olacağız.”
Basın açıklamasının ardından, direniş çadırını ziyaret eden çevreciler olaysız şekilde dağıldı.