Ana Sayfa Blog Sayfa 724

SİT alanlarını ranta açmanın adı ‘hassas alan’

AKP Hükümeti’nin SİT alanlarına yapmayı planladığı projeler art arda yürütmeyi durdurma kararı alırken, hükümet yeni bir değişiklikle SİT alanlarını ‘hassas alan’ ilan etmeye hazırlanıyor.

Geçtiğimiz günlerde Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürü Osman İyimaya‘nın Muğla’da yaptığı açıklamaya göre SİT alanları kavramı; yeni bir düzenlemeyle ‘hassas alan’ olarak nitelenecek. Yapılacak düzenlemeye göre SİT alanları yeniden tespit edilerek 1., 2. ve 3. SİT alanı derecelendirmesi kullanılmadan ‘hassas alan’ statüsü alacak.

“Raporlar bir yerin doğal SİT alanından çıkması gerektiğini söylüyorsa biz o alanları çıkartacağız”

SİT alanlarının bugüne kadar harita üzerinden belirlendiğini, bu projede ise arazi çalışması yapılacağını belirten İyimaya açıklamasına şöyle devam etti: “İmar planı olmayınca kaçak ve kontrolsüz yapılaşma çoğaldı. Bu düzenlemeyi siyasi iradenin imzasıyla yaptık. Raporlar bir yerin doğal SİT alanından çıkması gerektiğini söylüyorsa biz o alanları çıkartacağız.”

“Bu kararların bakanlık aracılığıyla alınması tam bir faciadır”

İyimaya açıklamasında, SİT alanlarının bilimsel temele dayanması gerektiğini belirtirken, Çevre Mühendisleri Odası Genel Başkanı Baran Bozoğlu SİT alanlarıyla ilgili verilecek hiçbir raporun bilimsel olmayacağını vurguladı.

“Hassas alan” düzenlemesiyle ilgili düşüncelerini belirten Bozoğlu şöyle konuştu: “Raporları hazırlamak için kurulan komisyon tamamen bürokratlardan oluşuyor. Önce bölge kurulu karar alıyor, sonra merkez komisyon onaylıyor. Komisyonları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı müsteşarı veya yardımcısı yönetiyor. Kurullar 15 üyeden oluşuyor. Halka ait kıyıları özel şirketlere devreden, doğal SİT alanlarında hidroelektrik santralı projelerine açmak için ilke kararı alan bakanlık, SİT alanları komisyon aracılığıyla değiştirmek istiyor. Bu kararların bakanlık aracılığıyla alınması tam bir faciadır.”

İyimaya’nın “Siyasi iradenin imzasıyla bu kararı aldık” sözünün bir itiraf olduğunu vurgulayan Bozoğlu, komisyonda alınacak bilimsel kararların tartışılması gerektiğini belirtti.

Konu ile ilgili yapılan açıklamalar farklı açılardan yorumlanırken düzenlemeye genel hatlarıyla baktığımızda; SİT alanı kavramının literatürden kalkması ile bu alanlarda inşa edilen kaçak yapıların yasal hale geleceği görülüyor. Düzenlemenin ise bu yılın sonuna kadar veya 2016 yılı içinde kesinleşeceği öngörülüyor.

Kaynak: Cumhuriyet
Başlık Görseli: Ceyda Taşdelen/Blogspot

Güllüce: “Endüstri devrimi yapan ülkeler çevreyi kirletiyor”

4. Atık Yönetimi Sempozyumu’nun açılışında konuşan Çevre ve Şehircilik Bakanı İdris Güllüce, çevreyi ve doğayı endüstri devrimini gerçekleştiren ülkelerin kirlettiğini, ancak Türkiye’nin ‘hiçbir şekilde doğaya zarar vermeden’ geliştiğini söyleyerek bir şok dalgası daha yarattı.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Türkiye Çevre Koruma Vakfı tarafından bu yıl dördüncüsü düzenlenen Atık Yönetimi Sempozyumu Antalya’da başladı. Program dört gün sürecek.

İdris Güllüce, konuşmasında Türkiye’nin yetişmiş insan sayısı bakımından iyi bir noktada olduğunu belirtti. AB ve diğer ülkelerden ‘hiçbir eksik olmadığını’ da vurgulayan Güllüce, “Türkiye ‘çok şükür’ iyi bir noktaya gelmiştir. Çok kaliteli çok güzel bilim adamları ve mühendislerimiz vardır. Bununla gurur duyuyoruz. Çevre bilgisinin bu toplumun damarlarında olduğunu biliyorum. Bu bizim yerli malımızdır. Bilim haline getirilmemiş denilirse katılırım. Bütün varlıkları korumak gibi bir vicdana sahibiz. Çocukluğumuzda bize tüm varlıkları korumanın öğretildiği yüce bir milletin çocuklarıyız” dedi. Güllüce konuşmasında geçtiğimiz yıl yaşanan çevre felaketlerine de değinmedi.

“Çevreyi endüstri devrimi yaparken kirlettiler”

Türkiye’nin endüstrileşmesini dünyayı kirletmeden ‘alnının teriyle’ gerçekleştiren bir ülke olduğu şaşılacak şekilde vurgulayan Güllüce, bugün gelişmiş düzeydeki İngiltere ve Fransa’nın gelişme sürecinde doğayı ve nehirleri kirlettiğini kaydetti. Türk çevrecilerin göğsünü gererek çevreye zarar vermeden geliştiklerini söyleyebileceklerine de değinen, fakat söylemeyen, Bakan Güllüce şöyle konuştu: 
“Endüstrileşmeyi dünyayı kirletmeden ve dünyaya zarar vermeden kendi alnının teriyle kalkınan bir ülkeyiz. Endüstri devrimini gerçekleştiren ülkeler, araştırıldığında dünyayı ne kadar kirlettiklerini göreceksiniz. 200 yıla yakındır İngiltere ve Fransa’nın doğayı ve nehirleri perişan ettiklerini gelişmemiş toplumları mahvettiklerini iyi bilmemiz lazım. Türkiye bu gelişimi kimseye zarar vermeden kimseyi sömürmeden kalkınmıştır. Metro yapıyorsak burada çalışan garson kardeşimizin, Hatice ablamızın vergileri ile yapıyoruz. Avrupa’daki gelişmeye bakınca onlarda böyle değil. Halka zulmederek kalkınmadık. Bu konuda biz, dik dururuz. 9 bin Cezayirli’nin öldüğü Fransız metrosu öyle değil. Cezayirliler iyi çalışmıyor, özgürlük istiyorlar diye Fransızlar Cezayirlileri katletmiş, soykırım yapmışlardır. Bizim çevreci kardeşlerimiz Avrupalıların karşısına geçtikleri zaman göğüslerini dik tutarak çevreye zarar vermeden geliştiğimizi, insanları dövüp öldürerek zenginleşmediğimizi söyleyebilirler.”

2014 çevre yılı oldu açıklamasıyla gündeme oturan Güllüce, bu kez de Türkiye’nin 2023 yılında çevre konusunda daha iyi yerlerde olunacağını öngördü. Güllüce, bakanlıklarının zor olduğunu hem yüksek teknolojiyi yakalamak hem de çevreyi korumak arasındaki ince çizgiyi yakalamak zorunda olduklarını belirterek şöyle konuştu:
“Çevre açısından 2023 yılında şu anda olduğumuzdan çok daha iyi yerlerde olacağız. Sorunların çözülmesi için milyarlar lazım. Biz alnımızın teriyle kazandığımız için diğer ülkeler kadar kısa sürede bazı sorunları çözemiyoruz. Bilgi ya da mühendis eksikliğinden değil. Bizim bakanlığımız zor bir bakanlık. Hem yüksek teknolojiyi yakalamak lazım hem de çevreyi korumamız lazım. Kaç kamyon tarım ürünü satıp bir telefon alıyorsunuz. Bizim sanayicinin önünü açmamız gelişmemiz lazım. Hem de tabiatı koruyacaksınız. O ince bir ayar isteyen bir konudur. Cesaret ile Don Kişot arasında ince bir çizgi vardır onu yakalamanız lazımdır”

Antalya Valisi Muammer Türker de konuşmasında, çevre ile ilgili sempozyumun tarım ve turizmin başkenti Antalya’da ele alınmasından dolayı memnun olduklarını söyledi. Antalya’nın önemli bir değer olduğunu belirten Vali Türker, Antalya’da üretilen kaynakların Türkiye’ye hitap ettiğini söyledi. Çevrenin çok önemli olduğunu belirten Türker şöyle konuştu: “Herhangi bir çevresel sorunun turizm ve tarıma zararları çok büyük olacaktır. Bir adım dışarı atıldığında karşınıza bir takım çevresel sorunlar çıkıyorsa 5 yıldızlı otellerin pek bir kıymeti kalmıyor.”

Açılış konuşmasının ardından Bakan Güllüce ve Vali Türker Tarafından katılımcılara plaket yerine Başbakan Ahmet Davutoğlu’nun uygulamaya koyduğu teşekkür belgesi verildi.

Kısırkaya Toplama Kampına karşı eylem çağrısı!

10 Ocak 2014’te Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu Sarıyer Kısırkaya’da 20 bin köpek kapasitelik dev bir hayvan “bakımevi” yapıldığını açıklamıştı.

Geçtiğimiz aylarda İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından inşası sürdürülen hayvan toplama alanının yürütmesinin durdurulması için Hayvan Haklarını Koruma ve Geliştirme Derneği tarafından Bölge İdare Mahkemesi’nde dava açılmış ve Engelli Hayvanları Koruma ve Hayvan Hakları Derneği, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Başkanı Kadir Topbaş’ı mevzuata aykırı olduğu gerekçesi ile Kamu Görevlileri Etik Kurulu’na şikâyet etmişti.

Tüm hayvan hakları savunucuları bu organizasyona itiraz etmekte. Kendi yaşam alanlarını işgal etmekle yetinmeyip bir de yaşam alanlarımızı(!) sterilize etmek adına onları zorunlu göçe tabi tutarak hak ve özgürlüklerine gasp edilecek.

Sokak hayvanlarının deney amaçlı kullanımının önünü açan bu Kısırkaya Toplama Kampı içinde yakma odaları olan ve hayvanların hareket dahi edemeyecekleri kadar dar, penceresiz, ışıksız beton kutulara konulacakları bir proje.

Onların küçücük barınaklarda bile refahının sağlanmadığını göz önünde bulundurduğumuzda burada bu kadar çok hayvanın bir arada olmasıyla oluşacak hastalık, bakımsızlık ve açlık sorunları sonucu ortaya çıkacak vahşeti görebiliyoruz.

Kısırkaya Afişi

Yeryüzüne Özgürlük Derneği’nin eylem çağrısı: “31 Ocak Cumartesi Kısırkaya’ya!”

Tüm yaşam savunucularını Sarıyer Kısırkaya’da inşası tamamlanmak üzere olan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) sürdürdüğü dev hayvan tecrit merkezi için harekete geçmeye çağırıyoruz.

Bizler yaşam alanları, hak ve özgürlükleri gasp edilen/kısıtlanan/zorunlu göçe tabi tutulan hayvanlardan, yaşamdan, doğadan yana saf tutanlar olarak, daha şimdiden nasıl sonuçlanacağını bildiğimiz ve Kısırkaya ile Kuzey Ormanları bölgesini ranta açacak olan İBB’nin bu dev hayvan toplama ve tecrit kampına karşı çıkıyoruz. 100 sene önce İstanbul’da yaşanan ve tüm sokak köpeklerinin toplatılıp açlıktan katledildiği yeni ancak ‘modern’ bir Hayırsızada vakası yaşamak istemiyoruz!

Sokak hayvanlarının sonunu getirecek olan Kısırkaya toplama kampı, içinde yakma odaları olan, hayvanların içinde dönemeyecekleri kadar dar, penceresiz, ışıksız beton kutulara konulacakları bir hapishane. Konumu itibari ile bilumum rant, talan ve işgal projesi ile bölgedeki yaban hayatı ve ekosistemi için de son derece tehlikeli sonuçlar doğurarak Marmara’nın tüm canlılarını etkileyecek, Kısırkaya’yı yaşanmayacak hale getirecek olan bu dev toplama kampı için hak ve özgürlüklere duyarlı tüm bireyleri/oluşumları 31 OCAK 2015 CUMARTESİ günü saat 12:00’de İBB’nin Kısırkaya toplama kampı önüne çağırıyoruz. Lütfen harekete geçin ve hayvanların, doğanın sesi olun.

Çok yakın bir zamanda açılışı yapılması planlanan, İstanbul’un tüm dengelerini değiştirecek, bizlerle yüzyıllardır sokakları paylaşan sokak hayvanlarına tecrit ve soykırım uygulayacak olan, mevzuata da aykırı bir şekilde inşaatı devam ettirilen bu soykırım merkezini protesto etmeye ve çok kısa bir süre içerisinde bölgenin ranta açılmak istenmesine karşı hep birlikte mücadele etmeye çağırıyoruz.

YER: ‘Kısırkaya toplama kampı’, Kısırkaya Sahipsiz Hayvan Geçici Bakımevi ve Bahçeli Yaşam Alanı önü, Sarıyer
TARİH: 31.01.2014, Cumartesi saat 12:00
*Hacıosman-Yenikapı metro hattı üzerinden, Hacıosman son metro durağından kalkan 152 hat kodlu otobüsler Kısırkaya köy meydanına kadar ulaşım sağlamaktadır.

-KUZEY ORMANLARI SAVUNMASI kuzeyormanlari.org
-SARIYER KENT DAYANIŞMASI facebook.com/SariyerDayanismasi
-YERYÜZÜNE ÖZGÜRLÜK DERNEĞİ yeryuzuneozgurluk.org

EYLEMİ DESTEKLEYENLER: (Her türlü destek, katılım ve önerileriniz için: [email protected])
– Adalar Savunması
– Dört Ayaklı Şehir
– Engelli Hayvanları Koruma ve Hayvan Hakları Derneği
– Hayvan Haklarını Koruma ve Geliştirme Derneği (HAGİD)
– Hayvan Hakları İzleme Merkezi (HAKİM)
– Hayvanlara Adalet Platformu (HAD)
– Heybeliada Forumu
– Kadıköy Kent Konseyi Hayvan Hakları Komisyonu
– Kızıl Dayanışma
– Sarıyer Kent Konseyi Hayvan Hakları Komisyonu

Facebook Etkinlik Sayfası

100 bin ağaç termik santral nedeniyle yok olacak

Biga Yarımadası’nda yapılması planlanan üç termik santral, yaklaşık 100 bin ağacı yok edecek.

Çanakkale, Biga Yarımadası’nda 11 termik santral arasındaki Lapseki’deki Kirazlıdere Termik Santralı ve kül depolama alanına ilişkin nihai Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu hazırlanarak askıya çıktı. Çanakkale Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nde askıda kalan raporun itiraz süresi bugün doluyor. Projenin yer aldığı ormanda 56 bin ağaç bulunuyor.  Karabiga’da yapılacak iki adet Karaburun Termik Santralı için de 21 Ocak günü ‘Çevresel Etki Değerlendirmesi olumlu’ kararı verildi. Pojenin yer aldığı ormanda 48 bin ağaç mevcut.

Kirazlıdere Termik Santralı ile Kirazlıdere Endüstriyel Atık (Kül) Depolama Alanı ve İskele Projesi için hazırlanan ÇED raporu, halkın yaptığı tüm itirazlara karşın yeterli bulundu. Kirazlıdere Termik Santralı Entegre Projesi-1’de ana yakıt olarak kullanılacak ithal kömürün santral tesislerine transferi için santral aşamasında iskele projesi geliştirildi ve ÇED Raporu’nda değerlendirildi. Kirazlıdere Termik Santralı Entegre Projesi-2’de de kömür nakliyesinde bu iskeleden faydalanılacak. Proje alanı Lapseki ilçesinin 26 km doğusunda orman arazisi üzerinde yer alıyor. Tesis, çok sayıda termik santral yapılması planlanan Karabiga’ya da 25 km uzaklıkta. Aynı zamanda proje, Kirazlı Tatil Köyü, Ayırtdere Köyü, Bekirli Köyü, Güreci Köyü, Şevketiye Köyü ve Kemer yerleşim yerlerine çok yakın mesafede bulunuyor.

Kaynak: Cumhuriyet / Özlem Güvemli
Fotoğraf: Burak Gezen / DHA

Yedi akbaba zehirlenmiş halde bulundu

Iğdır’da bulunan Aras Nehri Kuş Cenneti’nde daha önce, 258 kuş türü kayıt altına alınmıştı. Bölgede son bir haftada zehirlenmiş bulunan yedi akbabanın üçü olay yerinde, ikisi ise yolda öldü. Diğer iki akbaba, KuzeyDoğa Derneği yetkilileri tarafından kurtarıldı.

KuzeyDoğa Derneği Başkanı Doç. Dr. Çağan Şekercioğlu, akbabaların zehirlendiği haberininin Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü’ne ve Kafkas/Kuzey Doğa Rehabilitasyon Merkezi’ne bölge halkı tarafından bildirildiğini söyledi. Doç. Dr. Çağan Şekercioğlu şöyle dedi: “Tahminimiz bölgede köpek ya da tilkilerin zehirlendiği, bu leşleri de akbabaların yediği. Çok etkili bir zehir, bölge halkının durumu hemen bize bildirmesi sayesinde ikisi kurtarılabildi. KuzeyDoğa ekibi yine Kars’dan Iğdır’a gidiyor. Eğer bu ölümler devam ederse, yavaş üreyen ve zehirlenmeye son derece hassas olan akbabalar bölgeden yok olabilir. Bu daha önce Hindistan ve Afrika’da oldu.”

Akbabaların zehirlendiği haberini alır almaz KuzeyDoğa Derneği Birim Koordinatörü Emrah Çoban ve Yaban Hayatı Rehabilitator veteriner hekim Ayşegül Çoban bölgeye gitti.

İlk tahminlere göre bölgede bir şey zehirlemek amacıyla kullanılan etlerden kalanın çöplüğe bırakıldığı ve akbabaların da zehirli etleri yediği yönünde olduğunu anlatan Çoban, “Birinin içinden 1.5 kilo ciğer çıkardık. Belki tahmin ettiğimiz gibi bir şey çıkmayabilir. Laboratuvar da incelemeler devam ediyor ve kesin sonuçlar incelemelerin tamamlanmasıyla belli olacak. Ancak standart bir fare zehir kullanılmamış, hayvanın içinde kanama meydana getirirdi. Böyle bir şeye rastlamadık” dedi.

[iframe width=”700″ height=”400″ src=”//player.vimeo.com/video/116981834″]

Kaynak: DHA / Mehmet Çınar

Doğal bir başkaldırı: Alakır’ın Sesi

Bu hafta uzun süre önce aklımda yer etmiş bir konudan bahsedeceğim.

2.5 yaşındaki kızını da yanına alıp evini topraktan yapan, başka bir yaşam tarzının mümkün olduğunu kanıtlamayı başarmış bir kadın ile tanıştıracağım sizi.

Onlar günümüzün bencil ve umursamaz yaşam tarzına atılmış sert bir tokat gibiler. Kendi tabiri ile ‘betonlar arasında ve kendine yabancılaşarak yaşamaktansa’ doğanın kucağında yaşamayı tercih etmiş Elif. Kızı Cana Işık’ın doğumu ile birlikte Beydağı’ndaki evlerini yapmaya başlamış. Adını da ‘Toprak’ koymuş.

Evini yaparken herhangi bir “teknik” bilginin pek de olmadığından bahsediyor Elif. Kendiliğinden, doğallıkla yapmış evini. Kışın ısınsın, yazın serin olsun mantığı ile konumunu belirlemiş. Çevrede bulduğu malzemeleri kullanarak sıvasını halletmiş ve sıvayı tutacak çalılardan yararlanmış. Etraftaki büyüklü küçüklü taşları kullanmış. Ama dikkat edin, ev sadece bir toprak yığınından ibaret değil, etrafta atılmış olarak bulduğu kapı ve pencereleri de evine bir güzel yerleştirmiş. Çatısını da çalılar, çöp diye atılmış bez, branda vb malzemelerden yapmış. Bütün bunların hepsini hiç para kullanmadan yapmış.

Kızıyla aralarında üzerine konuşulmadan bir iş bölümü oluşmuş. Cana Işık kayıp eşyaları buluyor, su getiriyor ve hatta aletleri kullanabiliyormuş küçük yaşına rağmen. Her seferinde biraz daha tecrübe kazanmışlar tabi, hiç kaza geçirmemişler. Her seferinde doğaya karşı daha duyarlı ve nazik olmayı, daha düşünceli adım atmayı öğrenmişler birlikte.

alakır

“Kadın başına küçücük çocukla ne işi var?!” gibi şaşkın tepkilerinizi duyar gibiyim, “Hem de üniversite mezunu, donanımlı bir kadın, ne yapıyor yahu?”. Tam da bu yüzden onlardan bahsetmek istedim. İşte tam da bu yüzden seçtiği yaşam şeklinin erdemini anlayın istedim. Öyle ki, onun hakkında okurken hissettiğim duyguların tarifi zor. Böylesi erdemli bir hareketi yapmaktan korkmak mı, yoksa kıskanmak mı, hatta özenmek mi, hepsi birden mi?

Bu ev başlı başına birçok şeyi anlatmaya çalışıyor bize. Biz dediğim aslında betonarme yaşamlarında sıkışmış, her şeyin farkında olan ama rutinini bozup da yeryüzü için yararlı bir şeyler yaptığını zanneden kişileriz. Alışkanlıklarımızdan kopmaktan ölesiye korkan kişileriz. Bize öğretilen yaşam şeklinin en mükemmel olduğu fikrine yapışmış kişileriz. Bu ev bize mümkün değilmiş gibi gözükenin mümkün olduğunu gösteriyor. Doğanın bir parçası olarak yaşamış insanın köklerine dönüşünü anlatıyor. Toplumsal normların da kırılgan olduğunu ve her zaman mutluluk getirmediğini anlatıyor. Tek başına çocuklu bir kadın olarak yaptıkları ile şehir hayatının dayattığı cinsiyet kimliklerinin ne kadar absürt ve sahte olduğunu gösteriyor.

Temiz su, doğal besin, dayatmasız özgür bir yaşam biçimi… Bütün bunlara sahipmişiz hissi yaratılan bir sistemin çarpıklığını anlatıyor bu evin varlığı. Bu ev, en temel yaşama haklarına sahip olduğumuzu sandığımız ama aslında ağzına meme verilen bir bebek gibi kandırıldığımız bir dünyanın karşısına ayna tutuyor.

Aynaya bakmaya cesaretimiz var mı?

Alakır’ın Sesi

Ebola, şempanze ve gorilleri de tehdit ediyor

Ebola’nın medya tarafından çok üzerinde durulmayan bir faturası da goril ve şempanzelere kesildi. Goril ve şempanze popülasyonlarının üçte biri Ebola virüsü yüzünden yok oldu.

Ebola virüsü maymunlar için, insanlar için olduğundan çok daha ölümcüldür. Gorillerde yüzde 95, şempanzelerde ise yüzde 77 oranında ölümle sonuçlanır. Güncel varsayımlara göre 1990’dan beri dünyadaki şempanze ve gorillerin üçte biri Ebola’dan dolayı öldü.

İnsanlarda olduğu gibi maymunlarda da Ebola salgın halinde yayılmakta. 1995’de Gabon’un Minkebe parkında ortaya çıkan bir salgın bölgedeki gorillerin yüzde 90’ından fazlasını öldürdü. 2002-2003 yıllarında da Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde ortaya çıkan salgın sonucunda aşağı yukarı 5 bin goril öldü. Takip edilmesi oldukça zor olan bu hayvanlar hakkında kesin rakamlar vermek zor olsa da Dünya Doğayı Koruma Vakfı‘nın (WWF) varsayımları doğada hayatta kalan goril sayısının 100 bin civarı olduğu yönünde.

Elbette ki Afrika’nın maymunlarındaki azalış sadece Ebola’ya bağlı olmamakta. Yasadışı olarak ticaretlerinin yapılması, yenilmek üzere avlanılmaları, savaş ve ormansızlaştırma da hayvanların azalmasına sebep olmakta. Dünya’nın geriye kalan maymunları da küçük ormanlık alanlara toplanmakta ve orada hayatlarını devam ettirmekte; fakat bu onların yiyecek bulmalarını, üremelerini ve avcılardan saklanmalarını zorlaştıran bir durum. Ebola ve diğer bulaşıcı hastalıkların artmasında küresel ısınma ve ormansızlaştırma büyük rol oynamakta.

Primatolojist Peter Walsh’in 2003’te büyük primatların (maymun) azalışıyla ilgili yazdığı makalede, Ebola kontrolü, korunan alanların idaresi ve yasalar konusunda ciddi davranılmadığı takdirde bu hayvanların soylarının tükenmekle burun buruna kalacağını tahmin etmişti, malesef bu konuda haklı da çıktı. 2008’den beri IUCN (Dünya Korunma Birliği), Doğu Gorillerinin (Gorilla beringei) neslini ‘tehlikede’ kategorisine, Batı Gorillerini (Gorilla gorilla) ‘çok tehlikede’ kategorisine koymuştur. Eğer ki hızlı hareket edilmezse, bir kaç on yıl içerisinde bu hayvanların nesli tamamen tükenme tehlikesi altındadır.

Goril
Ebola virüsü maymunlar için, insanlar için olduğundan çok daha ölümcüldür. Gorillerde yüzde 95, şempanzelerde ise yüzde 77 oranında ölümle sonuçlanır.

Gorillerle ilgili 10 ilginç bilgi içeren Evrim Ağacı derlemesi için tıklayınız.

Katledilen gorillerle ilgili bir National Geographic belgeseli;

[iframe width=”700″ height=”400″ src=”//www.dailymotion.com/embed/video/xqk342″]

Kaynak: IFL Science
Başlık Görseli: National Geographic

Şamanın İzinde: Şamanizm ve Kadın

Hacettepe Üniversitesi Sosyoloji bölümünde Şamanlık üzerine doktora tezi hazırlayan Timur Davletov ile Gaia Dergi’den Burak Avşar ve Sasun Bazaryan Şamanlık ve Kam kültürü üzerine röportaj gerçekleştirdiler.

Röportaj dizisinin üçüncü bölümüdür. İlk röportaj, ‘Şamanın İzinde: Şamanizm nedir?’i okumak için tıklayınız. İkinci röportaj, ‘Şamanın izinde: Şamanizm ve Doğa‘yı okumak için tıklaynız.

Sasun Bazarian: Şamanizm’in veya Şaman toplumlarının kadına bakış açısı nasıl? Bildiğimiz kadarıyla zaten insan toplumu 2000 yıldır, batı kültürü özellikle bir alçak görmeyle ve narinleştirmeyle özdeşleştiriyorlar. Şamanizm’in buna bakış açısı nedir peki? 

Timur B. Davletov: Bizim memleketimiz olan Hakas topraklarında 1970’lerde Sovyet dönemi arkeologları tarafından paleolitik döneme ait 35 bin yıllık bir yerleşim yeri keşfedilmiş. Orada geleneksel göçebelerin kullandıkları çadırların prototipleri varmış; ama toprağın içinde. Ortada hem pencere olarak hem de kapı olarak kullanılan bir delik var, yandan pencere yok. Günümüzde de Türk çadırlarında hâlâ pencere yok , sadece kapı var ve üstteki o delik korunmuş. Ama eskiden o delikten giriyorlar, o delikten çıkıyorlarmış. Hatta eski Türk mitolojisinde kahramalar uykuya yatarken oradan yıldızları sayıyorlarmış. O çadır aynı zamanda mikrokosmoz modelidir. O mikrokosmoz modelinin içinde tam o deliğin altında ocak var, ateş var; ateş o modelin güneşidir ve çadırlar yuvarlığımsı olur, üçgen, dörtgen değil ve kapılar hep doğuya bakar. Kapıların doğuya bakması güneş kültürüyle ilgili, güneşe önem veriyorsunuz, güneşin ilk ışınları yakalayabilmek için kapılarınız hep doğuya bakıyor. Eski Türk yazıtlarında ileri manasına gelen ‘ilgerü’ kelimesi var. Doğu yönü ileri demekmiş ve batı ise geri. Durduğunuz zaman, yani yüzünüzü doğuya, ileri verdiğiniz zaman, sırtınızı batıya verdiğiniz zaman çadırın içinde önünüzde ocak var, ocağın öbür tarafında kapı var, sol taraf kuzey oluyor kadın tarafı, sağ taraf erkek tarafı oluyor. İkisinin arasında herhangi bir perde ya da duvar yok, yani ayrımcılık yok. İkisi iç içe. Ve çadırın, mikrokosmozun içinde onları bir araya getiren ocaktır, güneştir. İki yarım dünyanın tam ortasındadır ve hiçbir şekilde onların arasında ayrımcılık yoktur. Onlar bir arada olduğu zaman bir anlam ifade ediyorlar. Şamanlık’ın Türk dilleri üzerinde şöyle bir etkisi olmuştur bana göre: Biliyorsunuz Türk dillerinde cinsiyet ayrımcılığı yok. Cinsiyet ayrımcılığının olamaması batılı araştırmacılar için, ya da başka araştırmacılar için geri kalmışlık ya da gelişememişlik olarak algılanabilir; ama çağdaş şekilde yorumladığımız zaman cinsiyete dayalı bir öncelik ya da cinsiyete dayalı bir ayrımcılık yok.

Burak Avşar: Latin dillerinde var ama bu; feminen, maskülen olarak var.

T. D.: Tabii, üç tane var; bir de orta cinsiyet var. Mesela tanrı dediğin zaman ya da tengri dediğin zaman orada herhangi bir cinsiyet önceliği yok; kadın veya erkek gibi. Dilbilimsel olarak da cinsiyet önceliği yok. Mesela İngilizce’de “insan” derken erkeği kullanmak zorundasın “man” demeniz lazım, “human” da oradan geliyor zaten. “Kadın” için “woman” diyorsunuz. “Kişi” yüzde 100 Türkçe’dir ve orada hiçbir cinsiyet önceliği yoktur, cinsiyet ayrımcılığı yoktur. Ne kadın merkezli, ne erkek merkezli; ama her ikisini de kucaklayan bir kavramdır.

Şaman Kadın (Kaynak: www.old-pictures.net)
Şaman Kadın (Kaynak: www.old-pictures.net)

B.A.: Biz de şöyle bir okumuştuk galiba; hanım kelimesi etimolojik olarak zaten Orta Asya Türkçesi’nden geliyor. Yani Han’ın kendi eşine Hanım demesinden geliyor etimolojik olarak. [Sasun] Cengiz Han’ın ben okumuştum böyle bir şeyini, bilmiyorum ne kadar doğru ama. “Ben hanlar hanı Cengiz Han, bu da benim Han’ım” diyerek aslında kendi eşini tanıtıyor.

T. D.: Zaten eski Türk döneminde eğer kaan varsa hatun da vardır. Onlar ikisi bir arada geçerli. Ve Şamanlık’ta cinsiyet ayrımcılığı yoktur; Kam ya da Şaman herkes olabilir; kadın da olabilir erkek de olabilir. Bu Şamanlık’ın çok önemli bir özelliğidir. Hiçbir şekilde “İşte şu gerekçeyle, bu gerekçeyle, şu sakıncıyla, bu bilmem ne kaygıyla, şunlar olamaz, bunlar olamaz” diye bir şey yok. Orada herhangi bir öncelik veya ayrımcılık yok ama biz biliyoruz ki mesela tek tanrılı dinlerde kadınların din görevlisi olması zor. Olmamaları için binbir çeşit gerekçe gösteriliyor.

B. A.: Semavi dinlerde yok zaten.

S. B.: Ama benim bildiğim kadarıyla Antik Yunan’dan geliyor, Zeus’un Atena’yı kafasından doğurması efsanesi işte. Kadının doğurganlık özelliğinin erkekte olmaması erkek için gocunacak bir şey; çünkü var etmek, tanrısal bir özellik ve erkek bunu elde edemediği için ilk tanrısı bunu elde ediyor ve kadına dair ayrımcılık da zaten literatüre ilk Antik Yunan’da giriyor.

T. D.: Şamanlık’ta pozitif ayrımcılık var, ilk Kam kadındır ya da bazı efsanelerde ilk Kam’ı doğuran kişi kadındır. Dolayısyla ona öyle bir ayrıcalık atfedilmiş ama araştırmacılar Şamanlar’ının bütün donanımlarının; kıyafet olsun, kullandıkları aletler olsun, analizini yaptığı zaman, kadınlara ait olduklarını söyleyebiliyorlar. Ve Şamanlık çok tanrılıdır, tek tanrılı değil. Tanrıların içinde kadın tanrılar var, erkek tanrılar var. Zaten dilbilimsel olarak da sizde böyle bir ayrımcılık yok. Yani siz “Umay” dediğiniz zaman dilbilimsel olarak hiçbir ayrımcılık yok orada ya da “tanrı” dediğiniz zaman hiçbir ayrımcılık yok orada. Hint-Avrupa dillerinde siz “tanrı” dediğiniz zaman zaten hangi cinsiyetten olduğu belli dilbilimsel olarak, üç cinsiyetten biri olmak zorunda. Tek tanrılı dinlerde kadınlar buna karşı çıkıyor mu, çıkıyor. Mesela Anglikan Klisesi’nde kadınlar “Biz de din görevlisi olmak isitiyoruz. Bizim eksiğimiz ne? Hani eşitlik vardı?” diyerek mahkemeye başvurup 1992’de papazlık hakkını kazanıyorlar ama katolik dünyasında kadınlar papaz olamıyorlar mesela, müslüman dünyasında zaten bu gündeme hiç gelmiyor; ama katolik dünyasında böyle bir girişim yapıyorlar, başaramıyorlar. Budizm de aynı şekilde. Budizm’de hiçbir zaman dalaylama kadın olamaz ki, budizm daha hoş görülü gibi; ama onda da misyonerlik var, tek tanrılı dinlerle benzerliği de budur, insanları doğru yola çağırması. Dalaylama budizmde hiçbir zaman kadın olmamıştır.

S. B., B. A.: Çok teşekkür ederiz.
T. D.: Ben teşekkür ederim.

Serüvencinin kamp rehberi

Hiç sevemedik modern medeniyetlerin asfalt dökülü yollarını, ekolojiden eden rezidanslarını. Ayağımız çimleri aradı hep, gözümüz ufukta devasa dağları. Yerleşik hayatla dertleri olanlarımız var göçebelik nöronlarında, sırt çantaları daima hayal baloncuklarında. Hafta sonu kaçamağından tutun, çocukluk izci gezilerimize, yaz tatillerimizden hayat biçimlerimize kadar kamp yaptık, yapıyoruz ve yapacağız.

Uzun süreli, kısa süreli… Bir kamp için yıldızlar kadar yol gösterici olamasa da küçük ateş böcekleri dolu bir harita niteliğindeki ‘Serüvenciliğinizin Kamp Rehberi’  bu yazıda. Yıldızlar deneyimlerimizde.

Herkesin pusulası yürüdüğü yolmuş ya hani bizdeki ipuçları kesesi.

Kamptan Önce: Kamp Çantası

Yok yok dedirten fakat anatomimizi zorlamayacak ağırlığa sahip olması gereken kamp çantamız, gezeceğimiz her coğrafyada şartlar nasıl olursa olsun en iyi arkadaşımız olacağından fazlaca önemli. En elzemden yine en elzeme doğru sıralayacak olur isek;

∴ Mat

∴ Çadır

∴ Uyku Tulumu

∴ El Feneri + Piller

∴ İlk Yardım Çantası (içinde tentürdiyot, oksijenli su, çengelli iğne, pansuman bezleri, bandajlar, yara bandı, makas ve ağrı kesici gibi temel ilk yardım malzemelerinin olduğu)

∴ Çakmak/Kibrit + Çakmak Gazı

∴ Çelik Termos

∴ Harita

∴ Fotoğraf Makinesi + Tripod

∴ Seyahat Havlusu, Sabun, Tırnak Makası

∴ Kamp Ocağı

∴ Düdük

∴ Dikiş Seti, Büyük Boy Çöp Torbası

∴ Gerekli giyecek (3 Tişört, Polar Uzun Kollu Sweat, Mont, Yağmurluk, Çorap)

∴ Sandalet + Kapalı Ayakkabı (Hava koşullarına göre bot vb.)

∴ Çakı, Kolanyalı Mendil, Sivrisinek Losyonu, Güneş Kremi

Çantamızda mutlaka olması gerekenlerdir yollara düşmeden.

Arkamızda bırakılacaklar:

 

Parfüm & Deodorant: Parfüm ve deodorantlar, hem bize hem de doğaya ciddi zararlar verir.

Tüm stres ve kaygılarımız: Hepsi geride kalmalı. Kamp için esas olan tasasız zihnimizdir.

Kamp Sırasında;

İşte şarkılar mırıldanarak gelmişizdir kamp kuracağımız yere. Eddie Vedder kulağımızda, keyifli sulara ayağımızı sokmaktayızdır. Yerleşimden oldukça uzak ve ihtiyaçlarla dolmuş taşmış olabiliriz. Suyumuzun kalmaması dahilinde su bulma gereksinimimiz de bu ihtiyaçlara dahildir, hatta en hayatilerindendir.

Nasıl su buluruz?;

∴ Doğadaki hayvanlar da bizim gibi her gün su içme ihtiyacı duyarlar. Onların ayak izlerini takip ederek suya ulaşabiliriz. Ayak izlerinin yoğunlaştığı yollar su bulmamız için harika ipuçlarıdır.

∴ Genellikle düz araziden yükselen kayalık tepelerin yamaçları su bulma ihtimalini artırır. Bu gibi yerlerde bulunan yeşil bitkiler suyun varlığını gösterebilir.Koyu yeşil bitkilerin dibinde nemli toprak varsa uygun yeri kazdığımızda suyu ulaşabiliriz. Kazdığımız yerden ilk çıkan bulanık suyun atılmasından sonra gelen su temiz olacaktır. 

∴ Sabah güneş doğmadan çimlere düşen çiğ damlalarını bir bez ile toplayıp ardından bez yeterince ıslandığında bir kaba sıkabiliriz. Meşakkatli görünse de işe yarayacaktır.

∴ Kendi su imbiğimizi yapacak malzememiz varsa bu da su bulmakta etkili bir yoldur.

Hafif esintili bir bahar akşamında evimizden uzaktayızdır. Müthişe yakın bir manzaramız var ve buraya kadar halinden hoşnut bir kampçıyız. Gün batımı açlığından muzdarip, beslenmek için ateş yakmalıyız.

Doğadaki yaşam mücadelesinde sudan sonra en gerekli ve önemli olan şey ateştir. Ateş yakabilmek için lazım olan malzemeleri kolaylıkla doğadan bulabiliriz.

Kuru ağaç kabukları,kuru otlar, kuru yosunlar, küçük kuş yuvalarındaki tüyler ve çeşitli kuru bitki lifler ateş yakmak için ideal malzemelerdir.

Nasıl ateş yakarız;

∴ Ateşi kurarken öncelikle kavdan başlarız. Doğada sık bulunan çakmaktaşı ile tutuşturabiliriz.

∴ Ardından çıra olarak adlandıracağımız malzemeleri koyarız:Ölü yapraklar,çok ince dallar.

∴ Üfleyerek ateşi desteklendirebiliriz.

∴ Son olarak küçük dal parçalarını, Kızılderili çadır şeklinde ateşin üstüne yerleştiririz.

Bir de yön bulma yollarından bahsetmeli. Herkesin en az bildiği bir yol mutlaka ki vardır ancak olası durumlar için hepsini bilmeliyiz.

∴ Kutup yıldızı ile yön tayini: Kutup yıldızının olduğu taraf kuzeydir.

∴ Pusula usulü: Pusula yere paralel tutulduğunda N ucu Kuzeyi gösterir.

∴ Müslüman mezar taşları batıya bakar.

∴ Ağaçların yosunlu tarafı kuzey istikametindedir.

∴ Güneş saati .

Ayrıca doğada kaybolma ihtimalimize karşın, bizi arayan kişilere yerimizi belli etmek için gerekli ‘işaret verme’ tekniklerini öğrenmeliyiz. (Ateş ile işaret verme, mors sinyali, kurtarma kodları vb.)

Kamp sürerken onunla birlikte mutluluk iştahı da sürer. Bir olasılık doğanın cazibesine kapılıp bilmediğimiz yemiş, meyve ve mantarlardan tüketmeye yeltenebiliriz. Doğada bilmediğimiz ve yediğimiz şeyler çok tehlikeli olabilir. Hepimizin oymak başı, en maceracı gezgini Alexander Supertramp da yediği zehirli bir bitki tohumu yüzünden ölmüştü. Yenilebilir yabani bitkiler kılavuzumuz olmadan bilmediğimiz yiyecekleri tüketmemeliyiz.

Bir terslik olduysa ve çadır benzeri sığınacak ekipmanımız bulunmamaktaysa baraka, mağara gibi yerlerde kamp kurabiliriz.

Eğer kaybolursak;

∴ Dur

∴ Düşün

∴ Gözlemle

∴ Planla

Adımlarını uygulayıp serinkanlılık ile hareket etmeliyiz.

Misafiri olduğumuz ormanların ev sahipleri ile karşılaşmamız olasıdır. Türkiye’de çoğunlukla ‘kahverengi ayılar’ bulunmaktadır ve en çok bulunan yer Uludağ/Bursa’dır. Ormanlık, dağlık, stepleri ve açık alanları seven ayılar bir tek Trakya bölgesinde görülmezler. Meraklı ve oldukça zeki hayvanlardır. Kesinlikle gereksiz yere hiçbir canlıya saldırmazlar. Özellikle insanlardan genelde uzak dururlar. Ama konu koruma olduğunda yuvasını ve yavrularını tüm güçleriyle korurlar. Bölgesinden uzak durmamız önemlidir. Onların bulunduğu bölgede kesinlikle varlığımızı belli etmeliyiz. Sesli hareketler ile yerimizi göstermeliyiz. Eğer onlar ile karşılaşırsak bölgeden sakin bir şekilde uzaklaşmaya başlamalıyız ve onu kışkırtmamalıyız. Kesinlikle koşmamalı eğer bize doğru koşarsa yakın bir ağaca tırmanmalıyız. Bizi koklamak ve tanımak isteyecektir. Soğukkanlı ve barışçıl bir tavır sergilemeliyiz. Peşinizden gelirse durup oturmalıyız, kesinlikle bir savunma göstermemeliyiz. Bize ilk etapta hafifçe vuracaktır, hemen yere düşüp, ölü taklidi yapabiliriz. Cenin pozisyonu alıp gitmesini bekleyebiliriz, yoksa oradan ayrılmaz. Ayrıca yiyeceklerimizi açıkta tutmamalı ve çadırda bulundurmamalıyız. Eğer bir vahşi köpekle veya domuz ile karşılaşırsak da yine aynı tutumu gösterebiliriz.

Yılanlara karşı ise alabileceğimiz önlemler şunlardır;

1- Bulunduğu bilinen bölgelerde çizme ya da postal gibi uzun konçlu botlar giymek.
2- Asla şortla dolaşmamak.

3- İlerlerken önümüzde olan uzun çalılık ve otlar bir sopa yardımı ile aralanarak ilerlemek.
4- Çadırın kapılarını açık bırakmamak.

Kamp sırasında oluşan atıklarımızı yol boyunca yanımızda taşıyacağımızdan minimum atık üretmeliyiz. Bunun için de yanımıza ambalajlı ürünler almaktan kaçınabiliriz. Konserve benzeri ürünler için kural basittir: ’Eğer onları dolu getirebiliyorsak, boş da taşıyabiliriz’.  Bulaşıklarımızı yıkamak içinse kullandığımız suda minimum kimyasal olmasına dikkat etmeliyiz. Sabunlu sularımızı bitkilere yakın veya dere ve akarsulara kesinlikle dökmemeliyiz.

Güzel bir playlist için öneriler lazım;

https://gaiadergi.com/seveceginiz-9-etnik-muzik-grubu/

Hazır uzaklaştık gürültüden;

https://gaiadergi.com/agac-meditasyonu/

Okunulası ne var derseniz;

Yabana Doğru / Jon Krakauer

Doğal Yaşam ve Başkaldırı / Henry David Thoreau

Mutlu kamp dileklerim ile MACERANIZ BOL OLSUN!

Başlık Görseli: kampyap.com

Kıyamete 3 dakika kala

Dünya kıyamete bir adım daha yaklaştı. Bulletin of Atomic Scientist isimli derginin her yıl güncellediği ve insanlığın sonuna ne kadar yakın olduğunu sembolize eden saat artık gece yarısına, yani insanlığın sonuna 3 dakikayı gösteriyor. Geçtiğimiz 3 yıl boyunca saat 5 dakika kalada duruyordu.

İki dakikalık bu sembolik değişim, işinin ehli bilim insanlarının, insanlık üzerindeki görüşlerinin ne denli sert olduğunu gösteriyor. Atomic Scientists‘in yöneticisi Kennette Benedict, saatteki ilerlemenin nedenleri arasında insanlık nedeniyle oluşan iklim değişiklikleri ve nükleer silahlanmadaki artışı gösterdi.

Bildiri, Birleşmiş Milletler Senatosu‘nun iklim değişikliğinin gerçekliğini kabullendiği, fakat insan aktivitelerinin iklim değişikliği üzerinde rol oynadığını kabul etmediği oylamadan sonra gerçekleşti.

Güvenlik Platformu üyesi ve Kaliforniya Üniversitesi Scripps Denizbilim Enstitüsü’nde araştırma profesörü olarak görev yapan Richard Somerville, karamsarlığın nedenini çeşitli iklimsel aktiviteler ile bağdaştırdı. Mayıs ayında yayınlanan ulusal iklim sonuçlarını, Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) değerlerini ve Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi’nin (NOAA) 2014 yılını en sıcak yıl olarak kaydetmesini bu nedenler arasında sayan Somerville, tüm bu işaretlere rağmen, dünya liderlerinin bu konuda çok yavaş hareket ettiklerini dile getirdi.

Somerville, dünya ikliminin tamamen değişmesinin milyonlarca insanı ve insan ırkının mevcudiyetinde kilit rol oynayan ekolojik sistemleri tehdit edeceğini belirtti ve bu tür bir değişimden kaçınmak için hemen harekete geçilmesini ve ertelemelerden vazgeçilmesi gerektiğini vurguladı.

Değişimi amaçlayarak halkın dikkatini çekmeyi kendine hedef belirleyen kıyamet saatinin, bu güne kadar geldiği en kritik nokta, 1953 yılında ABD ve ardından Sovyetler Birliği’nin kitle imha silahı denemelerini başlattığında ayarlanan ve insanlığın yok oluşuna çok kısa bir süre kaldığını betimleyen “geceyarısına 2 kala” dönemiydi.

Kaynak: The Huffington Post