1950’lerin başlarında arkeologlar, M.Ö. 14.yy’dan kalma kil tabletleri gün yüzüne çıkarttılar. WFMU‘nun (WFM Upsala) açıklamasına göre; Suriye’de bulunan antik şehir Ugarit’te keşfedilen bu tabletler Hurri diline ait çivi yazısı sembollerinden oluşuyor. Bu keşif ile birlikte, 3 bin 400 yıllık ilahi, dünyanın bilinen en eski müzik parçası oluveriyor. Kaliforniya Üniversitesi’nde Assiriyoloji (Asur Kültürü Bilimi) profesörü Anne Draffkorn Kilmer, 1972 yılında bu tabletlerin tercümesini yaptı.
Richard Fink, 1988’de Archeologia Musicalis makalesinde, yedi notalık diyatonik gamın ve harmoninin 3 bin 400 yıl önce de var olduğu teorisinin kanıtlandığından bahsediyor. Fink’in bahsettiğine göre, pek çok müzikbilimcinin görüşünün, antik harmoninin var olmadığı hatta var olmasının imkansız olduğu ve gam olgusunun ancak Antik Yunan medeniyeti kadar eski olabileceği doğrultusundaydı. Kilmer’ın meslektaşı Richard Crocker‘a göre ise bu keşif, Batı Müziği‘nin kökeni hakkındaki kavramın köklü bir değişime gitmesine yol açmıştır. Peki, akademik tartışmaları bir tarafa koyacak olursak; acaba dünyanın en eski müziği nasıldı? Aşağıdaki videoya tıklayarak midi sürümünü dinleyebilirsiniz. Tabii ki midi klavye Sümer halkının tercih ettiği enstrüman değildi; fakat bize, bu garip beste ve eserin ritmi hakkında tatmin edici bir algı kazandırıyor.
Kilmer ve Crocker, Yakın Doğu Müziği hakkındaki bilgileri kendi dilleriyle anlattıkları “Sessizlikten Gelen Sesler” (Sounds From Silence) isimli sesli kitabı CD ortamında yanında, içerisinde bulunan şarkıların geldiği tabletlerin tercümelerinin ve fotoğraflarının bulunduğu bir kitapçıkla birlikte yayınlamış bulunmaktalar. Ayrıca dinleyicilere, “Antik Ugarit’ten Bir Hurri Kült Şarkısı” isimli parçayı ilk duyanların büyük ihtimalle dinledikleri enstrümana benzeyen Lir ile çalınan bir yorumunu da sunuyorlar. Ne yazık ki, o parçayı dinleyebilmeniz için satın almanız gerekli; fakat parçanın Lir ile çalınan farklı bir yorumunu asıl kaşifi olan Dr. Richard Dumbrill’den esinlenen Michael Levy‘den aşağıdaki video aracılığıyla dinleyebilirsiniz.
Kaynak: Open Culture
