I believe everything we dream
can come to pass through our union
we can turn the world around
we can turn the earth’s revolution.
We have the power
People have the power…

Ağlama, öfkelen! Haksızlıklar, adaletsizlikler için öfkelen!

Güçlü bir şarkıdan süzülen sözcükler… Şair kadın, şiir kadın, çiçek kadın… Patti Smith‘i ve duruşunu sözcüklerle çerçevelemeye çalışmak güç. Onun için bir sıfat arayışına girildiğinde “güçlü” kelimesinin ötesine geçilemez. Allen Ginsberg ve E. A. Poe‘nun düşselliğini politize eden güçlü bir masal anlatıcısıdır o.

Patti Smith, Rolling Stone‘a verdiği röportajda 60’lar Amerika’sının politik atmosferinin kendisini etkilediğini; fakat 60’ların politik hareketliliğine karşın hiçbir şekilde bir mitingde bulunmadığını söyler. Çünkü o dönem onun için bir kadın olarak mitingde yer almak bir yanda dursun sürücü belgesi almak bile zordur. Erkekler araba sürer, kadınlar yemek yapar anlayışı hakimdir. 68 kuşağının bir parçası olarak Kennedy’nin seçim kampanyasında yer almaktan alamaz kendisini. Patti Smith için savaşlar hassas noktadır.

patti smith 1

Vietnam Savaşı ile birlikte sessiz kalmanın kendisini depresyona sürüklediğini, o dönemde sanatla uğraşmanın gereksiz olduğunu ve hatta ara vermesi gerektiğini bile düşünür. Soğuk Savaş döneminde büyüdüğünden, genel olarak bunun aptalca bir oyun olduğu kanısındadır. Patti Smith, Irak Savaşı ve ardından 9/11 ile birlikte sessizliğini yükseltir; demokratların neden Bush’a oy verdiğini sorgular. Amerika’nın, Bush’u Beyaz Saray’da artık daha fazla barındırmaması adına harekete geçer. Bu, sadece askeri faaliyetleri hızlandırmaktan başka hiçbir şey ifade etmez. Kırgındır, kızgındır. Guantanamo ve Afghanistan’daki çocuk hakları istismarı üzerinden giderek kapitalizm eleştirisi yapar. Parayla güçlü olup haksızlık yapanları İncil’deki firavunlara benzetir; onlar gibi güçlü ve zengindirler. Doğa böyle işler.

Sırtını Rock’n Roll’a rastlar. O müzikten öte bir şeydir; özünde ideolojilerle birleştirilmiş bir bilinçtir. Sivil haklar hareketlerini, Vietnam Savaşı’nı içinde barındırır. Ona göre müzik, aktivizmin en önemli aracıdır, onun dışavurumudur. Bizleri “biz” yapan, sanatçının şarkısında gösterdiği politik tavırdır. İşte bu nedenledir ki Yunanistan krizi için “People Have the Power” (İnsanlar Güce Sahip) şarkısı, sosyal ağlarda milli marş niteliğindedir.

patti smith gezi parkı 3

Patti Smith; simgesel bir isimdir. Papa Francis 2015 Noel konseri için Patti Smith’i Vatikan’a davet etmiştir. Sansasyonel konseri sonrası İtalya’daki Katolik organizasyonlar konser gösterisinin yasaklanması çağrısında bulunmuştur. Bu olaydan birkaç ay sonra, Dalai Lama’yı Glastonbury Festivali’nde sahneye çıkarır ve onun doğum gününü binlerce insanın önünde kutlar. Şunu da söylemekte yarar var ki Patti Smith, Gezi olaylarında ve de Soma faciasında Facebook hesabından resimler paylaşarak bizlerin yanında olduğu mesajını vermişti.

patti smith 2

Patti Smith’e göre bizler, bizi bizden uzaklaştıran materyalist bir dünyada yaşıyoruz. Kredi kartlarına kızgındır Patti Smith ve piyasaya çıktıklarından beri onları protesto etme peşindedir. Milenyumdan bu yana her şey sürekli dönüşüm halinde ve etrafımızda olanların bizi nasıl etkilediğini bilmeden bizler kendimizi bu değişime kaptırıyoruz. O geçmiş günleri özlemektense bir şeyleri değiştirebilme gayesindedir. Peki, ne yapmalı? Ona göre, günümüzdeki kadın hareketleri daha güçlü ve de tetikte olmalı. Gençlerdeki fast-food tarzı yeme alışkanlığını değiştirmeli ve onların etrafta olan bitene kayıtsız kalmamaları için bir uğraş verilmelidir. Görünüş peşinde olmaktansa kendilerini eğitmelerini önerir ve en önemlisi iyi bir iletişim kurmaları derdinde olmalarını önerir.

Patti Smith, 60’lar Amerika’sında kendince var olmaya çalışmış; küreselleşmeyle günümüze gelen ve de gitgide şekillenen değişimleri gözlemlemiş bir isim. Şiirsel ve de politik… Her zaman güçlü bir isim.

Aşağıdaki videoda gençlere olan öğütleri dinlenebilir.