Her şey birbirinin kopmaz parçasıdır diyerek başlayalım yazımıza öncelikle. Mesela zaman. Evrendeki tüm denge “zaman” denen bu kavrama bağlanır. Aslında evrendeki bütünlük yaratmıştır zamanı da; yani denge, zaman ve her şey birbiri içindedir diyebilmeli insan.

Zaman kavramının ve güneş ışığının bedenimizdeki etkileri sonucu oluşan vücut saatini anlatacağım sizlere. Tabii bunları anlatırken vücudunuzu da tanımanızı sağlayacağım. Öncelikle aşağıda verdiğim saatler ve açıklamalar Türkiye koşulları içindir. Çünkü güneş her yere aynı doğmaz; tıpkı doğa ve yaşam gibi zaman da özerk ve yereldir.

Mesela şöyle bir örnek silsilesi ile başlayabiliriz; sabah 07.00’de yapılan kahvaltı depolanmadan enerjiye dönüşüyor. Olimpiyat rekorlarının kırıldığı 16.00-17.00 spor için en iyi vakit. İnsanın en verimli olduğu vakit sabah 08.00 ile 17.00 arasındadır. Biyolojik ritmi ve saati iyi çözümlemiş olan kapitalist modernite, en verimli olduğumuz vakitlerde onlar için çalışmamızı isterler. Bu yüzden bu zaman aralığımızı gasp ederler.

Her insanın biyolojik bir ritmi var. Bu ritm vasıtasıyla vücut dengelerinizi korursunuz. Ritminiz dolayısıyla geceleri uykunuz gelir, gündüzleri ise canlı ve enerjik hissedersiniz. Bakterilere karşı bağışıklığınız, ağrı eşiğiniz, vücut ısınız, olaylara duyarlılığınız ve yaşamsal tüm faaliyetiniz neredeyse bu ritmle düzenlenir. Yine bu ritm sayesinde güzel bir olay olan doğumlar genellikle sabaha karşı olurken, üzücü bir durum olan kalp krizi geçirme riski de sabah saatlerinde daha yüksek orandadır. Tüketilen gıdalar, biyolojik ritminiz dolayısıyla sabah saatlerinde daha kolay enerjiye dönüştürülür. Geceleri ise yağa dönüştürülerek depolanır. Bu denge hali doğalla ve doğanın ritmiyle uyumlu olduğu zaman vücudunuz daha sağlıklı olabilir.

Saatlerin yaşamımız için önemi

Gece 01.00-02.00 Dinlenme zamanı

Bu saatler dikkatinizin ve verimliliğinizin en düşük olduğu saatlerdir. Çünkü bu saatte vücudunuz kendisini uyumaya, dinlenmeye programlamıştır. Nöbetli işlerde en çok hatanın yapıldığı saatlerin başında gelir. Bütün refleksleriniz yavaşlar. Bu saate dek çalışırsanız hata yapma riskiniz yükselmiş demektir. İstatistiklere göre bu saatlerde yapılan trafik kazalarının sayısı da artıyor.

03.00

Psikolojik olarak içe dönme yoğunluğunuzun arttığı bir saat. Uykuda değilseniz artmış olan melatonin hormonu sizi tembel ve kararsız yapar. İnsanlar bu saatlerde daha kolay bunalıma girer ve intihar eğilimleri yükselir. En çok intihar vakalarının geliştiği saattir gece 3 suları. Aynı zamanda tansiyonunuzun da en düşük olduğu saatler bu saatlerdir; nabzınız da tansiyonunuzla birlikte düşer. Gece kalkıldığında en çok sendelemenin ve düşmelerin olduğu bir zaman dilimidir. Antihipertansif ilaçlar kullanılıyorsa mutlaka ilaçları alma saatlerine dikkat etmelisiniz.

04.00

Genellikle doğumların ve kalp krizinin yaşandığı saat dilimidir. Bu nedenle kalp hastalarının erken saatlerde spor yapmasını önermemekteyim.

05.00-06.00 Stres doruk noktada

Bu saatler yeni güne merhaba saatidir. Stres hormonu gündüz değerinin yaklaşık altı katına çıkar. Vücudunuz harekete geçer, gece boyu azalan enerjiniz tekrar yerine konulur. Metabolizmanız hareketlenir ve günün işleri için enerji ve protein sentezlenir. Stres hormonlarının salgılanması bedeni uyandırır. Nabız ve tansiyon da giderek yükselmeye başlar. Güneş ışıklarının yavaş yavaş yükselmeye başlamasıyla tüm doğa da uyanır! Artık vücudunuz yeni güne başlamak için hazır durumdadır. Aktive olmuş vücudunuz, uyanmak için sizden bir uyarı bekliyor.

07.00 Karbonhidratlar depolanmaz, dönüşür

Organizma uyanmıştır ancak hala zayıftır. Kaslar ve eklemler ısınmamış ve hala soğuktur. Bundan dolayı böyle erken saatlerde spor yapmaktan kaçınmalısınız. Bu vakitte spor yerine güzel bir kahvaltı yapın. Sindirim sisteminiz bu saatlerde çok iyi çalışıyor. Karbonhidratlar hiç depo edilmeden direkt enerjiye çevrilmektedir. İstediğiniz gibi lezzetli ve güzel bir kahvaltı yapabilirsiniz. Saat 07.30 civarında melatonin salgılanması durur. Bu sebeple gündüz uykuları gece uykuları gibi faydalı değil. Erken kalkmayı alışkanlık haline getiren insanlarda doğaya uyumları nedeniyle depresyona daha az rastlanılmaktadır. Bizim önerimiz hafta sonlarında da alışkanlığınızı sürdürüp erken kalkmanız yönünde. Böylece vücudunuzu şaşırtmamış, geç kalkmanız nedeniyle oluşabilecek baş ağrısı, miskinlik, migren krizleri gibi birçok olumsuzluğun önüne geçmiş olursunuz. Ayrıca kahvaltınızı ve basit günlük işlerinizi yapıp daha sonra keyifle yine dinlenebilirsiniz.

08.00 Vücudunuz en güçlü ve dinç durumudur

Nabzınız ve kan basıncı yükselmeye başlamıştır. Uyurken yaklaşık 60 olan kalp atım sayınız uyandığınızda sağlıklı bireylerde yaklaşık 65-80 atış arasına çıkar. Çalışmanız için gerekli olan bu kalp atım sayısı artışı kalp krizi riskini de arttırabilir, dikkatli olmalısınız. Sigara kullanıyorsanız kahvaltı sonrası içilen sigaralara da çok dikkat etmeniz gereken bir saat. Çünkü damarlar her zamankinden daha fazla daralır. Bu saatler vücudunuzun da dinç, güçlü olduğu saatlerdir. Ayrıca partnerinizle sevişmek içinde oldukça verimli bir saattir. Kahvaltı sonrası bağırsaklarınızda da hareketlenme başlar.

09.00-11.00 Kalp hastalarının spor yapması sakıncalı

En etkin çalışma saatleridir. Kısa süreli bellek en yüksek seviyededir. Bu saatler zihinsel yoğun çalışma için en uygun ve en verimli saatler. Aynı zamanda konsantrasyon ve mantıklı düşünüp karar vermek için en ideal saatler. Organizmanız en hareketli, en güçlü durumda ve vücut ısınız en yüksek seviyededir. Aynı zamanda tansiyon ve nabız da yükselmiştir. Bu yüzden kalp hastalarının bu saatlerde spor yapması uygun olmaz.

12.00-13.00 Vücudunuz açlık sinyalleri gösterir

Açlığın, yorgunluğun baş göstermeye başladığı saatler. Dikkat dağılmaya başlamış ve uyku hali oluşmuştur. Beyne giden kan miktarı azalmaya başlar. Çünkü öğle yemeği saatiniz gelmiş ve kanınız sindirim için yoğun olarak mide tarafından kullanılacaktır. Organ faaliyetleri azalmış, sindirim salgıları ve safra ise öğlen yemeğini hazmetmekle meşguldür.

14.00 Tansiyon ve hormon düzeyleri düşer

Öğle yemeğinin ardından uyku hali iyice bastıracaktır. Bu saatlerde düzenli öğle uykusu uyuyabilen kişilerde enfarktüs geçirme oranı yaklaşık yüzde 30 oranında düşer. Bu küçük uykuların düzenli olması önemlidir. Bu saatlerde tansiyon ve hormon düzeyleri düşmüştür, kendinizi bitkin hissedersiniz. Ayrıca acı daha az hissedilir ve lokal anestezi süresi de daha uzundur. Diş hekimi randevuları için en ideal saatlerdir.

15.00 En mutlu olduğunuz saat

İnsanın kendisini en mutlu hissettiği saattir. Bu saatte mutluluk hormonunuz endorfinin salgılanması en yüksek seviyeye çıkar. Enerji üretiminiz yeniden artar, belleğimiz tam olarak yerindedir. Bu saatlerde ikinci verimli döneminizi yaşarsınız ama bu verimlilik oranı sabahkinden daha düşüktür.

16.00-17.00 Spor için harekete geçin

Adrenalin hormonunuz en yüksek seviyeye ulaşmıştır ve kaslarınız çok güçlü durumdadır. Kuvvet artışı en yüksek seviyededir. Organlarınız yüksek performansla çalışır. Midedeki asit salgılanımı da artmaya başlar. Bu yüzden mide hassasiyeti yaşayanların bu zaman diliminde dikkatli olmaları gerekir. Beyin-kas koordinasyonu mükemmel durumdadır. Küçük kas gruplarının da en güçlü ve en etkili olduğu saat dilimi… Oksijenin harcanması artar. İstatistiklerde olimpiyat rekorlarının en çok bu saatlerde kırıldığı saptanmış. Spor yapmanız için en uygun vakittir.

18.00 Mide asit salgılıyor

Vücudunuzda yorgunluk hissedersiniz ve beden kendisini akşam yemeğine hazırlamaya başlar. Kaslarınızda güçsüzleşme belirtileri görülür ve midenin en fazla asit salgıladığı saatlerdir. Pankreas bu saatte oldukça aktiftir. Akşam yemeğine başlamak için ideal bir zamandır.

19.00-20.00 Yemek için son anlar

Beden ısısının en yüksek olduğu saatler. Nabız ve tansiyon düşmeye başlar. Yemekten sonra artık kana geçmiş olan karbonhidratlar, proteinler ve yağlar kullanılmıştır. Bu saatlerden sonra alınanlar ise kullanılmayıp depolanır.

21.00 Sindirim işlemi sona erdi

Bu saat itibariyle yemek yemenizin en tehlikeli olduğu saatler başlar. Sindirim işleminiz artık sona erer. Bu saat ve bu saatten sonra yenilecek her şey midede sabaha kadar hazmedilmeden bekleyecektir. Hazmedilmeyen bu besinler midede çürüyecek ve zararlı çöp halini alacaktır. Bu zararlı asitler, bağırsak ve mide mukozasına zarar verecek rahatsızlıklara neden olabilir.

22.00 Son sigaranızı için

Bu saatte akyuvarların aktivitesi artar, vücut bağışıklık sistemimiz etkin bir şekilde çalışmaya başlar. Sigara kullananlar bu saatte son sigaralarını içmelidir çünkü bu saatten sonra vücudunuz nikotin gibi zehirli maddeyi uzaklaştıramaz.

23.00 Uyku için ideal saat

Uyku için en ideal saattir. Stres hormonu salınımı oldukça azalır. Vücut gevşemeye başlamıştır, rahatlama ve sakinleşme hali oluşur. Tansiyonunuz ve vücut ısınız düşmüştür. Metabolizma faaliyetleri yavaşlar. Uykuya daldığınızda 10 dakika sonra kalp atım sayınız ve beyin aktiviteleriniz yavaşlar. 20 dakika sonra da normal koşullarda derin uykuya geçersiniz.

24.00 Hücreler yenileniyor

Siz uyurken vücudunuz kendisini onarmaya ve yenilemeye başlar. Akşam yemeğinde aldığınız besinler hücrelerinizin onarımı için kullanılır. Hücreleriniz yenilenir, saçlarınız, tırnaklarınız uzar. Melatonin salınımı en üst düzeydedir. Bu saatlerde cilt hücreleri gündüz olduğundan çok daha fazla çalışır. Gün içerisinde yıpranan bütün dokularınız uyku esnasında yenilenir. Bu yenilenme fırsatını kaçırmanız aslında biraz da yaşlanmanız anlamına gelir.

Unutmayınız ki yaşamınızdaki saatiniz de güneş ve doğal akıştır.