“Yaş otuz beş, yolun yarısı eder; Dante gibi ortasındayız ömrün” diyor Cahit Sıtkı Tarancı “Otuz Beş Yaş” şiirinde. 1 Haziran 1265 yılında doğan, İtalyan ozan ve politikacı özelliğiyle bilinen Dante Alighieri, insan ömrünü 70 yıl üzerinden hesaplamıştır. Bu, büyük kutsal kitaplardan biri olan, Zebur için de geçerli bir bilgidir. En ünlü eseri olan İlahi Komedya (özgün ismi “Komedya”dır, daha sonra “İlahi” ön adını alarak Hristiyanlaştırılmıştır.), cennet ve cehennem tasvirinin yapıldığı bir başyapıt olma özelliği taşımaktadır.
İlahi Komedya; Cennet, Cehennem ve Araf isimli üç bölümden oluşmaktadır. Orijinal kitap, üç cilt şeklindedir. İlk cilt, Dante’nin Cehennem‘i ile başlar. Burada bahsedilen cehennem tasvirleri, çok ürkütücü ve hayal gücünün sınırlarını zorlayacak niteliktedir. Cehennem anlatılırken, Yahudi ve Hristiyan inançlarına göre yasak sayılan yedi günahtan söz edilir: Kibir, öfke, kıskançlık, oburluk, tembellik, şehvet ve aç gözlülük… Dante, en kötü günah olarak kibri, ön plana çıkarmıştır. Ona göre kibir; tüm kötülüklere sebep olacak, yegâne günahtır. Onun içindir ki; İlahi Komedya’da, kibirli insanlar, sırtlarında, ağırlığınca yük ile gezinirler. Dante, günahların içinde, en hafif günah olarak da “şehvet”i ele almıştır.
Araf bölümünde ise, cennete girmeden önce bekleyen insanlar yer alırken, cennette, kendi dinleri için savaşanlar, iyilik yapmasını seven ruhlar, din bilginleri, adaletli ve olgun hükümdarlar yer alırlar.
Dante, kitabında, okuyucuları, ölüm sonrası bir hayata doğru yolculuğa çıkarır ve bu yolculuk, 1300 yılının Paskalya Haftası‘nda, cuma günü başlar. İlahi Komedya’nın bir diğer özelliği de; İtalyan anadilinde yazılan, ilk önemli edebi yapıt olmasıdır. Ortaçağ’da, en az din bilginleri kadar benimsenmiş olup alegorik tasavvuru nedeniyle fazlasıyla dikkat çeken bir eser olmayı başarmıştır.
İlahi Komedya’nın biçimi, rastgele değil, Ortaçağ’dan esinlenerek oluşturulmuştur. Şiir, 100 kantodan oluşur ve eserde 3, 7, 22, 33 gibi sayılar dikkati çeker. Hatta bölümlerin sayısı, bu sayıların katları ile ilintilidir. Kantoların 33 kıta olması, Hazreti İsa’nın öldüğü zamanı işaret eder.
Sonuç olarak; İlahi Komedya, çağının ilerisinde olan ve hayal gücünün sınırlarını zorlayan, alegorik bir eserdir. Herkesin kütüphanesinde bulunması gereken eser, hayatı sorgulamaya ve madalyonun diğer yüzünü bizlere hatırlatmaya yardımcı olur.
