Avusturyalı fotoğrafçı Mark Lehn, Borneo’nun Sabah bölgesinde deniz çingenesi Misma ile tanıştığında, Misma kaç yaşında olduğunu hatırlayamıyordu. Soyları Filipinler’e dayanan ve kendilerine Bajau Laut ismini veren Malezyalı deniz çingenelerinin göçebe yaşam biçimleri o kadar çetin ki pek çoğu yaşlanamadan hayatını kaybediyor. Misma ve insanları, hiçbir devletin boyunduruğu altında değiller, onlar denizin insanları; evlerini direkler yardımıyla denizin üzerine yapıyorlar ya da Lepa Lepa adı verilen küçük sandallarda yaşıyorlar.

Borneo'daki deniz çingeneleri 4
Çoğu deniz çingenesi artık adaya taşınmış durumda, ancak denizden asla kopamamışlar. Celebes Denizi’ndeki doğal kaynakların hemen yanında direklerin yardımıyla denizin üzerine inşa ettikleri köylerde yaşıyorlar. Elektrik, su ve doğal gaz olmadan. Evler arasındaki tahta köprüler köyü birbirine bağlıyor.

Uzunca bir süre deniz çingenelerine hayranlık duyan Lehn’i bu bölgeye özellikle getiren neden, bu bölgedeki insanların durumlarının aciliyetiydi. Hemen yanı başlarında, Güney Filipinler’de militan bir İslamcı grup, Ebu Sayyaf terör estirirken, Malezya ordusu da bölgeyi çevreliyor. Bu yüzden de deniz çingelerinin ticaret yapma imkânları şiddetli bir şekilde kısıtlanıyor. Toprak üzerinde bir evleri olmadan, çingeneler atalarının yüz yıllardır deneyimledikleri yaşam biçimini geride bırakarak ana akım topluma uyum sağlamaya çalışıyorlar.

Bu insanlar gibi denizin kendisi de sürekli tehdit altında, deniz altındaki doğal yaşam gittikçe artan bir oranda tükeniyor. Lehn yanında bir tercümanla sandala binerek bu insanlar arasında dolaşıp onları ve hikâyelerini dinledi; dış güçler ve globalleşmenin yarattığı tehditlere rağmen komün lideri, Lehn’e kabul işaretini verdikten sonra, onu içtenlikle karşıladılar. 

Borneo'daki deniz çingeneleri 5
Sabah’taki Denawan Adası’nın açıklarında bulunan bu evlerde, geniş aileler yaşıyor.
Borneo'daki deniz çingeneleri 12
Bir deniz çingenesi ailesi.
Borneo'daki deniz çingeneleri 15
Deniz çingeneleri oldukça çetin koşullarda yaşamaya çalışıyor. Çoğu, artık kaç yaşında olduğunu bile hatırlamayan Misma kadar uzun yaşayamıyor.

Herhangi bir hükûmet tarafından tanınmayan ya da herhangi bir ülkenin vatandaşı olmayan bu insanların geleceği belirsiz. Çocuklar okula gidemiyor, hastanelerden ve diğer kamu kuruluşlarından yararlanamıyor; bu yüzden de ataları gibi yaşamak onlar için neredeyse imkânsız bir hale gelmiş durumda. “Bir gün” diyor Lehn “tamamen yok olup gidecekler.”

Borneo'daki deniz çingeneleri 7
Indda gibi deniz çingenesi kadınları,suyun yansımasından oluşan güneş yanıklarından korunmak için yüzlerine pirinç tozu sürüyorlar.

Borneo'daki deniz çingeneleri 8 Borneo'daki deniz çingeneleri 9 Borneo'daki deniz çingeneleri 11 Borneo'daki deniz çingeneleri 13 Borneo'daki deniz çingeneleri 16 Borneo'daki deniz çingeneleri 17 Borneo'daki deniz çingeneleri 14

Tüm fotoğraflar © Mark Lehn

Kaynak: Feature Shoot