Ana Sayfa Blog Sayfa 385

Kasım ayında Alt Sanat Mekanı’nda disiplinlerarası bir performans serisi – a.k.a

Alt, görsel sanat, performans gibi pratiklerin ara kesitlerinde programlar gerçekleştiren disiplinler ötesi bir sanat mekânı. Yeniden işlevlendirilerek bomontiada’ya dönüştürülen tarihi bira fabrikasının alt katında yer alan Alt, Türkiye ve yeryüzünde değişmekte olan koşullara karşılık veren yeni sanatsal ifadelere yer vererek paylaşımcı ve katılımcı bir kültürel platform oluşturmayı amaçlıyor.

Kasım ayı boyunca Alt Sanat Mekânı’nda her çarşamba saat 19.30’da a.k.a Performans Serisi gerçekleşiyor. Asena Hayal’ın küratörlüğünü üstlendiği performans serisi, ağırlıklı olarak başka disiplinlerdeki sanat pratikleriyle tanınan, Berk Çakmakçı, Richard Eigner ve Roman Gerold, Batool Mohamad ve Ali İbrahim Öcal ve Merve Şendil’in ses projelerine odaklanıyorlar.

a.k.a Performans Serisi’nde yer alan sanatçılar, görsel sanat geçmişlerinin bir sonucu olarak ses ve performansa plastik bir yaklaşım gösteriyor. Örneğin, Age Reform adıyla sahne alan Berk Çakmakçı, pop müzikte sık rastlanan, güncel sanatta da aşina olduğumuz bir tema olan appropriation (sahiplenme) stratejilerinin kültürel ve teknik boyutlarına odaklanıyor. Benzer şekilde, Em-El-Beat adıyla tanınan Batool Mohamad, analog sesleri elektronik ortama taşıyor. Kaydedilmiş ve makina çıkışlı sesleri birleştiren Em-El-Beat’in performansları bu iki kategorideki ses malzemelerinin benzerliklerinin altını çiziyor.

Richard Eigner ve Roman Gerold’un ortak ses projesi Ritornell ile Merve Şendil ve Ali İbrahim Öcal, perküsyonun heykelleşme olasılığını değerlendiriyorlar. Davul vuruşları ile bu vuruşların bilgisayar çıkışlı çeşitlemelerini bir araya getiren Ritornell, neredeyse sadece ses ile çalışan Eigner’in görsel-işitsel sanat pratiğinden ve bir besteci olan Gerold’un profesyonel birikiminden besleniyor. Ritmik nitelikler ve ses dizilerinin düzenlenmesi Merve Şendil ve Ali İbrahim Öcal’ın işlerinde de öne çıkıyor. Öcal su damlalarını, geleneksel ritim enstrümanlarını ve çeşitli ses kaynaklarını barındıran bir aleti bir araya getirirken Şendil ritimleri synth’iyle birbirine bağlıyor.

Takvim

9 Kasım Çarşamba, 19.30: Age Reform a.k.a. Berk Çakmakçı
16 Kasım Çarşamba, 19.30: Em-El-Beat a.k.a. Batool Mohamad
23 Kasım Çarşamba, 19.30: Ritornell a.k.a. Richard Eigner ve Roman Gerold
30 Kasım Çarşamba, 19.30: Merve Şendil ve Ali İbrahim Öcal

Berk Çakmakçı

Berk Çakmakçı, yüksek lisansını 2015’te Parsons School of Design’da fotoğraf alanında tamamladı. Grup sergilerinden bazıları: İsimsiz, (Pilevneli Project, İstanbul, 2012), KABA HAT İlk Sergi (İstanbul, 2012), Debi (Sakıp Sabancı Müzesi, İstanbul, 2009). Çakmakçı’nın performansları Babylon, Salon İKSV, Arkaoda, Roxy, ve Deform (tümü İstanbul) gibi mekânlarda yer aldı.

Richard Eigner

Richard Eigner, Viyana ve Linz (Avusturya) arasında yaşayan bir besteci, ses mecrasına odaklanan sanatçı, prodüktör ve davulcu. Yakın dönem sergilerinden bazıları: Galerie Forum Wels (2015), Sound Development City (Riga, Parnu ve Helsinki, 2014) ve Kunstraum Suburbia (Leonding, 2014). Ritornell’in de içinde bulunduğu Aquarium Eyes EP’si için Roman Gerold ile birlikte “En İyi Albüm Mühendisliği” kategorisinde Amadeus Avusturya Müzik Ödülü ikinciliğini kazandı.

richardeigner_lorenzbruckner
Fotoğraf: Lorenz Bruckner

Roman Gerold

Roman Gerold, Viyana’da yaşayan bir gazeteci, yazar ve besteci. Gerold 1996 ve 2003 yılları arasında Avusturya’da farklı caz gruplarında piyanist olarak sahne aldı. Müziklerini bestelediği bazı film ve tiyatro oyunları; Heidi Reloaded (2010), “…und verbessern wir die Welt” (yön. Gloria Gammer, 2010), Koloman-Wallisch-Kantate (yön. Sara Hilliger, 2006) ve Glück (yön. Laura Nöbauer, 2006).

Batool Mohamad

Şam Dramatik Sanatlar Yüksek Enstitüsü’nde oyunculuk eğitimi alan Batool Mohamad, Suriye’de Arzu Tramvayı (Dramatik Sanatlar Yüksek Enstitüsü, Şam) ve Hamlet (Hamra Tiyatrosu, Şam) gibi birçok tiyatro prodüksiyonunda rol aldı ve Goethe-Institut desteğiyle interaktif bir proje olan Play With Jam’de Suriyeli çocuklarla çalıştı. Mohamad, son olarak Erkan Mumcu’nun Sınırlar (2016) adlı filminde başrollerden birini üstlendi.

Ali İbrahim Öcal

28. Akbank Günümüz Sanatçıları Ödülü’nü (2009) kazanan İstanbullu Ali İbrahim Öcal’ın sanat pratiğine disiplinlerarası bir yaklaşımı var. İşleri, bugüne dek Kuad Galeri (İstanbul, 2014), CerModern (Ankara, 2013), Baksı Müzesi (Bayburt, 2012), 3. Çanakkale Bienali (2012), Elgiz Müzesi (İstanbul, 2012), Galerie der Künstler (Münih, 2011) ve Galerie Juni (Keil, 2010) gibi kurum ve galerilerde sergilendi.

Merve Şendil

2007 yılında Underscene Project’i kuran Merve Şendil, Cité Internationale des Arts (Paris), Approach Art Association (Pécs), Sextant et plus (Marsilya) ve ArtCenter (İstanbul) gibi konuk sanatçı programlarına katıldı. Yakın dönem sergilerinden bazıları: “Çokseslilik” (İstanbul Modern, 2014), “Başka Bir Dünyanın Zarafeti” (artSümer, İstanbul, 2014) ve “WHAT IF” (solo, Alan İstanbul, 2014).

Asena Hayal

Ses yerleştirmesi ve interaktif video çalışmaları ile katıldığı sergilerin ardından, çeşitli sanatçılarla prodüksiyon koordinatörü olarak çalışmaya başladı. Sanatçı Köken Ergun ile 2015 Cakarta Bienali ve Moskova’daki Garaj Güncel Sanat Müzesi’ndeki sergisi (2016) üzerine çalıştı. Yakın zamanda, Diyalog Derneği’nin Goethe-Institut tarafından desteklenen “Street Walking” projesinin koordinatörlüğünü üstlendi ve bu projeyle 2015 yılında Robert Bosch Vakfı’nın destek programıyla Berlin’e davet edildi.

İzmir’de tarih dışında bırakılan kadınlar konuşulacak

“Bugün bu saat, ben size böyle hitap ederken, siz beni dinlerken şüphesiz biz de tarih yapıyoruz, demektir. Bu tarihçeyi torunlarımız bir konferans dolduracak kadar uzun ve iftiharla yaptıkları zaman, elbet bizim aciz fakat hüsn-i niyet ve samimiyetle dolu bin müşkilatla elde edilen mücadelemizden de bahsedeceklerdir.”
–Halide Edip

 

Erkeğin tarihi, kadınları görünmez kılarken kadın figürünü de kendi görmek istediği biçimde yazdı. Kadın, hayatın tam ortasındaydı ama her şeyin dışında bırakıldı, tarih de buna dâhildi. Kadın, yazamadı, yazdığı takdirde ismini gizlemek, yazdığı için savunma yapmak zorunda kaldı. Resimleri değer görmedi, kadının ressamlığı hep iğneleyici yorumlar aldı. Sinemada bedeniyle yer aldı, yönetmen koltuğuna oturmasına uzunca bir süre izin verilmedi.

Ataerkinin yarattığı engelleri aşmak için verilen feminist mücadelenin bir diğer mücadele alanı da tarihti. Zira “kendi doğumundan önce olanları bilmeyen, sürekli çocuk kalmaya mahkûmdur.” Geçmişin yok sayılma durumu ise yazma zorunluluğunu ortaya çıkardı. İşte tam da bu yüzden kadını her yerde anlatma ve yazma arzusu.

Tarih her ne kadar dışarıda bıraksa da yaşamın her yerinde kadınların tüm engellemelere rağmen var olduğunu biliyoruz. Tüm bu gizli tutulmalara inat feminist tarihe ışık tutuyoruz. Bu sırada yapılan bilimsel araştırmalar da Halide Edip’in dediği gibi mücadelenin hakkını vermek ve torunlar olarak onlara selam etmek için bir görev.

3-4 Kasım’da da yine bu amaçla DEÜ Desem 75. Yıl Amfisi’nde I. Kadın Araştırmaları Sempozyumu gerçekleşecek. Davetli pek çok değerli isim sempozyumda yer alacak. Aynı zamanda araştırmacılar bildiri sunumlarıyla, sanatta ve edebiyatta tarihin dışında bırakılan kadınlara selam edecek. Sempozyumun çağrı metni ise şöyle:

“Değerli Araştırmacılar,

19.yüzyılın son dönemi ve 20. yüzyılın ilk yıllarına tanıklık etmiş ‘kadın’ sanatçı ve edebiyatçılarımızın büyük bir bölümü ne yazık ki bugün yeterince tanınmamaktadır. Dönemlerinde ve sonrasında kronik algı ve eril bakışın dışlayıcı etkisiyle görünürlükleri ve isimleri ya silinmiş ya da çok kısıtlı bir çevre içinde kalmıştır. Bu bağlamda, sanat ve düşünce tarihimizin disiplinler arası bir etkileşim ve üretim ile tamamlanması, yeniden yazılması ve irdelenmesi için bu alanda çalışan araştırmacıları, sanatçıları bir araya gelmeye, birlikte düşünmeye, tartışmaya ve bilgiyi paylaşmaya davet ediyoruz.
Edebiyat ve sanatın dışında bırakılan kadınları, üretimden alımlama süreçlerine kadar tarihin dışında bırakılma nedenlerini ve sonuçlarını araştıralım, bugünü ve yarınımızı eşit bir anlayışta kurmak için geçmişi irdeleyelim, inceleyelim.”

9-eylul-uni-kadin-tarih-sempozyumSempozyum programına buradan ulaşabilirsiniz.

Fotoğrafçılar Tuz Gölü’ndeki kuraklığı ve yok olma tehlikesini belgeledi

1

Türkiye’nin en önemli doğal miraslarından biri olan “Tuz Gölü” yok olma tehlikesi ile karşı karşıya. İstanbul’da bu tehlike hakkında farkındalık yaratmayı amaçlayan bir sergi açıldı.

FMV Galeri Işık, “SALT-TUZ” sergisiyle bu konuya dikkat çekiyor. Fotoğrafçı Salih Güler’in 10 yıl önce başlattığı, son 3 yıldır pek çok usta ve amatör fotoğrafçının destek verdiği proje, Tuz Gölü’nün dünü ve bugününü gözler önüne seriyor.

tuz-golu-yok-olma-tehlikesi-altindaÖzel Çevre Koruma Alanı, Birinci Derece Doğal Sit Alanı, önemli bir kuş ve bitki alanı. Fakat yıllar içinde hatalı ve bilinçsiz uygulamalarla bu doğa harikası kurumaya yüz tutmuş durumda. Bu sergi de Tuz Gölü’nün yıllara dayanan değişimini belgelemeyi ve kamuoyunun dikkatini bu yöne çekmeyi hedefliyor.

Salih Güler 10 yıl önce başlattığı, usta ve amatör fotoğrafçılardan ekibin 3 yıllık gözleminin ardından şekillenen sergide, Tuz Gölü’ndeki tehlikenin boyutuna dikkat çekiyor. Tuz Gölü’ndeki doğal yaşam ve insan eliyle yapılanlar, farklı zamanlarda çekim yapan fotoğrafçıların objektifinden izleyiciye yansıyor.

tuz-golu-hakkinda-salt-tuz-sergisiDiğer yandan SALT-TUZ Sergisi, gençlerin eğitimine de kaynak sağlayacak. Sergiden elde edilecek gelirle, öğrencilere eğitim bursu sağlanacak.

SALT-TUZ Sergisi 1-19 Kasım tarihleri arasında FMV Galeri Işık Teşvikiye’de izlenebilir.

“Hayattan yol yakınken dönenimiz”: Doğum gününde Sylvia Plath

1

Sylvia Plath… Ölümünü kendi seçen, dünyayla bağı iyi olmayan, etkileyen, etkilenen, gülüşündeki ikilemle kendine uzun uzun baktıran kadın.

Yalnızca yazdığı değil, yaşadığı Sırça Fanus’un da içindeki o oksijeni ne zaman tüketeceğini bilecek kadar kararlı, yaşamına son verirken arkasında kalacak çocuklarını düşünecek kadar ince ruhlu. Belki de bu yüzden anlaşamamıştı dünyayla, belki de kimse onun kadar cesur bir o kadar da ürkek olmamıştı.

Gizdökümcü şiirin en önemli, ilk isimlerinden biri olan Sylvia Plath 27 Ekim 1932’de Boston’da dünyaya açtı gözlerini. 31 yıllık hayatı boyunca ileri derecede manik depresif ile boğuşan Plath 8 yaşında ilk şiirini yayınladı, 18 yaşında ise ilk intihar girişiminde bulundu. Akıl hastanesinde tedavi gördükten sonra okulundan dereceyle mezun olan Plath, 31 yaşındayken ölümüne sebep olan o intihar girişiminde bulundu; çocuklarının yanına süt ve kurabiye bıraktı.

Odalarına gaz girmeyeceğinden emin olana kadar kapının etrafını bantladı ve kafasını fırının içine sokarak hayatına son verdi. Kendisinden sonra gelen pek çok yazarı etkisi altına alan Plath belki de Türkçe edebiyatta en çok Nilgün Marmara tarafından anlaşıldı. İngiliz Dili ve Edebiyatı okuyan Nilgün Marmara, tezinde incelediği Sylvia Plath’tan öylesine etkilendi ki, 29 yaşındayken beşinci kattaki evinden kendini atarak yaşamına son verdi.

Bugüne kadar pek çok önemli ismin gelip geçtiği edebiyat dünyasından, belki de bu kadar etki sahibi bir yazar daha geçmemişti.

İşte 31 yıllık hayatından kareler ve kitaplarından alıntılarla Sylvia Plath:

sylvia-plath-intihar
Sylvia Plath’in cansız bedeni

“Ona bedenim hasta olsaydı sorun olmayacağını, kafamın hasta olmasındansa bedenimin hasta olmasını yeğlediğimi söylemek istedim , ama bunu anlatmak öylesine karmaşık ve yorucu geldi ki hiçbir şey söylemedim. Yalnızca yatağıma biraz daha gömüldüm.”

Sylvia Plath ve çocukları
Sylvia Plath ve çocukları

“Beni siz yarattınız. Ben sizin kıymetli eşyanız. Eriyip bir çığlığa dönüşen.”

Ted Hudges, Sylvia'nın hayatını adadığı aşkı
Ted Hudges, Sylvia’nın hayatını adadığı aşkı

“Eğer kıpırtısız durup hiçbir şey yapmazsam, dünya hımbıl bir davul gibi ses çıkarmaya devam eder, anlamı olmadan. Hareket halinde olmamız, çalışmamız, ilerlemek için hayaller kurmamız lazım; hayaller olmadan hayatın yoksulluğu tahmin edilemeyecek kadar korkunçtur: En kötüsü o tür bir deliliktir.”

Sylvia Plath'in el yazısı
Sylvia Plath’in el yazısı

“Durumun ne kadar umutsuzsa, seni o kadar uzağa saklamaya çalışırlar.”

Sylvia Plath 2“Tıpkı bir kasırganın merkezindeki sakin bölge gibi durgun ve bomboştum,çevremdeki karmaşanın içinde yuvarlanıp gidiyordum.”

ted-ve-sylvia
Ted ve Sylvia

“Sessizlik bunaltıyordu beni. Sessizliğin sessizliği de­ğildi bu. Bu benim kendi sessizliğimdi.”

sylvia-bir-roprtajVe belki de, Nilgün Marmara’nın Sylvia’yı tek cümlede özetlemeyi başardığı o cümle:

nilgun-marmara-ve-sylvia-plath“Hayatın neresinden dönülse kârdır.”

Morgan Freeman Mississippi’deki çiftliğini yaban arıları için büyük bir koruma alanına dönüştürüyor

Morgan Freeman Hollywood kariyeri boyunca Esaretin Bedeli’nden Yedi’ye kadar takip etmekte zorlandığımız birçok rolde oynadı fakat en sonuncu rolü en önemli rolü olabilir. Freeman, 500 km²’lik Mississippi’deki çiftliğini arazi ve iklim değişikliğinden, yoğun tarım uygulamalarından, böcek ilacı kullanımı yüzünden sayıları azalan küçük polen taşıyıcılarının nüfus artışına yardım etmek amacıyla yaban arıları için bir koruma alanına dönüştürdü.

Usta oyuncu, arıcılığa 2014’te 26 yavru arı kovanıyla başladığını ve çok sayıda arıdostu bitkinin çiftliğine ekildiğini söyledi. Yine 2014’te Jimmy Fallon’a, katıldığı The Tonight Show’da bu yeni uğraşından bahsetmişti. Arıcılığa röportajdan iki hafta önce başladığı için Oscarlı oyuncu arılarıyla ne kadar iyi anlaştığını anlattı ve hatta değerli polen toplayıcılarına yaklaşırken tulumunu veya maskesini giymeye gerek kalmadığını söyledi ki biz de ekrandaki yeteneğine ve rahatlığına yakın bir beceriye ulaştığını tahmin ediyoruz.

Freeman, arıcılığa tatlıya düşkünlüğünden değil, son yıllardaki yaban arılarının yaşamını tehdit eden toplu arı ölümlerine doğrudan cevap olması için başladı. Oyuncu, kişisel çabayla bir fark yaratma fırsatını gördü ve 26 arı kovanını Birleşik Devletlerin güneyindeki Arkansas eyaletinden getirtti, arıları şekerli suyla besleyerek harekete geçti.

Hollywoodlu aktör, koruyucu kıyafet arılarla anlaşamayanlar için diye espri yaparak arıcılık şapkasını ve maskesini arıların onu sokmadığı için takmadığını söyledi. Fallon, şaşırarak Freeman’ın arılarıyla çok iyi anlaşmaya başladığını söyleyince usta oyuncu da onayladı. Freeman’ın çabasının Kuzey Amerika’daki arı nüfusu üzerinde nasıl bir etki bırakacağını kestirmek zor. Fakat usta aktörün uğraşı gerektiği kadar önemsenmeyen minik canlılara karşı ilham verici bir iyi niyet göstergesidir.

Kaynak: Ajanimo, inhabitat

Kadınların siyasal mücadele tarihinde bir dönüm noktası

1

Ataerkil tarihe göre kadınlara her şey altın tepside sunuldu, bir hak mücadelesi söz konusu değildi. Geçmiş anlatılarının yer aldığı sayfalar, hep bu eril bakışın görmezden gelici tavrı ve söylemleriyle dolu. Oysa gerçek çok başka. Türkiyeli kadınlar, Osmanlının son dönemlerinden bu yana hakları için hareket halinde. Bu mücadele bazen duraklayıp aksasa da özgürlük arzusunu hiç yitirmedi.

Kadınlar önce kalem kullanma özgürlüğünü ele aldılar, sonra Nuriye Ulviye ve arkadaşları üniversite hakkı için mücadele etti. Kadınların üniversiteye girmesiyle sonuçlanan bu çalışmaların devamı elbette ki geldi. Nezihe Muhiddinlerle birlikte feminist hareket başka bir boyut kazandı. Artık siyasal talepler daha çok dile getiriliyor, oy hakkı isteniyordu.

Nezihe Muhiddin ve arkadaşları dergi ile başladıkları oy hakkı mücadelesine kongreler düzenleyerek devam etti. Sonrasında Cumhuriyetin ilk siyasal partisi olan Kadınlar Halk Fırkası kurmuş olsalar da kadınların oy hakkının olmaması bahane edilerek parti, görmezden gelinmişti. Kurdukları parti tanınmayan kadınlar, taleplerini geri çekmedi. Bazen delirtildiler, bazen belli konuların dışında konuşmalarına izin verilmedi ama hak mücadelesindeki yürüyüş hiç sona ermedi.

Meşrutiyet’ten itibaren derneklerde aktif olarak yer alan kadınlar, siyasal söylemlerde bulunmaya daha o dönemden başlamıştı. Cumhuriyet ile birlikte talepler, her ne kadar erkeğin lütfu gibi sunulsa da gerçekleşmeye başladı. Öyle ki 26 Ekim 1933’te köy kanununda yapılan değişiklik ile kadınlar, köylerde muhtarlık ve köy ihtiyar heyeti seçimlerinde seçme seçilme hakkı kazandı. Onun öncesinde de bir defaya mahsus belediye seçimlerinde oy kullanmışlardı. Fakat 26 Ekim, kadınların hak mücadelesinde bir dönüm noktası oldu.

Kararın ardından olumsuz tepkilerin ardı arkası kesilmedi. Bunun yanı sıra durumu olumlu karşılayanların da sayısı fazlaydı. Kanunun çıkarılmasının ardından Kasım 1933 tarihinde yapılan muhtarlık seçimlerinde ilk kadın muhtar Aydın’da seçildi. Gül Hanımın seçimleri kazanması ve Türkiye’nin ilk kadın muhtarı oluşu kasaba halkı tarafından sevinçle karşılanmıştı. Hatta bu önemli olayı kutlamak için üç gün üç gece davullar çalınarak şenlikler yapılmış, Aydın ve Karpuzlu kadınları da özellikle kendi içlerinden birinin Türkiye’nin ilk kadın muhtarı seçilmesi nedeniyle büyük mutluluk duyduklarını dönemin tek yerel gazetesi olan Ant gazetesine telgraflarla bildirmişlerdi. Gül Hanım da sevincini gazeteye gönderdiği bir telgrafla göstermiş ve bu tarihsel başarının ruhuyla halkına seslenmişti:

“Türk Kadınlığına ve Hemşerilerime Öz Yürekten Selamlar
Karpuzlu Merkez Muhtarı
İbrahim Kızı Gül”

ilk-kadin-muhtar-gul-esinGül Hanım’ın ardından Türkiye genelinde seçme, seçilme hakkının da kazanılmasıyla siyasal yaşamda yer alan kadınların sayısı arttı. Fakat hiçbir zaman eşitlik sağlanmadı. Nitekim hâlâ bu “ileri” çağda dahi dünyanın her yerinde kadın ve siyaset konusu bir sorun. Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinden kaynaklı olarak eğitimden yoksun bırakılan kadınlar, siyasetten de uzaklaştırıldı. Yüzyıllardır verilen mücadele, tam anlamıyla eşitlikle sonuçlanmadı hala ama kadınlar da vazgeçmiş değil. Çünkü biliyoruz ki siyasal söylemin gücü eşitliğin önündeki engelleri kaldırmada en birincil adım. O yüzden siyasette eşit cinsiyet dağılımı için mücadele çok önemli.

Kadın Yolu dergisinden, oy hakkı için yapılan bir kongre ve cahil olduğu halde erkekler oy kullanırken eğitimli genç kadınların oy kullanamamasını eleştiren bir karikatür.
Kadın Yolu dergisinden, oy hakkı için yapılan bir kongre ve cahil olduğu halde erkekler oy kullanırken eğitimli genç kadınların oy kullanamamasını eleştiren bir karikatür.

Kaynak: Günver Güneş, TÜRK KADINININ MUHTARLIK VE KÖY İHTİYAR HEYETLERİNE SEÇME SEÇİLME HAKKINI KAZANMASI VE TÜRKİYE’NİN İLK KADIN MUHTARI GÜL ESİN (HANIM), ÇTTAD, IX/20-21, (2010/Bahar-Güz).

*Başlık görseli Kadın Yolu dergisinden.

Uyku hapları ve intihar arasındaki ilişki hakkında bilinmesi gerekenler

Reçeteyle alınan uyku hapları, oldukça yaygınlar. 2013’te Hastalık Kontrol ve Denetleme Merkezleri tarafından yapılan değerlendirmelere göre, ABD nüfusunun neredeyse yüzde dördü, yani yaklaşık olarak 10 milyon insan, uyku hapı kullanıyor.

Bunun yanı sıra kullanıcıları, okumaları halinde telaşlandıran potansiyel yan etkileri de var. Ambien ilacının prospektüsünde; agresif davranışlar, akıl karmaşası, depresyon, halüsinasyon ve “intihar düşüncesi veya eylemi” gibi ciddi potansiyel yan etkileri hakkında uyarılar bulunmakta.

Geçmiş çalışmaların da göz önünde bulundurulmasıyla beraber, yeni araştırmalar sonucunda  bu ilaçların, alınan miktara bağlı olarak “intihar düşüncesini veya eylemi” ni ne derecede etkiledikleri değerlendirilmeye çalışıldı. Araştırmacılar uyku haplarının intihar vakalarını arttırdığını onayladılar. Elde edilmiş olan sonuç ise biraz kafa karıştırıcı; yapılan çalışma, intihar düşünceleri veya eylemlerine sebep olan ilaçların aşırı veya kötüye kullanımı ile düzenli kullanımını birbirinden ayıramadı.

Diğer bir deyişle; yan etkilere dair yazılmış olan bu uyarılar, ilacı kötüye kullanıyor olmanın yanı sıra, daha öncesinde geçirilmiş olan bir mental hastalık sebebiyle yazılmış olabilirler. Ne var ki bambaşka sebeplerin söz konusu olma ihtimali de mevcut. Araştırmacılar bu konuyu henüz açıklığa kavuşturabilmiş değiller.

İntihar düşüncesinin yoğun bir biçimde aklı meşgul ettiği günler, genellikle ilaç alımının ilk günleridirler. Uyurgezerliğin, akıl karmaşasının, halüsinasyonların ya da paranoyaların da bu ilk günlerde ortaya çıkma ihtimali yüksektir.

Bu uyarıların hepsinin sizleri endişelendirmesi elbet mümkündür; ne var ki uyku haplarının kimi insanlara yardımcı olduğu gerçeğini de göz ardı etmemek gerekir.

Uyku hapı almadan önce bilmeniz gereken şeyler:

  1. Depresyondaysanız, uyku hapı almak tehlikeli olabilir

Depresyon ve insomnia arasında bir ilişki olduğu, çoğu insan tarafından bilinmektedir. Bunların ikisi için de ayrı tedaviler görüyorsanız, doktorlarınızın aynı görüşte olmaları çok önemli.

2. İlacı aldığınız ilk günler en tehlikeli zamanlar

Uyku hapı almaya başladığınızda, özellikle sıradışı bir yan etkisi olup olmadığına dikkat edin.

3. Uyku hapları diğer haplarla (veya alkolle) alındığında ölümcül olabilir

Her ilaç normal dozunda alınıyor olsa bile, uyku ilaçları diğer ilaçlarla (ya da alkol ile) beraber alınmaları halinde ölümcül etkiye sahip olabilirler. Heath Ledger’ın 2008’de almış olduğu yüksek dozlu farklı ilaçlar, bu konuda “örnek” niteliği taşımaktadırlar. [Xanax, Valiumi (sakinleştirici), antihistaminik, ristomil (uyku hapı), Oxycondin, Vicodin (ağrı kesici)]

Reçetenize uyku ilacı yazılması halinde, doktorunuzu aldığınız ilaçlar konusunda bilgilendirin. Doktorunuzun verdiği ilaç ve sizin aldığınız ilaçların aynı zamanda alınmasında bir sakınca olmadığından emin olun.

4. Etiketlerdeki uyarıları dikkate alın

İlacın prospektüsünde yazılı olsa dahi, tekrar hatırlatmakta fayda var. Uyku ilaçlarını;

  • Önerilen dozdan fazla almayın.
  • Alkol aldıktan sonra kullanmayın.
  • Eğer doktorunuz onay vermediyse, diğer ilaçlarla birlikte kullanmayın 
  • İlacı aldıktan sonra 15 dakika içinde uyumaya gidin; yatakta, önerilen süreden fazla veya az kalmayın. İlacın etkisi geçene kadar kalmanız gerektiğini göz ardı etmeyin. (genellikle 7-8 saat)

Unutmayın: Bu ilaçlar güçlü haplardır. Sadece doktorunuzun verdiği ölçüde, uyarıları dikkate alarak kullanınız.

Kaynak: The Huffington Post

İlaçlar hakkındaki diğer yazılarımız için:

82 yaşındaki bilgeden, Leonard Cohen’den yeni albüm: Yoksa bir veda albümü mü?

1

Yaşayan efsane tabirini müzik dünyasında en çok hak eden isimlerden biri Leonard Cohen. Cohen, bu yıl itibariyle dünya üzerindeki şairane konukluğunun 82. yılını yaşıyor. Büyük üstad, geçtiğimiz günlerde yeni albümünü yayınladı. Albümdeki bir şarkıdaki şu sözler acaba bu artık bir veda albümü mü dedirtiyor adeta; “Masayı terk ediyorum, oyun bitti”.
 leonard-cohen-7

Müzisyen olduğu kadar edebiyatçı yönüyle de tanıdığımız Leonard Cohen, güzel bir tesadüfle diğer bir ozan müzisyen Bob Dylan’ın Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görüldüğü günlerde yeni albümünü yayınladı. Cohen’in yeni albümü “You Want it Darker”, 2014’teki Popular Problems‘ın ardından şarkıcının tarihindeki 14’üncü stüdyo albümü oldu.

Geçtiğimiz 21 Eylül’de doğumgününü kutlayan Leonard Cohen yeni yaş hediyelerinden birini bizzat hayranlarına kendisi vermişti. Cohen, yeni albümünden ilk şarkıyı bu tarihte yayınlamıştı. O günden bu yana da albümün çıkması merakla bekleniyordu. Albüm Ekim ortasında müzikseverlerle dünya çapında buluştu.

Naif melodiler davudi vokalle birleşiyor

leonard-cohen-6

Albümün prodüktörlüğünü Cohen’in oğlu Adam Cohen yapmış. Dokuz parçalık çalışma, Cohen’in alışık olduğumuz tarzında ilerleyen bir albüm. Cohen’in davudi vokali yine tüm ihtişamıyla albümde. Tabii yaşının da etkisiyle biraz pürüzlenmiş olsa da Cohen’in o enstrümanların önüne çıkıp müziğe atmosferini katan sesini duyuyoruz. Cohen albümlerinde duymaya aşina olduğumuz Yunan müziği ritimleri yine bu albümde de var. Ki buna şaşırmamak gerekir, Cohen 1963’ten itibaren Hydra adında bir Yunan adasında da yaşamıştı ve Yunan müziğinden de hep etkilendi. Diğer yandan Cohen’in müziğinde sık sık duyduğumuz melodiler yine tüm naifliği ve yumuşaklığıyla şarkılarda arz-ı endam ediyor.

80 yaşında yeniden sigara

Albümde sözlerde yine Cohen’in önceki albümlerindeki gibi aşktan sekse, dinden politikaya çeşitli konuların izdüşümlerini görüyoruz. Albümdeki şarkılardan biri olan “Leaving the Table”daki  “I’m leaving the table, I’m out of the game- Masayı terk ediyorum, artık oyunun dışındayım” sözleri acaba bu albüm artık bir veda albümü mü diye düşündürtüyor insana. Cohen, üretken bir sanatçı oldu hep, 82 yaşında çıkardığı albüm zaten bunun kanıtı. Diğer yandan Cohen, son zamanlarda verdiği röportajlarda da artık müzik hayatının sonuna geldiğini de hissettiren demeçler veriyor.

Diğer yandan albümün kapağı da dikkat çekici ve küçük bir detay barındırıyor. Siyah beyaz olan albüm kapağında, 80 yaşında yani 2 yıl önce yeniden sigaraya başladığını söyleyen Cohen, elinde bir sigara ile görülüyor.  Adeta, Cohen albüm kapağından yeniden buluştuğu eski dostuna bir saygı duruşu gerçekleştiriyor.

Ve diğer albüm tanıtımlarımızda yaptığımız gibi biraz da nostalji: İlk albümünü 1967 yılında yayınlayan Cohen, “Suzanne”, “Dance Me to the End of Love” gibi sayısız unutulmaz şarkıyı belleklerimize kazıdı. İşte Cohen’den bir klasiğin canlı performansı.

İşlenmiş gıdaları bugün bırakmanız için 5 neden

Eğer bir gıda hiç bozulmadan otuz gün bir rafta durabiliyorsa, belki de o gıdayı raftan asla almamalısınız.

Günümüzde marketlerde satılan gıdaların neredeyse tamamı kimyasal süreçlerden geçmiştir. Kahvaltılık gevrekler, konserve meyve ve sebzeler, cipsler, çikolata ve türevleri, salam ve sosis gibi işlenmiş etler, donmuş gıdalar, çabuk çorbalar, hazır kahveler, çabuk makarnalar ise çoğu kişinin fark etmeden neredeyse düzenli olarak tükettiği işlenmiş gıdalardan sadece birkaçı. Yapılan bir araştırma günümüzde yetişkin bir insanın tükettiği kalorilerin yüzde 60’ını işlenmiş gıdaların oluşturduğunu göstermekte.

Bu besinler hayatlarımıza öylesine girmiş ki, günün her öğününde farklı farklı kimyasallarla vücudumuzu doldurup, sağlıklı olmayı umut ediyoruz. Sonuç ise malumunuz, kronik hastalıklar, salgınlar, gittikçe zayıflayan bağışıklık, obezite, hızla artan kanser vakaları….

Eğer siz de fazla kilolardan, iç organlarınızda sıkıntıdan, gerginlikten, sürekli hasta olmaktan, cilt bozukluklarından şikayetçiyseniz belki vücudunuza hangi maddeleri aldığınıza dikkat etme vakti gelmiştir. İşlenmiş gıdaları bugün terk etmeniz için birçok nedenden birkaçını aşağıda bulabilirsiniz.

1- İşlenmiş gıdalar bağımlılık yaratır

Vücudunuz genetiğiyle oynanmış, işlenmiş ve rafine edilmiş besinleri doğal besinlerden farklı bir yöntemle sistemine dâhil eder. İşlenmiş gıdaların tüketimi, vücutta aşırı dopamin salgılanmasına neden olur. Beynin birkaç bölgesinden salgılanabilen dopamin; duygularınızı, hareketlerinizi, haz hissini ve acıyı etkileyen bir kimyasaldır. Sinapslarda dopamin birikmesi ve bunun sonucu oluşan haz, kişide o besinleri tekrar tüketme isteği yaratır. Bir süre sonra bağımlılık oluşması kaçınılmaz olacaktır. Bu döngü obeziteye ve diğer birçok sağlık sorununa yol açabilir.

islenmisgidalar1

2- İşlenmiş gıdalar doğadan değil laboratuvarlardan gelir

Eğer marketten aldığınız herhangi bir işlenmiş gıdanın etiketindeki içerik kısmını inceleyecek olursanız bilmediğiniz birçok isimle karşılaşacaksınız. Bunun nedeni ise içeriğin gerçek besinlerden oluşmamasıdır. İşlenmiş gıdalar genelde şunları içerir:

Koruyucular: Çürümeyi engelleyen kimyasallar
Renklendiriciler: Besine belirli bir renk vermeyi sağlayan kimyasallar
Aroma: Besine belirli bir tat veren kimyasallar
Kıvam artırıcılar: Besine belirli bir kıvam/doku veren kimyasallar

Etiketteki içerikte tüm kimyevi maddeler yazmak zorunda da değildir. Örneğin, yapay tatlandırıcı ibaresini gördüğünüzde, yaklaşık on tane daha kimyevi maddenin gıdanızda bulunduğundan emin olabilirsiniz. Bu tarz kimyasalların vücutta yarattığı tahribat hakkında sayfalarca yazı yazılabilir fakat en belirgin olarak erken yaşlanmaya, kemikte yapı bozulmalarına, organ işlev bozukluklarına ve kansere yol açtığı araştırmalar tarafından da belirtiliyor.

islenmisgidalar2

3 – İşlenmiş gıdalar GDO içerir

Çoğu hazır gıdanın ana maddeleri kimyasaldır. Kısırlık, iç organ hasarı, tümör, diyabet, alzheimer, hiperaktivite, sindirim sistemi problemleri ve kansere neden olduğu bilinen genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO) bu gıdaların etken maddesidir. Bu gıdaların düzenli ve aşırı tüketimi kısa vadede kilo alımına, kanın asidikleşmesine ve bağırsak florasanın işlevini değiştirmesine yol açar. Uzun vadede ise iç organ tahribatına, bağışıklıklık sisteminin çökmesine ve kansere sebep olabilir.

islenmisgidalar3

4- İşlenmiş gıdalar zihninize zarar verir

Eğer unutkanlıktan ve konsantrasyon eksikliğinden şikâyetçiyseniz beslenme alışkanlıklarınızı gözden geçirme vaktiniz gelmiş demektir. Oxford Ünversitesi’nin yaptığı araştırmaya göre abur cubur tüketimi kişiyi sinirli, rahatsız ve huzursuz bir ruh haline sokuyor. Örneğin, çikolata, gofret, kola, gazoz, bisküvi gibi gıdalar vücutta kan şekerinin orantısızca yükselmesine, insülin patlamasına sebep olur. Bu yüksek miktar şekerin vücutta tamamladığı tepkimenin sonunda ise size kalan baş ağrısı, çalkantılı ruh hali ve gerginlik olur. Bu işlenmiş gıdaları organikleriyle değiştirirseniz, ruh halinizi düzeltebilir, enerjinizi artırabilir ve daha sakin hissedebilirsiniz.

islenmisgidalar4

5- İşlenmiş gıdalar sindirim sisteminizi mahveder

Sindirim sistemi vücudumuzdaki en önemli döngülerden biridir. Vücudun gerekli maddeleri aldığı, parçaladığı ve tüm sisteme dağıttığı bir merkez işlevini görür. İşlenmiş gıdalar doğal liflerden, enzimlerden, vitaminlerden ve diğer besleyici ögelerden mahrum oldukları için sindirim sistemini mahveder. Onlar market rafında çürümeden ve bozulmadan aylarca beklemek için tasarlanmıştır. Bu tarz yiyecekleri düzenli olarak tüketmek, vücuda yararlı bakterileri ve enzimleri öldürerek içinizdeki ekosistemin dengesini bozar ve bedeninizi birçok hastalığa karşı savunmasız bırakır.

islenmisgidalar5Kaynak: Authority Nutrition, Good Living Warehouse, The Candida Diet

Ünlü mimarların garip alışkanlıkları

Ünlü mimarlar, uzaktan kolayca hayran olunabilir veya eleştirilebilir kişilerdir. Ancak yakından incelendiklerinde garip günlük davranışları gün ışığına çıkıyor. Hepimize oldukça garip gelen alışkanlıkları, alanında tartışılmaz figürlere dönüşen bu insanların yolculuğuna dair çok fazla fikir vermezler. Aşağıdaki alışkanlıklar, ünlü mimarların yaratıcılık süreçlerini, nasıl rahatladıklarını veya kişiliklerine dair ipuçları vermekte. Bazıları ilham verici iken bazıları şaşırtıcı, nitekim hepsi birleşince mimarlık mesleğinde nasıl üstlere çıkılabileceğine dair küçük ipuçları sunuyor bizlere…

1. Her gün aynı oyuncak ile oynamak (Eames Çifti)

eames-cifti

Charles ve Ray Eames 900’ün üstünde multidisipliner tasarım ile oldukça üretken bir ikili. 5 metre yüksekliğinde yeniden düzenlenebilir Ksilofon kulesi de bu tasarımlardan birisi. Eames çiftinin yeni ekip arkadaşları işlerinin ilk gününde bu oyuncak ile oynamak durumundalar. Bu yaratıcı süreç Eames çifti için oldukça önem arz ediyor, çünkü çifte göre birisinin tüm gün boyunca ürettiği deneysel müzik karşısındakinin kişiliğini gözlemlemek için büyük bir fırsat.

2. Fazlasıyla Alkol Tüketmek (Alvar Aalto)

alvar_aalto

Alvar Aalto‘nun söylediği gibi; ”Mimarlık sanatı ofis benzeri bir mekanda oluşturulamaz.” Bu söylemin ötesine geçen Aalto, genellikle “balık kadar sarhoş” olarak nitelendirilir ve kendisine ofiste sızmış olarak oldukça sık rastlarsınız. Bunun nedeni ise tabii ki yaratıcı olmayan ayık bir süreçtense, sanatsal bohem havası yaratmaktır.

3. Hiç olmayan iyi bir gece uykusu (Leonardo da Vinci, Buckminster Fuller, Frank Lloyd Wright ve Louis Kahn)

unlu-mimarlar-1 Mimarlar uzun süredir sıra dışı uyku düzenleri ile bağdaştırılıyorlar. Tabii bazıları daha da sıra dışı. Leonarda da Vinci, Buckminster Fuller ve Frank Lloyd Wright çok fazlı uyku düzenine sahipler. Uzun gece uykularındansa, her üç-dört saatte bir kısa kestirmeler şeklinde uyku ihtiyaçlarını gideriyorlar. Louis Khan ise, akşam saat 10.30’a kadar öğretmenlik görevini yaparken aralarda kestiriyor. 10.30’dan sonra ise ofis mesaisi başlıyor.

4. Her yıl efsanevi Norveç dağına tırmanmak (Snøhetta)

snohetta
Mimarlar tarafından, Norveç dağına tırmanmak antika bir takım oluşturma gibi görülebilir, tabi firma Snøhetta değilse… Snøhetta için, kuruculardan Craig Dykers‘ın dediği gibi; “Eskiden oraya sadece tırmanmak için giderdik, ancak artık daha fazla anlamı var. Zamanımızı nereye gittiğimiz ve nereye gitmek istediğimizi konuşmak için değerlendiriyoruz.”

5. Kendini gerçekten sevmek (Zaha Hadid)

zaha_hadid Zaha Hadid‘in hayatındaki en önemli kişinin kendisi olduğunu tarif ettiğine dair birçok hikaye mevcut. Örneğin; Vouge dergisinin kendi evinde gerçekleşecek fotoğraf çekimlerine birkaç saat geç kalması, ya da apartmanını sadece kendi tasarladığı objeler ile dekore etmesi. “Asla hayır cevabını kabul etmem. Asla geri çekilip ‘bırakayım ezip geçsin’ demem.”

5. Başkalarını gerçekten sevmek (Eileen Gray)

eileen_gray Eileen Gray‘in tasarımlarında yatan ilham, genellikle âşık olduğu insanlardan gelmekte. En ünlü tasarımlarından E.1027 orjinal olarak kendisi için daha sonrasındaysa aşkı Jean Badovici için inşa edildi. Tasarım algısında dahi aşkın yerini, şu sözlerinde görebiliriz; “Bir sanat eserinin değeri, ona verilen aşkın büyüklüğüyle doğru orantılıdır.”

5. 80 yaşındayken bile günde birkaç kez seks (Frank Lloyd Wright)

frank_lloyd_wright

Frank Lloyd Wright “bitmek bilmez ekipman ve yaratıcı enerji” sahibi olduğu ve böylece sunum öncesi yalnızca birkaç saatini ayırarak işverene işi teslim ettiği söylenen bir mimar. Eşi ise üstteki alıntıyı cinsel yönden tekrarlıyor. İddiasına göre Frank Lloyd Wright 85 yaşındayken dahi günde 2-3 kez sevişebiliyordu. Kadın, bunu önlemek için aldığı tıbbi yardımda potasyum nitratın erkeğin cinsel dürtüsünü kesebileceği bilgisine ulaşmış, ancak sonrasında bunu kullanmak istememiş.

8. Tasarladığınız binayı kullananları stalklamak (Denise Scott Brown)

denise-scott-brown

Denise Scott Brown‘a işinin en eğlenceli kısmı sorulduğunda, tasarladığı yapıyı kullanan insanları stalklamak olduğunu itiraf ediyor. Örneğin; Pennsylvania Üniversitesindeki Perelman avlusunda tam da tasarımında öngördüğü gibi 30 kadar öğrencinin basamaklara arılar gibi üşüştüğünü gözlemler. Ancak bu öğrenciler tarafından tanımadıkları, etekli yaşlı bir kadının kendilerine bakıp aptal aptal sırıtması olarak gözükmektedir.

9. Karanlıkta sessizce uzanıp, düşünmek (I.M. Pei)

i-m-pei I.M.Pei uzun ve başarılı kariyerini, kâğıt üzerinde yaptığı çizime az vakit harcamak ve kafasındaki çizime bolca vakit ayırmaya borçlu. Pei’ye göre en yaratıcı fikirler ışıkları kapayıp yatağa girdiğinde gerçekleşiyor, hatta bazı zamanlar düşüncelerini toplamanın en iyi yeri banyonun karanlık atmosferi oluyor. Eğer düşündüğü tasarım, kâğıtta kafasında olduğu gibi durmaz ise, düşünme eylemine biraz daha vakit ayırmayı tercih ediyor.

10. Tek renkli yemekler yemek (Luis Barragán)

esparta_palma Yedikleriniz kişiliğinizi belirler, derler. Renk kullanımı ile öne çıkan Luis Barragan, ayrıca açık pembe renkli bir dilim kavun gibi tamamen pembe renkten oluşan yiyecekler sipariş etmesi ile biliniyor.

11. Porsche’unuzu kısa gezintiler için garajdan çıkarmak (Ricardo Scofidio)

m-a-r-c Hepimizin stres atmak için tercih ettiğimiz yöntemler vardır. Ricarda Scofidio için bu, 1963 model vanilya rengi Porsche otomobili. Sahip olduğu Saab 96, Alfa Romeo 2000 GTV ve Jaguar XK150 ile Scofidio açık bir şekilde otomobil hastası. Ancak kendisinin yaratıcılığı da saf hızın aklı dinginleştiren özelliği ile ilişkili.

Kaynak: archdaily.com