Ana Sayfa Blog Sayfa 386

Gezici Festival 22’nci yolculuğuna hazırlanıyor

0

Ankara Sinema Derneği’nin T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın katkılarıyla düzenlediği Gezici Festival, 22’nci yolculuğuna hazırlanıyor. 25 Kasım – 7 Aralık 2016 tarihleri arasında sinemaseverlerle buluşacak festival, her yıl olduğu gibi Ankara’dan yola çıkacak. 25 Kasım – 1 Aralık’ta başkentteki gösterimlerinin ardından, 2-4 Aralık tarihleri arasında Sinop’a konuk olacak. Gezici Festival yolculuğunu, 5 – 7 Aralık’ta Kastamonu’da tamamlayacak.

Gezici Festival 22’nci yolculuğunda, bir yıllık aradan sonra tekrar Sinop’a, film ekipleriyle birlikte konuk olacak. Gezici Festival Sinop’un ardından iki yıldır kentleri arasına katılan Kastamonu’da festivali tamamlayacak.

Festival seyircisini, 22’nci yılda da birçok sürpriz bekliyor. Klasikleşen bölümlerinin yanı sıra özel bölümleri ve konuklarıyla da her yıl dikkat çeken festivalde, bu yıl da sinema üzerine söyleşiler ve çeşitli atölye çalışmaları yer alacak.

Festivalin klasikleşen bölümleri Dünya Sineması, Türkiye 2016, Kısa İyidir, Çocuk Filmleri bu yıl da festival izleyicisiyle buluşacak. Dünyanın önemli festivallerine seçilmiş ve övgüyle karşılanmış pek çok filmin tüm kentlerdeki ilk gösterimleri Gezici Festival çerçevesinde yapılacak. Yılın öne çıkan yerli yapımları da film ekiplerinin katılımıyla Türkiye 2016 bölümü dahilinde festival seyircisinin karşısına çıkacak. Her yıl olduğu gibi Kısa İyidir ve Çocuk Filmleri gösterimleri ücretsiz olarak gerçekleştirilecek.

İlk yılından bu ya Gezici Festival’i yalnız bırakmayan ve her yıl festivale birbirinden özgün afişler sunan Behiç Ak, 22’nci yılda da hazırladığı afişle Gezici Festival’e desteğini sürdürüyor.

Gezici Festivali nereden takip edebilirsiniz?

Gezici Festival hakkında haberleri festival süresince Gaia Dergi’den takip edebilirsiniz. Ayrıca; internet sitesinden, Facebook’tan, Twitter’dan, Vimeo’dan ve Instagram’dan da takip edebilirsiniz.

Evlilik eşitliği hâlâ yasadışı ama sembolik düğünümüz insanların hayal kurmasını sağladı

1970’te anaokuluna başlamadan önce evcilik oynamayı çok severdim. Diğer Koreli çocukların oynadığı “dabangu”, “stick tossing”, saklambaç ve “squid” gibi oyunları da oynadık ama evcilik en sevdiğim oyundu. Ancak bu oyunu genellikle kızlar oynardı. Oğlanların çoğu dışarda oynamayı tercih ederdi.

Çocukların yetişkinmiş gibi davranmalarını severdim. Tartışmaya olanak sağlamayan ve rekabet uyandırmayan hoş bir oyundu. Bu oyun çiftlerle oynanıyordu ve az sayıda oğlan evcilik oynadığı için ben oldukça popülerdim. Birçok kız benimle çift olmak için yarışırdı bazen de karar vermek için taş-kağıt-makas oynarlardı. Şimdi düşünüyorum da, bu oyun Kore’deki reality show “We Got Married (Biz Evlendik)”in konseptine çok benziyor. Bu kesinlikle benim eğleneceğim bir şey!

Evcilik oynayan birçok çocuk yemek yapma gibi aktivitelere odaklanırken, ben en çok düğün kısmını seviyordum. Bunun nedeni okuduğum masallar olabilir. Partnerimden her zaman Sindirella, Pamuk Prenses, Uyuyan Güzel gibi masallardan birini seçmesini isterdim. Daha sonra o masala uygun bir son yazardım ve bu son da -hepsinde olduğu gibi- düğün olurdu. Her zaman hayali bir kale inşa ettim ve partnerimle o kaleye faytonla girdiğimizi düşündüm. Bizim düğünlerimiz hep çok sayıda davetli, şaşalı süslemeler ve tören müziğinden oluşurdu. (Tabii ki bunlar hayali bir yerde gerçekleşiyordu.) Partnerlerim de bunu seviyorlardı çünkü prenses oluyorlardı. Derme çatma evlerinde yemek yapıp yiyen diğer çocuklar bizim evimize kıskançlıkla bakarlardı. Ben mutlu hissederdim ve gelecekte böyle bir düğün yapmaya kararlıydım.

29 Temmuz 1981’de yüzyılın düğününü gördüm. İngiltere prensi Charles ve onun çok sevgili Diana’sının düğünü. Bir kale, fayton ve çok sayıda davetli – hayalini kurduğum şey buydu. Ve bu bir masal değil, gerçekten de bir düğündü! O günden itibaren hayalim daha da büyüdü. Yüzlerce insanın duasıyla görkemli bir düğün–asil çiftin düğünüyle aynı olmasa da- yapmaya karar verdim. O günden beri hayalimin gerçekleşmesini bekliyordum.

Ancak, ergenlik dönemindeyken bu hayalim paramparça oldu ve depresyona girdim. Damat olamazdım. Damat olabilmek için bir geline ihtiyacım vardı ama bir gelinle eş olabilecek heteroseksüel bir adam değildim. Kore, heteroseksüellerin düğünlerine destek veriyordu ama yasal ya da ahlaki olarak benim gibi eşcinsellerin düğünlerini onaylamıyordu. Her zaman en mutlu düğünü yapacağıma dair hayaller kurdum ama bunun asla gerçekleşmeyeceğini fark edince depresyona girdim. Tıpkı masallardaki gibi bir düğün yapmak isteyen eşcinsel bir ergen olarak mahvolmuştum.

Üniversitede öğrenci hareketlerine katıldıkça Kore’de evlilik kurumunun problemlerini öğrendim. Ayrıca insanların mutlu olmak için evlenmek zorunda olmadığını ve “mutsuz evlilik” kavramını da öğrendim. Ama yalnızca heteroseksüellerin evlenebilmesine çok sinirlenmiştim. Bu acı gerçek tüylerimi ürpertti. Abim, iki kız kardeşim, arkadaşlarım ve tanıdıklarım evlendi, bense her zaman onları tebrik eden davetliydim.

SEOUL, SOUTH KOREA - JUNE 11: (SOUTH KOREA OUT) Kim Seung-Hwan (L) and his partner, Kim Jho Gwang-Soo (R) pose for a photographer as they participate in a march during the Queer Festival on June 11, 2016 in Seoul, South Korea. While the homosexuality is legal in South Korea, same-sex marriage is not recognised. In May 25, 2016, The Seoul Western District Court rejected a lawsuit filed by a film director Kim Jho Gwang-Soo and his long-time partner, Kim Seung-Hwan, seeking legal status for their same-sex marriage, which they celebrated in a wedding in 2013. The couple announced that they would appeal the rejection to legally recognize their marriage. (Photo by Jean Chung/Getty Images)

Eşcinsel olduğumu açıklayıp cinsel azınlık hakları hareketine katıldıktan sonra, üzerinde yaşadığımız bu dünyanın değiştiğini gördüm.

Gitgide daha fazla ülke evlilik eşitliğini yasallaştırıyor ve eşcinsel çiftleri kabulleniyordu.
Hayalimden vazgeçmemeye karar verdim. Kendi kendime “Çok geç değil” dedim. Ama yine yıkımla karşılaştım. Evlilik bir insanın tek başına yapabileceği bir şey değildi ve ne zaman biriyle ilişkim olsa ve bu ilişki ciddiye binse, evlilik fikrimi çıtlatıyordum ama her zaman reddediliyordum. Sadece düğün yapma hayali değil, aynı zamanda evlenmek isteyen bir eşcinsel bulmak imkânsızmış gibi hissediyordum. Hayalim yavaş yavaş soluyor diye endişeleniyordum.

2005’in ocak ayında, dondurucu bir kış gününde, Seung Hwan Kim’i ilk kez gördüm. Beni büyülemişti. O günden sonra ona delicesine aşık oldum ve ısrarcı kurlarım sayesinde çift olmuştuk.

”Evliliğimiz dünyayı hemen değiştirmeyecek. Ama Korelilerin bakış açısında bir değişim yarattı.”

Ocak 2005’te o değişim öğrencisi olarak Amerika’ya gitti ve altı ay boyunca ayrı kaldık. Birçok insan eşcinsellerin kısa süreli ilişkiler yaşadığını ve sadece cinsellik amaçlı olduklarını düşünüyor. Ancak, altı ay boyunca sabahları ve akşamları görüntülü konuştuk, Sevgililer Günü’nde Paris’te buluştuk ve yarıyıldan sonraki yaz bitiminde New York’ta buluştuk. Birbirimizi tutkuyla seviyorduk. Aşkımız derinleştikçe, daha hevesli oldum ve “Evet, hayatımın geri kalanını bu insanla geçirmek istiyorum!” diye düşündüm.

Nisan 2010’da Seul Uluslararası Kadın Filmleri Festivali’nde ilk uzun metraj filmim “İki Düğün ve Bir Cenaze” sayesinde ödül aldım. Kabul konuşmamda ne söyleyeceğimi çok düşündüm. Teşekkür etmek istediğim herkes, gözümde belirdi. Bu insanların arasında en çok teşekkür etmek istediğim kişi açıkça göze çarpıyordu. Film festivalinin kapanış töreninde, ödül kazanan kişi olarak anons edilip sahneye çıktım. Heyecanımı yatıştırdıktan sonra, seyircilerin arasındaki en mutlu kişiyi, Hwany’yi çağırdım ve: “Hayatının geri kalanını benimle geçirebilir misin? Benim yapmak istediğim bu!” dedim.

2013 yılının mayıs ayında düzenlenen bir basın toplantısında, kesinlikle düğün yapacağımı belirttim. Birçok insan neden evlenmeye çalıştığımı sordu. Onlara cevabım: “Çünkü biz birbirimizi seviyoruz! Başka bir şeye ihtiyacınız var mı?” oldu. Tıpkı diğer evli çiftler gibi birbirimizi seviyor ve birbirimizle birlikte olmak istiyoruz, işte bu yüzden evlenmek istiyoruz. Birçok muhabir afallamıştı ve kafaları karışmıştı. Düğünümüzle ilgili haberler yayıldığında, bu tartışma konusu olmuştu.

Güney Kore’nin evlilik kurumuyla ilgili yasaları, bizim evliliğimizi tanımıyordu. Evlenmeden önce ve evlendikten sonra birçok zorlukla karşılaştık, önümüzde mücadele etmemiz gereken daha fazla şey olduğunu biliyorduk ama 2005’ten beri oluşturduğumuz güven ve ilişkimizin sağlam temeliyle, mutlu olacağımızdan emindik. Bu şimdi bile böyle. Düğün hazırlıkları yaparken diğer çiftler gibi biz de tartıştık ama ikimiz de mutluyduk. Düğün hazırlıkları endişeden daha çok beklentilerle doluydu, daha önce Güney Kore’de hiç yapılmamış bir şeyi yapmak kolay değildi. Ama birçok insan bize yardım etti, bu durum zorlukları kolaylaştırdı.

Kim Jho Gwangsoo, Dave Kim7 Eylül 2013’te Güney Kore’nin ilk eşcinsel düğününde evlendik. Binlerce davetli bizi tebrik etmek için geldi.

Düğünden sonra yolda birkaç lise öğrencisiyle karşılaştım. Genç bir adam yanıma gelip: “Yönetmen, sayende ben de evlenmenin hayalini kuruyorum. Lütfen ülkemizde evlilik eşitliğinin yasallaşması için mücadele et” dedi. Bu kelimeleri duyunca heyecanla kıkırdadım. Düğünümün birine hayal kurma şansı vermesi beni çok sevindirmişti.

Evliliğimiz dünyayı hemen değiştirmeyecek. Ama Korelilerin bakış açısında bir değişim yarattı. Heteroseksüel insanlar, Kore’de eşcinsel evlilikler olduğunu fark etmeye başladı ve eşcinsel insanlar “biz de evlenebiliriz” diye düşünmeye başladılar.

Güney Kore’de evlilik eşitliği artık hayal edilemez bir şey değil. Bu diğer ülkelere özgü bir durum da değil: Bu da bizim hikâyemiz. Ayrıca evliliğimiz sonrasında Güney Kore biraz daha romantik bir hâl aldı diye düşünüyorum!

Kaynak: The Huffington Post

Kadıköy’de inşaat terörüne son verilsin!

İstanbul’un en önemli rant alanı haline gelen Kadıköy’de, inşaat sektörü bir yıl içinde beş cinayete sebep oldu. Minibüs yolunda Hüseyin Özbudak, Yoğurtçu Parkı’nda Şule İdil Dere, Suadiye’de Ayşe Altın, Moda’da Özge Kandemir, 3 gün önce de Erenköy’de Mehmet Demirkaya yaşamını yitirdi.

İstanbul’un Kadıköy ilçesinde yaşanan bu inşaat terörüne ve hafriyat kamyonlarının neden olduğu ölümlere dur demek için Özge Kandemir’in kamyon altında kaldığı yer olan Moda’da Kadıköy Kent Dayanışması, dün basın açıklaması düzenledi.

kadikoy-kent-dayanismasi-2“Cinayetlerin asıl sorumlusu AKP hükümeti”

6306 no’lu afet yasasının Kadıköy’ün şantiye haline gelmesinde başlıca sebep olduğunu ileri süren Kent Dayanışması, deprem riski bahanesiyle çıkan kanunun amacının inşaat sektörü üzerinden ülke ekonomisinin gününü kurtarmak olduğunu ifade etti.

Yapılan basın açıklamasında cinayetlerin asıl sorumlularının kentsel dönüşüm yasasının rant yasasına dönüşmesine göz yuman AKP hükümeti ile kent içindeki inşaatlara hizmet veren araçların trafik düzenlemesini sağlayamayan İBB, İstanbul Valiliği ve yerel düzenlemeleri hayata geçiremeyen Kadıköy Belediyesi olduğunu belirten Kadıköy Kent Dayanışması, taleplerini şu şekilde sıraladı:

  • Hafriyat kamyonlarının, iş makinelerinin, vinçlerin ve nakliye kamyonlarının mahallelere giriş çıkış saatleri kısıtlanmalı; hafta içi belirli saatlerde belirli güzergahlara girecek şekilde düzenleme yapılmalı.
  • Hafriyat kamyonları, inşaat malzemesi taşıyan kamyonlar, beton mikserleri tonajları sınırlanmalı. Bu araçların hız limiti düşürülmeli, periyodik kontrollerinin yapılması denetlenmeli.
  • kadikoy-kent-dayanismasi-3Meclis hafriyat kamyonları ile ilgili yasa çıkarmalı. Hafriyat kamyonu ehliyeti sınavları zorlaştırılmalı; ciddi bir kazaya sebep olmuş kişiye ehliyet verilmemeli, yaptığı kaza sonrası ehliyetine el konulmalıdır. Sadece bu cinayetlere sebep olan şoförlere değil, inşaat şirketi ve hafriyat şirketi yöneticilerine de caydırıcı cezalar verilmeli.
  • İnşaat ruhsatlandırmalarında sınırlamaya gidilmeli (sokak bazında sayı kısıtlaması).
  • Yıkım çalışması yapılan bölgeler yaya ve araç trafiğine kapatılmalı.
  • İnşaatlarda meydana gelen iş cinayetlerini önlemek için iş güvenliği denetlemesi yapılmalı.
  • İlçe belediye zabıtalarının trafik denetlemesi yapmasını sağlamak için İBB ve Valilik zorlanmalı.
  • Ruhsatlandırılan inşaatların çalışma saatlerinin düzenlenmesi konusunda ilgili kurumlar işbirliğine girmeli, denetim ve kontroller aksatılmadan yapılmalı.
  • İnşaatlardan kaynaklanan çevre problemlerinin çözümü için acilen önlemler alınmalı, Kadıköylünün şikayetleri dikkate alınmalı.
  • Kentsel dönüşüm yasasındaki aksaklıklar giderilmeli.
  • Kadıköy Belediyesi kentte yaşayan insanların sağlıklı ve güvenli yaşayabilmesi için yetkisi olan konularda gereğini yapmalı, yetkisi olmayan konularda da Kadıköy halkıyla birlikte davranarak ilgili kurumları zorlamalı, gerekli her türü önlemi acilen almalı.

Bir canımızı daha kaybetmeye tahammülümüz kalmadı diyen savunucular trafik cinayetinde yaşamını yitiren vatandaşların dava süreçlerinin takipçisi olacağını belirterek tüm insanları mücadelelerine destek vermeye çağırdı.

Mültecilerle birlikte yaşam: Aktivist Fahrinisa Oswald

Suriye’den göçen mültecilerin yaşadığı dram, acı ve kahroluş ile ilgili dünyada pek çok ülke ve yardımsever insan bu insanlara kucak açtılar. Savaştan kaçan insanların dramlarını konu eden nice projeler oluşturuldu. Hiç kuşkusuz bunlardan birisi de çocukluğunun bir dönemini İstanbul’da güller arasında bir bahçede gönül cerrahı şahsiyetlerin dizlerinde sohbetler eşliğinde geçirmiş Fahrinisa Fatima Oswald. Kendisi bir aktivist, aynı zamanda foto-muhabir. Şu anda Yunanistan’da yaşıyor ve kadın mültecilerle ilgileniyor. Yaşadığı anıları, Yunanistan’da mülteciler için katıldığı yardım kampanyalarını kendisinden dinleyelim:

İlk olarak foto muhabir olmaya nasıl karar verdiniz?

2003 yazında üç ay kadar Türkiye’de birkaç arkadaşımla zaman geçirdik. Arkadaşlarım yurt dışında gazetecilik yapıyorlardı ve kendi mesleklerine olan ilgim onlarla bu üç ay içerisinde beraber yaşamamla birlikte ortaya çıkmıştı. Bu dönemde onlar kendi kariyerlerine devam ediyorlardı Türkiye’de çeşitli haberler yaptılar, yanlarında olmam ilgimi daha da arttırmıştı. İnsanlara ve kalplerine, maneviyatlarına olan ilgim çocukluğumdan beri mevcuttu. Gazeteci olmaya karar vermemle birlikte aynı zamanda kadın ve çocuk hakları üzerine çalışma kararımı çoktan belirlemiştim. Üzerine bir de mülteci krizleri çıkınca branşım açıkçası kendiliğinden oluşmuştu.

fahrinisa-fatima-oswaldPeki, neden özellikle kadın ve çocuk hakları üzerine düşündünüz?

Ben Columbia Üniversitesi Cinsiyet ve Göç Bursu ile ödüllendirildim. Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ve özellikle göçlerle alakalı olmak üzere kendi branşımı ve çalışma alanımı bu şekilde belirlemiş oldum.

Odak noktam belirttiğim üzere kadın ve çocuklar üzerine. Suriye’de iç savaş çıktığı zaman ilk başlarda erkekler göç etmiyordu çünkü kalıp savaşma niyetindelerdi. Göçlerin çok büyük bir kısmını kadınlar ve çocuklar oluşturuyordu. Göç noktasında Ege’yi merkez edinmişlerdi. Tüm göçmenler Türkiye üzerinden Ege’ye geliyor ve oradan Yunan adaları ve Yunanistan olmak üzere geçiş hatlarını oluşturuyorlardı. Fakat ben Yunanistan’a giderken bu durum hakkında pek fikrim yoktu. Daha doğrusu durumun bu denli ciddi olduğunu ve sayıların bu kadar yüksek olduğunu tahmin edemiyordum. 2015 yılının Ekim ve Kasım aylarında günde ortalama 6000 mültecinin geçiş hattı olmuştu bu alan. Toplam sayının şu anda 80 bin kişiden daha fazla olduğunu biliyoruz.

fahrinisa-fatima-oswald-8O zor ve yoğun günlerde aklında kalan nelerdir?

Fiziksel ve psikolojik olarak kendimi bu ortama hazırlamıştım. Günde 8 ile 10 saat suyun içerisinde kalıyordum. Sudan sürekli çocukları, kadınları plaja canlı olarak çıkarmaya çalışıyorduk. Sürekli kumsal ile deniz arasında koşuyordum. Bu gece karanlığında da aynı şekilde seyrediyordu. Günde sadece 2 saat uyuduğumu biliyorum. Birkaç gün üst üste bu şekilde ilerlemişti bu zor durum benim açımdan.

Fakat asıl travmayı savaştan kaçan ve kurtulan insanları fotoğraflamakla ve onların yaşadıkları acı durumları dinlemekle yaşadım. Yolda yaşadıkları açlıklar, ölümler, geride bıraktıkları sevenleri, cenazeleri ve nice sahip oldukları güzel şeyleri mecburen bırakıp bu yollardan kaçmayı anlattıklarında duygusal olarak inanılmaz zor zamanlar geçiriyor ve onlarla bu acıyı gözyaşları ve ümitsizlik ile beraber yaşıyorduk. Kurtarmaya çalıştığımız birçok mülteci suda can veriyor ve cesetleri kıyıya vuruyordu. Bu büyük travmayı atlatmamız çok zordu.

fahrinisa-fatima-oswald-5Yunanistan’da yaşamaya nasıl karar verdiniz?

Türkiye benim ikinci vatanım gibidir. Çocukluğumun bir bölümü ailemle birlikte orada geçti. Bunu ismimden de anlayabilirsiniz. Sevdiğim birçok insan, dostlarım mevcut Türkiye’de. Fakat Türk hükûmeti gazetecilere karşı yeterince anlayışlı değil ve yaşadıkları sıkıntıları az çok biliyorum. Türkiye’de gazeteci olmayı doğru bir tercih olarak görmüyorum. Çünkü asla tam anlamıyla bir gazetecinin sahip olduğu haklara erişemezsiniz. Yunanistan ayrıca Ürdün ve Lübnan’a uzak değil, ailem orada.

fahrinisa-fatima-oswald-6Ve bunların yanı sıra biraz önce bahsettiğim bu istikrarlı mülteci krizi. Şu anda Yunanistan’da ve Yunan Adalarında sıkışmış 80 bin mülteci olduğunu biliyoruz. Oradaki insanlara yardımcı olmak, yemeklerini dağıtmak ve üşümemelerini sağlamak benim asli görevim gibi geldiği için Yunanistan’ı tercih ettim diyebilirim.

Gazeteci iken aktivist olmak zor olmuyor mu?

İnsanlar bu ikisi arasında kesin bir çizgi var gibi görüyorlar. Birçok kez bunun zorluğunu yaşadım. İlk başlarda benim naif biri olduğum için bu zor şartlarda asla çalışamayacağımı düşündüler. Bir dönem Hindistan Mumbai’de yaşadım, orada zor olabilecek fakat güzel şeyler tecrübe edindim. Zorluklara karşı kendimi orada eğittim diyebilirim.

fahrinisa-fatima-oswald-6Gazeteci olup aktivist olan bir ben değilim. Benim gibi birçok insan mevcut. Aile içi şiddet, cinsel saldırı, tecavüz gibi konulara sessiz kalınmamalı. Mültecilerden dinlediğim hikâyelerin birçoğunu burada sizinle paylaşmaya bile utanıyorum. Sadece ufacık empati yapmanızı rica ediyorum o insanların Suriye’den savaştan kaçarken yaşadıkları zulümleri düşünmek üzerine. Ki bu insanlar Müslüman bir ülkeden göç ediyorlar, kameralara ve fotoğraf makinalarına karşı kapalılar, istemiyorlar görmek veya konuşmak. Öncelikle bu insanlarla duygusal bir bağ kurmanız gerek, sahte olmadan içtenlikle. Bunu başardığınızda size güvendiğinde onlarla konuşabilirsiniz.

fahrinisa-fatima-oswald-7Benimle konuşurken ağlamaktan ne dediğini anlamadığım bir kadını hatırlıyorum. Söylediklerini birkaç kez tekrar ettirmek zorunda kalmıştım. Karnında bebeği ölmüştü. Her dakika kendisi de zehirleniyordu. Kim bilir günlerce karnındaydı. Bu tür zor durumlarla karşılaştık. Hatırlaması ve anlatması gerçekten çok zor. Sadece bu insanları iyi anlayalım, empati yaptığımızda her şeyi anlamak ve onları onların gözünden görmek daha kolay oluyor. Siz daha iyi bilirsiniz ki Yunus Emre’nin şiirinde geçen bir söz bu durumu özetler:

“Sevelim, sevilelim bu dünya kimseye kalmaz.”

 

Fotoğraflar: Fahrinisa Fatima Oswald

Joyce’un başkaldırısı: Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi

1

Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi adlı roman, İrlanda‘nın bağımsızlık sonrasını konu alır. Romanda İrlanda’nın Clongowes adlı şehrinde yaşayan Stephen Dedalus isimli on altı yaşında genç bir çocuğun milliyetçilik, dil ve din üçgeni çevresinde bireysel gelişimine tanıklık ederiz. Stephen Dedalus romanın kahramanı olmakla birlikte Joyce, bu ismi Yunan mitolojisinde ilk sanatçı olan Daedalus’tan almıştır.

Kitap, İletişim Yayınları tarafından basılmıştır. Asıl olarak Joyce’un ilk romanı olan Stephen Hero adıyla yazılmıştır, fakat yayıncılara kabul ettiremediği için Joyce aynı konuyu yeni baştan ele alıp geliştirerek, Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi olarak, 1916 yılında yeniden yayınlamıştır.

james-joyce-1

Dedalus, diğer çocuklara nazaran yaradılış olarak zayıf bir kişiliğe sahiptir. Etrafında kendini anlayabilecek insanlar neredeyse yok gibidir. Bu zayıf yaradılışı ve farklı düşünce dünyasından dolayı arkadaşları tarafından sürekli alaya alınan, tuzağa düşürülen, kalabalıklar içinde yalnız kalan, zamanla yersiz yurtsuzlaşan bir gençtir Dedalus.

İnsanların iki yüzlü davranışları ve dini çıkarlarına göre kullanmaları Dedalus’u, yaşadığı toplumdan uzaklaştırmıştır. Vatan, millet, din gibi duvarlarla örülü olan toplum, O’na ait olduğu kimliği bir türlü vermemektedir. Asıl tutkusu özgür bir sanatçı olmak iken toplum baskısından dolayı kimlik bunalımı yaşar ve mutabakata vararak geçici bir süre dinde arar çareyi, ama zamanla oraya da ait olmadığını anlar ve kendisine teklif edilen papazlık görevini reddeder. Çünkü bunları kendisine bir engel olarak görmekte ve kişiliğini kendi hür iradesiyle oluşturmak istemektedir. Bu yüzden sürekli toplum tarafından dışlanır.  Sonunda yalnızca kendine sığınır, çünkü bir sanatçıyı sanatçı yapan asıl şeyi yani özgür olması gerektiğini anlamıştır.

James Joyce, circa 1922
James Joyce, Circa 1922

“Ruh, ilk olarak o sana söylediğim anlarda doğar, dedi belirsiz bir sesle. Yavaş ve karanlık olur ruhun doğuşu, bedenin doğuşundan daha gizemlidir. Bu ülkede bir adamın ruhu doğunca uçmasını önlemek için ağlar atıyorlar üstüne. Sen bana ulusçuluğun, dilin, dinin sözünü ediyorsun. Bense bu ağlardan kaçmaya çalışacağım.”

Dedalus, zaman zaman toplumla arasında bir bağ kuramadığı için ölmeyi ister. Ama aslında yaşam dolu bir ruha sahiptir. Sürekli kendini arayış halindedir. Eserde bu durum bireyleşme süreci olarak kendini gösterir, ancak alıntıda da göreceğimiz üzere, bu bir tekilleşme sürecidir.

“Bana ne yapacağımı ve ne yapmayacağımı sordun. Ne yapacağımı ve ne yapmayacağımı anlatayım sana. İster evim, ister yurdum, ister kilisem olsun, inanmadığım şeye hizmet etmeyeceğim ve kendimi olabildiği kadar özgürce ve olabildiği kadar bütünlükle dile getireceğim bir hayat ya da sanat tarzı bulmaya çalışacağım, kendimi savunmak için de kullanmasını bildiğim silahları kullanacağım, sessizlik, sürgün ve kurnazlık.”

Romanın başlarında Stephen ismiyle özdeşleşen Dedalus zamanla gerçek tekilliğine yani Dedalus’a dönüşür. Bu oluşum sürecinde Dedalus’a papaz olma fırsatı sunulur fakat benliğini kaybetme riskine rağmen Dedalus, yeniden hayalini kurduğu  kimliğe ulaşmak için reddeder bu fırsatı. Bu reddedişle beraber sanatçı oluşa ilk gerçek adımını atar. Artık O, kalabalıktan sıyrılmış gerçek bir sanatçıdır.

Son kertede, kitap yoğun bir Hristiyanlık göndermesini içinde barındırıyor. Kitabı tam olarak kavramak için Hristiyanlığın geçmişten günümüze kadar olan süre içerisinde hangi aşamalardan geçtiğini bilmek gerekmektedir. Buna rağmen Joyce, roman kahramanı üzerinden batı dünyasının değerlerini yıkıp yeniden yaratılmasının temelini atmıştır. Joyce’un modern batı edebiyatının zorlu yazarlarından birisi olarak bize anlatmaya çalıştığı pek çok şey bulunmaktadır. Aynı zamanda kitabın otobiyografik bir yanının da olduğunu düşünürsek, Joyce’un gençliğinden de izler bulmak ve kendi içsel hesaplaşması olarak da okumak mümkün görünüyor.

İyi okumalar…

9. Sürdürülebilir Yaşam Film Festivali 18-20 Kasım arası 20 il/ilçede eş zamanlı!

Dünya iyiye mi gidiyor kötüye mi? Bu sorunun cevabını bilemesek de iyilikleri çoğaltmaya ve iyi hikâyeleri duymaya her zamankinden çok ihtiyacımız olduğu bir dönemde yaşadığımızı biliyoruz!

Sürdürülebilir Yaşam Kolektifi’nin gönüllü çabalarıyla gerçekleşen “Sürdürülebilir Yaşam Film Festivali”, dokuzuncu yılında da, onlarca yönetmenin belgesel formatındaki filmleriyle bu hikâyeleri görünür kılmayı amaçlıyor.

Paylaşımcı, açık, adil, anlayışlı, çeşitliliği kucaklayan, gezegene ve üzerindeki yaşama değer veren bir toplum hayaliyle doğan Sürdürülebilir Yaşam Film Festivali (SYFF), yıllar içerisinde 20 şehre yayılarak, katılımcılarına yaşamlarında değişim yaratmaları için ilham ve güç veren bir buluşma haline geldi. Sürdürülebilir Yaşam Kolektifi öncülüğünde surdurulebiliryasam.tv ve Sürdürülebilir Yaşam için Kelebek Etkisi Derneği işbirliği ile hayata geçen Festival, bu sene 18-20 Kasım tarihleri arasında gerçekleşecek. Dokuzuncu yılında da yaratıcı çözümler içeren, birbirinden etkileyici hikâyeleri konu alan belgesellerden oluşan SYFF 2016 seçkisi, ücretsiz olarak izleyiciyle buluşacak.

Filmler dünyayı değiştirir mi bilinmez ama onları izleyenler değiştirebilir

Sürdürülebilir bir yaşam ancak hep birlikte mümkün! İçinde yaşadığımız gezegene şekil vermeye gücü yeten bir tür olarak yaşamın serpildiği bir dünya yaratmak bizim elimizde… Belki de tek ihtiyacımız bunun mümkün olduğunun topyekun bilincine ulaşmak. İşte bu bilincin yaygınlaşmasına ve ihtiyacımız olan yeni hikayenin yaratılmasına katkı vermek üzere, farklı ülkelerden özenle seçilmiş belgesel filmler yüzlerce gönüllünün desteği ile 9. yılında 20 şehirde izleyicisiyle buluşuyor.

Sürdürülebilir yaşamın anahtarı çeşitlilik

Sürdürülebilir bir yaşamın ancak çeşitlilikle mümkün olacağı bilinciyle toplumun her kesiminden katılımcıları bir araya getirmeyi hedefleyen Sürdürülebilir Yaşam Film Festivali (SYFF), çiftçileri, iş sahiplerini, şirket çalışanlarını, kamu ve yerel yönetim çalışanlarını, öğrencileri ve öğretmenleri, çocuğunun gelecekte nasıl bir dünyada yaşayacağını merak eden ebeveynleri, akademisyenleri ve aktivistleri bu belgeselleri birlikte izlemeye davet ediyor.

Yepyeni bir hikâye yaratmak için sen de katıl

2016 film seçkisi atığın ne kadar değerli bir kaynak olduğunu, dünyanın karşı karşıya olduğu sorunlara çözüm üretmek için işbirliğinin potansiyelini, ekonomik demokrasinin ve kooperatif iş modellerinin gücünü, gerçek gıdanın nasıl mümkün olduğunu, yerelin değerini ve birçok yaratıcı çözümü aktarırken bizi de harekete geçmeye çağırıyor: Değişebiliriz, yeni bir hikâye yaratabiliriz…

Kolektif festival

SYFF bu yıl da Sürdürülebilir Yaşam Kolektifi’nin “Siz de Yapabilirsiniz!” çağrısına kulak veren Yerel STK’lar ve aktivist gruplardan oluşan ekiplerle işbirliği ile Türkiye’nin farklı köşelerindeki 20 il ve ilçede eş zamanlı olarak gerçekleşiyor. Bunlar: Adana, Ankara, Antalya, Artvin, Balıkesir, Bayındır (İzmir), Bodrum (Muğla), Bursa, Diyarbakır, Düzce, Eskişehir, Fethiye (Muğla), Güzelbahçe (İzmir), İstanbul, İzmir, Kartal (İstanbul), Kayseri, Konya, Manisa, Mersin.

İzleyicisiyle, Gönüllüsüyle, Destekçisiyle, Konuşmacılarıyla Bütünleşik Etkinlik
Sürdürülebilir Yaşam Film Festivali (SYFF), her sene sayısı artan tutkulu ve meraklı izleyicileri, filmlerin ardından yaptıkları çalışmalarla ilham veren konuşmacıları, festivalin gerçekleşmesine katkı veren yüzlerce gönüllüsü, bazen belgesellerde gördüklerimizden sonra sarsıldığımızda yaşamı kutlayan performansları ile içimizi açan sanatçıları, sürdürülebilir yaşam vizyonunu paylaşan kurumsal destekçileri ile bir bütün olma özelliği taşıyor.

Festival Destekçileri:

Buluşum Platformu
Heinrich Böll Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği
Sivil Düşün AB Programı

Film Destekçisi:

ABD İstanbul Başkonsolosluğu

Festival Dostu

AFD Fransız Kalkınma Ajansı
Ekol Lojistik
İstanbul Fransız Kültür Merkezi
İzmir Fransız Kültür Merkezi
Petra The Flooring Co.
Sanatorium Sanat Galerisi

Hizmet Destekçileri:

Dinamo İstanbul
Mikado Danışmanlık
Myra İletişim Tasarım Ajansı

Basın Destekçileri:

Açık Radyo
EkoIQ
Gaia Dergi
Yeşil Gazete

Festival hakkında

Sürdürülebilir Yaşam Film Festivali 2008 yılından bu yana, sürdürülebilirlik kavramının daha iyi anlaşılması, birbiriyle etkileşim içinde olan sistemik sorunların daha iyi algılanması ve ilham veren çözümlerin paylaşılması amacıyla düzenleniyor.

Festivali gerçekleştiren Sürdürülebilir Yaşam Kolektifi, bireylerin “kelebek etkisi yaratacak” projeleri kolektif olarak hayata geçirmesi amacıyla doğdu. Çeşitliliğe değer veren açık ve esnek yapısıyla tamamen sivil bir oluşum olan Kolektif, film festivali gibi sürdürülebilir yaşam konusuyla ilgili farkındalık artırıcı çalışmaları, Sürdürülebilir Yaşam Kolektifi’nin vizyonunu paylaşan bireyler ve organizasyonların desteği ve katılımıyla sürdürüyor.

Program için lütfen tıklayın.

Evinizi yeniden düzenlemek için en iyi 6 Feng Shui önerisi

1

Bir eve ilk kez girdiğinizde duyduğunuz o hissi nasıl tanımlarsınız? Bazı evlerde kendimizi hemen rahat hissettiğimiz halde, bazıları çok iyi yatırım yapılmış olsa bile bizi rahatsız edecek dalgalar yayar. Eğer buna inanıyorsanız muhtemelen Feng Shui’yi zaten biliyorsunuz demektir. Çinliler bu sezgisel duyum prensiplerini ilk kez yedi bin yıl önce oluşturulmuş kapsamlı bir bilgi kitlesine dönüştürmeyi başarmışlardır. Eve uygulanan akupuntur da diyebileceğimiz bu “Yerleştirme Sanatı” kitapları, milattan birkaç yüz yıl önce yazılmıştı bile.

Feng Shui’nin terimsel anlamı rüzgâr ve su. Bu ismin ardındaki fikir havanın suyun tüm yaşam formlarının var olmaları için gerekli olmalarının ötesinde mükemmel birer chi taşıyıcısı olmalarıdır. Chi en kısa tanımıyla yaşam kuvvetidir. Bu terimin ilk amacı doğal dünyanın prensiplerini evimize getirmek denilebilir. Çin imparatorlarının zenginliklerini sağlama ve sürdürme yolu olarak gelişen bu metotlar sizce bizim de hayatımıza pozitif etkiler yayabilir, hatta hayatımızı düzenleyebilir mi?

İşte bunu öğrenmek için birkaç basit ama etkili yöntem:

1. Kapılar neredeyse evin kilit faktörü

Evin kapıları chi’nin çoğunun eve ve odalara giriş noktalarıdır. Uygunsuz bir kapı yani bozuk, boyası ve kilidi eskimiş bir kapı Feng Shui anlamında büyük bir ihmalkârlık olabilir. Böyle kusurlar chi’nin eve girmesini engelleyebilir, evden kaçmasına sebep olabilir ve sonuç olarak yaşamımızda zorluklarla mücadele etmemiz ya da başarıya çok zor ulaşmamız gibi durumlar yaşanabilir. Yani evimizdeki chi akışını düzenlemek adına dış kapı da dahil tüm kapıları onarmalıyız.

Başka bir örnek olarak, eğer bir odada kapı ile pencere birbirine karşılıklı bakıyorsa chi düz çizgiler şeklinde aktığı için bu yanlış olacaktır. Bu tür odalardaki kişiler chi yetersizliği çekeceklerinden yorgunluk ve enerjisizlik gibi durumlarla karşılaşabilirler veya kapı karşısında uyumak, çalışmak da Feng Shui’ye göre uygun bir durum değildir çünkü chi’nin girişi olan bu noktalar bir cisme çarpıncaya kadar düz bir çizgi halinde ilerlediği ama bu katı cismin chi’yi dağıtıp her yere gönderdiği düşünülür. Bu iki durumda da çözüm kapı ile nesnenin arasında saydam bir kristal asmak olacaktır. Son olarak da bir odada bulunduğu herhangi bir noktadan kapıyı göremeyen kişiler, bilincinde olmayacağı kadar derin olsa da “birisinin ona arkadan saldırması” durumuna karşı hep duyarlı olacaklardır ve bu sembolik olarak kişinin hayatında sadakatsizlikten ve ihanetten korkmasına bir sebeptir.

2. Işıklandırma ruh halini doğrudan etkiliyor

Yetersiz veya fazla ışık bizi rahatsız eder, bunu aslında kendi rutinimizdeki durumlardan da gözlemleyebiliyoruz yani daha iyi bir ruh hali için ışıklandırmanın önemi büyük. Güneş bir yaşam kaynağı olarak en yüksek nitelikli chi’yi yayar, bu yüzden evimizin en azından bir kısmının güneş alması önemlidir.

gunesBir eve direkt güneş ışığı girmiyorsa, chi ışıklandırma ile sağlanmalıdır ve bu ışıklandırma evdeki enerji düzeyini yükseltecek biçimde yapılmalıdır. Örneğin, beyaz ampuller kullanılması tavsiye edilir, ancak direkt ışık kullanılması doğru olmadığından ışığı yayacak bir abajurla ya da diğer yollarla kullanılmalıdır. Halojen ışıklandırma da aynı nedenden ötürü, özellikle yukarı dönük olduğunda iyidir. Eğer spotlar kullanılacaksa, ışığı dağıtacak armatürlerle birlikte kullanılmaları en iyisidir ya da en azından onları yataklara, masalara ve kanepelere yönlendirmekten kaçınılmalıdır. Floresan ışıklandırma ise insanların hasta görünmesine sebep olabileceği için tavsiye edilmez, sarı ışıklıları daha ideal olabilir.

3. Sağlıklı bitkiler ve meyveler eve canlılık getirir

Bitkiler chi ile doludur ve büyürken canlı, dinamik ve sağlıklı chi yayarlar. Ancak solmaya başladıklarında chi de onlarla birlikte solar ve aile üyelerinin canlılık düzeyini düşürür. Çoğu kişi ev bitkilerinin estetik değerlerinin ötesinde enerjisel öneminin farkında olmayarak ölmekte olan bitkileri evde tutabilirler, bu da evin enerjisinde bir düşüşe yol açar.

Feng Shui tarafından tavsiye edilen bitki tipleri aşağıya doğru dökülen veya büyüyen tipler yerine, yukarı doğru büyüyen geniş yapraklı tiplerdir çünkü yukarı doğru büyüyen bitkiler chi’yi yükseltirken aşağı doğru dökülen bitkiler chi’yi “toprağa aktarırlar”. Bir de geleneksel Feng Shui’nin kurutulmuş çiçekler gibi artık canlı olmayan ev bitkilerine ve özellikle her türlü dikenli bitkiye karşı olduğunu da aklımızda bulundurmalıyız.

Meyve sembolleri ise şans ve doğurganlık getirecektir. Meyve bir bolluk sembolüdür, Çinlilere göre zenginliğin birçok çeşidi vardır bunlardan biri de çok çocuğa sahip olmak veya doğurganlıktır. Bu yüzden, bir sürü tohumu olan meyveler, en çok da nar verimliliği ve doğurganlığı simgeler.

sebze ve meyveler4. Maddelerden yararlanarak verimi artırın

Çinliler evren boyunca birbirini tamamlayan zıtları tanımlamak için ying ve yang terimlerini kullanmışlardır. Doğada ve yaşamlarımızda her fenomenin bir ying bir de yang tarafı vardır. Ateş ve su evrenin temel yasalarından birinin birbirini tamamlayan zıtlar prensibinin mükemmel bir örneğidir. Biz de ateş ve suyu birleştirmenin uyumlu yollarını bularak evimizde yin ve yang’in dengeye kavuşmasını sağlayabiliriz.

Örneğin; denizin üzerinde batan bir güneş resmi, bir su kasesine konulmuş suyla ilişkili siyah veya koyu mavi renklerinde mumlar, ayna ya da cam önüne konmuş mumlar ile bu uyumu yakalayabilirsiniz. Böylece su hayatımızdaki duyarlılığı ve sezgiselliği teşvik ederken, ateş sosyal hayatımızı güçlendirir.

Bir güvenlik, süreklilik, değişmezlik ve kalıcılık duygusuna ihtiyaç duyuyorsanız, evinizdeki toprak unsurları yani kahverengi renkteki nesneleri, seramik ve taş materyalleri çoğaltabilirsiniz. Metali kullanarak da hayatınızdaki öz kontrolü, düzeni artırabilirsiniz.

5. Renkleri doğru kullanarak doğru etkiyi alın

Beyaz hâlâ birçok evde duvarlar ve tavanlar için zemin rengi olarak kullanıldığından bizde genişlik ve temizlik duygusu yaratır. Ancak aşırı derecede kullanılması hayatımıza bir boşluk atmosferi katar, yani beyaz duvarları olan bir eviniz varsa renkli mobilyalar kullanmak can sıkıntısı, belirsizlik gibi hislerden uzak tutmaya yarar.

Kırmızı renk size enerji verir bu nedenle bir konuda teşvik edecek bir etki arıyorsanız odanıza kırmızı aksesuarlar yerleştirebilirsiniz. Ama kırmızının uyarıcı etkisinden ötürü onu bir zemin rengi yani duvar rengi olarak değil de vurgu rengi olarak kullanmanız tavsiye edilir. Turuncu rengi yaşam heyecanınızı yeniden uyandırır, evinizde turuncuyla ilgili yaptığınız her hareket, romantiklik ve iyi aile ilişkileri getirecektir. Ancak kırmızı ve turuncunun enerjiyi artıran etkisi nedeniyle yatak odalarında fazla kullanımı uyku düzenini bozabilir.

Kişisel gelişimi desteklediği bilinen yeşil ve sakinleştirici özelliği olan mavi ise yatak odası ve çalışma odası için oldukça uygun renklerdir.

6. Evinizin enerjisel haritasına bir göz atın

Bagua, bir evin Feng Shui haritasıdır ve evinizi dokuz eşit parçaya ayırır. Yaşamın belli bir alanına şans getirmek için bu enerji haritasını kullanarak bölümlerdeki chi’yi güçlendiririz ya da aktive ederiz. Dikdörtgen veya kare şeklindeki her oda bu uygulamaya uygundur.

Pusula ibresinin kuzeyi işaret ettiği yön, kariyer bölümüdür. Burada bir yelkenli veya sembolü burayı aktive edecek ve tüm olanakların açık olduğu düşüncesini simgeleyecektir.
Güneyde yani kariyer bölümünün tam karşısında ün ve itibar bölümü yer alır, buraya birkaç kırmızı mum ekleyerek burada istediğiniz sonucu alabilirsiniz.

fengshui-enerji-haritasiOdanın doğusu aile ve sağlık bölümü olarak görülür, buraya tüm aile bireylerinin bulunduğu bir fotoğraf koymanız bağları güçlendirir. Batı kısmı yaratıcılık ve ilham bölümüdür, buraya kendi yarattığınız bir şeyi veya bir hobi eşyanızı koymak size olumlu etkiler edecektir.

Odanızın güneybatısı aşk ve ilişkiler bölümüdür, bu kısma çift nesneler yerleştirmeniz hayatınıza yeni biri almanıza veya mevcut olanı geliştirmenize yardımcı olur. Kuzeydoğuda yer alan kısım kişisel gelişim bölümüdür, buraya yerleştireceğiniz en iyi nesne hayattaki yolunuzu temsil eden günlüğünüzdür. Güneydoğu zenginlik ve bolluk bölümüdür, burayı mor renkte bir nesneyle aktive edebilir veya para akışını temsilen bir şelale resmi koyabilirsiniz. Son olarak kuzeybatıda yolculuk ve destek bölümünüz yer alır, buraya bir yerküre modeli koymak yolculuklarınızı artıracaktır.

Kaynak: Feng Shui ile Yaşamını Yeniden Yarat, Yaron Zafran.

Savaşın çocuklarına daha renkli bir gelecek için tankları boyayan ressam: Neda Taiyebi

Neda Taiyebi ona biçilen rolü oynamak istemiyor. “İslam ülkelerinde kadın sanatçıların tıpkı batıdaki hemcins sanatçılar gibi bir rol modeli göz önüne alarak hasır altı edilmelerini değiştirmeliler. Bunu görmek istiyorum” diyor Taiyebi.

Ama Taiyebi kendisinin bir aktivist olmadığı konusunda ısrar ediyor. Ona göre kendisi ne ezilenlerin sesi ne de kadın özgürlüğünde bir hareketin lideri.

Taiyebi’nin işlerine ilk kez göz atan birisi sembolizmin yoğun etkisiyle beraber, eskimiş askeri araçları, eski tankları coşkun ve eğlenceli renkleriyle boyadığını görecektir.

Tozlu puslu bir ovanın ortasında yer alan bir şehirde, Kabil’in Khair Khana mahallesinde, çocuklar, Taiyebi tarafından çiçeklerle boyanmış Sovyet tanklarının üzerinde kâh zıplıyorlar, kâh emeklemeyi öğreniyorlar.

Afganistan’ın başkenti Kabil’in bir başka tepesinde bir başka tank, sanatçı tarafından armutlarla süsleniyor. Bu eskimiş savaş kalıntısı hurda parçası, şimdilerde civarda görev yapan polisler için çay içme yeri.

Taiyebi, Kabil’e Tahran’dan gelen 28 yaşında İranlı bir ressam. Kabil’e gelme amacı bir sanat dergisi yaratmak olsa da planı Afganistan’daki medya kuruluşlarını fark edince yarıda kalmış.

Bunun yerine İranlı ressam gözlerini Afganistan’ın on yıllar sonra savaşın ardında kalmış eski eserlerine çevirmiş. Taiyebi bu meseleyi şu sözlerle anlatıyor: “Kabil’de bulabileceğiniz herhangi bir yer yoktur ki, gözünüzün estetiği için yalnızca oturup keyif çıkarabilesiniz.”

Bu sözleriyle beraber ise Taiyebi, Afganistan’daki savaşın ve maskülinitenin en çok göz önünde olan şeyine kafaya takar. O şey tanklardır. Kentin peyzajına yapabileceği en ama en güzel şeyi yapar ve bu kenti bir çiçek – meyve şöleni haline getirir.

neda-taiyebi-tahranTaiyebi, Kabil hikâyesini şu sözlerle aktarıyor: “Tankları resimlemeyle alakalı birkaç problemim vardı. Çünkü benim bu çalışmalarım politik olarak görülebilirdi. Çünkü bir ülkenin tarihini silemezsiniz.”

Afganistan’da savaş esnasında oyuncaklarını kaybetmiş çocuklar için Kabil’de şehrin bazı bölgelerinde terk edilmiş silahlar o çocuklar için oyun alanı haline gelmiş. Taiyebi’ye göre Afgan çocukları için eğlenmenin, hayattan keyif almanın yollarının son derece kısıtlı olması daha büyük bir problem: “Oyun oynamak için hiçbir yerleri yok.”

Kamuya açık yerlerde yapılan sanat çalışmaları Afganistan’da nadiren görülebilir işlerden. Bu yüzden Taiyebi’nin yaptığı bu çalışmalar onu bu alanda birkaç adım öne çıkarıyor.

neda-taiyebi-afgan-cocuklar-icin-tanklari-boyuyorAfganlar’ın kitle kitle ülkelerini İran’a ya da Avrupa’ya kaçmak için terk ettiği zamanlarda, Taiyebi tersine bir rota izleyerek Afganistan’a gidiyor.

Avrupa’daki hayat hakkında o türden bir hayatın peşinde olmadığını kaydediyor Taiyebi. Asıl memleketi İran’a kıyasla Taiyebi, Afganistan’da çalışmak için daha özgür bir alan bulduğunu ekliyor. Afgan hükûmeti, ona çalışmalarını sürdürmesi için her türden desteği sunmuş. Üstüne güvenliğini de sağlamak için o çalışırken silahlı muhafızlar tarafından da korunmasını sağlamış.

Üçüncü tankını boyadı

Sanatçı aralık ayında bir ulusal kahraman olan Ahmed Şah Mesut’un türbesinin bulunduğu Panjshir’de üçüncü tankını boyadı. Taiyebi’ye göre eşdeğer bir çalışma İran’da düşünülemez bile.

Taiyebi’nin çizdiği desenler, çocukluğundaki hatıralarından geliyor. Annesinin yorgan yamaları, kendisinin diktiği ve mutfakta masa örtüsü olarak kullandığı işler ona ilham vermiş. Taiyebi, kadınların köşeye sıkıştığı dünyanın herhangi bir yerinde, oradaki yerel hayatın bir parçası olmak istiyor.

Savaşın çocuklarına daha renkli bir gelecek için tankları boyayan ressam: Neda TaiyebiTaiyebi hikâyesini şu sözlerle aktarıyor:

“Rus tankları Kabil’e geldiğinde kadınların hemen hemen tamamı mutfağa girdiler. Ve oradan çıkamadılar. Kadınların hepsi siyasal bir şeyler duydular ve bu sözler de hal ve hareketleri üzerinde dikkatli olmalarıyla ilgili tavsiyelerdi. Bence onların gözleri çok zaman sadece güzelin ve nostaljinin üzerinde olmalı. Onları görmeli.”

Taiyebi Afganistan’da görsel sanatların olmamasının sıkıntısını da şu sözlerle ifade ediyor: “Hükûmetler okullar ve hastaneler için, ki bunlar gereklidir, sonsuz bir şekilde para harcıyor. Peki ya ruhlarınız için?”

Kaynak: The Huffington Post 

Beko kadınları hayal kırıklığına uğrattı

1

“Bir dünya markası” sloganıyla kendisini ifade eden elektronik eşya markası Beko yaptığı reklam filmiyle kadınları hayal kırıklığına uğrattı. Markanın sloganına atıfta bulunarak dünyada toplumsal cinsiyet eşitliği için atılmış iki önemli örnek verebiliriz:

1979 yılında Birleşmiş Milletler bünyesinde Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women, CEDAW, 1979) imzalandı. Türkiye bu sözleşmeyi 1985 yılında imzaladı. CEDAW’ın 5. maddesine göre; Her iki cinsten birinin aşağılığı veya üstünlüğü fikrine veya kadın ile erkeğin kalıplaşmış rollerine dayalı ön yargıların, geleneksel ve diğer bütün uygulamaların ortadan kaldırılmasını sağlamak amacıyla kadın ve erkeklerin sosyal ve kültürel davranış kalıplarını değiştirmek sözleşmeye taraf olan devletlerin görevidir.

1993 yılında Türkiye’nin de katılımcısı olduğu Viyana Deklarasyonu ve Eylem Planı 171 ülkenin ortak kararıyla yayımlandı. Bu eylem planına göre cinsiyete dayalı her türlü ayrımcılığın ortadan kaldırılması, uluslararası toplumun birincil hedefidir. (Vienna Declaration and Programme of Action, 1993).

Kadınların toplumsal cinsiyet eşitsizliği ile mücadelesinin görünür kılınması ve önemli bir yasal düzleme oturmasını sağlayan CEDAW ve Viyana Deklarasyonu’nun reklam şirketleri tarafından önemsenmesi ve üretilen reklam içeriklerinin bunların göz ardı edilmeden yapılması şart.

Beko yayınladığı süpürge reklamıyla toplumsal cinsiyet eşitsizliğini yeniden üretti. Yayınlanan reklam filminde evin temizliğinden sadece kadınların sorumlu olduğu anlatıldı. Oysa ev ortak yaşam alanı olduğundan kadın ve erkeğin ev içi sorumlulukları paylaşması ve ev içi iş yükünün sadece kadınların üzerine yüklenmemesi gerekiyor. Kadının ücretsiz bir şekilde ve tek başına ev içindeki tüm işlerin sorumluluğunu üstlenmesi kadının emeğinin sömürüsüdür.

Kadınların mücadele ederek kazandıkları hakların yayınlanan cinsiyetçi reklam filmleriyle ters yüz edilmeye çalışılmasını kınıyoruz. Toplumsal cinsiyet eşitliğini baltalayan Beko ve diğer markalara duyurulur.

Ayrıca erktolia’nın konuyla alakalı olarak başlattığı imza kampanyasını imzalayabilirsiniz.

Bir sosyal medya röportajı: Futbol hakkında ne düşünüyorsun?

Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği‘nin #FutboldaCinsiyetçiliğeSon kampanyasının iletişim çalışmalarını yürütürken birdenbire bir sosyal medya röportajının içinde buldum kendimi. Futbolla ilgili Facebook’ta arkadaşlarımla sohbet ederken sorduğum soruları Gaia’dan paylaşmak istedim. Çünkü futbol dendiğinde aklıma bir spor dalından çok holiganlar ve ataerkil sistemin devamlılığını yürüten bir şov alanı gelirdi hep. Ancak bu kampanyayla birlikte bir nebze de olsa futbolla barıştım diyebilirim.

Anladım ki futbola değil onu sahiplenen eril zihniyeteymiş tepkimiz.

Futbol seven, sevmeyen, hiç oralı olmayan, çocukken oynayan, büyüyünce küsen veya endüstriyele karşı olan arkadaşlarımın yorumlarıyla sizleri baş başa bırakıyorum.

Sorduğum bazı sorular:

  • Futbol hakkında ne düşünüyorsun?
  • Futbol izliyor musun?
  • Futbol sana neyi çağrıştırıyor?

Damla Öztürk / Sosyolog, İstanbul

İzlemiyorum, bir tek bir dönem -duymuşsundur belki- karşı lig, gazoz ligi gibi endüstriyel futbola karşı ligleri takip ettim. Ama endüstriyel futbolla ilgili
zaten sanırım soru. Hiç ilgim yok, anlamıyorum.

Sedat Yılmaz / Öğretmen, istanbul

Futbol izlemem. Oynamayı severim. Güzel bir oyun ama çok abartılıyor.

Hatice Kapusuz / Sivil toplum çalışanı, Ankara

Lisedeyken erkek futbol takımlarını izliyordum. Kadınların da futbol oynadığını çok geç öğrendim. Özgür Ligi erkek egemen her şeyle dalga geçiyor. Bu yüzden çok seviyor uzaktan da olsa takip ediyorum.

Ali Uçarman / Doktor, İstanbul

Özel olarak futbol izlemiyorum, çünkü televizyon izlemiyorum. Oynamayı, eğlenceli insanlarla olduğu takdirde seviyorum. Ciddi oynanan hiçbir oyunu sevmiyorum. Futbol özelinde ise cinsiyetçiliği, sağlığı bozacak düzeyde ağır bir spor oluşu (profesyonel lig), dehşet bir haksız kazanç içermesi ve halk kitlelerini depolitize etme aracı olması sebebiyle, futbolla arama mesafe koymayı tercih ediyorum

Burcu Kutlu / Öğretmen, İstanbul

Futbol oynamayı ve izlemeyi her zaman heyecan verici buldum. Çocukluğumda mahallede futbol oynarken dahi kaleye geçen “anne” oluyordu. O zamandan beri bu eril dilden dolayı her ne kadar sevsem de mesafeli durmak zorunda hissettim. Alternatif takımların maçlarını takip etmeye çalıştım.

-Mem- / Sosyolog, İtalya

Sadece oynamayı severim. İzlemekten nefret ederim.
Çok eril ve seksist bulurum. Sürekli fallokratik bir dil var küfür var.

Vildan Samaylıoğlu / Emekli,İstanbul

Futbolu pek sevmiyorum, arada sırada milli takımın maçlarını izliyorum. Futbolun bir endüstri haline gelmesi, futbolcuların ve taraftarların erkek egemen davranışları ve dili beni futboldan uzaklaştırıyor.

Yusuf Yalım/ Web geliştirici, istanbul

Ben eskiden, babamla birlikte zevkle futbol izlerdim. Ufak bir fenerbahçe taraftarıydım. Bir sürü marş ezberlemiştim. İlk kez forma alacağım zaman en güzelini bulabilmek için annemle dükkan dükkan dolaşmıştık. Daha sonraları futboldan sıkılmaya başladım. İçinde müzik bulunan aktiviteleri takip etmek, işimle uğraşmak zaman içinde daha mutlu etmeye başladı. Belki cinsiyetçiliğe karşı top koşturan insanlar yeniler heyecanımı. Cinsiyetçiliği, ırkçılığı, sömürüyü kenara bırakıp futbolun güzelliğini tekrardan canlandırabilir bu güzel insanlar.

Berçin Göksen / Üniversite Öğrencisi, İstanbul

Hiç futbol izlemiyorum. Bunun pek çok sebebi var ama en önemlisi, spordan daha öte bir yerdeymiş gibi bir algı olması, holiganlık, bol miktar eril muhabbeti
barındırması.

Adem Aykanat / Gaia Dergi Editörü, Ankara

Futbol izliyorum fakat paralı yayın ve bahis organizasyonlarından sonra futbol endüstrisinin ne denli sömürüye dayalı olduğunun farkındayım hele buna tribünlerdeki türcü, cinsiyetçi, seksist söylemler de girince tahammül edilemez hale geliyor. Bu sebeple bir spor olarak bir zamanlar oynadığım gönül verdiğim spor dalının endüstriyel olarak bu denli sömürülmesi katlanılır gibi değil.

Mete Gürkan / İletişimci, İstanbul

Futbolu ve takım sporlarının diğer tüm dallarını çocukluğumdan bu yana takip ediyorum. Dolayısıyla tüm bu spor dallarında ama özellikle futbolda kadınlara karşı ayrımcılık yapıldığını da gözlemledim ve buna tepki duydum. Genel kanının aksine kadın sporcuların yetenek gibi bazı açılardan erkeklerden aşağıda olduğunu düşünmüyorum. Özellikle kadın futbolunda da bir futbolsever için keyif zevki yüksek olabilir, tüm futbolseverlerin bu maçları da takip etmelerini öneririm. Ben özelde, Beşiktaş’ın da kadın futboluna yatırım yapması dolayısıyla son iki yılda kadın futbolunu dünyada ve Türkiye’de daha da yakından takip ediyorum.

Ferhat Ön / Üniversite öğrencisi, İstanbul

Aslında içeriğinin şiddet ve argo küfürden oluşması küçükken benim futboldan soğumama neden olmuş olabilir. Birde eğlenme amacı gütmeden hırs dolu olması… LGBT ve kadın futbolu belki daha cana yakın gösterebilir. Yine de sevip sevmeyeceğim konusunda emin değilim.

Aslında sevmesem de desteklerim çünkü küçükken küfür etmediğim için çok dışlanırdım. Onlarda takıma almadı tabi ötekileştirme her yerde var.

Futbol Herkes İçindir / Futbolda Cinsiyetçiliğe Son kampanyası hakkında detaylı bilgi için lütfen tıklayın.