Florür oldukça tartışmalı bir madde. Düşük dozlarda diş çürümelerini engellediği için önceleri serbestçe diş macunlarına, hatta bazı ülkelerde şebeke suyuna katılırken, son yıllarda zararları faydalarından daha çok tartışılıyor.
Çin, Avusturya, Almanya, Belçika, Finlandiya, Danimarka, Norveç, İsveç, Hollanda, Macaristan ve Japonya gibi bazı ülkelerde suya florür katılması yasak. Türkiye’de suya florür katılmazken pek çok ilimizin şebeke suyunda doğal olarak florür bulunuyor. Üstelik şebeke suyu tek florür kaynağı değil. Hazır meyve suyu ve gazlı içeceklerden tutun, bebek mamalarına kadar pek çok günlük kullanılan ürünlerde florür bulunuyor.
Florür kaynakları
Çoğu kişi florürsüz diş macunu kullanarak bu kimyasalın zararlı etkilerinden korunabileceğini düşünüyor. Ancak bazı illerimizde şebeke suyunda yüksek sayılabilecek miktarlarda florür bulunuyor. (Isparta, Ankara gibi illerimizde). Türkiye İçme Sularında Florürün Bölgesel Dağılımı çalışmaları sonucu Marmara Bölgesi’nin suları incelenmiş ve bazı ilçelerde florür değerlerinin tehlikeli seviyelere çıktığını saptamış. Örneğin Kırklareli merkez ilçede sudaki florür değerlerinin, Dünya Sağlık Örgütü’nün güvenli bulduğu aralık olan 0,5 – 1.7 mg/lt’nin oldukça üzerinde olduğu saptanmış.
Ne yazık ki oturduğunuz bölgedeki suların düşük florürlü olması da yetmiyor. Çünkü tükettiğimiz pek çok hazır içecekte ve gıda da florür oldukça fazla ve gereksizce bulunuyor. hazır su tüketsek dahi yıkadığımız tabak çanaklarımızı bu florürlü sular ile yıkıyorsak yine bu florürden kötü olarak etkilenebiliyoruz.
Florür kaynağı olabilecek bazı ürün ve gıdalar şöyle:
Florürlü diş macunu, bebek maması, hazır çorba, tavuk bulyon, teflon tava veya tencerede pişmiş gıdalar, gazlı içecekler, hazır meyve suları, paketli veya işlenmiş gıdalar.
1. Biyobirikim
Biyobirikim, belirli bir kimyasalın vücutta birikme eğilimine verilen teknik isim. Florür, biyobirikimli kimyasalların arasında. Sağlıklı bir kişi, her gün aldığı florürün yüzde 50 – 60’ını idrar yoluyla vücudundan atıyor. Geri kalanıysa kemiklerde ve beyinde birikiyor. Bebek ve çocuklarsa aldıkları florürün sadece yüzde 20’sini vücuttan atabiliyor. Kemiklerde biriken florür miktarı hayat boyu artış gösteriyor.
2. Üreme sistemi
Laboratuvar hayvanlarında yapılan deneylerde, yüksek dozlarda florürün erkek üreme organlarına hasar verdiği ve kısırlığa yol açtığı tespit edilmiş. ABD’de yapılan bir araştırma, şebeke suyunda 3 mg/lt ve daha fazla florür bulunan yerlerde doğurganlık oranlarının düştüğünü belirlemiş. Bir başka araştırmaysa yine yüksek florürlü bölgelerde yaşayan erkeklerde ortalamanın altında testosteron hormonu tespit etmiş.
3. Beyin (merkezi sinir sistemi)
Florürün merkezi sinir sistemi için zararlı olduğunu belgeleyen onlarca araştırma var. Florürün beyinde biriktiğine, davranış değişikliklerine yol açabildiğine ve uzun vadede Alzheimer hastalığına yol açabildiğine dair bulgular var.
İçme suyunun florürlenmesini destekleyenler, bu çalışmalarda çok yüksek dozda florür kullanıldığını savunsalar da, florürün biyobirikimli olduğunu unutmamak gerekli.
4. Düşük IQ
Çin, İran, Hindistan ve Meksika’da yapılan 24 ayrı çalışmada, vücuttaki florür miktarıyla IQ arasında ters bağıntı olduğu ortaya konmuş. İçme suyundaki 1 mg/lt. florür artışının, 0,59 IQ puanı kaybına yol açtığı bulunmuş.
5. Erken ergenlik
Florürün merkezi sinir sistemi dışında da olumsuz etkileri var. Florür aynı zamanda pineal bezini olumsuz etkiliyor. Bu bez, pek çok başka işlevin yanı sıra, büyüme ve ergenlik süreçlerinden sorumlu. Yapılan araştırmalar (PDF), içme suyuna florür katılan bölgelerde kız çocukların, florür kullanılmayan bölgelere kıyasla 5 ay önce âdet gördüğünü ortaya koymuş.
6. Tiroid hormonları
Florürün tiroid bezini de olumsuz etkilediği bildiriliyor. Ukrayna’da yapılan bir çalışmada, 2,3 ml/lt düzeyinde florürün tiroit hormonunda azalmaya yol açtığı belirlenmiş. Hatta bu etki o kadar tutarlıymış ki, 20. yüzyıl ortalarında hipertiroidizmi (aşırı aktif tiroid bezi) olanlara florür tedavisi önerilmiş.
7. Romatizma belirtileri
Skeletal florozis, florürün kemiklerde birikmesiyle ortaya çıkan ve romatizma benzeri belirtilere yol açan bir rahatsızlık. İşin kötüsü, belirtileri romatizmayla karıştırılabildiğinden, erken safhada teşhis koyulması oldukça güç. Belirtiler ışığında doktorlar genellikle romatizmadan şüphelendikleri için, aslında son derece basit bir şekilde (florür alımını keserek) tedavi edilebilecek rahatsızlık, uzun yıllar tedavi edilmeyebiliyor.
8. Kemik erimesi
Florür, kemiklerde birikiyor. Florürün sağlık üzerindeki etkisini araştıran ilk çalışmalardan birine göre, içme suyuna florür katılan bölgelerdeki çocuk nüfusunda görülen kemik ve kemik bağlantılı rahatsızlıklarda iki kat artış kaydedilmiş. Benzer şekilde, Meksika’da yapılan bir araştırmada diş macunundaki florürle çocuk kemik kırılmaları arasında bağıntı olduğunu ortaya çıkarmış.
Biz de Gaialılar olarak size florürsüz güvenli diş macunu tarifleri yazmayı düşündük. Siz bunları yaparken hem çok eğlenecek hem de çok güzel bir gülüşe sahip olacaksınız.
Gaia’dan ağız ve diş bakımı için öneriler
- 1 çay bardağı suya bir bütün ayvanın çekirdeklerini atıp üzerini kapatın. 24 saatin sonunda jel bir sıvı oluşacaktır. Çekirdekleri süzdükten sonra içerisine 2 damla çam, karanfil veya limon esanslarından birini sıkın. Ardından 1/4 çay kaşığı tuz 1/4 çay kaşığı karbonat atıp iyice çözülene kadar karıştırın. Şimdi rahatlıkla dişlerinizi fırçalayabilirsiniz.
- Hiç diş macunu sürmeksizin dişlerinizi kuru bir şekilde yumuşak başlıkla fırçalayıp ardından iyice gargara yapabilirsiniz.
- Diş sağlığındaki en önemli temizleyici sudur. Her gün yeteri miktarda su tüketmeli ve her yemekten sonra mutlaka gargara yapmalısınız.
- Çilek mevsiminde çileği iyice ezip marmelat haline getirdikten sonra dişlerinize diş fırçası yardımı ile uygulayabilirsiniz. bu uygulama diş beyazlatıcı ve ağız kokusuna karşı da önleyicidir.
- 5 Damla gliserin 2 damla çam esansı 1 çay kaşığı kuru kil 1 çay kaşığı su ile karıştırarak çürüme karşıtı bir diş macunu hazırlayabilirsiniz.
- Tabii ki çok eski bir yöntem olan misvak diş fırçası yerine kullanılabilir.
- Dişlerinizi günde düzenli olarak fırçalasanız bile diş arasında kalan maddeleri temizlemek için ara yüz fırçası veya diş ipi kullanmayı unutmayınız.
Besinlerin ilk uğrak yeri olan ağzımız hastalıkların da ilk uğrak yeridir. Ağız ve diş sağlığına önem verip bakımlarımızı düzenli yaptığımız vakit böbrek, kalp damar, eklem hastalıklarına önlem alınırken bağışıklık sistemimizi güçlendirebiliriz.
Sağlıklı ve özgür kalın…
Her yıl yaklaşık olarak 140 bin seyirciyi ağırlayan tiyatronun aynı zamanda köklü bir geçmişi de var. 1932 yılında Robert Atkins ve Sydney Carroll’ın 12. Gece’nin siyah-beyaz bir prodüksiyonunu sunmalarıyla başlayan tarihi, 1934’te George Bernard Shaw’ın tiyatro için bir oyun yazmasıyla devam ediyor.
Hava koşulu ne olursa olsun mümkün olduğu kadar oyunu tamamlamaya çalışan bu tiyatroya, seyircilerin elbette yağmura ve güneşe karşı tedbirli olarak gitmesi gerekiyor. Son ana kadar hava koşulu netleşemeyebileceği için ilan edilen saatten önce asla oyun iptal edilmiyor ve tiyatro ekibi mümkün olduğunca oyunu sonuna kadar sürdürmeye çalışıyor.
