Ana Sayfa Blog Sayfa 18

Diren Demir ile şiir kitabı söyleşisi: Düşenlere Selam Olsun

Merhaba Diren, yeni kitabını tebrik etmek ve biraz söyleşmek istiyoruz. Bu isteğimizi kabul ettiğin için teşekkürler. Okura kendini şiir olarak açmanın ardından şimdi bize de şiirinin perde arkasını aralayacaksın, en azından biz öyle umuyoruz. Kitabındaki son şiirle başlayalım isteriz. Şiir “Son” adını taşıyor. Önce bu şiirini okur için de görünür kılalım:
“Ağlaması yeni bitmiş bir yazının  
titrek soluğundaki kırılganlıkta
yarım kalmış bir hesaplaşmayı  
geride bırakıyor kalemim
.”
Tüm şiirlerinin oluş serüvenini mi anlatıyor bize bu şiir?

Herkes kendi yarasından ağlar; kendi yarasından yazar. Benim yaram, bazı şeylerin yarım kalmışlığı idi. “Düşenlere Selam Olsun” kitabını bana yazdıran buydu, şiirlerin üzerine de aynı yarım kalmışlık hali sindi, buna direnmedim. Belki benim yazdıklarımın oluş serüvenini anlatıyor desek daha doğru olur, ancak şiir, “incinebilir” olmanın en açık formudur. Benim şiirlerim de -diğer tüm şiirler gibi- incinebilir olmanın, yarayı dinlemenin dürüst ve açık ifadeleri sanırım. 

“Kalbine bir iğne ucu kadar bırakılmış tinsel sadeliği susamak kadar fakir bir alma arzusu;
aş-kınlık.
“
Bir iğne ucu mudur aş-kınlık? Bir iğne ucu mu Diren’i şiir yazmaya, illüstrasyonlar yapmaya yöneltir?

Ben bir süre Kabala ile ilgilendim. Kabala ilminde Reşimot‘tan ve Kalpteki Nokta‘dan bahsedilir. Kalpteki nokta, herkesin kalbine iğne ucu büyüklüğünde Tanrı tarafından konulmuş bir ışık tanesidir. Bu ışığı görenler ve izleyenler, onu büyütebilir. “Aşk”a dair tanımları “aş”abilirsek, kendi kalbimizde bize çok daha yakında olan daha yüksek bir gerçeğe ulaşabiliriz. Bu dizelerin ait olduğu şiirin adı zaten da buydu; “Daha yüksek bir gerçek”.  

“…yokluğunu dillendiriyor aynı yerinden bir zamanlar gelişini karşılamış bir gül –ve şu klişe diken.”
“Şu klişe diken,” dizesine bayıldık. Ardından bir şişenin içinde gül olan illüstrasyonunu görünüyoruz kitapta, dikensiz. Dikensiz bir gül mü koyuyoruz hep vazolarımıza?

Belki de dikenlerini hep ehlileştirmeye çalıştığımız bir gül…
Kitaptaki pek çok illüstrasyon hayali imgelere dayanıyor, bir tek bu gülü kendisine bakarak çizdim… Ben çok uzun zaman hep tek başıma yola çıktım. Yaşamıma giren sınırlı sayıda insan ile yoldaş oldum. Eski erkek arkadaşımla da uzun bir yolculuğa çıkmıştık, yola çıkmadan önce, bana bir gül getirip onu vazoya koymuştu. Aylarca gezdik, fakat sonra yollarımız ayrıldı, uzun süre sonra yolculuğumu tamamlayıp eve geri geldim. Tek başıma geleceğimi ummuyordum. Evde her şey bıraktığımız gibiydi, gül de öyle. 

“koltuk minderlerine sığınan küçük bir veledim ben ve dikdörtgen çikolatalar bitik kalbimin cam kasesinde.“
Şiirlerinin soyut metaforlarından birisi bu dizeler ve kalbimizi burktu. Bir çocuklukta gizli pek çok haller, peki neden kalplerde cam kaseler ve dikdörtgen çikolatalar bitik?

Düşenlere Selam Olsun‘daki pek çok şiirimde “çocuk” kelimesi geçer. Kendi çocukluğuma atıfta bulunduğum yerler sıkça bulunur. Bu tamamen kendiliğinden gelişti, ben de çok sonradan fark ettim pek çok şiirimde çocukluğum ile ilgili en az bir kısım olduğunu.

Küçükken hep anneannemin evinde koltuk minderlerinden kendime özel bir ev tasarlardım, bayram günleri çok daha farklı bir enerjiye sahipti ve tabii ki cam kasedeki o dikdörtgen çikolatalara dair heyecanım… O duyguyu hala hatırlıyorum. Eminim ki bu imgeler, pek çoğumuzun anılarında da var. Kendi anılarımda özel bulduğum ve kolektif bellekte de izlerinin olduğunu hissettiğim bu imgelerle yazdım bu şiiri. Burada çocukluğumda hissetmekte olduğum o saf heyecan ve coşkudan bahsediyorum.
Dikdörtgen çikolataların bitik olmasının ise pek çok sebebi var, ama bu bitiklik şiire dönüşebilmiş ise belki de benim için hala umut var demektir. 🙂 

“Ne kadar küçük olduğunu bilen birkaç çocuğun tutarsızlığı kurtarabilirdi
Destansı bir şehri tüm şiirsizliğinden
ve hayali gemilerinden.
“
Bir son sığınak mı çocukluk? Kenti şiirsizlikten kurtarmak mı Diren’i şiir yapmaya taşıyan itki?

O gün iki dostum ile birlikte spontan, tamamen plansız bir yürüyüş yapmıştık, Tarabya’dan Rumeli Feneri’ne ve oradan da karşıya, Anadolu Kavağı’na. Gecenin bir vakti tepeye çıkıp, izinsizce içeri girip, güzel bir manzara noktasından sırtımızı İstanbul’a dönüp köprüyü izledik uzun süre. 

“…Sadece spontan gecenin yolcuları bulabilirdi,
İstanbul’un en ucundaki şiirsiz köşeleri…”

Biz de öyle yaptık ve şiirsiz bırakılmış o güzel mekan için bir şeyler yazılması gerektiğini düşündük. Şiirsiz bırakılmış pek çok mekan, pek çok yaşam, pek çok insan, pek çok kalp var… Kalbe dokunabilen şeylerden daha fazla bahsetmeliyiz, çünkü; “her güzellik görülmeye hasretti, ve belki de
“Ne kadar küçük olduğunu bilen birkaç çocuğun tutarsızlığı kurtarabilirdi
Destansı bir şehri tüm şiirsizliğinden
ve hayali gemilerinden.” 

Rimbaud’a göndermeler görünce dizelerinde sormadan edemiyoruz, sembolizme yakın mı buluyor Diren kendini?

Siliklik, kapalılık ve öznellik gibi Sembolist özellikler bolca var şiirimde, yakın bulduğumu söyleyebilirim, fakat yazdıklarımı tanımlamak için henüz çok erken. 

Diren, disiplinlerarası bir sanatçısın; bize son olarak sanat yaşamından ve oluş serüveninden bahsetmek ister misin?

Tabii, ben heykel öğrencisiyim, sanat üretimim ise daha çok kavramsal performanslara dayalı. Sivil itaatsizlik, urban archeology, kamusal nudism, şehir belleği ve beden politikaları gibi konuları işliyorum. Performansın soyutluğu ve heykelin katılığı arasındaki yeni formları araştırıyorum. Genelde politik konuları ele alsam da, yaptığım işi spiritüel olarak tanımlıyorum. Güncel politik çatışkıları, yeniden yorumladığım geleneksel ritüeller üzerinden sunuyorum. Paganizm ve animizm gibi doğa temelli bakış açılarına sahibim ve sanatımda kendi Anadolu kültürümüzde de var olan eski gelenekleri, motifleri, anlatıları gün yüzüne çıkarıyorum.

Teşekkürler.
Ben teşekkür ederim, sevgiler. 🙂

Tüm Panayırların Heyulası; Kayıp Rıhtım Öykü Antolojisi

Ocak 2022’de raflara taşınan ve henüz yeni sayılabilecek bir kitapla ilgili yazma isteğim bir dostun hediyesi olmasa belki de hiç bir zaman gerçekleşemeyecekti. Ne de olsa sıcağın sıcak, yağmurun sel, altının siyanür olarak bize döndüğü bir coğrafyanın çocuğu olarak ben de bir yandan klasiklerle ruhumu zenginleştirirken, kişisel gelişim diye de yaftalanabilecek pek çok okumayla bünyemi dinç tutmaya çalışıyordum. Bir yandan da yazıyordum yazmasına ama çoğun öykü olarak kelamımdan dökülen sözcükler, bana sürekli kimsenin kitap okumadığının söylendiği bu yerlerde kimin bir kitapla ilgili bir şey okumak istediği sorusunu taşıdığından uzundur da bir kitapla ilgili yazmıyordum.

Kitaplar hep tanıtılıyor, okur okuduğundan memnun görünüyordu. Kimsenin benim bile “ucube,” kavramı ilgimi çekmezken bunca yazarı bu konuda yazmaya iten şey neydi? İlgimi çeken ilk şey bu oldu. Kitapta da buna değinmeden öykülere başlamış olmak istenmemiş olmalı ki, önce tüm bu serüvenin okura görünür kılınması ile başlamak seçilmişti. Bu yazıda, Tüm Panayırların Heyulası öykülerine değinmek istiyorum ama önce seçkinin tercihine kulak vermek isterim.

Kayıp Rıhtım ve Öykü Seçkisi

“Kayıp Rıhtım, 2008 yılında kurulduğunda, odağı fantazi ve bilimkurgu edebiyatı olan amatör bir internet sitesiydi” diye söze başlamışlar. Yıllar birbirini kovalamış ve aylık öykü seçkileri, yerli spekülatif kurgu edebiyatı için bir basamak haline gelmiş. Yeni basamak için harekete geçen Kayıp Rıhtım, “Tüm Panayırların Heyulası; fantazi, bilimkurgu, korku, distopya, tuhaf kurgu ve polisiye türlerinde yazılmış “ucube” temalı 20 öyküyü bir araya getiriyor.”

Antolojilerin, bir temaya, bütüncül ama farklı bakışlarıyla yeni dünyalara açılan kapıları aralaması aşina olduğumuz bir tat. Peki ya ucube kavramı? Onun da kitabın sunumda mitolojiye dayanan kökleri, edebiyattaki yankıları görülebiliyor. Nedense Frankenstein’a değinilmemiş. Halbuki, temanın kültlerinden… Ama o bir roman dediğinizi duyar gibiyim. Oysa edebiyat da bütüncül bir doğa ve ekosistem, o zaman böyle bir ekosistemde Medusa’nın yıllarla taşınan belki binlerce kez çarptırılmış öyküsünü, Perseus’un kalkanıyla gelen akıbetine bağlayarak anlatmayı tercih edip, Frankenstein’ın anılmaması bana biraz tuhaf görünüyor. Olsun diyorum, edebiyat derya deniz, türler içindeyiz ve birazdan türlü türlü heyulanın birleşimi bir heyulaya gireceğiz.

Seçkinin Öyküleri

Göz, Hikmet Hükümenoğlu

Gökyüzü kırmızı bir ateş topuna dönmüş, göz gözü görmüyor, hava insanlığın yaşaması için uygun değil ama tüm sıradan alışkanlıklarımız ve taksicilik mesleğimiz devam ediyor. Arabasına düşkün abinin kardeşini bir müşteriye göndermesiyle gelişen olaylar. Ucubenin, belki de Perseus’un kalkanı gibi kendisini görene gerçek yüzünü yansıtarak yarattığı dehşetten kaçma isteği uyandırıyor ve öykü acımasız bir son ima edilerek bitiriliyor. Distopyalar vahasında soluklanmayı sevenler için bir bilimkurgu macera ya da belki fantastik bir macera demeliyim, bilemiyorum, diğer öyküye geçiyorum.

Umacı, Mehmet Berk Yaltırık

(Halep Eyaleti, Adana Sancağı, Hamidiye [Ceyhan] Kazası – 1899), diye açılışını yapan öykü, okuru eski zamanlardan bir zaman, bilmediğimiz diyarlardan bir diyara taşıyor. Batıni bir katmandan okuru alemlerin bir aradalığına taşıyan öykünün içinde kaç ucube var? Öyküyü bitirdikten sonra elimde kalan soru bu oluyor.

Minibüso Diskoteko Murra Murra, Müge Koçak

Öykümüzün kahramanı Yaşar, Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz romanından fırlayıp, gerçekle sürrealin iç içe geçtiği bir evrene ışınlanmış. Bilinç akışı tekniğiyle anlattıkları, okura muhtemel, İllallah, dedirtecek yazar, öykünün sonunda kahramanını arafa çekiyor. Ben de, lokal göndermelerle çiçeklenen metnin çağdaş yazında böyle anlatımları seven okur için ayrı bir keyif sunacağını düşünüyorum.

Bozulmamış Kırmızı Gül, Ekin Açıkgöz

Polisiye, dram ve gerçekler… Kısa öykünün sınırları düşünüldüğünde bu pek de kısa olmayan öyküde, spoil vermeden nasıl anlatırım bilemiyorum ama şöyle bir gerçeği bulacaksınız: Para hırslı ucubeler, kendi evlatları ucube diye kendi evlatlarının yiyiciliğini yapıyor.

Kendi adıma, Fırat Nehri’ne siyanür karıştığı haberleri ortalıkta dolaşırken, bu öykünün yazarını alnından öpmek istiyorum. Çünkü kurgu dünyada bu hassasiyet varsa daha iyiye dair hâlâ umut olduğunu düşünüyorum

Çöp Atmaya Çıkmış İnsan, Hakan Bıçakçı

Çöp atmaya çıkmış insan, çöpü bir türlü atamamış yoksa atmış da o mu öyle sanmış? O öyle sanmış da, bu koku ne o zaman? Duvardaki yazı neden değişip durmakta… Vesselam bir ruh hali olarak ucube bu öyküde karşımızda.

Orangutanla Voltada, Emirhan Burak Aydın

Sürreal bir distopik evrenden, gerçek yaşama, oradan bir başka distopik çılgınlığa… Bu öykü üstüne bir şeyler söylemek isterim lakin “gerçeğin böylesine eritildiği bir öykü evreni için akışkan olmayan bir cümle kurmak mümkün mü?” sorusunu sormak beni bundan alıkoyuyor.

Holodate, Ezgi Polat

“Artık herkes olmadığı biri gibi davranmaya başladı. Bunu karşılarında var olduklarını sandıkları birileri için yapıyorlar. Ancak onlar da sandıkları kişiler değil. Benim bunu yapmak için haklı sebeplerim var. Sınırı geçmiyorum. Hiçbir şeyi ihlâl etmiyorum. Durmam gereken yerden eminim.” diye kapanışını yapan öykü bilimkurgu bir yakın gelecekte geçiyor. Yine hiçbir şey değişmemiş, her şey aynı ve yine milyonlar doyumu ve varoluşu dijital (o zamanlarda hologramlar olmuş) uygulamalarda arıyor. İlginç bir konu mu yoksa sıradan mı bunu bile artık ayırt etmek mümkün değil. Ama meseleye öykü evreninden bakmak isterseniz, öykü size istediğinizi verecektir. 

İstanbul’a Yeni Bir Kumpanya Gelmiş, Bahri Vardarlar

İstanbul’a kim bilir kaç kumpanya gelmiş ve kendini yeni diye lanse etmiştir? Öykümüz bunu sormuyor. Tamamen gerçekçi, tamamen absürt olaylar silsilesi, 1940’da Tünel’de geçiyor. Kitaptaki en beğendiğim öykülerden biri, tabii bu çok kişisel bir yorum. Zaten okumak da çok kişisel bir serüven değil mi?

Hanımefendi, Deniz Erbulak

İyi kotarılmış, akışkan bir öykü, kitaptaki öykülerin altında bir beğen butonu olsaydı mutlaka tıklardım. 

Zamanın Belirsiz Bir Yankısı, Suat Duman

Bu öykü bana distopik bir mini diziyi anımsattı. Belki okuması biraz daha uzun sürdü ama damağımda aynı tadı bıraktı. Sanırım türün sevenlerinde aynı etkiyi yaratacaktır.

Daldığımız On İki Fincanda Boğulduk, Özgürcan Uzunyaşa

Öykünün kahramanlarından biri, üç memeli Fadime, aman aman, evlerden ırak… 

Boşluk Olması Gereken Yerde Değil, Eda İşler

Bu öyküde, gelecekte, 2067 yılında, vajinası ve rahmi olmayan kadınları tedavi eden bir otelde geçen distopya anlatılıyor. Öykünün ardından, yeni bir öyküye başlamadan evvel, yılların geçişinin, ütopyaya doğru evrilmesini diliyorum.

Zorba Katliamı, Orçun Ünal

Okur eğer bu öyküyü okurken beyni yanmazsa rahatlıkla şunu söyleyebilir; bu neydi şimdi?

Özelliksiz, Seran Demiral

Hani zamanında Bulutsuluk Özlemi’nin sorduğu bir soru vardı: “Nedir bu normal?” öyküde bu soruya bir cevap arayışını bulmak mümkün ve tabii edebi bir keyif de…

Meczupların Şafağı, Murat S. Dural

“Tüm bir seçim milyarlarca seçimi yok etmek adına faşizm değil mi?” diye sorduruyor yazar öykünün sonlarına doğru kahramanına, bazı sorular paradoksaldır diye geçiyor aklımdan. Okunduğunda insanda böyle sanılar bırakan sorular vardır. Ardından başka sorular üşüşüyor zihnime, sorular çeşit çeşit; seçim yapmadan var olmak mümkün mü? Her seçimin tu kaka yanına bakmak nasıl bir seçim? Çoğalan soruları da soruları çoğaltan öyküleri de seviyorum. Ne de olsa bundan iyisi Şam’da kayısı…

Gece Mavisi, S. İpek Ortaer Montanari

Bu öykü, oldukça keyifle okuduğum öykülerden biri oldu ama öykü anlatımında yazarın yapmaması gereken şeylerden bahsedilirken üzerinde durulan bir noktayı ihlal ediyor. Anlatıcı ben dilini kullanır ama bildiği gerçekleri bilmiyormuş gibi yaparak aynı zamanda okuru oltasına çeker. Fark ettiğimde şaşırdım. Ne de olsa okur ve yazar arasında kurmaca güven bağına bağlı bir takım ön kabullerin olduğuna inanarak okuyanlardanım.

Musmutlu Olacaktık, Bahadır Cüneyt Yalçın

Ayrılık acısına hisli bir yorum hem de bu yorum Mars’tan geliyor. Kahramanımız kendini dört sıfırdan tavlayı kaybetmiş gibi hissediyor ve mars bu defa bir tavla terimi değil başka bir gezegen.

Paşa Kılıcı, Ayça Erkol

Ve Dünya’da, büyük bir felaket yaşanmıştır ardından hâlâ varoluşsal sorunlarıyla kendini yalnızlaştıran kahramanımız, Mathilda gibi yaşamaktadır. Onun aksi olur. Baktığı çiçekten daha kısa yaşar. Aslında üstü kapalı spoil vermek değil yaptığım ve öykü için şunu rahatlıkla söyleyebilirim: Bilimkurgu ve dramın birleştiği öykü, bu ikiliyi sevenlere zevkle hitap edecektir.

Mikro Koridorda Açık Saçık Bir An, Süreyyya Evren

Mikro koridordan bilinç akışı anımsamalar… Heyula mı, bir an mı, kim bilebilir?

Ahtapot Çarpması, Onur Selamet

Hangi yanağını uzatsa bir gül bulamayacaktı… 

Bir Kitap Daha Biterken

Vaadini tutan, sunacağım dediğini sunan ve bir seçki olarak okurun beklentisini karşılayan bir kitabı bitirmenin okurda bıraktığı ayrı bir tat vardır. Okuttuğu, distopya, dram, kara mizahtan sonra insana iyi gelen bir tat. Bu tadı almışken kitapla ilgili yazmaya başlıyorum. “Kim okur?” diye düşünmeden… Kurgu dünya denizinde farklı farklı koylarda yüzmek, kimin hangi koyu daha fazla seveceğini umursamadan yazmamı doğuruyor ya da değişik koyların bir krokisini hazırlıyorum dergi için… Bilemiyorum. Umarım okuduğunuza değen bir yazı olmuştur diye de bağlamak istiyorum sözlerimi. Kitapsa, okunacaklar listesine girmek için raflarda okurla buluşmayı bekliyor. Belki sizin bakışınız kitapta çok farklı şeyler bulacaktır. Neden olmasın?

Alıntılar: Tüm Panayırların Heyulası, Kayıp Rıhtım Öykü Antolojisi 1. Hazırlayan: Onur Selamet, Özgürcan Uzunkaya, İthaki Yayınları, İstanbul, 2022’den yapılmıştır.

Klaros Felsefe Sanat ve Kehanet Festivali

Felsefenin yüksek kubbeli anılış yerlerinden, yere, zemine, yerele inmiş halinin festivalinin yapıldığını duyunca ilgisiz kalamadık ve kendimizi Ahmetbeyli’de bulduk. Burası turizmin renkli yüzünün dışında kalan sakin bir kıyı. Daha çok civar köylerin insanlarının tercih ettiği, bol yıldızlı otellerin, janjanlı illüzyonun dışında kalmış bir yer. Klaros Felsefe Sanat ve Kehanet Festivali bu yıl ilk defa düzenlenen ve gelenekselleşmesi düşünülen bir festival.


Klaros Neresidir?
Klaros, Kahin Tanrı Apollon’un Anadolu’daki iki önemli kehanet merkezinden biridir. İzmir, Menderes İlçesi’nde, Ahmetbeyli (Ales) yer alır.
Klaros Kehanet Merkezinin Manto’nun gözyaşlarından oluştuğu anlatılır. Klaros’da ilk bilicinin bir kadın olmasına rağmen daha sonraki dönemlerde biliciler her zaman için erkeklerden seçilmişlerdir. Önceleri sadece kent delegelerinin başvurusuna açık olan Klaros, Büyük İskender’in Klaros’a kişisel bir başvuru yapması ile kişisel başvuruları da kabul etmeye başlamıştır. Bu olaydan sonra oldukça ünlenen Klaros, Barbarları da (Yunan olmayan halkları) kabul eden bir kehanet merkezine dönüşmüştür. MS 4. yüzyılda Hıristiyanlğın yayılması ile birlikte Klaros terkedilmiştir (Vikipedia).
Felsefe Yaşamdır
“Felsefe yaşamdır,” sloganından hareketle şekillenen festivalde iklim krizinden, ezoterizme, aşktan, antikiteye geniş bir yelpazede tartışmalar yürütülüp, bu tartışmalar, müzik, tiyatro, yoga vb. desteklenmiş olarak izleyenle buluşuyor.
Festival Havası
Felsefenin festivali olur mu? Kehanet, neyin kehaneti, demeyin. Sıcak bir ortamda bir yandan yürütülen tartışmalara katılmak diğer yandan sanatsal etkinliklerle bu samimi ortamın kattıklarının yörenin kültürüne kattığı zenginlikleri düşünün.
Aynı samimiyetle devam etmesini umduğum festivale katılmak için halen harekete geçebilirsiniz ya da gelecek yıllarda festival ilginizi çektiyse katılım için ajandanıza not almanız mümküm. Katılmak isteyebilecekler için programın devamını paylaşmak isterim. “İyi” fikirlerle ve eylemlerle oluşacak bir geleceğe doğru sağlıcakla kalmanız dileklerimle.

Sıradışı bir roman: Ulysses

  “Her şeye rağmen güncelliğini ve gizemini korumaya devam eden Ulysses
neden bu kadar önemlidir?”

İrlanda’da ve tüm dünyada her yıl James Joyce’a ve Ulysses‘e adanmış özel bir gün vardır. Bloomdays olarak anılan bu özel gün 16 Haziran’dır. Bunun nedeni Ulysses’in kahramanı Leopold Bloom’un 16 Haziran 1904’te günün ilk ışıklarıyla başlayıp gece yarısına kadar süren tek bir gününü konu almasına dayanır. O halde biz de bu Bloomdays’te James Joyce’u ve onun ölümsüz eseri Ulysses’i bir daha analım.

Sıradan bir adamın sıradan bir gününü konu alan Ulysses edebiyatın en zor okunan kitaplarından biri olarak kabul edilmektedir. Ulysses’in okunmasındaki bu güçlüğün birçok nedeni vardır. Bu nedenler aynı zamanda Ulysses’in neden okunması gerektiğini de ortaya koymaktadır.

Ulysses üzerinde çok fazla tartışılmış bir eserdir. Hakkında bir o kadar da makale, tez, kitap, araştırma yayımlanmıştır. Her şeye rağmen güncelliğini ve gizemini korumaya devam eden Ulysses neden bu kadar önemlidir?

Joyce, Ulysses ile postmodernizmin kapısını çalar.

James Joyce tarafından yazılan Ulysses edebiyatta modernizm akımının en güçlü örneği görülmesinin yanı sıra postmodern romanın da başlangıcı sayılmaktadır. Hatta bu konuda tartışmalar devam ederken kimileri bu soruna çözüm bulmak adına Ulysses’i ‘öncü postmodernist’ roman olarak tanımlamaktadır.

Joyce’un yedi yılda yazdığı Ulysses, tek bir günü anlatır ve kitabın aslına uygun olarak basılması da ancak seksen yıl sonra mümkün olur.

James Joyce, Ulysses’i 1904 yılında Zürih’te yazmaya başlamıştır. Ulysses, 1918’de Little Review adlı bir Amerikan dergisinde dizi halinde yayımlanmaya başlamış, ancak açılan dava nedeniyle dizi yarım kalmıştır. Eser, kitap olarak ilk kez 1922’de Paris’te basılmıştır. Eserin bu baskısı dizgi hatalarıyla doludur. Ulysses’in aslına uygun olarak hataların düzeltilmiş hâli, ancak 1984 yılında basılabilmiştir.

Ulysses, Odysseia’nın modern ve ironik bir alegorisidir.

Ulysses adını, Odysseia’nın kahramanı olan Odysseus’un Latincesinden almaktadır ve on sekiz bölümün çelişkisi Homeros’un eseriyle eştir, bölüm başlıkları aynıdır. Eliot’ın deyişiyle, “antikite ile çağdaşlığı sürekli bir paralellik içinde ele alır.”

Dublinli üç insanın ömürlerindeki bir tek gününü yani 16 Haziran 1904 Perşembe gününü anlatan Ulysses, Homeros’un Odysseia’sını yirminci yüzyılın başlangıcındaki Dublin’e taşımaktadır. Romanın kurgusal temelini Homeros’un Odysseia adlı eseri üzerine kuran yazar, oluşturduğu karakterlerle okura kendi yaşamını ve düşüncelerini aktarır. Romanın başlıca kahramanları, gazete ilan bürosunda çalışan «Leopold Bloom» Odysseus ile, karısı «Molly Bloom» Penelope ile ve «Stephen Dedalus» da Odysseus’un oğlu Telemakhos ile benzeştirilmiştir.

Ulysses, kendinden önce dile getirilmiş olgu, olay ve fikirlere ait pek çok sembole, tekniğe, anlatıya ve zihin akışına ev sahipliği yapmaktadır.

T.S. Eliot’a göre Joyce, on dokuzuncu yüzyılı bitiren adamdır.

T.S. Eliot, Ulysses’i okuduktan sonra Virginia Woolf’a Joyce’un “on dokuzuncu yüzyılı bitiren adam” olduğunu söyler. Joyce’un yapıtlarında dönemin çığır açmış fiziksel buluşlarından, zaman anlayışındaki değişimlerden, psikanalizden etkiler görülmektedir. O zamana kadar pek de görülmemiş bir teknik ve üslupla yazan James Joyce, aslında çok fazla alegoriye, simgeye, gizemciliğe ve elbette en önemlisi bilinç akışı denilen tekniğe başvurmuştur. Kullandığı dil oldukça zorlayıcıdır.

Ulysses, toplam 18 bölümden oluşmaktadır. her bölüm farklı bir teknik ve üslupla yazılmıştır. Örneğin; 15. bölüm bir oyun, 13. bölüm ucuz aşk romanı, 12. bölüm tuhaf, abartılmış müdahalelerle dolu, 11. müziğe benzeme amacıyla ses öykünmesi, tekrar ve ses yinelemesi, 18. ise tamamen bilinç akışıdır.

Modernizmle birlikte romanın anlatımında insan gerçekliğini aracısız vermek amacıyla yeni bir teknik olarak kullanılmaya başlanan bilinç akışı karşımıza çıkmaktadır. Modern edebiyatın öncü yazarı James Joyce, Ulysses adlı romanında bu yeni tekniğin ilk olgun örneklerini vermiştir. Türk edebiyatında ise Oğuz Atay, 1970 yılında yayımlanan Tutunamayanlar romanında bu tekniği kullanmıştır.

Bilinç akışı tekniğiyle bir karakterin zihnine girildiğinde, dilin aygıtlarıyla kurulan, ancak bir akış halinde olan, bazen gizemli veya fantastik gibi, bazen de bir sembolist şaire veya deliliğin sınırlarını zorlayan birine ait karmaşık ve özel bir dünyada bulunulduğu izlenimi uyanmaktadır. Bilinç akışı tekniği yazara zaman kavramının sınırlayıcılığından kurtulma ve geleneksel dil kullanımının dışına çıkma imkânı sağlamıştır.

Edel’e göre Joyce 1887’de yayımlanan Eduard Dujardin’in Les Lauriers Saint Coupes adlı romanını okumuş; bu romanın ilk cümlesinden son cümlesine kadar kendini, başkahramanın zihninde bulmuştur. Kendisine sorulduğunda Joyce da bilinç akışını Dujardin’in romanına borçlu olduğunu söylemiştir.

Dublin’de gezerken Bloom’u arar gözler.

Joyce, “Bir gün Dublin yıkılırsa bu romana bakıp yeniden yapılsın diye yazdım.” demiştir. Gerçekten de Ulysses’te Dublin’in doğası, evleri, sokakları ve binaları detaylı bir şekilde yer alır. Ayrıca Joyce bizi öyle ustalıkla Bloom’un zihninin içerisine sokar ki bir müddet sonra Dublin’de gezerken Bloom’la her an karşılaşacakmışçasına insanın gözleri onu arar hale gelebilir. Bu da bir insanın sadece zihnindekileri aktararak, onu ete kemiğe bürünmüşçesine bize sunan Joyce’un ustalığının göstergelerinden biridir.

Joyce, Ulysses ile kahramanlık sayfasını kapatır.

Joyce’un Ulysses’i yazmaya başladığı zamanlara yani 1904 ile 1922 yılları arasına baktığımızda öncelikle bütün sanat dünyasını etkileyen Freud’un izine rastlarız. Freud’un psikanaliz, bilinç altı, rüyalar gibi birçok çalışmasından etkilenen sanat dünyası peş peşe çağını aşan eserler yaratmaya başlamıştır. 1903 yılında Marcel Proust 20. yüzyıla damga vuran ve çığır açan kitap serisi Kayıp Zamanın İzinde’yi yazmaktadır. Plastik sanatlarda Kübizm, Fütürizm, Süprematizm, Dadaizm, Konstrüktivizm  ve Sürrealizm gibi akımlar görülmektedir.

“Painting Ulysses” exhibition- “Cyclops” by Aidan Hickey

Tüm bunların yanında sanayileşme olabildiğince hızla ilerlemektedir. Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla da bilinen dünyanın tüm değerleri tamamen değişmeye başlar.

James Joyce, Ulysses ile Birinci Dünya Savaşı’yla yükselen ve dayatılan “kahramanlık” söyleminin karşısında durarak sıradan bir insanın sıradan bir gününü konu alır. Üstelik romanını dayandırdığı kaidenin, dünyanın ilk ve en önemli kahramanlık destanı Odessia olması da bu noktada şaşırtıcıdır.

Odysseia’nın kahramanı Odysseus keskin zekası ile ünlüdür. Keza Truva Savaşı’nın kazanılmasındaki en büyük etken de Odysseus’un bu zekası olur. Fakat 10 sene sonra savaş bitip de Odysseus eve dönmek üzere yola koyulduğunda başına gelmedik şey kalmaz. Ancak 10 yıl süren büyük maceralar sonucunda evine ulaşabilir. Böylece Odysseus’un evine dönebilmesi tam yirmi sene sürer.

Odysseia destanı aslında tanrılar dünyasıyla yani doğa üstü şeylerle mücadele döneminin kapanıp, insanın asıl mücadelesinin doğa ile başladığını vurgulamak ister gibidir.

Ulysses’in ana karakteri Bloom ise sıradan bir adamın sıradan bir gününün sıradanlığını konu alır. Bu noktada Joyce, Ulysses ile aslında akılcılık çağı olarak da bilinen yaşadığı dönemi yansıtır ve pozitivizmin sıkıcılığını Ulysses ile vererek, artık insanın asıl mücadelesinin doğa veya doğa üstü şeylerle değil, sadece zihniyle olduğu gerçeğini de yüzümüze çarpar.

“İnsanlar bu kitaptan ahlak dersleri çıkaracak diye korkuyorum, oysa içinde tek bir ciddi satır bile yok.” –James Joyce

Ulysses’te dönemine göre oldukça radikal söylemler vardır. Yer yer mühtehcen bir dil, dinle ilgili eleştiriler ve hatta inançsızlık söylemleri, Bloom’un karısı Molly’nin sadakatsizliği gibi… Nitekim 1918’de ilk bölümleri Amerika’da The Little Review edebiyat dergisinde tefrika edilirken yasaklandı. 1919’da The Egoist dergisinde bölümler yayımlanırken, müstehcenlik nedeniyle 1936 yılına kadar İngiltere’de de yasaklandı.

Ulysses’in alaycı ve muzip bir yanı da vardır. Eserde kinayelere, şakalara ve kelime oyunlarına da sıklıkla rastlanır.

Joyce’un gelecek öngörüsü neydi?

Ulysses’te Bloom’un ardından en önemli diğer karakter Stephen Dedalus’tur ve Stephen, Joyce’un Sanatçının Genç Bir Adam Olarak Portresi kitabının da ana karakteridir. Bu kitap aslında Joyce’un otobiyografisidir. Bu noktada Ulysses’teki Stephen aslında Joyce’dur.

Joyce, Stephen Dedalus’u düşünce bakımından “sanat”ı temsil eden genç bir adam olarak anlatırken; Leopold Bloom karekterini ise okurun karşısına “bilim”i temsil eden Yahudi bir reklam toplayıcısı olarak çıkarır. Buna göre Stephen daha soyut bir bakış açısına sahipken, Leopold ise somut bir fikirsel düzlemde ilerlemektedir.

Acaba Joyce, Stephen’i sanatı temsil eden genç bir adam olarak ele alırken, bize Bloom’la beraber pozitivizmin katı gerçekliğinin kalesinin yıkılıp, insanlığın geleceğinin soyut bakış açılarına göre şekilleneceği mesajını mı vermek istemişti? Yoksa postmodernizmin ayak seslerini mi duymuştu Joyce?

Keza Joyce’un çağdaşı yazar Wirginia Wolf’un postmodernizmin başlamasına büyük katkılar sağladı da bir gerçektir. Wirginia Wolf’a göre gerçeklik dışta değil, insanın içindedir. Asıl gerçeklik insanın duyguları, düşünceleri ve hayalleridir. Bu nedenle Joyce da Wolf gibi bize gelecekle ilgili öngörülerini aslında çok önceden eserleriyle yansıtabilmeyi başarabilmiş bir yazardır.

“Painting Ulysses” exhibition – “Dignam’s Funeral” by Aidan Hickey

Ölümsüzlüğü garantilemek için…

Ulysses’i okumak için öncelikle Homeros’un Odysseia’sı, Dante’nin İlahi Komedya’sını ve Shakespeare’in Hamlet’ini de okumak oldukça önemlidir. Ayrıca Joyce’un Sanatçının Genç Bir Adam Olarak Portresi adlı kitabını da… Çünkü Joyce sık sık bu eserlerin izlerini bize aktarır ve eğer konuya hakim değilsek, o kısımları anlama imkanımız oldukça azalmaktadır. Fakat bununla da bitmez. Eski Ahit, İngiltere ve İrlanda tarihi ve birçok ezoterik öğreti de Ulysses’te fazlasıyla yer almaktadır. Üstelik bunların çoğu, bölümlere üstü kapalı olarak yerleştirilmiştir. Bu ve bunun gibi birçok detay, Ulysses’in bir bulmaca çözer gibi okunmasının altında yatan ana nedenlerdir.

Nitekim Joyce’da bir söyleşi de şöyle demiştir: “Ulysses’in içine o kadar çok bilmece, bulmaca, gizem ve muamma koydum ki, bu profesörleri yüzyıllarca meşgul tutacak ve ne demek istediğimi tartışacaklar, insanın ölümsüzlüğü garantilemesinin tek yolu da budur.” (Richard Ellman, James Joyce Biyografisi)

Şuna şüphe yok ki Ulysses, üzerinde en fazla kafa yorulan eserlerden biri olmaya hâlâ devam etmektedir ve sadece bununla bile Joyce kesinlikle ölümsüzlüğü garantilemiştir.

* Ulysses – James Joyce – Yapı Kredi Yayınları

** Ulysses ve Tutunamayanlar’da Bilinçakışı Tekniği – Serdar ODACI

7M

Akra Caz Festivali’nde Flamenko Rüzgarı

Saksafon ve flamenko vokalini tek vücutta buluşturan, caz ile flamenko arasında olağanüstü bir köprü kurmayı başaran Antonio Lizana, Akra Caz Festivali için özel oluşturduğu “Flamenco Ensemble” projesini ilk kez Antalyalı sanatseverlerle buluşturdu.

Festivale özel enerjik doğaçlamaları, nefes kesen dansları ve derin şarkıları ile Akra Caz sahnesinde yer alan “Antonio Lizana Flamenco Ensemble”, izleyenlere yağmur eşliğinde unutulmaz bir gece yaşattı.Antonio Lizana Flamenco Ensemble konseri öncesinde ise “Neşet Ruacan Quartet”festival sahnesindeydi.

“Antalya fotoğraflarda gördüğümüzden daha güzel!”

Lizana; “Antalya’ya ilk defa geliyoruz ve Antalya fotoğraflarda gördüğümüzden daha güzel. Bu kadar kalabalık bir seyirciyle bu muhteşem atmosferde Akra Caz sahnesinde buluşmak bizler için olağan üstü bir deneyimdi. Bu gece şarkılarımızı bizlerle söyleyen siz dinleyicilerimize ve bu fırsatı bize veren Akra Caz Festivali’ne çok teşekkür ederiz.” dedi.

 

Akra Hotels tarafından düzenlenen, Türk Hava Yolları’nın ulaşım sponsoru olduğu 5. Antalya Akra Caz Festivalişimdiye kadar Igor Butman, Fantine, Moskova Caz Orkestrası, Akra Jazz Band, Imany, Deli Bakkal, Kokoroko, Önder Focan Group ve China Moses gibi isimleri ağırladı. Festival; August, Kick The Switch, Afrolojive Onat Murat Trio’nun sahne alacağı “Akra Genç Caz”, Mark Eliyahu, Esra Kayıkçı Band ve Fazıl Say konserleri ile 18 Haziran’a kadar sanatseverlerle buluşmaya devam edecek.

İzmir’de yeşil girişimcilik eğitimi gerçekleşecek…

Pandemiyle birlikte her şeyin ne kadar da sınıfsal olduğunu bir kez daha anlayıp sömürü üzerine kurulu ve nasıl yaşamamız, ne yememiz gerektiğini söyleyen kapitalizmin iklime, doğaya yaptıklarını daha çok fark edince herhangi bir konuda düşünürken ekonomi temelli ilerlemek değişimin bir parçası gibime geliyor. O yüzden yeşil ekonomi, girişimcilik tarzı yaklaşımları oldukça değerli buluyorum.

Bunun için 16 Haziran tarihinde İzmir’de verilecek Yeşil Girişimcilik Eğitimi alana ve katılımcılara katkısının olacağına inandığım bir etkinlik. Eğitimin katılım formundaki eğitim ile ilgili bilgiler ise şu şekilde “*Yeşil Girişimcilik eğitimi, Green Focus for EntreComp projesi kapsamında 18-35 yaş arası gençler için düzenlenmektedir.
*Eğitim 11:30-15:30 saatleri arasında İzmir Bademler Doğal Yaşam Köyü’nde gerçekleştirilecektir. Eğitime tam zamanlı katılım beklenmektedir.
*Kontenjan 25 kişi ile sınırlıdır. Kayıt için formu doldurmanız gerekmektedir.
*Programın detayları ve ulaşım bilgileri hakkında bilgi paketi, başvuru sonrası katılımcılara iletilecektir.”

Eğitime kayıt için formu kullanıp belirtildiği üzere sonrasında detaylı bilgi elde edebilirsiniz: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdC_EZ-HM9niJOkPiBtFQsF2ykT7sWqU0g2mvaLCI0QtqcTqg/viewform 

 

 

ÇOK RİCA EDİYORUM

0

 

Bakın, ben dramaların hatta romantik komedilerin ayrılık, kavga, küslük sahnelerine dayanamam. İleriye sararım o sahneler bitsin diye.  Kavuşma, barışma sahnelerini ise defalarca izlerim. Hepsini değil ebette. Hayranı olduğum oyuncuların gözlerinde, dudaklarında istediğim aşkı, parıltıyı gördüğüm tüm sahneleri tekrar tekrar ve tekrar izlerim. İzlerken gözlerimin arkasından ense köküme oradan tüm vücuduma bir şey, yakan bir şey yayılıyor. Sonra bir karıncalanma başlıyor tatlı, sıcak. Dört beş dakika sürüyor en fazla. Sonra işime gücüme dönüyorum elbette. Kocam bunun bağımlılık olduğunu söylüyor. Sanmıyorum. Bağımlı olan biri hayatını mahvetmiş demektir. Benim mahvolmuş bir hayatım yok. Mükemmel bir hayatım da yok. Kimin var ki? 

Kaçıncı kat burası? Yirmi yedi, evet. Sitemizin havuzu ne kadar küçük görünüyor buradan. Mendil gibi, gözyaşı gibi neredeyse. Düşünsenize, sorsalar komşuyuz deriz. Psikiyatrist Doktor Yavuz Şan.  Belki havuz başında karşılaşmışızdır. Belki kocamla birlikte sırtımızı bronzlaştırırken siz böyle gömlekli pantolonlu ayakucumuzdan geçip gitmişsinizdir. Nasıl rahat ve mutlular diye içinizden geçirmişsinizdir belki? Haklısınız, konumuz siz değilsiniz. Aslına bakarsanız niye burada karşınızda konuşmaya devam ediyorum hiç bilmiyorum. Kocam son bir kez bunu denememizi istedi. Çocuğumuz için denemeliymişiz. Beraber gidelim danışalım doktor beye dedi ama ben istemedim. Tek başıma konuşmak bile bu kadar yorucuyken bir de birbirimizin laflarını mı dinleyeceğiz? Size de zor… Niyet mi okuyorum şu anda? Olabilir… 

Kocam istiyor ki birlikte hep mutlu olalım. Hayattan bu şekilde keyif alalım… Benim bu hayattan hiçbir alacağım yok doktor bey. Sadece önüme engel çıksın, yorulayım istemiyorum, o kadar. İşimi de bu yüzden değiştirdim. Nikâh memuruyum ben. Önceden? Önceden araziye çıkardım. Jeoloji Mühendisiyim. Mutluydum açık havada olmaktan. Kulaklarımın üzerinin sıcaktan su toplamasından, soğuktan ellerimin çatlamasından mutluydum, gerçekten. Annem ve babam mutlu değildi. Hele babam… Yoruluyorsun kızım, yüzüne hasret kaldık kızım derdi rahmetli. Annem daha doğrucudur; nasıl olsa yerin altına gireceğiz ne gerek var kendini bu kadar paralamana derdi. Bir gün değil, üç gün değil… Tıkadım kulaklarımı. Okulumu da bitirdim, işe de girdim. İyi de para kazanıyordum. Annemle babam sabah işe giderken beni uğurlardı. İkisi birden. Köşeyi dönüp beni göremez hale gelince kapatırlardı kapıyı. Araziye gideceksem, üç beş gün eve gelmeyeceksem apartmanın kapısına çıkıp yolcularlardı beni gözyaşlarıyla. Bir seferinde, ben sahadayken annem evde düşüp bileğini kırmış. Ameliyat, alçı falan derken baktım olmayacak bir ay senelik izin aldım.  Doktor Bey,  ameliyat olan, bileğinin zonklamasından ağlayan kadın gitti, yerine evde uçarcasına dolaşan taze gelin geldi sanırdınız. Sağlam elini kırık bileğine destek ederek bana mantı açmaya bile kalkmıştı rahmetli. İşin tuhafı onların mutluluğu bana da geçmişti. İstifa ettim işimden. Benim bir aylık senelik izin oldu mu size altı ay… Şöyle geriye dönüp bakıyorum da yaşamımdaki en huzurlu günlermiş. Mutlu demiyorum bakın. Huzurlu.  Alabildiğine başaklarla dolu, masmavi gökyüzünün altında, sapsarı salınan başaklarla dolu bir ovayı seyretmek gibi bir huzur. Saatlerce baksanız bile nabzınızın atışını değiştirmeyen ama içinizin hafiflemesini hissetmeniz gibi bir şeyden bahsediyorum. 

Okuldan bir arkadaşım belediyede çalışıyordu. Nikâh memuru alınacağını o haber verdi öyle geçen günlerimin arasında. Hiç beklemiyordum alınacağımı ama aldılar beni işe! Annemle babam ne yapacaklarını şaşırdılar sevinçlerinden. Annem henüz tam iyileşmemiş bileğiyle koca kazan aşure kaynatıp bütün apartmana, sokağa dağıttı. Taş toprak yerine hep mutlu insanları görecekmişim, mesai saatim belliymiş, bundan iyisi can sağlığıymış… Eski kocamla da, bu benim ikinci evliliğim, yeni işimde tanışmıştım. Belediyenin yanındaki banka şubesinde müdür yardımcısıydı. Öğlen tatillerinde aynı kafelerde yemek yerken tanıştık ortak arkadaşlarımız da varmış, tesadüf. Evlendik. Nabzımın atışını değiştirebilen ilk erkek hatta ilk insandı. Nedense beni gün günden daha mutlu, rahat yaşatmak gibi bir isteği vardı. Sonu gelmez para hırsının paravanı olduğumu çok sonra onu evimizin yatak odasında tavana asılı halde bulduğumda anladım. Kucaklayıp indirdim hemen. Yatağa yatırdım. O gün gece bir düğüne gitmiştim nikâh kıymaya. Biliyordu. Döndüğümde her şey için çok geçti. Cenaze işlerinin hepsini tek başıma hallettim. Ne kendi aileme ne de onun ailesinden birine haber verdim. Kimse bilmezse o ölmemiş olacaktı. Tek düşünebildiğim buydu. Olmadı tabii. Bir hafta kadar sonra cümle âlemin haberi oldu. Eski kayınvalidem ve kayınpederimle mahkemelik olduk. Kendi annem ve babam bana küs rahmetli oldular. 

Sonra ne mi oldu? Hiç. Ben nikâh kıymaya, mutlu insan yüzleri görmeye devam ettim. En çarpıcı gülümsememle mutluluklar diledim. İşte o nikâhların birinde şahitlerden biri benim gülümsememe âşık olmuş. Hayatında böyle heyecan duymamış. Köşe bucak kaçtım görüşmemek için. Yakalandım. Çünkü beni en zayıf yerimden yakaladı. Nasıl öğrendiyse benim davalık olduğumu öğrenmiş. Sessiz sedasız çözdü bu kördüğümü. Dingin zamanlarıma döndüm sayesinde. Evlenelim dediğinde kaçacak yerim kalmadığı için kabul ettim. Çocuk bile doğurdum bu yaşımda o istediği için. 

Vaktimiz doluyor, farkındayım. Oğlumuz var, beş yaşına yeni girdi. Yeni yaşıyla beraber keşfettiği ve adını koyamadığı bir sürü duygusu var. Uykusu ağır bir çocuk. Okula giderken de çok huysuzlanır. Benim ağlamaya tahammülsüzlüğümü bildiği için sabahları o uyandırıp hazırlar oğlanı okul için. Ne zamandı tam hatırlamıyorum ama benim içimdeki dinginlik yerini kesif bir karanlığa bıraktığına göre epey olmuş; eşim oğlanı uyandırdıktan sonra her zamankinden daha çok kızmış bağırmış babasına uyandırdı diye. Çünkü rüyasında Elif’i görüyormuş tam elini tutmak üzereymiş… Sizin anlayacağınız âşık olmuş bizim oğlan ama aşkın ne olduğunu bilmediği için çareyi kızıp bağırmakta bulmuş… Güldüm geçtim ama kocam o günden beri farklı bir adam oldu çıktı. Durmadan âşık olmak üzerine sohbet açmaya çalışıyor. Bana hâlâ âşık olup olmadığını sorguluyormuş. Önce sustum. Duymazdan geleyim dedim. Böylelikle kafasındaki sorular hiç sorulmamış gibi olur diye düşündüm. Olmayacağın bile bile gene de umut ettim. Soruların, sorgulamaların sonu gelmedi. En sonunda, “ne önemi var âşık olmanın?” diye ben ona sordum. Ve işte bu soru yüzünden karşınızda oturuyorum doktor bey. Sizden rica ediyorum onu ikna edin lütfen. Lütfen, aşık olmanın bir önemi olmadığına kocamı ikna edin. Dinginliğe çok ihtiyacım olduğunu da söyleyin n’olur…

Proje Bennu: Sessizlikte Atılan İlk Çığlık

0

Proje Bennu, Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi İletişim Tasarımı ve Yönetimi bölümü son sınıf öğrencilerinin bitirme projesi olarak üniversiteli genç kadınlara yönelik psikolojik şiddetin görünmezliği ve bilinmezliğine dikkat çekerek kadına yönelik psikolojik şiddetin farkındalığına ulaşmak üzere üretilmiştir. Çalışmalarına devam eden proje ekibi, proje kapsamında Instagram ve Google Meet üzerinden canlı yayınlar, projenin web sitesi üzerinden bilgilendirici blog yazıları ve şiddet mağduru kişilerin seslerini anonim şekilde duyurabilecekleri bir platform kurgulamışlardır. Ayrıca, projenin etkinliklerinin ve bilgilendirici içeriklerinin bulunduğu bir Instagram hesapları da bulunuyor.

Proje, adını mısır mitolojisindeki bennu kuşundan alıyor

Proje Bennu, ismini Mısır mitolojisindeki Bennu kuşundan alan, üniversiteli genç kadınlara yönelik psikolojik şiddetin görünmezliği ve bilinmezliğine dikkat çekmeyi amaçlayan farkındalık projesidir. Bennu, Mısır mitolojisinde Güneş Tanrısı Ra’nın ruhuna sahip olduğu, yaratılıştan önce de var olan Nun sularının üzerinde uçtuğu ve bir kayaya inerek yaratılışın doğasını belirleyen çağrı için çığlığı attığı söylenen kuştur. Bennu, aynı zamanda, yeniden doğuşun da simgesidir.

Proje Bennu psikolojik şiddetin varlığına dikkat çekmek istiyor

Bu gönderiyi Instagram’da gör

BENNU (@proje.bennu)’in paylaştığı bir gönderi

Günümüzde şiddet, fiziksel ve diğer birçok boyutuyla maalesef devamlı gündemde. Peki şiddet sadece fiziksel olarak mı gerçekleşir? Proje Bennu ekibi, bu sorudan yola çıkarak şiddetin somut olmayan hallerine farkındalık yaratıyor. Ekip mağdurların yaşadıkları psikolojik baskılardan kurtulmaları için bir öncü olmayı hedefliyor.

Anketler gerçeği göz önüne serdi

Ekinin sürdürdüğü anket çalışmalarında, katılımcıların birçoğunun fiziksel şiddet dışındaki şiddet türlerine ilişkin fikrinin olmadığını gözlendi. Bununla birlikte, açık uçlu sorulara verilen yanıtlarda, fikir veya ön bilgi olsa bile bunların kalıplaşmış yargılarda kısır kaldığı gözlemlendi. Örneğin, “psikolojik şiddet nedir”e verilen yanıtların, mobbing ve genel tanımıyla flört şiddetini içermesi bağlamında bir önbilgiden söz etmek mümkün olsa da proje kapsamında öngörülen “görünürlük ve bilinirliğin eksikliği” fikrinin anketlerle de desteklendiği ortaya konuldu.

Psikolojik şiddet mağdurları seslerini duyuracak alan bulamıyor

Proje süresince fark edilen asıl nokta, psikolojik şiddet mağduru genç kadınların seslerini duyuracak alan bulamamaları ve yaşadıkları durumları anlamlandıramadıklarıydı. Etkinlikler süresince ve yapılan anketler doğrultusunda, maruz kaldıkları şiddeti tanımlayamadıkları için kendilerini sorguladıklarını ve bir “şiddet mağduru” olduklarının farkında olmadıkları gözlemlendi.

Herkül’ün 12 Görevi ve Astroloji Çalışmaları

Işığın Mücevherlerinden astroloji ve mitoloji takipçilerini sevindirecek bir haberi sizlerle paylaşıyorum.

Mitra yayınevinden bu hafta çıkacak olan Herkül’ün 12 görevi ve Astrolojik Yorumları kitabıyla birlikte çalışmalar başlayacaktır. Biraz daha detaylı olmak gerekirse:

Neden Herkül’ü Çalışmalıyız?

Gelişim yolundaki öğrencinin ilerleyişi Zodyak olarak resmedilmiştir.
Zodyak burçları aracılığıyla Herkül’ün görevleri ve sınavların doğası kendini göstermiştir.
Herkül’ün ilerlemesi onunla sınırlı değildir, yoldaki öğrenciler olarak, hepimiz her burcun derslerini kendi hayat konumumuza göre değerlendiririz ve çıkarımlar yaparız.
Herkül’ün burçlar arasındaki yolculuğunu çalışarak burçların/zodyakın fikirlerini ve burçlar aracılığıyla kişiye neler katmak istediklerini daha iyi anlayabiliriz.

Her burcun alt ifadelerini öğrenmeye başlarız ve takım yıldızları ile bağlantı kurarız
ve sonunda Herkül’ün sembolik yolculuklarında bizim için özetlediği derslerle yüzleşmeye başlarız. Her bir görevde, o görevin içindeki zekaları keşfederiz, ışınlarını, gezegenlerini konuşuruz ve ezoterik astrolojiye giriş yaparız. Sembolik ve analojik anlatım dilini kavrarız ve bu diğer sembolik dillerle örtüştüğünü görürüz.

Çalışmalarımız online olarak devam etmektedir. Bize https://linktr.ee/isiginmucevherleri ya da sosyal medya hesaplarımızdan ulaşabilirsiniz.

Imany’den muhteşem konser

Derin sesi, ruhu, folk ve blues esintili besteleriyle, dinleyicilerine farklı ruh hallerini bir arada yaşatan Fransız soul divası Imany, cover şarkılardan oluşan “Voodoo Cello”projesi ile Akra Caz Festivali seyircilerine unutulmaz bir gece yaşattı.

İlk albümü “Shape of a Broken Heart” ile üç ülkede platin plak ödülü kazanarak geniş bir hayran kitlesi edinen dünyaca ünlü sanatçıya bu muhteşem konserde yedi çellist eşlik etti. Imany konseri öncesinde ise dinamik repertuvarları ile Akra Caz Band festival sahnesindeydi.

“Çok yakında tekrar görüşeceğiz!”

Sanatseverlerin büyük ilgi gösterdiği Imany, “Küçük bir kızken hayalini kurduğum tek şey şarkıcı olmaktı. Bunu gerçekleştirmek için gece gündüz çalıştım. Sonra ilk albümümü çıkardım ve o albümdeki ‘You Will Never Know’ parçası beni Türkiye ile buluşturdu ve Türk seyircisi ile birbirimizi çok sevdik.” dedi. Imany, konserin sonunda seyircilerin hep bir ağızdan eşlik ettiği “You Will Never Know” ve “Don’t Be So Shy” hitlerini seslendirdi ve “Çok yakında tekrar görüşeceğiz!” diyerek seyircilere veda etti.

Akra Hotels tarafından düzenlenen, Türk Hava Yolları’nın ulaşım sponsoru olduğu 5. Antalya Akra Caz Festivali,08 Haziran tarihinde, Afrika köklerini Londra ilhamıyla buluşturan ve birbirinden özgün müzisyenlerden oluşan Kokoroko konseri ile devam edecek.