Tiyatro, hikayelerimiz için bir araç olabilir mi? Toplumsal cinsiyet, kimlik ve hafıza üzerine hem fiziksel hem de çevrimiçi alanlarda gerçekleşecek “Barış, Ben Ve Tiyatro” kolektif öğrenme deneyimine davetlisiniz!
—
Hikayelerimiz nasıl başlar?
Nasıl biter?
Biter mi?
Hepimizin hikayesinde bir benzerlik var mı? Hikayelerimiz nerede ayrılır, bizler hikayelerimizi nasıl anlatırız ya da anlatamayız? Tiyatro bunları düşünmek için bir araç olabilir mi? Hikayelerimizle barışmak mümkün mü?
Bu soruları ve daha nicelerini hep birlikte deneyimlemek, barış hakkında düşünmenin anlamlı olduğu 10 Ekim haftasında toplumsal cinsiyet, kimlik ve hafıza üzerine bedensel, sözlü ve yazılı olarak paylaşım yapmak üzere sizi Beraberce Akademi’nin kolektif öğrenme deneyimine davet ediyoruz. Gelin hep beraber soruları genişletelim, kolektif ve demokratik bir öğrenme ortamında hikayelerimiz üzerine konuşalım.
Değerlendirme ve sonuçların duyurulması: 2 Ekim Cumartesi
Program Gün ve Saatleri:
3 Ekim Pazar, 11:00-14:30 (Fiziksel buluşma)
8 Ekim Cuma, 14:00-17:30 (Çevrimiçi Buluşma)
14 Ekim Perşembe, 11:00-14:30 (Fiziksel buluşma)
Oturumlarımız birbirinin devamı ve tamamlayıcısı niteliğinde olduğu için, grup dinamiklerini de dikkate alarak, katılımcıların programın tamamına katılımını bekliyoruz.
Programımız 20 yaş üzeri kadın ve LGBTİ+ katılımcılara açıktır.
Katılmak için başvuru formunu 1 Ekim 18:00’a kadar doldurunuz.
Kolektif öğrenme deneyimimizin kontenjanı 12 kişi ile sınırlıdır.
7. Pembe Hayat KuirFest’te gösterilen Cinsiyet Kimlikleri filminin yönetmeni Treut için film yapımının tüm aşamaları çok özel… Her sürecin kendine özgü bir heyecanı olduğunu dile getiren ünlü yönetmen Cinsiyet Kimlikleri, Zona Norte, Of Girls and Horses, Ghosted gibi pek çok filmin yönetmenliğini üstlenirken, yine bir çok filmin senaristlik ve yapımcılık gibi bölümlerinde de yer alıyor. Aynı zamanda oyuncu olarak kamera karşısı deneyimi de bulunan Treut’un Lesbian Nation ve Domenica oynadığı filmlerden!
Bu senenin kÜLT seçkisinde yer alan Cinsiyet Kimlikleri, Toplumsal Cinsiyet şablonunun ikili cinsiyet açıklamasının diğer tüm cinsiyetleri yok saymaktan başka bir şey olmadığını söylüyor bize. Kadın çalışmaları, Erkeklik çalışmaları ve toplumsal cinsiyet çalışmalarının tıkandığı ve çağ dışı kaldığı nokta da bu. Alman yönetmen Monika Treut’un 20 yıl önceki filminin en büyük başarısı tüm cinsiyetlere kapsayıcı yaklaşımı. Paris Yanıyor, Erkekler Ağlamaz gibi 90’lar yeraltı ve ana akım kuir sinemasının filmlerine de selam yollayan filmi görenler tekrar görsün, ilk kez görenler de tartışmaya katılsın. Filmdeki gendernautlardan öğrendiğimiz en önemli şey dünyada norm ve normal diye bir şey yok, tıpkı 2 tane parmak izi olmadığı gibi…
1999 yapımı Cinsiyet Kimlikleri’nin ardından filmin devamı niteliğindeki Cinsiyet Jenerasyonları ile seyircisiyle buluşan Treut, bu filmde gendernautların 20 yıl sonra ne yaptıklarını ve nerede olduklarını anlatıyor. Herkes için hayatta kalmanın çok zor olduğu hatta tek amaç olduğu günümüzde 54-83 yaş arasına gelmiş karakterleri görmek mutluluk verici. Üstelik sadece hayatta kalmamışlar, oldukça güzel şeyler yapmışlar. Kuir camiada aynen diğerleri gibi gayet yaş ayrımcı; o yüzden yaş almış ama aldıkça da güçlenmiş karakterleri görmek oldukça olumlu hissettiriyor.
Bu sene iki filmiyle festival programını coşturan Treut’u İstanbul’da ağırlama heyecanımız 1 Ekim Cuma günü Institut français’te düzenlenecek söyleşi ile ikiye katlanıyor! 16.30’daki Cinsiyet Jenerasyonları (Genderation) gösteriminin ardından düzenlenecek Q&A’da bir araya geliyoruz!
Ayrıca 2 Ekim Cumartesi günü 15.00’da Feminist Mekan’daki Cinsiyet Kimlikleri filmi gösteriminin ardından Treut yeniden bizimle oluyor ve dünya kuir sinemasının kültlerinden sayılan filmin üzerine söyleşiyoruz!
Pembe Hayat KuirFest ve Jilet Sebahat işbirliği ile organize edilen KuirFest Pavyon 30 Eylül’de, baş sanatçı ise Güllü!
KuirFest İstanbul’u büyük bir etkinlikle açıyor. Jilet Sebahat işbirliği ile düzenlenecek olan KuirFest Pavyon, birçok sanatçıyı ağırlıyor. Komalı Gömlek, Babykilla, Kika ve Ecrin Bolkar’ın sahne alacağı gece de bir de sürpriz bir isim bulunuyor: Güllü!
90’lı yıllardan bu yana fantezi ve arabesk müzikleriyle müzik sektöründe önemli bir yeri olan ünlü sanatçı Güllü, festival sahnesinde lubunya dinleyicileriyle buluşacak!
Garsonundan sahnesine… Herkes lubunya!
Festival ve Jilet Sebahat’in hazırladığı gece lubunya emekçileri bir araya getiriyor. Garsonundan diğer tüm departmanlarına lubunyaların oluşturduğu gece, gerçek bir lubunya pavyonu yaşatmayı vadediyor!
Geçtiğimiz gün (23 Eylül) Goethe-Institut Ankara’da düzenlenen açılış resepsiyonunda bu senenin Zeliş Deniz Kuir Sinema Ödülü Metin Akdemir’e takdim edildi.
LGBTİ+ hakları mücadelesine sanat aracılığıyla ifade alanları yaratan, kuir kültürü ve dayanışmayı güçlendirmeyi hedefleyen Pembe Hayat KuirFest, mücadelenin ortak bir zemini olan kuir sinemayı güçlendirmek, kuir sinemanın tarihlerine sahip çıkmak, kuir sinemada emeği olanların yanında olmak ve tıpkı 2015 yılında hayatını kaybeden Zeliş Deniz gibi “dert bizde, derman bizde” diyebilmek için bu yıl üçüncü kez Zeliş Deniz Kuir Sinema Ödülü verildi.
Geçtiğimiz sene oyuncu Ayça Damgacı’ya verilen ödül, bu sene kuir sinemaya emek veren yönetmen Metin Akdemir’in oldu. Ödülü takdim etmek üzere sahneye çıkan Damgacı, yaptığı konuşmanın ardından Metin Akdemir’i sahneye çağırarak ödülü takdim etti.
Dansçı ve aktivist Habibitch, 10. Pembe Hayat KuirFest’in İstanbul ayağındaki Vogue Atölyesi için İstanbul’a geliyor!
60’ların sonlarında New York’ta doğan voguing, sistemik ırkçılığa karşı direnişteki siyah ve Latin LGBT topluluğun bizzat kendileri için yarattıkları, balo kültürünün dans biçimi. Çeşitli yapısal baskıların kesiştiği noktada, balo kültürü, kendine daha güvenli bir değer biçme, intikam alma, kutlama, onaylama, yaratma ve tabii ki dayanıklılık mekânı inşa etti. Bugün bu kültürün sürdürdüğü aynı politik ruh, renkli* LGBTQ bireylerin parlamasına adanmış bir mekân ve zaman! Uluslararası Gorgeous Gucci Evi’nin Parisli vaftiz annesi Habibitch ile birlikte, artık « Oldway » şeklinde adlandırılan « Pop Dip and Spin » kategorisi olan orijinal voguing biçiminin temellerini öğreniyoruz!
Tarih: 3 Ekim Pazar Saat: 14.00-18.00 Yer: The Circle
Habibitch
Birden fazla disiplinin ve kimliğin kesişim noktasında duran, Cezayir doğumlu, Paris’te yaşayan, na-ikili, femme patron dansçı ve aktivist Habibitch, kendisine en az kendi kadar woke (ırkçılık karşıtlığı başta olmak üzere sosyal eşitsizliğin tüm türlerine karşı başkaldıran) bir sanat pratiği inşa ediyor. Kuzey Afrikalı kuir na-kolonyal benliklerini ifade etmek için balo kültüründen feminist ve kurumsal sahnelere kadar çeşitli mekânlar kullanan Habibitch’in performansları ve sözleri her zaman kesişimseldir ve gittiği her yerde dans pistini sömürgesizleştirir. Politikalarını dans etmek ve danslarını politikleştirmek – işte bu İsviçre çakısı keskinliğindeki sanatçının yaşam sloganıdır.
* Özellikle ABD’de 1960 sonrası bir arada antikolonyalist/antisömürgeci mücadele veren etnik olarak ‘beyaz olmayan’ bireylerin (Asya, Afrika, Güney Amerika gibi) kullandığı şemsiye bir terim olan ‘people of color’ Türkçe literatürde tam bir karşılık bulunamadığı için ‘renkli’ olarak çevrilmişti.
Pembe Hayat KuirFest, sekizinci yılında duyurduğu Zeliş Deniz Kuir Sinema Ödülü’nü bu yıl üçüncü kez LGBTİ+ mücadelesini sanat aracılığıyla yükselten bir isime verecek. Mücadelenin ortak bir zemini olan kuir sinemayı güçlendirmek, kuir sinemanın tarihlerine sahip çıkmak, kuir sinemada emeği olanların yanında olmak ve tıpkı Zeliş Deniz gibi “dert bizde, derman bizde” diyebilmek için verilen ödülü geçtiğimiz yıl oyuncu Ayça Damgacı’ya verilmişti.
Ödülü Ayça Damgacı takdim edecek
Her yıl ödülü kazanan kişiye önceki yılın ödül sahibinin takdim ettiği Zeliş Deniz Kuir Sinema Ödülü’nü alan kişiye Ayça Damgacı takdim ediyor olacak. 10. Pembe Hayat KuirFest Ankara’nın açılış resepsiyonunda verilecek olan ödül acaba bu yıl kime gidecek?
23 Eylül Perşembe günü düzenlenecek açılış resepsiyonu kapalı davetle düzenlenecek olup, gece boyu festival sosyal medya hesaplarında canlı yayınla aktarılıyor olacak!
Başak/Balık eksenine hala maruz kalmak sanırım tepki oluşturuyor. Tepkinin kaynağı, neden hala buradayız üreticisi, ancak söz konusu bu üretici tepki yaratmalı mı? Sonuçta dünyada ilkel kabilelerden yüksek inisiyelere kadar geniş bir yelpazede insan üniteleri bulunmakta. Hayatlar boyu elde ettiğimiz en yüksek inisiyasyon derecesine bakarsak bunu anlayabiliriz sanırım. Bir dakika birileri geçmiş hayatlarını mı hatırlıyor yoksa?
Şimdi şu tepkiyi konuşalım.
Önceki uygarlıklarımız ya da atalarımız ışığa talimat veriyorlardı. Kök ırk ve alt ırk konusunda da şunları söyleyeyim hemen, Beşinci ırkın ilk alt ırkları Hindu-Pers / Mısır-Maya / Arap-Sami / Keltik-Latin / Tötonik. Dördüncü kök ırkı hepimiz biliyoruz Atlantis, üçüncü Lemurya öyle gidiyor. Bu varlıklar Işığı manipüle ediyorlardı. Şimdi biz, Aryan ırkının son aşamasına yaklaşmışlar olarak kendimizi aradan çekelim, benim değil O’nun iradesi olsun şemsiyesinin altında yağmurdan korunuyoruz.
Bu çocuğun abisine ya da annesine söylemesi gibi değil mi? Sen büyüyeceksin, aradan çekileceğin doğru zaten aradan çekilmezde kendi istediğini yaparsan sol ele doğru gidersin. Burada eksik olan şey, tepkinin üretildiği şey şu “Aradan çekiliyorsun, yukarının iradesi olsun diyorsun ancak iradeyi nasıl uyguluyorsun?” İşte burada boşluk var. İradenin ne olduğunu çalışmazsan bu lafın etkisi görünmeyene nasıl yardım eder acaba?
Doğanın yani, görünen Tanrı’nın arkasında, kısaca yaratımın arkasında yasalar var, kanunlar var, ışık bu kanunlara göre akıyor, form alıyor, değişiyor. Biz, bunları kullanmayı bilmiyoruz ve kendimizi aradan çekiyoruz, peki bunu yapıyorsun ama hangi kanunla Tanrı’nın yaratımına destek oluyorsun? İnsanın yeri Tanrı’nın yanı diye geçmiyor mu Kutsal yazılarda? İnsan birimleri yönetici olmak, hiyerarşideki yerlerinin almak için yetiştiriliyor. Neden bu mavi gezegen okulundayız? Kendimizi aradan çıkarmak ve kanunları bilmeyip, sen gel yap demek için mi yoksa kendimizi aradan çıkarıp, kanunları, yasaları onun iradesi için uygulamak mı?
İşte bu insan gelişiminin iki ucu. Birinde mistisizm var diğerinde aklın alevleri var. Pasif bir insan ırkı, yaratıma dahil olmayan bir insan ırkının gelişmesini istememek sanırım ortak bir anlayış değil. Sen ışığa talimat vermezsen ya da ışığı anın ihtiyacına göre yönlendirmezsen, bunu sevgi ve yüksek akılla yapmazsan kim yapacak? Her şeyi Dünya Rabbi mi gelip yapacak? Eğer o yaparsa biz nasıl gelişeceğiz? Bizden önceki uygarlıkların ışığa nasıl talimat verdiği çok açık değil mi? Mısır var en yakınımızda, orada ışığı şekilden şekle soktular. Şimdi biz maddeye indik ve buradan çıkıştayız. Çıkış için elimizde sağlam iplerin olması gerekiyor. Ben aradan çıkayım dersek, yerine koyacağımız şey yüksek aklın alevi olmalıdır. Bir önceki dönemin realitesiyle, suyla, adanmışlıkla, kendini aradan çekme olmamalıdır. Bu dönemin altın buzağını ne zaman göreceğiz acaba?
Gelişmiş insan psişesinin, daha da gelişmesi, yaratımın yasalarını öğrenmesi gerekiyor. Ancak bunu yapmak çok zor. Nerede bu yasalar? Gizlide duruyor, biz gizlidekinin almayalım, uğraşmayalım – çünkü bu bir yerde objektif spiritüel bilimdir ve subjektif adanmışlık realitesi içinde yorumladığımız yol, yolculuklar, Tanrı ve yaratılış değildir- bunun yerine yorumlamayalım ve konu daha da subjektif hale gelsin.
Hiyerarşi insanlık ailesini korur, Hiyerarşiyi de Dünya Rabbi ve onun yüksek inisiyeleri korur. Dünya Rabbi ve onun yüksek inisiyelerini de daha yüksekteki yüce varlıklar korur. Ancak kimsenin başkasını işini gelip senin yerine yaptığını sanmıyorum. Hiyerarşiden, melek krallığından ve diğer yardımcılardan destek alabilirsiniz ancak her şey sizin gelişmeniz için verilmiş durumda. Böyle bir durumda kendini aradan nasıl çıkarabilirsin? Yasaları öğren, objektif bilimine çalış, konuyu duygularla ferdi anlayışlarla kişiselleştirme, kaynak-referans belli, hiyerarşi dağıtımını yapmış. Diğer türlü illüzyon içinde, gizemler olarak tanımladığın pratikler içinde ışığın farklı seviyelerini manipüle etmiş oluyorsun bunu da büyük iyiliğe bağlıyorsun? Sürekli boyama kalemleriyle oynayan çocuklar gibi. Ateş nerede dostlar?
Pratik okültizmdeki dostlar elinde gizemler tuttuğu doğrudur, kıymetlidir ortada büyük emekler vardır. Ustalar, ehli olanlar, yogiler, yoginler, Lamalar, Rinpoçeler, Tulkular, büyük ruhların enkarnasyonları kısaca realitenin farklı hallerindeki uygulayıcıların çatıları hiyerarşi ve Dünya Rabbi olması dünya insanlığını nasılda geliştirirdi? Yine de öyledir bir yerde, ben burada da görünür olmasından bahsediyorum. Bütün bu bilgimizle eğer beyaz olanı ve karanlık olanı tanımlayamıyorsak ve karanlık olanla, insanlığın/dünyanın aydınlanması için savaşmıyorsak bilginin, tecrübelerin ne anlamı var?
Öğretiler içinde farklı farklı tanımlar yer almış olabilir ancak onlar birbirlerini anlarlar. Steiner’ın Ahriman, Lusifer dediği güçler, diğer taraflarda karanlık kardeşlik olarak anılabilir. Önemli olan bunlarla mücadele yönetimidir. Sonunda inisiyenin hedefi buradaki bahçeyi inşa etmektir. Dünya Rabbinin planı altında çalışmak, o plana hizmet etmektedir. Bu şu an çok büyük gibi görünse de, zaman içinde planı içinizde hissettiğiniz ölçüde, ki bu bir süre sonra objektif hale gelecektir, o planlarla bağlantılı Üstatları tanıdıkça, onların Işınlarını ve Aşramlarını anladıkça netleşecektir.
Şu anda maddenin en derin yerindeyiz ve buradan çıkıyoruz. 1875 ve 1950 arasındaki ezoterik/okült dağıtım bize gerekli olanı verirken bunların bütünleşmesiyle devam edelim. Işık, bizden talimat almak, irade uygulayıcısı insan ünitelerine cevap vermek üzerine kendi hazırlığı içindedir. Bunu tesirini aldığımız Yedinci Işında görmekteyiz, eterik doğa krallığı buna hazırlanırken insanlık ailesi ilkokul seviyesinde kalmaktadır. Çünkü ya kendini aradan çıkarır ya duygusal moda girer ya Tanrı ile kavuşmak ister ya ona bakıp hallenir, ya erimek ister, yok olmak ister … Ancak çok az kişi, ona, onun planına ortak olmak, onun yaratımını güçlendirmek ister. Bunun için yasalarını, akışın, kompleksin nasıl işlediğini görmemiz, çalışmamız kısaca inisiye olmamız gerekir.
Master DK’nın 1919-1950 arasında Alice A. Bailey ile çalışmasından bizlere kalan çok kıymetli eserler vardır. Bilgi, referans oradadır. Oradaki ışığı görenler burada çalışmaktadır.
Malatya’da bulunan İnönü Üniversitesi tarafından düzenlenen, İletişim Fakültesi ile Sinema Topluluğu tarafından organize edilen İnönü Üniversitesi Uluslararası Kısa Film Festivali, 13. yılında çalışmalarına başladı. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü’nün destekleriyle gerçekleştirilen festival bu yıl, 26-28 Ekim 2021 tarihleri arasında izleyicilerle buluşacak.
Kısa bir süre içerisinde sinemaseverlerle buluşma heyecanı yaşayacak olan İnönü Üniversitesi Uluslararası Kısa Film Festivali; genç sinemacıları desteklemeyi ve sinema kültürüne katkı sunmayı amaçlıyor. Festival kapsamında Ulusal ve uluslararası belgesel ile kurmaca film dallarında yarışmalar düzenlenmesi planlanıyor. Yarışmalarda toplam 20 bin TL para ödülü dağıtmayı hedefleyen festival; Ulusal kategoride birinci filme 5 bin, ikinciye 3 bin, üçüncüye ise 2 bin Türk Lirası para ödülü verecek.
Ayrıca festival kapsamında özel bir ödül de sunulacak. 19 Ağustos 2021 tarihinde aramızdan ayrılan İnönü Üniversitesi Kısa Film Festivali kurucularından Prof. Dr. Kadir Beycioğlu anısına da bir filme de “Kadir Beycioğlu Özel Ödülü” verilecek. Festivale kısa filmleriyle katılmak isteyen yönetmenler, 15 Ekim 2021 tarihine kadar başvuruda bulunabilecek. Festival hakkında daha fazla detaylı bilgiye ve başvuru formuna http://www.inonu.edu.tr/festival adresinden ulaşılabiliyor.
Bu yıl benim için de mesleki açıdan büyük bir motivasyonla sezonu açmamı sağlayan Başka Sinema Ayvalık Film Festivali, dördüncü yılında izleyicisiyle buluştu. Büyük bir heyecanla başlayan ve aynı heyecanla gelecek sene de buluşacağımızı bilerek sonuna geldiğimiz festival hakkında geldik ikinci yazıma… İlk yazım“Özlem giderten sinema coşkusu: Başka Sinema Ayvalık Film Festivali”nde festivalden canlı canlı yaşadıklarımı yazmış, izlediğim filmlerden bahsetmiş ve Ayvalık’ta gezdiğim yerlerden notları sunmuştum. Bu yazımda ise festivalin son günlerindeki gözlemlerimi, izlediğim diğer filmleri, Ayvalık’ın gözde mekanı Cunda Adası’nda gezdiğim yerleri yazdım. Ayrıca yazının finalinde, festivalin direktörü Azize Tan ile bir röportaj gerçekleştirirken, festivalin son gününde ufak bir değerlendirme yaptık.
Festival, Ayvalık’ta dikkat çekti!
Ayvalık halkı, festivale sahip çıkmış ve özlemiş bir görüntü çizdi her şeyden önce. Çünkü her üç gösterim alanında da salonlar doluydu ve herkes merak içinde festival alanlarındaydı. Mesela Ayvalık sokaklarını gezmeye çıktığım bir gün; yakamda festival kartımı gören her esnaf, halk ve turist, festival hakkında benden bilgi almaya çalıştı. Demek ki herkes bu festivalin farkında ve Ayvalık kentinin bir anda dolmasına da çok sevindiklerini belli ediyorlar. Festivalin geçen yıl kullanılan mekanlarından olan “Sanat Fabrikası” da, bu yıl açık hava gösterimlerinin olduğu saatlerde fırtına olması nedeniyle yeniden kullanıldı. Ayvalık’ın önemli mekanlarından bir tanesi olan yerde “Dirlik Düzenlik” filmi izledim ve keyifli vakit geçirdim. Vural Sineması’nda film izlemek, muazzamdı. Ayrıca açıkhavada Amfitiyatro’da film izlemek müthiş bir deneyimdi.
Festival kapsamında yapılan “Süheyla Doğan ile İklim Krizi, Ekoloji ve Kadın Olmak” adlı söyleşiye de katıldım. Birbirlerinden farklı gibi görünseler de dertleri çok yakın olan konular üzerine konuşulan söyleşide, gündem maddesi Kaz Dağları’nda yaşanan ağaç katliamı oldu. Bu durumun iklim krizini de bir anda hatırlattığı gerçeğiyle yüzleşirken, aslında bu sayede yeniden gündeme gelen ‘ekofeminizm’ konusu da dikkat çekti.
“Beni Sevenler Listesi” filminden yönetmen Emre Erdoğdu ve oyuncu Hayal Köseoğlu’ndan görüşler
“Beni Sevenler Listesi” filminin yönetmeni Emre Erdoğdu: “Sevgili Azize ve ekibi çok güzel bir festival hazırlamıştı. İlk yılında da bu festival gelmiştim ve festivalin o akademik yanını gördüğümde çok hayran kalmıştım. Sektörden bu festival sayesinde tanışmış olduğum çok güzel insanlar var, o yüzden de yer ayrı. Bu yıl “Beni Sevenler Listesi” filminin gösterimi hava nedeniyle sinema salonunda yapıldı ve filmin sinema salonundaki ilk gösterimi burada olmuş oldu. Bu yıl çok verimli bir Ayvalık Film Festivali geçirmiş olduk.” dedi.
Bu yıl festivalde rol aldığı hem “Beni Sevenler Listesi” hem de “Bir Nefes Daha” filmleriyle bulunan oyuncu Hayal Köseoğlu: “Bana hem tatil hem de sinema zevki yaşattı Ayvalık Film Festivali. İki film ekibiyle de bir arada olmayı çok özlediğimi fark ettim festival sayesinde. Festival kapsamında “Beni Sevenler Listesi” filmini de ilk defa sinemada izlemiş oldum, her zaman açık havada izlemiştim ama sinema salonunda izlemek ilginç bir deneyim oldu. Benim için şahane geçen bir festivaldi.” dedi.
Hangi filmler izlendi?
Buz gibi bir film hissi, Cannes Film Festivali’nde prömiyer yapan Memoria filminde yer almakta. Apichatpong Weerasethakul’un yönetip kaleme aldığı film, sürekli sesler duyan ve Kolombiya’ya kardeşini ziyaret için giden Jessica adlı bir kadını anlatıyor. Bu sesin peşine giden Jessica karakterinin yaşadıklarını izlediğimiz film, rüyalardaki metafor çözümlemeye çalışan ve gaipten gelen sesler konusunda tezat bir sessizlik koyarak türevlerinde fark atacak bir dilin peşine düşüyor. Bir anlamda birçok ruhun birbirlerine geçerek Jessica’da vücut bulduğu hissini anlamak güzel bir deneyimdi. Fakat filmi anlamak hakikaten zor, çünkü birkaç kez daha izlemeniz gereken ve deneyimlemesi zor filmlerden bir tanesi aslında Memoria… İkonik olmayan görüntüleriyle hafızaları zorlayan ve ses deneyimi konusunda kulakların pür dikkat olması gereken Memoria, başarılı sinematografisiyle de değerini ortaya koyuyor. Tilda Swinton’un karaktere karşı inançlı bir performans sergilediğini görebilmek mümkün. Filmi tek başına sırtlıyor bile diyebiliriz.
Zürcher kardeşlerin yeni filmi Örümcek ve Kız, bir taşına hikayesi üzerinden insan ilişkilerini ve arzular evreninde ilginç bir yolculuğa çıkarıyor. Örümcek imgesini içinde bolca yayan film, şarabı da özümseyerek farklı bir tat yakalama çabasında. Mimari çizimleri de bünyesine katarak aslında dil inşasına farklılık katan film, bir süre sonra süresinin uzadığı hissine kapılmamızla bir anda hızını düşürüyor. İnsan iletişimi üzerine metotlar ve inceleme zamanı sunan film, samimi duygular peşine düşüyor. Film, Henriette Confurius’un güçlü oyunculuk performansıyla öne çıkıyor.
Berlin Film Festivali’nden ‘Altın Ayı’ ödülüyle dönen Kaçık Porno filmi, Radu jube’un yönetmenliğiyle karşımıza çıkıyor. Film izleyicide üç bambaşka duygu bırakıyor, benim hissim öyle en azından. Korkunç, sarkastik ve şaşırtıcı hisler… Bir kadının gündelik hayatına odaklandığımızı düşündüğümüz film, bir süre sonra ilginç olaylar silsilesine sürüklüyor izleyeni. Başlangıcını adeta ‘porno film’ olarak başlatan ve bir süre boyunca cinsel ilişki izleten film, izleyicinin algılarıyla oynuyor. Filmin orta bölümü, toplumsal sorunlar ve tarihi olayların dolduğu bir halle ilginç bir anlatı sunuyor. Ki bu sahnelerdeki birçok olay, filmin gereksiz yere uzatıldığını anlatıyor. Final bloğu ise tamamen vicdan ve akıllara oynuyor: ‘Bir öğretmenin ayyuka çıkan cinsel ilişki kaydı, onu sorgulamaya yeter mi?’ Peki bir öğretmenin eşiyle yaşadıkları kimi ilgilendirir? Videoya yorum yapmak o velilere düşer mi? İşte bu tarz vicdanı sorgularla filmi bir şekilde farkını koyuyor. Üç farklı final ise, izleyeni tatmin edebiliyor mu biraz muallak kalıyor bende…
İlk filmi ‘Toz Ruhu’nun bendeki yeri ayrı olan başarılı yönetmen Nesimi Yetik, ikinci filmi Dirlik Düzenlik ile karşımıza çıktı. Aile çatışmasının düzensizliği üzerine bir aşk şiiri tadında olan film, bir çok konuyu bünyesinde işleyerek farklı bir sinema dili yakalıyor. Film; kardeşlik ilişkisi, anne-kız ilişkisi ve bunun üzerinden toplumsal sorunlara da göndermeleri de bulunan ironik bir düzen içeriyor. Anne Dudu’nun evlenme kararı konusunda cesur hali, ancak kızlarının bu denli olmayışı durumu da dikkat çekici durmakta. Hepimizin içinde bir Hicran var aslında; kendini kanıtlama çabası içerisinde olan, karşısından nefret görmüş birine saldırma hali ve ailesini istemese de bir yandan onlardan kopmak istememesi durumu… Karakterler oldukça empati kurulası bir şekilde yazılmış. Asiye Dinçsoy, muhteşem bir performansla filmde yer alıyor. Betül Esener ise güçlü performansıyla adeta yeni dönem oyuncuları kervanına katıldığını bu filmle kanıtlıyor. Dinçsoy ve Esener, muhteşem oyunculuklarıyla birbirilerine bağlanıyorlar adeta. Dudu Yetik’in de tatlı bir tat bırakan, içten ve hayattan bir performansla filmde yer alması çok cesurca bir hareket. Yetik’in performansı, Pelin Esmer’in “11’e 10 Kala” filminde Esmer’in amcası Mithat Esmer’e verdiği gerçekçi rol performansını hatırlatıyor. Bu durum filme, bir yandan da gerçeklik hissi ve belgesel tadı da bırakıyor…
Çağıl Bocut’un ilk uzun metrajlı filmi olma özelliği taşıyan ve oyuncu kadrosunun yanı sıra hikayesiyle de dikkat çeken Sardunya filmi, Anlık kararların ve eş geçmelerin hayatta nasıl etkiler yaratabileceği üzerine bir düşünme seansı sunuyor. Bir ilk filme göre başarılı ve teknik anlamda da süre geçtikçe iyi hale gelen bir film izliyoruz aslında. Git gide sarsıcı bir hal alan ve bir anda kriminalleşme yoluna giden bir hikayeye vardığımızda, aslında ne kadar didaktik ilerlemiş bir senaryoyu izlediğiniz fark ediyorsunuz. Bu hikayenin bazı kısımlarının gerçek hikayeden alıntı olduğunu öğrenmemiz ise, şok etkisi yaşatıyor. Performansıyla ödül alan genç oyuncu İlayda Elhih, güçlü bir genç kız portresi çizerek başarılı bir performans sergiliyor. Ali Seçkiner Alıcı’nın güçlü performansı filme hücre hücre yayılırken, Ahsen Eroğlu’nun filme kattığı renk fark edilesi tatta. Ayrıca Evren Duyal dikkat çekici performansı da dikkat çekerken, filmin bir sahnesinde yer alan ve bir önceki filmi ‘Hemşire’ ye gönderdiği selam da fark edilmedi değil…
Cunda Adası, Ayvalık’ın ‘zümrüt taşı’ değerinde bir mekanı…
Festival devam ederken verdiğim kısa molada, Ayvalık’ın önemli bölgesi olan Cunda Adası’nı da gezme şansını buldum. Tüm teknelerin sırayla dizili olduğu bir sahil ve sahilde bulunan cıvıl cıvıl mekanlar selamları beni ilk olarak. Daha sonrasında ise ara sokakta bulunan hediyelik eşya dükkanlarına daldım, tabii ki magnetlerimi burada buldum. Ve arka sokaklarda bulunan Rum evlerine daldım; birçoğunda doğal yaşam devam ederken, birçoğunda ise terk edilmişlik hissi hakimdi. Ama her bir sokak fotoğrafik ve gezmelikti… Ara sokakları dolduran meyhaneler, lor tatlıcıları ve şarap evlerini geçtikten sonra ise, yokuşa doğru yürümece devam etti.
Aradaki otelleri geçtikten sonra, karşınıza Rahmi Koç Müzesi çıkıyor. Aslında burası eskiden bir kilise imiş ve Rahmi Koç tarafından harabe olmaktan kurtarılarak müzeye çevrilmiş. Müzede ufak bir tarih kokusu aldıktan sonra, yokuş yukarı yürümeye devam ediyorsunuz. Bir süre sonra bir yol ayrımı çıkıyor. İlk yolda Sevim Ve Necdet Kent Kütüphanesine çıkıyorsunuz. Bin bir çeşit kitaba ulaşabildiğiniz kütüphane, bolca fotoğraflık alan da bulunuyor. Bir yandan şirin kafesinde de Cunda manzarası izleyebilme şansına sahipsiniz. İkinci yol ise, tarihi yel değirmenine çıkıyor. Bolca fotoğraf çekebileceğiniz alan, aslında Rahmi Koç’ın evi olarak da biliniyor. Adanın biraz daha ilerisinde bulunan ve denize de girebileceğiniz Mola Beach Cunda, keyifli dakikalar yaşatıyor. Festival ekibiyle keşfettiğimiz ve mini bir kokteylle tattığımız mekan, herkese tavsiyedir. Kısacası Cunda adası, bol gezme yerine sahip ve keyifli vakit geçirebileceğiniz bir merkez olarak dikkat çekiyor…
Azize Tan: “Genç bir festival olduğumuzu her zaman söylüyoruz”
Bu yılki festivalin kendilerini çok mutlu ettiklerini belirten Başka Sinema Ayvalık Film Festivali DirektörüAzize Tan: “İtiraf etmek gerekirse, bu yıl festivali yapmak çok zor oldu. Biz genç bir festival olduğumuzu her zaman söylüyoruz. Bu yıl dördüncü yaşımız ve ilk iki yılımız pandemisiz herkesin bir arada olduğu festivaller olarak geçti. Üçüncü yılımızda pandemiden ötürü online bir festival yaptık. Bu yıl festivali fiziki yapabilmek bizim için çok önemliydi, çünkü Ayvalık gibi bir yerde festivali çevrimiçi yapmanın bir anlamı yok. Gelen konuklar anlıyor aslında burada nasıl bir festival yapıldığını ve bu festivali ‘festival’ yapan en önemli şeylerden birisi Ayvalık çünkü. Altı tane filmi kapsayan çevrimiçi gösterimimizin yanı sıra, her sene verdiğimiz “KAV Yılın Yönetmeni” ödülümüzü de verdik üçüncü yıl. Aslında bunu yaparken ‘hala devam ediyoruz, biz buradayız’ mesajını vermeyi amaçladık. Ayrıca İstanbul Film Festivali ile de bunu yaparak bir festival dayanışması içerisinde girdik. Ama önceliğimiz bu festivali fiziki olarak devam ettirebilmekti, o yüzen bu yıl festivali bu coşkuyla yapabildiğimiz için çok mutluyuz.” dedi.
Konukların festivalden çok memnun olduğu konusunda geri bildirimler aldıklarını belirten Tan, Ayvalıklı izleyicilerden de olumlu dönüş aldıklarını söyledi. Festival kapsamında öğrencilerle bir atölye programı yaptıklarını da söyleyen Tan: “Festivali atölye programında çalışan gönüllü öğrencilerimizle beraber yapıyoruz. Bu hem onlar açısından hem de bizim açımızdan çok iki bir durum oldu. Pandemi nedeniyle bu yıl festivalimizin ölçeğini küçültmek durumunda kaldık. Bir mekanımız daha az olurken, filmlerimiz biraz daha az ve konuklarımız da sınırlı oldu bu nedenle. Karantina kuralları nedeniyle uluslararası konuk davet edemedik bu yıl, ama buna rağmen dolu dolu bir festival geçirdik. Ancak festivalin kısa bir zaman içerisinde sağlam bir temele oturduğunu görürken, izleyicisi tarafından da benimsendiğini keşfettik. Hem sinema sektörünün hem de izleyicinin beğenisini kazanarak bir anlamda testi geçti festivalimiz.” dedi.
Ayvalık’taki izleyicinin de bir yıllık aranın ardından festivali özlediğini hissetiklerini belirten Azize Tan, festival mekanları olan Amfitiyatro ve Vural Sineması’nın izleyicilerle dolu olmasının herkesi çok mutlu ettiğini söyledi. Festivale gele konuklardan da ilginç geri bildirim aldıklarını söyleyen Tan[H1] : “Ayvalık esnafının da festivale meraklı olduğunu gördük. Konuklarımız kenti gezerken, yakalarında bulunan festival kartı sayesinde esnafında halkında çok ilgili ve mutlu olduğunu böylece anlamış olduk. Biz burada herkesin kendini iyi hissettiği, sinema seyrettiği, konuştuğu, bir araya geldiği bir ortam yaratmaya çalıştık ve amacımıza ulaştığımızı gördük. Festival kapsamında öğrencilere ve çocuklara da alan açmaya çalıştık. Çocuklar için gösterdiğimiz bir film oldu ve çocukların ağaçların üstüne çıkmış bir şekilde film izlediği halleri gördük.” dedi.
Festival kapsamında filmleri yarıştırmadıklarını söyleyen Tan, sinemaya destek olması açısından Kariyo-Ababay Vakfı tarafından bir yönetmen ödül verildiğini belirtti. Dördüncü kez verilen “KAV Yılın Yönetmeni” ödülünün bu yıl Fikret Reyhan’ın alması konusunda ise Tan, bu ödülün Türkiye’de güvenilir ve prestijli bir ödül haline geldiğini söyledi. Bir danışma kurulu tarafından ödülün verildiğini söyleyen Tan: “Kurul, 3 film yönetmenini Kariyo-Ababay Vakfı’na önerdi. Vakıf da bu yıl “Çatlak” filminin yönetmeni Fikret Reyhan’ı bu ödüle değer buldu. Benim için de “Çatlak” filmi bu yılın; hem senaryosu, yönetimi ve ansambl oyuncu kadrosuyla beraber çok sevdiğim filmlerden bir tanesi oldu. Oyuncu kadrosundan bir kişiyi çıkarsak domino taşı gibi dağılacak hissi var ve her biri birer dişli bir makinanın parçası gibi önemleri eşit derecede. Fikret Reyhan’ın ödül almasına çok sevindim ve kendisi, üçüncü filminin çekimleri esnasında festivale gelerek ödülünü aldı. Bu ödül çekimler esnasında onlara hem motivasyon oldu, hem de festivalse filmi olan diğer yönetmenlere de ilham kaynağı oldu bu durum.” dedi. Son olarak bu yılki festivali çok mutlu bir şekilde geçirdiklerini söyleyen Azize Tan: “Her şeye rağmen bir şeyler yapabildiğimizi gördük festival sayesinde ve hepimizin benzer düşünceleri, dertleri ve kaygıları olduğunu hissettik. Ama bir araya gelince bunların azaldığını ve bir şeyleri yapabilme ihtimalimizin her zamankinden fazla olduğunu hissettik hep beraber.” dedi.
Ne demek istemişti? Irmağın kıyısında yürüyorduk. Buzların çözüldüğü, kıyıda köşede kalmış kristallerin üzerinde güneşin dansa benzer ışıltılar saçarak bize eşlik ettiği, serin sayılabilecek bir akşamüstüydü. Neredeyse günlerdir evden dışarıya çıkmamıştım. Mitler ve efsaneler üstüne çalışıyordum.
Kalın perdelerinden güneş sızmayan evimden çıktığımdan beri soluduğum temiz hava, ciğerlerimde, parlak ışık gözlerimde, bir bayram etkisi yaratmıştı. Bir şeyler daha söylemesini bekledim. Devetüyü kabanının yakasını kaldırıp ellerini cebine soktu. Sanki biraz önce zamanla ilgili o cümleyi eden kendisi değilmiş gibi çitlerin gerisindeki sürüye bakıyordu.
Buraya daha önce gelmemiştim. Bir yere kadar arabayla gelmiş sonra koyu gövdeleriyle göğe doğru yükselen ağaçların arasındaki bir patikadan geçmiş ve nehir boyuna çıkmıştık. Nehre eşlik eden toprak, dar bir yolda; ikimiz de aynı anda, aynı hızda, aynı uzunlukta adımlarla yürüyorduk. Bu uyuma dikkatimi verip üstüne bir şeyler söyleyecekken aramızda oluşan eşzamanlılık da bozulmaya başladı. Demek ki, içimde bu uyuma dikkatini veren güçle bu uyumun devamına engel olan güç aynıydı. Belki zamanın esnemesiyle ilgili söylediklerini duymazlıktan gelip bundan bahsetmeliydim. Oysa konuşacak bile halim kalmamıştı. Ayaklarımın altı o kadar zaman evden çıkmadıktan sonra bu kadar uzun bir süre yürümeye isyan eder gibi zonkluyordu. Bu durumda en iyisi biraz dinlenmeyi önermek olacaktı. Bir bank görünce, “Şurada biraz oturalım mı?” diye sordum.
Sadece başıyla onayladı. Keşke zamanın esnemesini de böyle tek bir hareketle anlatabilseydi. Ayaklarımı uzatınca rahatladım. Güneş ağaçların arkasına çekilmişti. Gölgeleri ve nehrin suyunu hafifçe okşayan ayaz, serinliğini iyiden iyiye hissettiriyordu.
“Ne yani! Zamanın uykusu mu gelmiş? Esnediğine bakılırsa bir de ninni istiyor galiba!”
Gülümseyerek baktı. “Tek bildiğim zamanın esnemiş olduğu,” dedikten sonra saati sordu. Saati sorarkenki gülümsemesi nedense ensemden içime sızan havadan bile daha ürpertici geldi.
Yola çıktığımızdan beri iki saat geçmiş olmalıydı. Telefonumu çıkarınca gördüğüm rakamlarla hayrete düştüm. Sadece kırk beş dakika geçmişti. Bu nasıl olabilirdi? Zamanın esnediğini söylerken bildiği bir şey mi vardı? Hayretle gözleri nehrin sularına dalıp çıkan karabataktan başka bir şeyi görmeyen arkadaşıma baktım.
“Şu zamanın esnemesi meselesini biraz açsana.”
Yine o ürpertici gülümseme yayıldı yüzüne ama en azından bu sefer sessizlik uzun sürmedi. Hafifçe bıyığını okşarken, “ne olduğunu bilmiyorsun ama benim bunu anladığıma eminsin, öyle mi?” dedi. Büyük bir hevesle beklediğim cevap yerine sadece bana yönelen bir soru bulmuştum. Hoşnutsuzluğumu belli eden bazı sesler çıkararak hayıflandım. Aklımdan görüşmeyeli kendini Sokrates sanmaya başladı herhalde diye geçti bile. Yerden elips şeklinde hafif taşlar topladım ve onları suda sektirmek için yanından kalktım. Birkaç denemeden sonra vazgeçtim. Daha kararlı bir sesle, “Zamanın esnediğini söyleyen sensin. Ben de saate bakınca bunun doğru olduğunu anladım. Şimdi bana neler olduğunu anlatmak ister misin?” diye sordum.
“Peki.” dedi. “Sana uzun süredir söylemek istiyordum. Senin bunları duymak için hazır olup olmadığınındansa emin değildim. Kimseye hazır olmadığı bir bilgiyi veremezsin ama madem cevabı duymayı bu kadar çok istiyorsun söyleyeyim. Ben bir zaman ustasıyım.”
Hayretle ona döndüm. “Zaman ustası mı?” diye haykırdım.
En yakın dostumun bilmediğim doğaüstü güçleri vardı ve ben bunu şimdi duyuyordum. İçime kaygı, hayranlık, kıskançlık benzeri duygular üşüştü. Onu, hissettirmemeye çalıştığım yeni bir dikkatle süzmeye başladım. Hayır, görüşmediğimiz günlerde onda değişen hiçbir şey olmamıştı. Her zamanki gibiydi. Gözlüğü burnunun ortasında bir yerlerde, alnında heyecanlandığında kabaran damarı belli belirsiz şakaklarına doğru uzanan, saçları aynı uzunlukta, belirsiz kıvrımlarla kulaklarının arkasına tutturulmuş, birkaç perçemi yüzüne dökülmüş, bacak bacak üstüne atmış oturuyordu. Belli ki zaman ustası olmak onu zerre değiştiştirmemişti. Belki benim bile ilk anda fark etmediğim bir şeyler vardı.
Şaşkınlığım geçen dakikalarla azalacağına gittikçe artığından, onu silkeleyip sarsmak, bana her şeyi anlatması için çılgınca sözler söylemek isteği duymaya başladım. Bu isteği, dizginlemek ya da bir şeyler söylemek arasındaki kararsızlığımı, “Demek öyle! Bilmediğim başka şeyler de var mı? Sen bir zaman ustasısın ve bunu bana şimdi mi söylüyorsun?” diyerek yendim.
“Hey sakin ol.” diye konuşmaya başladı. Nasıl sakin olabileceğime dair en ufak bir fikrim yoktu. Belirsiz bir kırgınlık yüzümü yaladı. Böyle bir şeyi heyecanla karşılamayıp da ne yapacaktım?
“Aslında her şey çok basit.” diye söze başladı. “Uzun süredir evden dışarıya çıkmamıştın. Bu nedenle yaptığımız bu tempolu yürüyüşte çok zaman geçtiğini düşünmen gayet doğaldı. Saatine hiç bakmayınca, olmayan bir kavram uydurup seni kandırdım. Tamam mı? Senin olmayan bir şeye neredeyse içgüdüsel olarak, hiç sorgulamadan, inanmaya hazır olarak atlaman beni biraz şaşırttı. Öyle ki, daha fazla uzatırsam seni aksine ikna edemeyeceğimden bile korktum. Bu kadar kolay olacağını düşünmemiştim. İşin aslı daha fazlasını uydurmam da mümkün değildi. Kızmadın ya?” dedi.
Şimdi gülümsemesinin beni neden ürperttiğini anlamıştım. Dudakları gamzelerine doğru çekilirken, küçük yemlerle kafese çekilen zavallı bir kuşun avcısının hissettiği tadı alıyor olmalıydı. Açık söylemeliyim ki bozulmuştum. Oysa şimdi, uzun yıllara dayanan dostluğumuza bakınca onun gerçekten bir zaman ustası olduğunu düşünüyorum. Benim gibi pek çok kişi, oltasına taktığı yemlere kapılmıştır ve o hepimizi sözlerinin oltasından çekip avucuna almış sonra da canhıraş kuyruk sallayıp tuhaf tuhaf ağzını açıp kaparken denize atmıştır.
Ne zaman, bir cerrah titizliğiyle saçtığı oltalara kapılanlarla ilgili bir şeyler anlatsam kahkahalarla güler. O zaman, bunların hepsini içinde sakladığını ve hatırladığını anlarım. Diğer yandan o hiçbir zaman bunlardan bahseden olmaz.