Ana Sayfa Blog Sayfa 346

Kendi iklimine, nehrine ve bulut oluşumlarına sahip dünyanın en büyük mağarası: Hang Son Doong

1

Vietnam‘daki kendi iklimine, nehrine ve hatta kendi bulut oluşumlarına sahip Hang Son Doong mağarası, dünyanın en büyük mağarasıdır. Vietnam’ın Quang Binh eyaletindeki Phong Nha-Ke Bang Ulusal Parkı‘nda bulunmaktadır. 8.8 mil uzunluğunda, kendi nehir ve ormanına sahip bu mağara, şimdiye kadar bulunan en muhteşem doğal oluşumlardan biridir. Mağara, içerisine 40 katlı bir gökdelen sığabilecek kadar büyük.

Mağara ilk olarak 1990 yılında ormandaki fırtınadan saklanacak bir yer bulmaya çalışan ve yerli bir çiftçi olan Ho Khanh tarafından keşfedildi ve bulgularını İngiliz Mağaracılık Araştırmaları Derneği‘ne bildirdi.

İngiliz Mağaracılık Araştırmaları Derneği mağarayı araştırmaya başlamış ve 2010 yılında dünyanın en büyük mağarası olduğunu ortaya çıkarmıştır. Mağara, 2-5 milyon yıl önce nehir suyunun, dağın altındaki kalkeri eritmesiyle oluşmuştur. Çeviride, “Son Doong” ismi “dağ nehri mağarası” anlamına gelir.

Son Doong ilk kez 2013 yılında halka açılmıştır. Oxalis Adventure, Son Doong turistlerini almaya izin verilen ilk ve tek turdur, seferleri de beş gün sürmektedir. Ağustos ayından sonra mağarayı ulaşılmaz hâle getiren ağır yağmurlar nedeniyle Şubat ayından Ağustos ayına kadar haftada bir kez geziler düzenlenmektedir.

Son Doong sadece çok büyük olduğu için benzersiz değildir. Aynı zamanda benzersiz bir eko-sisteme ve kendi yerel hava durum sistemine sahiptir. Mağarada dolinler olarak bilinen açıklıklar oluşur ve bunların içerisinde yeşillik yetişir. Yıllar önce, mağaranın bazı kısımları çökmüş ve güneş ışığının girmesine ve bitki örtüsünün büyümesine imkân vermiştir. Maymunlar ve uçan tilkiler burada yaşarlar. Bilim adamları, daha önce hiç görülmemiş olan Son Doong’un şelalelerinin çevresindeki bitki türlerini keşfederler.

Quang Binh eyaleti, ülkenin en fakir bölgelerinden biridir. Bölgedeki köylüler artık turizme odaklanmayı yeni bir fırsat olarak görüyorlar. Bu nedenle Phong Nha köyü, hızla Güneydoğu Asya’nın macera başkenti haline geliyor.

Kaynak: outdoorrevival

Yeryüzünün kurtuluş mücadelesini konu edinen ekolojik bir roman: Yeryüzünde Sesler

1


“Bir ses yankılanıyor 

Kulaklar çınlıyor, alacakaranlıkta yüzler kıpırdıyor

Çıplaklar uyanıyor

Birleşerek çoğalıyorlar

Yeni dünya ilk adımını atıyor

Yeryüzünün kurtuluşu başlıyor”*

Özcan Doğan’ın Yeryüzünde Sesler romanında Yeryüzü Kurtuluş Hareketi’nin manifestosu bu cümlelerle başlıyor. Günümüz insanının aklını kaybetmiş ve çıldırmışlık düzeyine varan doğa talanına, yıkıma, insan ve hayvan sömürüsüne karşı verilen büyük mücadeleyi ve yeni bir insanlığın doğuşunu anlatıyor Yeryüzünde Sesler. Bir yandan kimsenin ölümüne sebep olmayan gizemli patlamalar olurken, bir yandan da nereden geldiği bilinmeyen çıplak insanlar ortaya çıkıyor. Zamanla çıplakların sayısı hızla çoğalıyor; her türden muhalif grup ve insanlardan teşekkül destekçileriyle birlikte Yeryüzü Kurtuluş Hareketi yüz binleri aşıyor (çıplakların nereden geldiğini ancak romanın sonuna doğru anlıyoruz). Bu, hiyerarşik olmayan, birbirinden bağımsız ve habersiz fakat aynı ilkeler etrafında oluşan hücresel örgütlülük ve eylemlilik tarzı devleti çaresiz bırakıyor. Hükümetin klasik terör söylemi ve propagandası, halkı ikna etmede yetersiz kalıyor. Patlamalarda kimsenin ölmemesi de bunda etkili oluyor tabii. YKH’nin hedefe oturttuğu sistemin tamamen ekolojik yaşama tehdit oluşturan yıkıcı faaliyetlerde bulunması ise eylemlerin meşruiyetini arttırıyor insanların gözünde.

Olaylar, ajitatif ve kasik sloganlardan oluşan tarzda değil, bir gazetecinin gözlemleriyle aktarılıyor. Roman, adım adım olayların nereye varacağını merak ettiren ve çok akıcı bir kurguyla ilerliyor. Eylemlerin doruğa tırmandığı anda başkanın bir süreliğine yurt dışına çıkması, örgütlülüğün otonomluğu ve yetkililerin söylemleri romanın Gezi’den etkilenerek yazıldığını düşündürtebilir, ama yazarın aslında romanı 2012 yılında kaleme aldığını biliyoruz.

Romanda Yeryüzü Kurtuluş Hareketi’nin yalnızca sabotaj eylemleriyle yetinmeyip kitleleri harekete geçirme kabiliyeti ve eğilimi önemle vurgulanıyor. Aksi takdirde kitleler kendi sorunları için harekete geçmeyip kendi adına yapıldığını düşündüğü eylemlerle bir rahatlama yaşamış olacaktı. Olayların fantastik ve polisiye bir harmanlamayla aktarılışı okur için çok keyifli bir roman ortaya çıkarmış. Roman aynı zamanda ekosabotajcı matematik profesörü Ted Kaczynski yani nam-ı diğer Unabomber ve ALF‘i (Hayvan Kurtuluş Cephesi) akla getiriyor.

Ekolojik tahribatın inanılmaz boyutlara ulaştığı ve toplumsal ekolojik bir yaşamın zorunlu hale geldiği bir dönemdeyiz artık. Bu distopik durumun ve çözüm arayışlarının edebiyata yansımaması düşünülemezdi elbette. Özcan Doğan’ın bu kaygılarla yazdığını düşündüğüm romanı, elinizden bırakmadan okumak isteyeceğiniz bir dil ve akıcılığa sahip, insanları yeryüzü mücadelesine çağıran bir eser. Güzel ve değişik bir tat. 

*Yeryüzünde Sesler – Özcan Doğan syf. 130 Nota Bene Yayınları 2017

Toplumsal şiddetin en zayıf halkası: Hayvanlar (Zülal Kalkandelen)

1
Hayvan Hakları İzleme Komitesi (HAKİM) tarafından geçen yıl açıklanan rapora göre, Türkiye’de yalnızca beş ay içinde hayvanlara yönelik en az 8 milyon 315 bin 234 yaşam hakkı ihlâli, 144 işkence, 155 terk etme ve 1 cinsel şiddet vakası yaşandı. Son aylarda medyaya yansıyan olayları düşünürsek, hayvanlara uygulanan şiddet artıyor mu? Hayvan hakları ihlâllerinde hukuki durum nedir? Hayvan hakları aktivistleri ne diyor? 

Kırıkkale’de Hüseyin Kâhya Parkı’nda zehirlenen güvercinler, Antalya’da yakılarak katledilen ve tecavüz edilen kediler, Isparta’da kulakları kesilen köpek… Sokak hayvanlarına şiddet uygulanmakla kalmıyor, zulüm görüntüleri sosyal medyada da paylaşılıp yayılıyor. Öte yandan, hayvanseverlere yönelik şiddet de giderek artıyor. Konuyla ilgili uzmanların ve aktivistlerin görüşleri doğrultusunda hayvan şiddetinin boyutlarını, hukuki, siyasi ve toplumsal durumu irdeledik.

‘Hayvana şiddette artış var’

Ardı ardına medyaya yansıyan hayvan hakları ihlalleri akıllara, “Hayvanlara yönelik şiddet giderek artıyor mu, yoksa sosyal medya nedeniyle daha çok mu haberdar oluyoruz” sorusunu getiriyor. İstanbul Barosu Hayvan Hakları Komisyonu’ndan Avukat Hülya Yalçın, özellikle genç kesimde hayvan şiddetine yönelim konusunda artış olduğu kanaatinde:

“16, 17, 18 yaşlarındakiler çeteleşip, toplum içinde gördükleri şiddeti uygulayabilecekleri en masum ve güçlerinin yeteceği en mağdur canlıya yöneltiyorlar. Bu nedenle artış var. Maalesef kadınlar da bu şiddete dahil. Bu yüzden çok üzgünüm. Toplumsal şiddetin ilk sarmalı, en zayıf halkası hayvanlardır ve hayvanlara uygulanan şiddeti engellemeden başta türlü şiddetlerle mücadele etmenin çok da yararlı olacağını düşünmüyorum. Hayvanlara yapılan işkence ve ihlâller, hayvan hakları savunucularının tepkisine neden olduğu için görünür hale geldi.”

‘Yakında en zor yaşam şartları hayvanlara düşecek’

Sosyal medyanın her anlamda her yerde görünürlüğü arttırdığını düşünen Bombalara Karşı Sofralar ekibinden, vegan hayvan hakları aktivisti Olcay Gazabi ise hayvana yönelik şiddetin “iktidar hissetme hırsı”ndan kaynaklandığını savunuyor:

“Son dönemde toplumun genel ruh haline bakacak olursak, şiddete olan eğilim oldukça yüksek. İnsanların içinde öldürmeye, işkence etmeye, kendini sakatlamaya ya da kendini öldürmeye yönelik eğilimler vardır. Bunlar ruhen çürüyen kişilerdeki eğilimler ve belirtilerdir. Her manada çürüyen, her geçen gün içinde yaşanması daha zor bir toplum oluyoruz ve ben hayvana yönelik şiddetin arttığına inanıyorum. Kedi evlerine yapılan saldırıları düşünün, köpekler için yapılan yuvaları kırıp yakarak sıcağında içen tipleri düşünün. Kendi minicik zevkleri ya da değersiz tatminleri için bunu yapıyorlar. Bu minik iktidar hissetme hırsları yüzünden her alanda şiddet artıyor. Kurumlardan tutun ailelere, insanlardan çocuklara ve hayvanlara, çocuklardan hayvanlara… Girdap gibi ve hızla büyüyen bir şiddet sarmalına hep beraber göz göre göre çekiliyoruz ve korkarım yakın gelecekte en zor yaşam şartları her zaman olduğu gibi hayvanlara düşecek. İster şehirde ister vahşi ortamda yaşayan hayvan olsun…”

Hayvan hakları aktivisti Metin Kılıç, hayvana uygulanan şiddetin daha görünür olmasında teknolojinin etkilerine işaret ederek, “Özellikle büyükşehirlerde, her yerde sokak ve caddelerde kameraların olması ve medyanın eskiye göre çok ilerlemesinden olacak ki bu kadar fazla şiddet görüntüsü gün yüzüne çıkıyor” diyor.

Beş ayda en az 8 milyon hak ihlâli

Hayvan Hakları İzleme Komitesi (HAKİM) tarafından geçen yıl açıklanan rapora göre, Türkiye’de yalnızca beş ay içinde hayvanlara yönelik en az 8 milyon 315 bin 234 yaşam hakkı ihlâli, 144 işkence vakası, 155 terk etme vakası ve 1 cinsel şiddet vakası yaşandı. Türkiye’de hayvanlara yönelik şiddetin her daim mevcut olduğunu belirten HAKİM Koordinatörü Burak Özgüner, “Sosyal medyaya yansıyan, basında yer bulan hayvan hakları ihlâlleri daha çok sokak hayvanlarına yönelik olanlardan ibaret. Kent hayvanlarına yönelik olan hak ihlâlleri de yeterince sansasyonel veya kamuoyu tepkisini yeterince çekmiş ya da sosyal medyada gündem konusu olmuş ise basında yer bulabiliyor” diyor.

‘Para cezasının hiçbir yaptırımı yok’

Nasıl bir suçun önlenmesi için gerekli yasal düzenlemelerin yapılması gerekiyorsa, hayvan hakları ihlâlleri için de aynı şey geçerli. Bu durum akla konu ile ilgili yasaları getiriyor.

5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, Türkiye’de 13 senedir yürürlükte ve buna göre hayvanlara kasıtlı olarak kötü davranmak, acımasız ve zalimce işlem yapmak, dövmek, aç ve susuz bırakmak, aşırı soğuğa ve sıcağa maruz bırakmak, bakımlarını ihmal etmek, fiziksel ve psikolojik acı çektirmek, cinsel ilişkide bulunmak ve işkence yapmak yasak. Ancak yasa bunları madde olarak saymasına karşın, suçları engellemede yetersiz olması nedeniyle uzun zamandır hayvan hakları savunucularının hedefinde. En büyük tepkiye neden olan hususlardan birisi, hayvana şiddet ve tecavüz vakalarının Kabahatler Kanunu kapsamında değerlendirilmesi ve bu nedenle sadece caydırıcılığı olmayan para cezalarının gündeme gelmesi.

5199 sayılı yasada değişikliklerin yapılması için TBMM’de çalışmalara katılan Hülya Yalçın, hayvana şiddetin cezalandırılması konusunda yasadaki temel sorunu şöyle aktarıyor:

“Ancak sahipli bir hayvansa, Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında hayvanın sahibi dava açılabiliyor, önce sahibini tashik etmek gerekiyor. Bu maddenin uygulanabilmesi için hayvanın sahipli olması ve sahibinin hayvana verilen zarar nedeniyle şikayetçi olması gerekiyor. Sahipli bir hayvan zarar görmüşse ama sahibi dava açmıyorsa, sahibi olmayan kişi tarafından hayvan adına dava açılmasının yolu zaten kapalı. Mesela sizin kedinize üçüncü bir kişi zarar verse, siz dava açmıyorsanız TCK’ya göre, benim dava açma hakkım yok, yani husumet ehliyetim yok. Sahipsiz hayvanlar için ise idari para cezası söz konusu. İdari para cezasının caydırıcı olduğunu düşünmüyoruz. Sadece göstermelik birkaç bin liralık ceza veriliyor. Belki ödeniyor belki ödenmiyor. Onu da tek tek takip etmemiz imkânsız. Halbuki hayvana verilen zarar evrenseldir diye düşünüp kim, ne şekilde, hangi hayvana zarar verirse versin, dava açabilme ehliyetimiz olmalı.” 

‘Sahipli, sahipsiz ayrımına son verilmeli’

Hayvanı ‘mal’ olarak değerlendiren yasalardaki ‘sahipli, sahipsiz’ ayrımına, HAKİM’den Burak Özgüner de dikkati çekiyor. Özgüner, Türkiye’de hayvanlara yönelik işlenen suçların, idarî para cezaları ile geçiştirildiği ve cezasızlıkla sonuçlandığı için rutin ve sistematik şiddetin boyutlarının arttığı görüşünde:

“Ceza mevzuatı, hayvanlara karşı suç işleyen kişilerin etkin bir şekilde cezalandırılması için düzenlenmeli. Yasalar nezdinde hayvanlar için ‘sahipli’, ‘sahipsiz’ ayrımına son verilmeli. İşkence, cinsel şiddet, cinayet gibi haksız fiiller, insan-insan olmayan hayvan ayrımı yapılmadan, etkin bir şekilde yargılama yapılarak cezaî müeyyide ile sonuçlanmalı. Hayvanlar, kanunun dışına itilmiş özneler olarak karşımıza çıkıyor. Biz hayvan hakları savunucuları, hayvanları doğuştan gelen haklara sahip, duyguları, hisleri, acıyı hissetme yetileri olan bireyler olarak görsek de devlet, kendi mevzuatına ve taraf olduğu uluslararası sözleşmelere rağmen bizim bu görüşümüzü reddediyor. Devletin bu reddiyesi ve cezasızlık tavrı, hayvan haklarını yok sayma tutumu da hayvanlara yönelik suçların artmasına yol açıyor; faillerin suç işleme konusunda engellenmesini sağlamıyor.”

‘Hayvan Hakları Yasası TCK kapsamına alınmalı’

Vegan aktivist Metin Kılıç da, Hayvan Hakları Yasası’ndaki ihlâllerin mutlaka TCK kapsamına alınması gerektiğini belirterek, “Böylece bizim gibi hak savunucularının işleri az da olsa kolaylaşır. Ama tabii ki bu yasayı TCK’ya da alsak öyle hemen hiçbir işimiz kendiliğinden düzelmeyecek; yani demek istediğim, hep birlikte sürekli eylem, söylem ve hareket içinde olmalıyız” diyor.

5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, hayvanları korumada yetersiz kalıyor. Yasalardan kaynaklanan engeller apaçık ortadayken hayvan hakları savunucuları yıllardır kurdukları örgütlerle veya bireysel olarak mücadelelerini sürdürüyor. Ancak örgütlenme eksikliği ve birbirinden kopuk çalışma sorunu nedeniyle etkili eylemlerin gerçekleştirilebildiğini söylemek olanaksız.

Türkiye’de hayvanlar ile ilgili çalışan yüzlerce sivil toplum kuruluşu ve oluşum olduğunu belirten Burak Özgüner, gerçek bir hayvan hakları mücadelesinin neden yapılamadığına dair fikirlerini paylaşıyor: 

“Sayıları yüzlerle ifade edilen bu oluşumların belki sadece beş tanesi hayvan hakları için çalışıyor diyebiliriz. Çoğu hayvanlara merhamet gösterilmesi gerekliliği üzerinden söylem ve eylem üretiyor. Haklara sahip olan hayvanların, kimsenin ya da bir grubun merhametine ihtiyacı olduğunu; aciziyet, merhamet, sevgi, şefkat gibi kavramlarla hayvanların, öznel olarak haklar bağlamından kopartıldığını düşünüyorum. Türkiye’deki kuruluşların çoğu hayvan refahı çizgisinde kalmış durumda. Hayvanların sömürülmesine karşı çıkmayıp sömürü ve zulmün ‘insanî’ koşullarda sürdürülmesini talep etmek, hayvanların haklarını ortadan kaldırıyor. Esaret, işkence, hak gaspının olduğu ya da bunlara karşı çıkılmadığı takdirde herhangi bir haktan da bahsetmek mümkün değil. Hayvanların menfaati için çok belli olan konularda dahi bir fikir birliğinden bahsetmek de mümkün değil. Farklı sebepler, kişisel husumetler, anlaşmazlıklar nedeniyle, hayvan yaşamına kast eden herhangi bir uygulama ya da politika karşısında bile yıllardır stratejik olarak bir güç birliği oluşturulamaması, hayvanlara ve hayvan hakları hareketine büyük zararlar verdi. Çünkü hayvanların bizlerden başka kimsesi yok, karşımızda ise imkânları, propaganda araçları oldukça güçlü olan, toplumun egemen kesimlerini arkasına almış devlet var. Hayvanlar için faaliyet gösterdiğini iddia eden ve sayıları yüzlerle ifade edilen organizasyonların varlığı, işte bu gerçeklik karşısında hiçbir anlam ifade etmiyor.”

‘Suç duyurusu ile sorun çözülmüyor’

Burak Özgüner, şu anda Türkiye’de hayvan hakları ile ilgili görülen dava sayısının oldukça az olduğunu vurgulayarak, bu durumun nedenlerini şöyle sıralıyor:

“Örgütler, nasıl kitle ve medya iletişimi yapılacağından, kampanya yürütüleceğinden, idarî ve adlî başvuru yapılacağından, hangi konuda hangi kuruma ne şekilde itiraz edileceğinden bihaber durumda. Suç duyurusunda bulunmak ya da idarî soruşturma talep etmek ile hiçbir sorun çözülmüyor, yıllardır bunu deneyimledik. Bir suç duyurusu hakkında verilen savcılık kararına itiraz edilmediği ya da davadaki mahkeme kararı temyiz edilmediğinde; bilgi ve belge talepleri karşılanmadığında üst kurullara itiraz yolları denenmediğinde atılan tüm adımlar sonuçsuz kalıyor. Boşa harcadığımız bu zaman ve enerjimizin de hayvanlara hiçbir yararı olmuyor maalesef. Bu çok içler acısı bir durum…”

Avukat Hülya Yalçın ise hayvan haklarını savunan örgüt ve oluşumların bünyesine bir hukukçu bulundurması gerektiğini belirterek, “Birkaç tane kedi ya da köpek beslemek, hayvan barınaklarında fotoğraf çektirmek, bir dernek için asla yeterli olmamalı. Bunlar sadece garnitür olabilir. Bir derneğin ya da böyle bir oluşumun görevi, gerçek bir hukuk ve toplumsal mücadele vermek” diye konuşuyor.

‘Sadece kedi ya da köpek değil…’

Hayvan haklarını savunma mücadelesine katılmak isteyen bir aktivist olduğunuzu düşünün. Bu ortamda ne yapacaksınız? Dışarıdan bakıldığında gerçekten çok rahatsız edici bir durum söz konusu. Aynı amaç için çalıştıklarını söyleyen insanlar bir türlü bir araya gelemiyor. Sonunda birçok kişi, Olcay Gazabi gibi bireysel mücadeleye yöneliyor:

“Dernekler içinde güvenilir olanlarını seçmeli ve desteklemeliyiz. Belediyelerden ödenek almak için hayvan katliamcısı belediye başkanlarına ‘hayvansever belediye başkanı’ plaketi verenleri desteklememeliyiz. Var olan derneklerde de hayvanlar için daha geniş kapsamlı çalışacak kimseleri desteklemeliyiz; sadece kedi ya da köpek değil, tüm hayvanlara yönelik çalışacak kişileri…”

‘Hayvanlara Özgürlük Partisi’ sponsor arıyor

Hayvan hakları alanında faaliyet gösteren örgütlerin dağınıklığı ve meselenin özüne değinmeden çalışmalarını ‘hayvan refahı’ ile sınırlamalar karşısında bir açmaz yaşanıyor. Hayvan hakları, 21. yüzyılın toplumsal adalet mücadelelerinden biri olduğuna göre, siyasetten ayrı düşünülemez. Yakın dönemde İspanya, Tayvan gibi ülkelerde hayvan hakları partileri kuruldu. Türkiye’de de bu konuda bir çalışma yapılıyor. 

Hayvanlara Özgürlük Partisi’ni kurma girişimlerini sürdüren Metin Kılıç, “Bazı vegandaşlarımla birlikte Hayvanlara Özgürlük Partisi girişiminde bulundum. Geçen yıl bu girişimi duyurduktan sonra ülkenin her tarafından çok olumlu tepkiler aldık ve hatta duyan birçok kişi partiye üye olmak istediğini bize bildiriyor ancak resmi hazırlıkları bitiremedik; çünkü parti kuruluşuna ayıracak paramız yok ve bunun için sponsor da bulamadık. Ama ilk fırsatta partimizi kuracağız” diyor.

‘Duyarlı kitle’ yeni mağduriyetlere sebep olabiliyor

Burak Özgüner, Türkiye’de hayvan hakları hareketinin yeni yeni yeşerdiğini, hayvanlar için çaba gösteren oluşumların sayısının arttığını belirtiyor:

“Özellikle sokak hayvanlarına yönelik olarak bir duyarlılık oluşmaya başladı ancak bu duyarlılık bazen hayvanlar açısından tehlike oluşturabiliyor. Hayvan davranışları, yaşamı, ihtiyaçları konusunda bilinçsiz olan bu ‘duyarlı kitle’, hayvanlar açısından yeni mağduriyetlere sebep olabiliyor. Neredeyse tamamı hayvanlara düşman uygulamalarla gündeme gelen belediyelerin, hayvanseverlerce farklı şekillerde desteklenmesi; hayvan konusunda tutumu, tavrı belli olan belediyeler üzerinde barınak/bakımevi kurmaları yönünde baskı kurulması; sistematik kısırlaştırmanın hayvanlara yönelik bir ‘soykırım’ hâline dönüşmesi ya da yağmurlu bir günde acınarak eve alınan bir hayvanın mahallesinden oldukça uzakta olan sokaklara vurdumduymazca ‘saçılması’, yuvalandırma yapıp bunun takibinin bile yapılmaması, hayvanlar açısından ne yazık ki olumlu bir gelişme olamıyor. Hayvanseverin de hayvan korumacının da hayvanların hakları için mücadele vermek isteyen aktivistlerin de bilinçlenmesi gerekiyor.”

Toplumun tüm kesimleriyle, hayvanlara yönelik şiddetin karşısında hep birlikte durmadıkça bu sorunun katlanarak artacağı ortada. Hayvanların sapkın eğilimli kişilerin oyuncağı haline gelmesini önlemek için ilk aşamada gerekli yasal düzenlemelerin yapılması zorunlu. Örgütlü mücadelenin başarı şansı çok daha yüksek olduğundan, gerçek anlamda hayvan hakları mücadelesi veren herkesin işbirliğine gitmesi de elzem.

Alıntı: Bu yazı Zülal Kalkandelen tarafından journo için hazırlanmıştır ve özgün metin korunmuştur. 

 

10 Maddede backpacker kültürüne giriş

Backpacker kültürünün doğuşu

Backpacker kültürü, 60’lı yıllarda Londra’daki Rock’n Roll çılgınlığının, New York’taki Beat Kuşağı çevreleriyle birleşmesiyle dalga dalga dünyanın her yerine yayılmış; müzikten sinemaya, felsefeden sanata çok farklı alanlarda etkisini hissettirmiştir. Backpackerlık bir yaşam felsefesidir, hiçbir yere ait olmadığını hissetmektir, sahip olduğun her şeyi geride bırakarak özgürleşmektir.

Route 66

Route 66, Chicago’dan Los Angeles’a dek uzanan, backpackerlar için tarihin en ünlü yol rotasıdır. 29 Bunalımı sonrası sürekli göç ederek yaşamını devam ettirmeye çalışan hobolar, bu rota üzerinde gidip gelmişler ve Route 66 yol deneyiminin en önemli mitolojik unsuru haline gelmiştir. Günümüzde bu rota, maceraperestler dışında ulaşım için artık eski düzeyde kullanılmamaktadır.

Hindistan

60’lı yıllardaki kültürel uyanışla birlikte doğunun masalsı ülkesi Hindistan, Avrupa’dan ve Amerika’dan yüz binlerce backpackerın ütopyası haline gelmişti. The Beatles’ın Hindistan ziyaretleri yüz binleri yeniden yollara döker. Ülkenin backpackerlar için en popüler noktası ise Goa’daki Arambol Beach’tir.  Hayatta kalmak için gereken meblağ Hindistan’da çok düşük olduğu için yıllarca bu ülkede kalan backpackerlar görülmektedir.

Los Angeles

50’lerde ve 60’larda LA, dünyanın her yerinden hippilerin, gezginlerin, Beatniklerin ve serserilerin akın akın ilerlediği ütopik bir noktaydı. Route 66’in bu son durağı, aynı zamanda aşılmaz görünen Pasifik’in başlangıcıydı ve Venice Beach içinden The Doors gibi büyük bir grup çıkararak efsaneleşmişti.

Avrupa’da backpacker kültürü

Backpacker kültürünün ve komünal yaşamın yaygınlaşmasında Londra, Paris, Berlin, Hamburg, Amsterdam gibi şehirler önemli rol oynamıştır. Türkiye’de ise İstanbul backpackerların popüler olarak kullandığı yol rotasının üzerinde yer alıyordu. Bu kültürün Avrupa’daki en önemli merkezi ise Londra’dır. Pink Floyd, The Beatles, Led Zeppelin, The Rolling Stones, The Who gibi İngiliz kökenli büyük gruplar bu kültürden etkilenmişler, yol üzerine onlarca şarkı yazmışlardır. The Beatles’ın yol metaforunu merkezine koyan Abbey Road albümünün kapağı ise efsaneleşmiştir.

Hostel kültürü

Backpackerların, kamp alanlarıyla birlikte konaklama için en çok tercih ettikleri opsiyon hostellerdir. Hosteller, aynı zamanda farklı ülkelerden backpackerları bir araya getirerek, bir dayanışma ağı kurulmasına yardımcı olurlar. Son yıllarda Türkiye’de de hostellerin sayısında hızlı bir artış görülmektedir.

Backpackerın duygusal dönüşümü

Bir backpacker, aydınlanmak, geçici bir Nirvana yaşamak ya da bir şey bulmak için yola düşmez. Geride bırakmayı göze aldığı şeylerin sayısı çoğaldıkça ilerleme kat sayısı artar. Öyle ki On the Road’da da Jack Kerouac, ne zaman yol ve aşk arasında kalsa yolu seçmiştir. Yol, aşkın en kutsal biçimidir ve ilerledikçe gezgin, toplumun ona eklediği değerlerden arınarak histerik çıplaklıkla özgürlüğe ulaşır. O ülkesiz, kavramsız, isimsiz ve duygusuzdur! Yol ona yeni bir isim verir, yeni bir neden, yeni bir tutku ve artık merkezde sadece arayış vardır.

Alexander Supertramp

Alaska’ya yaptığı dönüşü olmayan yolculuğuyla hafızalarda yer eden, Alexander Supertramp’ın öyküsü 2007 yılında Sean Penn tarafından filme çekilmiştir. ”Into the Wild”  modern yaşamdan kaçışı ve doğaya dönüşü tekrar gündeme getirmiştir. Alexander Supertramp, dünyanın her yerinden backpackerlar için, günümüzde mitolojik bir unsur haline gelmiş bir kahramandır.

On the Road

Yol üzerine yazılmış, en çok ses getiren kitap On the Road’dur. On the Road, Beat Kuşağı kültürünün, dünyanın her yerine yayılmasında öncü olacaktır. Bob Dylan, bu kitabı okuduktan sonra hayatını değiştirmeye karar verdiğini ifade eder. Birçok backpacker, sırt çantasında bu kitabı taşımakta, günümüzde de kitapta geçen yol rotalarının izini sürmeye devam etmektedir.

Woodstock Festivali (1969)

İnsanlık tarihinin en çok ses getiren bu festivaline, dünyanın her yerinden backpackerlar katılım göstermiştir. Woodstock Festivali, yol deneyimini ve komünal yaşamı müzikle birleştirerek, bir anlamda 60’lı yılların görkemli şekilde kapanışını simgeler.

Okuyucumuzdan gelen hatırlatma üzerine edit: “Maddelerle hap haline getirilmiş bilgilerden uzak durun, yola koyulun.”

Hazırlayan: Ufuk S. Yüksel

Küçük bir gezegen dinozor soylarını tüketti!

0

66 milyon yıl önce, dinozorların soylarının tükenmesiyle beraber, memeli hayvanların yükseliş dönemi başladı. Nihayetinde de tüm bu gelişmeler, insanlığın saltanatıyla son buldu. İklim uzmanları, şimdilerde, gökyüzünde yoğun şekilde oluşan küçük sülfürik asit damlacıklarının, yaygın ifadeyle “büyük asteroid etkisi” olarak bilinen ve yıllardır güneşi engelleyen bu küçük gezegenin, dünyaya geniş etkisi üzerine sil baştan çalışmalar yürütüyor.

İlk etapta bitkiler yok olmaya başladılar. Sonrasında ise yok olma serüveni, besin ağına sıçradı. Evvelki teoriler, asteroidin çarpmış olmasının evrenin kısa süreli olarak çöle dönüşmesine sebebiyet vermiş olmasına odaklanmışlardı. Yeni bilgisayar simülasyonları eşliğinde, dinozorların yaşadığı bölgelerdeki ölümleriyle bağlantılı olan yağmur damlacıklarının, uzun süreli soğumaya yol açmış olduğu belirtiliyor. Buna ek olarak, bu ölüm mekanizmasını harekete geçiren bir diğer etken; yüzeyin soğuması ve deniz ekosisteminin şiddetli tahrifatına neden olan okyanusların kuvvetli karışımıydı.

Postdam Enstitüsü İklim Etkisi Araştırmaları Uzmanı Julia Brugger, konuya ilişkin; “Buzul Çağ’ı takiben asteroidin şekillendirmiş olduğu Meksika’daki Chicxulub krateri, dünya tarihine dair bir işaret niteliği taşımaktadır. Biz, mezozoik dönemin sonunda dinozorların yok olmalarının altında yatan unsurları daha anlaşılır kılmak adına yeni bakış açılarını birbirimize sunuyor; bunları tartışarak yol kat ediyoruz.” açıklamasında bulundu.

Araştırmalarda göze çarpan en önemli unsurlardan biri de sıcaklık derecesinin o dönemde gitgide düşmüş olduğuydu. Brugger, “Yıllık ısının 26 dereceye kadar düşmesi bile dinozorlar için bereketli bir yaşam alanı koşullarının oluşması için yeterliydi. Asteroid’in çarpmasıyla birlikte sıcaklığın 5 dereceye kadar düşmüş olması ve o yıl tabiatın dondurucu soğuğa teslim olmuş olması sonun başlangıcı anlamına gelmişti. Bu da buz kütlelerinin zamanla oldukça geniş bir yer kaplamalarına sebep oldu.” diye ekledi.

Dinozorların, evrenin efendisi olduktan sonra soyları tükendi ve yeryüzünde bir boşluk oluştu. Böylelikle memelilerin yükseliş döneminin kapısı aralanmış oldu. İnsan türü güçlendi ve evrenin yeni efendisi olarak öne çıktı. “Bazı soyların tükenişi dünyanın ne kadar savunmasız olduğunu gösteriyor.” açıklamasında bulunan ve bu araştırmayı yürütmüş olan uzman Georg Feulner, “Günümüzde, ironik bir şekilde, normal şartlarda doğanın kanunu haline gelmiş olan soğukluklar bile kendilerini göstermiyorlar; aksine insanların neden olduğu küresel ısınma gittikçe daha büyük bir tehdit halini alıyor.” diyerek sözlerini tamamlıyor.

Kaynak: sciencedaily 
Kapak görseli kaynak: genesispark

Kentsel Devrim: Lefebvre’den bize kalan

Henri Lefebvre, sosyolojinin ve felsefenin önemli yapı taşlarından biridir. Postmodernizmin aykırı ve bir o kadar da kışkırtıcı yazarı Jean Baudrillard bile, sosyolojiye geçişini Roland Barthes’dan sonra Lefebvre aracılığı ile yaptığını söylemiştir.* II. Dünya Savaşı sonrası “mekan”ın ve “kent”in değişen ve artan önemi ve farklı işlevlere bürünen yönleriyle ele aldığı çalışmaları ile öne çıkmıştır. Marksist kimliği ile öne çıkmış ancak sıradan bir partizan olmadığı ve sivri dili yüzünden partiden ihraç edilmiştir. Özellikle, Türkiye yerelinde de kentin ve mekânın değeri değiştiği veya devlet tarafından kentsel dönüşüm çalışmalarıyla değiştirilmeye çalışıldığı için Lefebvre’in yeri ve çalışmalarının güncelliği gereği önemi, ülkemizde de gittikçe artmaktadır. Bu bakımdan incelendiğinde, günümüzde ranta dayalı kentsel dönüşümlerin, “yerinden etme”lerin, kentsel dönüşümlerin bir yatırım alanı olarak değerlendirildiği siyasi ve toplumsal yaşantımızda, Henri Lefebvre okumaları yapmak yerinde olacaktır. Üstelik bu yazıda amaçlanan okumalar, Kentsel Devrim** adındaki kitabı üzerinden yapılmaya çalışılacaktır.

Toplum-kent ilişkisi içinde “otorite” ne anlama gelmektedir?

Aslında toplum-kent için otoritenin ifade ettiği anlam ile devlet-kent veyahut iktidar-kent için otoritenin taşıdığı anlam aynı bağlamda buluşurlar: Sokak/mekân. Tüm sosyal organizasyonların, toplumsal hareketlerin, buluşmaların hatta çatışmaların içinden bir bant olarak geçen sokak, tüm insan eylemlerinin kesiştiği önemli bir noktayı tutar. Öyle ki; Lefebvre kitapta buna, “İktidardakilerin kendilerini tehdit altında hissetmeleri durumunda ilk yapacakları şey sokaklarda gezinmeyi ve toplanmayı yasaklamak olacaktır.” sözüyle önem atfeder (a.g.e., s. 24). Bu yargıya göre, sokakları denetim ve kontrol altına almak, tüm toplumsal hareketliliği kısıtlamaya, hatta belirlemeye yetecektir. Sokaklar denetim altında olursa yönetim ve iktidar da kontrol altında olur. Öte yandan olağan koşullarda da yine sokakların biçimlendirilmesi ve hatta mutenalaştırılması ile otoritenin ve iktidarın konuşlandırıldığı yer daha da sağlamlaşacaktır.

Günümüzde, sokaklardaki reklam panoları, hatta bunların sıklıkları ve büyüklükleri bu bakımdan önem taşımaktadır. Henri Lefebvre’den günümüze postmodern bir bakışla, sosyal psikolojik düzeyde, reklam panolardaki içeriklerin düzenlenmesi ve tüm bunların politikleştirilmesi, denetim altında tutulması, aynı zamanda iktidarın da kontrol altında tutulması, meşrulaştırılması ve hatta gittikçe içselleştirilmesi ve kaçınılmaz olarak kanıksanmasına kadar yorumlanabilir. Çünkü kitapta da belirtildiği gibi sokak ne kadar iyi ışıklandırılmış ve mutenalaştırılmış olursa; insanlar da buralara, o kadar güven duyar ve kendini korunmuş hisseder. Bu bağlamda otoriteyi tekrar okuyacak olursak, sokaklar ve sokaktaki hareketlilik ne denli kontrol edilir ve bunun devamında dizayn edilirse, toplumsala dair her tür hareketlilik, o denli gözetim altında tutulabilir ve yine yönetim ve iktidar adına otorite sağlam kılınabilir.

Otoriteyi, yazar dolayından Marksist bir çerçeveden okuyacak olursak, yine karşımıza mekanın yanı sıra, bu kez de artı ürün çıkar. Ve yine artı ürünü bir mülk olarak düşünürsek, mekan da bir mülk olarak değerlendirilebilir, üstelik sınırsız bir mülk. Lefebvre, mekanı toplumsal bir ürün olarak görür ve iktidar kendini bu mülk üzerinde bina eder ve korur; mülk üzerinde sağlayacağı otorite, iktidarı üzerinde sağlayacağı otoriteye birçok boyutuyla denk düşebilir. Böylelikle, otorite ekonomik döngüyü domine ederken, soyut piyasayı (mülkü), mekan üzerindeki hareketliliği domine ederek, üzerinde hakemlik görevi üstlenerek de somut piyasayı kontrol etmiş olacak. Artı ürün (mülk) üzerindeki bu iki yönlü gözetim/denetim/yönetim iktidarın sosyo-ekonomik dinamiğini şekillendirerek, mevcudiyetini sağlama/koruma açısından kendine önemli bir fayda sağlayacaktır.

Kent toplumuna geçişin önündeki engeller nelerdir?

Başlıca olarak tarım toplumu ve kırsal kültürün barındırdığı toplumsal hareketlilikten ve diyalektikten, sanayileşmenin baş gösterdiği bir kapitalist veya başka bir rejim içinde olsun, endüstriyel bir akışkanlığın içinde toplumun ve bireylerin devinim kazanması gerekmektedir. Nedir o devinimler? İktisadi anlamda belirli bir gelir ortalamasına sahip insanların görece çoğunluğu, sekülerliğin belirli düzeyde meşruiyet kazanması, ki böylelikle eleştirel iktisadi aklın da gelişebilmesi ve diğer tüm toplumsala neşren dağılabilmesi, bireysel ekonomik bağımsızlıkların nüfus içinde sayıca artması ve böylelikle bireyselliğin ve demokrasinin içselleştirilebilmesi gibi birçok olasılıklar üzerinden değerlendirilebilir. Peki son olarak, koşullandırılan bireysellik ve demokrasi olgularının kent toplumu ile ne gibi bir ilişkiselliği veya öncül olma değeri vardır? Aslında kent toplumunu, tarım toplumundan ayıran başlıca soyut etmenler bunlardır. Kent toplumunda yaygın ve merkezileşmiş olarak görülmesi beklenen izotopilere (uyumluluk, düzen) ancak bireyselleşmenin ve demokrasinin iyice içselleştirilmiş kültürlerde veya merkezlerde rastlanılması bu bakımdan anlamlıdır. Öte yandan henüz tümüyle kentsel bir mutenalaşma -soylulaşma, “kentsel devrim” ile kastedilmek istenen de bu soylulaşmadır- elde edememiş merkezlerde ise daha sıklıkla heterotopiler (zıtlıklar, uyumsuzluklar) ve tarım toplumunun özellikleri görülebilmektedir.

İzotopi ve heterotopi kavramları düşünüldüğünde kent toplumunun geleceği hakkında neler söylenebilir?

Kent üzerine, izotopi ya da heterotopinin tümüyle tek başına hakim olduğu bir yapının olması mümkün gözükmeyecektir. Kent kendi kurgusu içinde çizdiği izotopik yapıyı/dizaynı ya da mutenalaştırılmış kentsel uzamı kurmaya çalışırken, aynı uğraş içinde heterotopi de kendiliğinden baş gösterecek, bu çatışmanın sürdüğü sırada, izotopi baskın gözüken taraf olmaya çalışırken, heterotopi de varlığını sürdürecektir. Böylesi bir açmaz veya döngü, yaşamsala dair olan yapay dönüşüm uğraşının diyalektiği bile sayılabilir. Lefebvre ise bu söylemi şöyle doğrular: “Kent fenomeni, aynı zamanda devasa niteliktedir; olağanüstü genişlemesi ve yayılması sınırlandırılamaz. Yakın düzeni içine alan uzak düzen, ayrı zamansallıkları bir araya getirir ve onları farklılıklara (heterotopiler) göre toplar. Fakat her yerde ve her zaman izitopi ve heterotopi karşı karşıya gelir, çatışır, bu şekilde başka yere; doğacak, kendini dayatacak ve daha sonra mekânsal-zamansal doku tarafından absorbe edilip dağıtılacak farklı merkeze yol açar” (a.g.e., s. 161). Lefebvre, kent düzeninin ve kent düzensizliğinin diyalektik hareketinin böyle şekil aldığını öne sürerken, doğanın yapay bir müdahale ile sorunsuz/kusursuz bir determinist kurgunun kente hakim olamayacağına işaret etmektedir. Postmodern etik (düzen ve düzen atfetme, anlamlandırma ifadesiyle “etik”) ile bakıldığında bu söylemin kabul görülmesi nispeten daha kuvvet kazanabilir.

on March 16, 2011 in London, England.

Ve sonuç olarak, kent sorunsallarını, toplumsala dair bir düzlemde okuyacak olursak; bu arayışı, mülk ve mülkün üstündeki yönetim erki üzerinden, yani iktidar-artıürün ve iktidarın mülk üzerindeki otorite ilişkisi üzerinden izlemek gerekecektir. Toplumsalın yönelimi gereğince, iktidarın dinamik yapısının, yine iktidar tarafından şekillendirildiği göz önünde tutularak; iktidarın erk değerini, mevcudiyetinin gereğini/meşruiyetini, bu mülkiyet gözetimi/yönetimi şekliyle koruduğunu söyleyebiliriz. Kentin ise vasfolduğu bu mülkiyet değeri üstünde, arz edilen kentsel sistemleri elde edebilmesi, devletin ve devlet otoritesinin yarattığı olanaklarla sınırlı olacaktır. Demokrasinin bir değerler sistemi olduğu düşünüldüğünde ise, devletin bu varoluşçu yapıya ve değerler sistemine verdiği sadakat ile doğru orantılı olarak,  kente dair mekanı, yani mülkiyeti, o kadar etkin koruduğu ve layığıyla yönettiği söylenebilir ancak. Mekanı, sahip olunabilir ve üzerinde hak iddia edilebilir bir “şey” olarak kabul ediyorsak, bu diyalektik/içaksayış gereğince muhtemellerin en iyisini gerçekleştirebiliyor olmak, gerçekleşmesini gerekli kılmak ve bunu istemek demokrasinin en nihai karakteristik niteliği olmalı.

Üstelik yine demokrasinin, özümsenip özümsenemediği, toplumsalın içine başarılı bir şekilde işleyip işlemediği, ancak bu değişkenler üzerinden okunmalı. Bu yüzdendir ki; demokrasi toplumun sosyolojik bir dengesi ve demokratik değerler, toplumsalın ruh sağlığına dair bir kriterler bütünüdür. Bu ölçüyü yüksek tutabilen uygarlıklar, kentleri içinde sağlıklı olmanın bir boyutu olarak görülebilecek izotopileri hakim kılabilir, yahut bir iç bunalımın, istikrarsızlığın ve bütüncül/uyumlu olmaktan mahrum görülebilecek heterotopileri yaygın kılınmış bulabilir. Bu nedenle, toplum ne denli sağlıklı olmanın ölçüsünü demokrasi üzerinden sağlayabilirse, iktidar da otoritesini, o denli liyakat eksenli, toplumun faydasına kullanabilir ve kentsel sistemi öyle bir düzen içinde, somut niteliklerle kurgulayabilir.

* Adanır, Oğuz. Simülasyon Kuramı Üzerine Notlar ve Söyleşiler. İstanbul: Hayal Et Kitap, 2008. academia.edu

** Lefebvre, Henri. Kentsel Devrim. İstanbul: Sel, 2013.

 

 

DTCF Tiyatro Bölümü’nden Boysan’ın Sarı Topuklusu’na

La la la, la la…

Cohen geliyor aklıma; dolaptan çıktığım zamanlarda sesi sonuna kadar açıp kendi kendime dans etmiştim. Kollarımda tanımadığım erkeğim; ulu orta sere serpe dans ediyorduk ve mutlu idik!

Beraberce yaşanan bir hâlden bahsediyorum; mutlu idi(k). Sanırım mutlu etmeyi vazife bilenlerdenim. Sebebini sorgulamakla uğraşamayacağım şu an!

Fragımı giydim ve başıma da kesk sor u zer den bir yemeni bağladım! Kültür karmaşasını da kim çıkarttı: Hepsiyim ben! Ataerkinin dayattığı ne varsa tem tersi, modernizm safsatasının zevkime karıştığı ne varsa aksi.

Bir kilo sakalımın ortasında duran dudaklarıma hafiften parlatıcı sürüp boynuma en çiçekli yemenileri asmama, janti gömleğimin altına süper skinny pantolonuma hangi aklı evvel kötü diyebilir ki?

Afet-i devran bir delikanllıyım ayol!

Tamam tamam…Sakinim!

Bunların hepsi başkaldırı, biliyoruz. Bendeki bu kültürün mimarı olan (ruhu şâd olsun) Boysancığımı anıp ağlıyorum, ağlayıp anıyorum. Keşke miki tişörtün üstümde olsa diyorum.

O kadar çok yazmak istiyorum ki: Başlatmayın konu bütünlüğünden, kalem nizamından!

Hayatımız sanki bal kaymak da bana sıralı yaz diyorsunuz! Öleni bir yana, kalanı bir yana, götü arş-ı âlada.

Bir türkü mü vardı? “Kime diyeyim efendiler, ne diyeyim?” bana ne?

Bugün Cohen dinleyeceğim; yıllar evvelkiler gibi…

Sinir harbi geçirdiğim iki gün evvelki gibi gecenin ortasında, Ankara’nın bilmem hangi semtinde kazağımı çıkartıp yarı çıplak bağırdım; “Dance me to the end of love, dancee mee” kime ne?

Utanıyorum aslında bunları anlatmaktan, bakın ne diyeceğim; rüyamda DTCF Tiyatro’nun hocalarını gördüm Sü’ yü, Güneş’i, Şamil de vardı sanki aralarda.

Bağırıyordum: “Bunca ‘oyuncu’ yetiştirdiniz, şahsi tanıdığım en az 5 oyuncu şu an en çok izlenen dizilerde… Sözleşme vs. ne olursa olsun, ülke satılmış, siz bir sözleşmeyi satamaz mısınız? Binlerce takipçinize durumu anlatıp hocalarınıza vefa borcunuzu ödeyemez misiniz? Örgütlenemez misiniz? Dizi sektörüne güzel bir tokat atıp sanattan anladıkları tek şey dizi olan; akşam göbeğini kaşırken TV izleyen, ülke, sanat ve geleceğimizin belirleyicileri; inşaat müteahhitleri ve kabzımalları en can alıcı yerlerinden vuramaz mısınız yani? Peki, dizi olmazsa ne yapacak bunlar? Yeminle intihar ederler…”

Ana akım medyanın en meşhur herifi, eski partnerim: Daha ne susuyorsun be! İbneliğinden tut meslekte zirveye yükselmene destek olan o hocayı da almışlar…

Aşklarımız, kadınlığımız, erkekliğimiz, ekmek paramız, kültürümüz hepsi zincir işte…

“Neremizde  vursa devlet o” idiydi ya; vurulmadık yerimiz kalmadı dostlar… 7 rengin kırmızısından 3 rengimize, pembe rujumuzdan Boysan’ın simli sarı topuklusuna, tertemiz aşk hayalimizden gelecek hayallerimize…

Devlet bizi nasıl vuruyorsa biz de o kabzımalları öyle vurmasak mı? Pembe topuklu giyip halay çekeceğim meydanda! O herif de gelirse; Cohen’den “you want it darker”ı okuyacağım. Kürtçe ve illegal bir şiir de okursam süper olur ya da roj we be’yi…

Sü’lere, Boysan’lara, Agit’lere, Ahmet’lere…

Aşk vardır, beraberinde acı da…

Biz buna alışığız anam babam alışığız ama sinmeye asla! Harbiye’deki kadınlardan DTCF’deki öğrencilere, o meşhur kanaldaki spikere: E hadi ama…

En eski kara hayvanı: 182 yaşındaki dev kaplumbağa Jonathan

Bilim ve felsefede uzun süredir çeşitli ikilemlere konu olan kaplumbağalar, bizden onlarca yıl daha uzun yaşama imkânına sahipler.

St. Helena Adası‘nda yaşayan 182 yaşındaki dev kaplumbağa Jonathan, bugün gezegenimizde yaşayan en yaşlı hayvan olarak biliniyor.

Güney Atlantik’in tropikal adası beş dev kaplumbağaya ev sahipliği yapıyor. Jonathan aralarında en yaşlısı… Güney Atlantik Okyanusunda, bir İngiliz Denizaşırı Bölgesi olan St. Helena’nın çevresine tamamen uyum sağlamış, Seyşel Adaları’na özgü bir dev kaplumbağa. Katarakttan dolayı kör olmasına ve koku alma duyusundan tamamen yoksun olmasına rağmen Jonathan hâlâ güçlü duruyor.

Eylül 2014, Jonathan

Jonathan, St. Helena’nın yerlisi değil; 1882’lerde Seyşeller’den adaya getirildi ve kayıtlara göre, Jonathan adaya diğer üç kaplumbağayla birlikte geldiğinde 50 yaşlarındaydı.

1930’larda, St. Helena başkanı Sir Spencer Davis, büyük kaplumbağaya Jonathan adını verdi. Jonathan bu günlerde, bir zamanlar başkanın resmi evi olan ve şu anda St. Helena Hükümeti’nin mülkiyetinde olan çiftlikte mutlu bir şekilde yaşıyor.

Dev kaplumbağanın kesin yaşı, her zaman araştırmacılar ve tarihçiler arasında bir araştırma konusu olmuştur. Boer Savaşı’ndan bir fotoğraf koleksiyonu, 20. yüzyılın başlarında bir savaş tutsağının yanında duran bir kaplumbağa gösterir.

 

5 Aralık 2008’de İngiltere’nin Daily Mail gazetesinde yayınlanan bir hikâyede, söz konusu resimdeki büyük kaplumbağanın aslında Jonathan olduğu ileri sürüldü.

Araştırmacılar, o tarihten bu yana, eğer Jonathan fotoğrafın çekildiği tarihte 70 yaşındaysa; bunun, onu iki yüzyıl boyunca ve yeni milenyumda en uzun yaşayan karasal hayvan yaptığını ileri sürdüler.

Jonathan günümüzde yaşayan en yaşlı kara hayvanı olmasına rağmen rekor henüz onun değil. Bu unvan 1965 yılında Tonga’da yaklaşık 189 yaşında ölen ve Guinness Rekorlar Kitabı’nda yer alan, başka bir kaplumbağa, Tui Malila’ya ait.

Hindistan Kolkata’daki Alipore Hayvanat Bahçesi’nde 2006 yılında ölen başka bir Aldabra dev kaplumbağası olan Adwaita’nın 255 yaşında olduğu iddia edildi. Buna rağmen yaşı hiçbir zaman resmi olarak doğrulanmadı.

Bir diğer öne çıkan ve eski kaplumbağa Harriet, söylentiye göre 1835’te adaları ziyaret ettiği sırada bakımını Charles Darwin’in üstlendiği dev bir Galapagos kaplumbağasıydı. Harriet, 2016 yılında, 175 yaşındayken Avustralya’da esaret altında öldü.

Kaynak: outdoorrevival

Kraliçe’nin kurduğu sahte köy yaşamı: Hameau de la Reine

Marie Antoinette’in Versay’da kurduğu masalsı diğer yandan da sahte bir yaşamı barındıran köyü, şimdilerde birçok hayvanın evi…

7 Yıl Savaşları’nda müttefik olan Fransa ve Avusturya ilişkilerini sürdürmek amacıyla Avusturya İmparatoriçesi’nin kızı Marie Antoinette, 1770’te Fransa veliahtı Louis-Auguste ile evlendirildi. Fransa’ya Avusturya arşidüşesi olarak değil, Fransa döfnesi (veliahtı) olarak girdi; böylece Fransa halkı onu daha çok benimseyecekti.

Ekmek bulamıyorlarsa pasta yesinler

Louis-Auguste’un taç giymesi, ekmek kıtlığının olduğu döneme denk geldi ve bu dönemde söylenen “Ekmek bulamıyorlarsa pasta yesinler.” sözü, nedendir bilinmez Marie Antoinette söylemiş gibi yansıtılmıştır, bazı kaynaklar kraliçenin bunu söylediğine dair bir kanıt bulunmadığını yazar.

Bilindiği üzere Marie Antoinette, aylaklık yapmaya bayılırdı. Buna rağmen Versay’daki kraliyet sarayında yaşamak oldukça cezbedici görünse de tüm o şatafat, koskoca Fransa Kraliçesi olma sorumluluğunun yanında bunaltıcı olabiliyordu. Özellikle de sorumluluklar, kraliçenin pek de umrunda değildi. Aile özlemine bir de sıkıcı arkadaş çevresi eklenince, kraliçe iyice bunalmaya başlamıştı sarayda.

Şampanya içinde yüzmek, en leziz tatlıları yemek, günlerce süren partiler düzenlemek ve kumar (Marie Antoinette çok sık kumar oynamaktaydı.) artık sıkıcı gelmeye başlayınca insan, taşrada şirin ve sakin bir köy yaşamına ihtiyaç duyuyor tabi. Gerçeği göz önüne alırsak, Madam Deficit (Marie Antoinette) Fransızlar arasında pek de popüler değildi, kırsalda rahatça dolaşamıyordu. Neyse ki ülke bütçesine sahip olması ona kırsalı Versay’a getirme imkanı sağladı.

Kır evi bahçesi

Fransızca ismi Hameau de la Reine olan Kraliçenin Köyü, Chateau de Versailles Parkının masalsı bir inzivaya çekilme haliydi ve Marie Antoinette’e özel, Fransa Kraliçesi olmanın yarattığı tüm o stresten kaçması için inşa edilmişti. Mimaride ve bahçe dizaynında natüralizm (doğacılık) akımından etkilenerek yapılan Hamaeau de la Reine, 1782-1783 yılları arasında kraliçenin gözde mimarı Richard Mique tarafından inşa edildi. Mique köyü, 3 bölüme ayırmıştı. Birincisi, taş köprünün güneyinde yer alıyordu ve rüzgargülü, boudoir, kraliçenin evi, bilardo ve soba odasından oluşur. Bu küçük evlerin içi, kraliçelerin misafirleri için cömertçe dekore edilmişti. Köprünün öteki tarafında ise tarım için kullanılan yapılar yer almaktaydı; mandıra, ahır, muhafız evi ve balıkçı kulübesi gibi… Gölün aşağı kıyısında da çiftlikler yer almaktaydı.

12 küçük kır evi

Tahmin edebildiğiniz gibi kraliçenin köyü sıradan değil, aksine tamamen rustik bir köyün canlandırılmasıydı. Kraliçenin kafasını dağıtıp rahatça gezinebileceği çayırlıklarla, göl ve akarsularla, hoş kokulu çiçeklerle dolu bir adada, klasik Aşk Tapınağı ile süslenmişti. Sekizgen bir taraça, mağara ve şelale bile vardı. Köy, beşi sadece “majestelerine”, yedisi ise tarım için kullanılmaya ayrılan tam 12 küçük kır evinden oluşuyordu.

Bu cennet gibi, capcanlı Kraliçe Köyü’nün tasarımı, yarı ahşap ön cephesi ile kamış ve sazdan oluşan çatısıyla, gerçek bir rustik köy olan Hamaeau de Chantilly’den esinlenilerek yapıldı. Natüralizm akımı ve bu “sade” yaşama yakınlık 18. yüzyılda Fransa’ya yayılmaktaydı. Fransız aristokratlar sosyal statülerinin keyfini çıkararak çoban rollerine bürünmeye bayılıyorlardı. Doğal yaşam fikrinde, etkileyici eserleriyle Jean-Jacques Rousseau rol oynamıştı. Tarih ve Sofia Coppola’nın biyografik filmi bize Marie Antoniette’in yalnızca modayı takip etmediğini, modayı kendisinin de yarattığını öğretti.

Sahte roller, yaşamlar

Versay Sarayı’nda saray mensuplarıyla çevrili olmanın stresinden kaçarak, kendisini, bu şirin ve mükemmel köyde, sade köy yaşamında buldu kraliçe. Tüm Fransa, kraliyetin yoksullaştırdığı köylülerle çevriliyken, kraliçe burada genç bir çoban gibi giyinip sıradan bir köylüymüş gibi davranarak köylü rolünü oynayabiliyordu.  Her ne kadar kraliçenin asıl amacı rol yapmak değil de gerçekten rahatlamak, kafa dinlemek olsa da bu alaycı görünen davranış, Fransız Devrimi’ne giden yolda bardağı taşıran son damla olacaktı. Yıllardan beri kraliçenin müsrifliği, aşırı harcamaları yoksul halkı rahatsız etmekteydi. Kraliçeden hoşlanmayan birtakım kişiler tarafından dedikodular yayılmaya devam ediyor, hatta bazı dergiler onun hayvanlarla ilişkiye girdiğini iddia ediyordu. Tabii ki bu iddiaların hiçbiri kanıtlanmadı. Le Godmiché Royal dergisi kraliçeyi mastürbasyon yaparken resmetmişti. Hal böyleyken Marie Antoinette halkın gözünde iyice düşmüştü.


Kraliçe bir tabloda yaşıyormuşçasına davranmanın tadını çıkarıyordu. Bu köyün pastoral resmedilmesi için, ahırını hayvanlarla doldurup hayvanlara bakmaları ve köyün sakinleri gibi davranmaları için “sıradan” insanlar bile getirtmişti. Marie Antoinette, çocuklarıyla birlikte çoban köylüler gibi giyinip kusursuz dünyasında yaşayabiliyordu böylece. En yakın arkadaşları da onun bu süs köyüne, sıradan bir hayat sürüyormuş gibi davranmaktan keyif aldıkları yere geliyorlardı.

Ekonomik buhran dönemindeki savurganlığı yüzünden Marie Antoinette’e karşı halihazırda bir kızgınlık vardı ve eğlence hayatını çevreleyen gizlilik, hedonizm ve skandal şüphesine yol açtı. Marie Antoinette’in sevgilileri olduğu ve kendi sürreal köyünde onlarla buluştuğu dedikodusu çıktı. Savurganlık ve inceden alaycı köylücülük oynamak ona pek de yardımcı olmadı.

Cennetimsi görünümüne rağmen köy, kraliçenin tuttuğu çiftçiler tarafından idare edilen, üzüm bağları ve sarayda servis edilen sebze ve meyveleri yetiştirdikleri bahçeleri olan gerçek bir çiftlikti. Kraliçenin talimatına göre İsviçre’den getirilen hayvanlar çiftlikte yetiştirilirdi. Bu sebeple sıklıkla “İsviçre Köyü” diye de anılmıştır.

Hizmetçiler tarafından kontrol edilen ve temizlenen inek ve koyunları sağdığı köy yaşamı, kraliçe için adeta bir sığınaktı. Hasır şapka, elinde hafif bir makas ve kumaş elbise içinde sözde köylü gibi giyinip nedimeleri eşliğinde özel olarak Manufacture Royale tarafından tasarlanan Fransız porselenleri kullanıyordu.

Fotoğraftaki Boudeoir, köyün en küçük yapısıydı ve “Kraliçenin küçük evi” olarak adlandırıldı. Marie Antoinette oraya tek başına ya da bir iki arkadaşıyla giderdi. Boudeoir İkinci İmparatorluk süresince hafiften değiştirildi fakat küçük yapısı günümüze dek ayakta kalmıştır.

İç tasarımdaki Rokoko tarzı kraliçe ve arkadaşlarına arzulanan konforu ve lüksü sağlarken, köy dışarıdan oldukça doğal ve rustik bir görünüme sahipti. Yapı tamamen çit ve duvarla çevrelenmişti ve sadece kraliçenin samimi arkadaşları girebiliyordu.

Değirmen, 1783-1788 tarihleri arasında inşa edildi fakat iddia edilenin aksine tahıl öğütmede hiç kullanılmadı. Değirmentaşı, Büyük Göl’den gelen akıntıyla hareket ediyordu ve sadece dekor amaçlıydı. Değirmende ise herhangi bir mekanizma veya taş kullanılmıyordu. İç tasarımı sade ve düzenliydi. Köyün en canlı yapılarından biriydi. Binanın her cephesi farklı dekore edilmişti. Değirmen ayrıca çamaşırhane olarak da kullanıldı.

Devrim süresince kadın düşmanlığı, milliyetçilik ve sınıf polemiği önceleri içinde pastoral bir Boucher tablosunu canlandırdıkları zararsız oyun evleri gibi görünen köyü sardı. Kraliçe, saltanatı boyunca uçarılıkla suçlanıp iğnelemelerin, kıskançlıkların ve dedikoduların hedefi oldu. Fransız halkının gözünde kraliçe sadece gönlünü eğlendiriyordu burada.

Devrim sırasında köy zorlu zamanlar geçirdi. Binalar, uzun süre ayakta kalmaya dayanıklı yapılmamıştı ve hava şartlarından kötü etkilendiler. Napolyon, 1810-1812 yılları arasında restorasyon çalışmaları başlattı. John Rockefeller’dan gelen bir bağış sayesinde 1930’lardaki ikinci restorasyon kampanyası ile köy tamamen yok olmaktan kurtarıldı. Köyün bir kısmı 20. yüzyılın sonunda bazı binalar özgün görünümlerine döndürülerek tekrar restore edildi. 19. yüzyılda neredeyse yok olan çiftlik kısmı ise 2006’da tekrar inşa edildi ve günümüzde Hayvan Hakları Kuruluşu (Foundation for Animal Welfare) tarafından korunan birçok hayvanın evi olmuştur.

 

Kaynak: thevintagenews , wikipedia.org, chateauversailles.fr

49 Hayvan annesi Burçin’in desteğinize ihtiyacı var!

Merhabalar ben Burçin, İstanbul’da yaşayan 31 yaşında, hayvan annesiyim. 3 senedir vegan besleniyorum ve öncesinde de vejetaryen besleniyordum. Ailemiz annem, babam ve ben hariç 36 kedi, 4 köpek, 1 tavşan, 2 guinea pig, 2 küçük papağan, 2 sıçan, 1 fare ve 1 iguanadan oluşuyor. Şaşırmakta haklısınız, oldukça kalabalığız.

Egzotik olan hayvanlarımız da dahil hepsi sokaktan, barınaktan, bakamayan insanlardan bize geldi. Tavşanımızı bir petshopta ufacık bir kafeste aç susuz görmüştüm mesela. Konuşup tartışma çıkarttığım için elime tutuşturmuşlardı, “madem öyleyse siz bakın” diye. İguanamızı hastalandığı için veterinere terk etmişlerdi önceki sahipleri. Hiçbirini sırf hayvan seviyoruz veya hobi olsun diye eve almadık.
Kedilerimizin hepsi fiv virüsü (kedi aidsi olarak geçer) taşıyor. Ömür boyu taşıyacakları bir virüs bu. İyi bakılıp bağışıklıklarının güçlü tutulması gerekiyor. Evime ilk getirdiğim kediler, annesiz kalmış yavrular ve görme engellilerdi. Henüz bu hastalıklarla ilgili bilgi sahibi değilken bir yavru aldık veterinerden. Yanlış bilgilendirilme sonucu 13 kedim de bu virüsü kaptı. Sonrasında aynı hastalıktan muzdarip kedileri aldık. Yıllar içerisinde çok kötü şartlarda bulup kurtaramadığımız pek çok kedi oldu. Yavruların çoğuna yuvalandırmak için ilan açtık fakat hasta hayvan almak isteyen pek çıkmadı.
2,5 yıl kadar önce çalışmayı bırakmak durumunda kaldım. Bakımları çok fazla vaktimi aldığı için yetişemiyordum. Geçen seneye kadar da gerek veteriner, gerekse diğer tüm masrafları ile yardım almadan başa çıkabiliyorduk. Fakat tam bir yıl önce büyük sıkıntılar yaşadık ve emekli olan ailemin desteği yetersiz olmaya, elimizdeki avucumuzdaki tükenmeye başladı. 1 yılda veteriner borcumuz 20 bin liraya dayandı.  Mevcut kedilerim sık sık veterinere gidip geldiği gibi pek çok bizimle yaşamayan kedinin de tedavisini üstlendik.
Bu yıllar içerisinde birçok kötü yoruma maruz kaldık. Biz ve bizim gibi diğer insanların bu kadar  sıkıntı yaşamasını ve böylesine ağır sorumlulukların altına girmesinin sebebi, maalesef ki diğer insanların umursamazlığı. Ruh sağlığımın bozukluğuyla ve hayvanları eve doldurarak kötülük yapmakla itham edildim. Hayatında bir barınağın kapısından girmemiş, şartlarını görmemiş, sokaktaki hayvanın 24 saatini nasıl geçirdiğine tanık olmamış insanlar benim evimdeki şartlarımı sorguluyor, hiç fikirleri olmadığı halde yorum yapıyor, benim akıl sağlığımı eleştiriyorlardı. Oysa evimizin kapısı, ziyaret etmek isteyen herkese açık…
Başkalarının bakmadığı, görmediği, terk ettiği tüm bu hayvanlar için çok fazla fedakarlık yapan insanlara destek olun. Biz hayatlarımızdan kendimiz için değil, hayvanlar için, sizin, hepimizin için vazgeçtik. Onlara adım atacak yer bırakmadığımız dünyada, beslenmelerinden, hastalıklarından biz sorumluyuz. Desteğe ihtiyacımız var.  Destek olmak isterseniz aşağıdaki iletişim adreslerinden ulaşabilirsiniz. Sevgiler, selamlar…
İletişim
Mail: [email protected]
Instagram: burchinella