Ana Sayfa Blog Sayfa 358

Ankara’yı ısıtacak Pembe Hayat KuirFest bu akşam başlıyor!

Pembe Hayat KuirFest bu akşam kapılarını “Gökkuşağının Altında” bölümünün yıldız filmlerinden, 66. Berlin Film Festivali’nden Teddy Ödülü’yle dönen Şili yapımı Asla Yalnız Olmayacaksın (Nunca vas a estar solo, 2016) gösterimiyle açıyor! Açılış töreninin ardından, Haymatlos Mekân’da Mersin 7 Renk LGBTİ Derneği’nin oluşturduğu, Türkiye’nin ilk LGBTİ korosu olan 7 Renk Koro ilk konserini gerçekleştirecek ve sonrasında Dj Şevval, performansıyla geceye coşku katacak.

12-19 Ocak tarihleri arasında Ankara’da gerçekleşecek gösterim ve etkinlikler Çankaya Belediyesi Çağdaş Sanatlar Merkezi ve Haymatlos Mekân’da, 26-28 Ocak tarihleri arasında İstanbul’da gerçekleşecek olan gösterim ve etkinlikler ise Pera Müzesi, Fransız Kültür Merkezi ve Feminist Mekân’da ücretsiz olarak takip edilebilir.

Festival bu yıl da gösterimleri ve etkinlikleriyle Ankara semalarını gökkuşağı renklerine boyayacak. Gösterim programında her yıl olduğu gibi bu yıl da dünya festivallerine damgasını vuran belgesel, kurmaca ve kısa filmler, sinema tarihinin kuir hazineleri ve çok özel seçkiler yer alıyor.

6. Pembe Hayat KuirFest programında ünlü yazar ve aktivist James Baldwin için özel bir bölüm hazırladı. Cinsellik ve kimlik konularını işleyen romanları, insan haklarını savunan ve ırkçılığa karşı yazılarıyla tanınan Baldwin’in Amerika’dan Fransa’ya ve bir dönem İstanbul’a uzanan hayatının, eserlerinin ve fikirlerinin izleğini sürecek bu bölümde Baldwin’in Amerika’daki yaşamına ve mücadelesine odaklanan filmlerin yanında Türkiyeli yönetmenlerden Baldwin filmleri de yer alıyor. Program kapsamında, yönetmen ve sinema yazarı Zeynep Dadak’ın katılımıyla, Baldwin üzerine söyleşeceğimiz bir etkinlik de yer alıyor.

Festival, yönetmen ve küratör Marie Losier’yi filmlerinden oluşan iki seçkiyle ağırlıyor. “Marie’nin İlham Perileri” adlı ilk seçki, Losier’nin öncü avangart yönetmenlerin portrelerini kendine özgü tarzıyla birleştirdiği filmlerine yer veriyor. “Marie’nin Düşler Ülkesi” adlı seçki ise yönetmenin değişik sinemasal anlatıları ve formatları birleştirdiği film ve videolarından oluşuyor. Marie Losier, festival için Ankara’ya gelecek ve bir masterclass gerçekleştirecek.

Programda bu yıl kısa film seçkilerine geniş yer ayrıldı. “Kuir Kısalar Yarışması” filmlerinin yanı sıra, arşiv ve bellek arasındaki oyunbaz ilişkiye odaklanan ‘arşiv-i lubun’ ve Türkiye’den kısaların gösterileceği bölüm de sinemaseverlerin ilgisini çekecek seçkiler. Ayrıca, Glitch Film Festivali programcılarının KuirFest için hazırladığı, ırkçılık ve cinsiyetçiliği tartışan ‘Belleğin Azmi’ seçkisi de festivalin özel bölümleri arasında. Glitch ekibinden Nosheen Khwaja ve Cloudberry Maclean gösterimlerin ardından izleyicilerle bir araya gelecek.

Festivalin yoğun ilgi gören bölümlerinden “qÜLT” ise Cheryl Dunye imzalı Karpuz Kadın (Watermelon Woman, 1996), 25. yılı için özel hazırlanan kopyasıyla Paris Yanıyor (Paris is Burning, 1990) ve Ingmar Bergman’ın “hayatımda gördüğüm en sıradışı film” diye tarif ettiği Jason’ın Portresi’ne (Portrait of Jason, 1967) ev sahipliği yapıyor.

Türkiye’den uzun metrajların gösterildiği “Ğ” bölümünde, geçen yıl !f İstanbul’da Keş!f ödülünü kazanan Veşartî (Gizli, 2015), Rüzgâr Buşki’nin Gezi Direnişi ve onu takip eden süreçte LGBTİ bireylerin rolünü anlatan belgeseli #direnayol (2016) ve Serkan Çiftçi’nin KuirFest’te Dünya prömiyerini gerçekleştirecek filmi Gacı Gibi (2016) gösterilecek.

Festival, son zamanlarda LGBTİ karakterlere ve hikâyelerine ev sahipliği yapan en önemli bağımsız dijital mecralardan biri haline gelen internet dizilerine de “Kuir Diziler” bölümü ile yakından bakıyor.

Ayrıca, Bir Emek Bizim İstanbul Bizim filmi, Özgürleşen Seyirci: Emek Sineması Mücadelesi (2016) Ankara prömiyerini Pembe Hayat KuirFest’te gerçekleştirecek.

Festival kapsamında gerçekleşecek Kültür Endüstrisinde Yaratıcı “Ötekilik” başlıklı panelde ise Ali Kemal Çınar, Fırat Yücel ve KuirFest’in katılımıyla dünya ve Türkiye’de insan haklarının ve bireysel hakların gasp edilmesinin sinema alanındaki yansımaları üzerine konuşulacak.

Gerçeği bulduk diyelim, onun gerçek olduğunu nasıl bilebiliyoruz?

1

Doğruluk, asıllık, hakikat, gerçeklik, sahilik kelimeleri neden dilimizde var? Bunlar bizim zihnimizin, yani onları algılayıp yorumlamamızın dışında da var olan şeyler mi? Bir şeyin gerçek olduğuna inanmakla onu gerçek yapabiliyor muyuz? Öyleyse neden gerçeği arıyoruz? Bazılarımız sorularına yöneltilen en sıradan açıklamalarla yetinirken bazılarımız neden sorgulamaya devam ediyor? Neden gerçek olanı istiyoruz? Bulduk diyelim, gerçek olduğunu nasıl bilebiliyoruz?

Çoğu sözlük gerçeği (reality); sahiden var olan (?) veya vuku bulan, hayal olmayan; hayali (imagination) ise gerçek olmayan şeyleri hayal etme becerisi örneğin; görmediğimiz ya da deneyimlemediğimiz bir resmi zihinde şekillendirme becerisi olarak tanımlıyor. Modern fizikte gerçek, şu anki gerçeklik şu anda; geçmişteki gerçeklik geçmişte; gelecekteki gerçeklik ise gelecekte oluşması muhtemel tüm olaylar olarak üç boyutta tanımlanıyor (Aerts, 1996). Psikolojide gerçek ve hayale ilişkin deneysel çalışmalar yapılabilmesi için gerçek ve hayalin ölçüm yapılabilecek bir durum çerçevesinde tanımlanması ve araştırmaların bu düzlemde yürütülmesi gerekiyor. Dolayısıyla bu yazıda konu alınan gerçeklik operasyonel olarak tanımlandığı yani deneysel ölçütlerinin oluşturulabildiği kadarıyla yer alıyor. Mutlak gerçeklik vesaireden değil insanın gerçek kavramını nasıl deneyimlediğinden bahsediliyor.

Gerçek ve hayale ilişkin ilk psikolojik çalışmalar daha çok gerçekliği algı düzeyinde ele aldığından görsel algı ve görsel hayalin beyinde görme merkezi olan oksipital lobda işlendiğine yönelik çıkarımlarda bulunuluyor. Sonraki çalışmalar gerçek kavramını geçmişi hatırlama, hayal kavramını ise geleceğe ilişkin düşünce ya da hayal üretme olarak tanımlıyor. Gerçeğin, geçmişi hatırlama temelinde ele alınması nedeniyle de hayal ve gerçeğin bellek ile ilişkisi irdelenmeye başlanıyor.

Örneğin; Schacter ve arkadaşları (2012) geçmişi hatırlama ve geleceği hayal etme içerikli çalışmasında belleği ve dolayısıyla bellek işlevlerinden sorumlu beyin bölgesi olan hipokampusu gerçek ve hayalin oluşum noktasına koyuyor. Yazarlara göre bellek; bireylerin gelecekte olması muhtemel olayları hayal etmesine, öngörmesine veya benzerini yapmasına diğer bir deyişe simule etmesine olanak sağlıyor. Hem geçmiş hem de gelecek yönelimli görevler bilginin bellekten geri getirilmesini gerektiriyor ancak gelecek yönelimli görevler buna ek olarak geçmiş bilgilerin birleştirilip yeni duruma uyarlanmasıyla hayal kuruluyor.

Dentico ve arkadaşları (2014) hayal sırasında üst beyin bölgelerinden alt beyin bölgelerine/yukarıdan aşağıya (parietal lobdan oksipital loba) artan bilgi akışı tespit ederken görsel algı esnasında alt beyin bölgelerinden üst beyin bölgelerine/aşağıdan yukarıya (oksipital lobdan parietal loba) bilgi akışı gözlemiş*. Dolayısıyla algıladığımız gerçek ile hatırladığımız gerçek ve hayal ettiğimiz gerçek birbirinden farklı beyin bölümleri tarafından kontrol edilirken her birinde gerçek farklı şekillerde manipüle ediliyor.

Bu süreçteki manipülasyon beynimizin bilişsel işlemleme kapasitesi, geçmiş deneyimler, farkındalık, kişilik eğilimlerimiz, inanç ve tutumlarımız, duygularımız, sosyal çevremiz gibi kişiye ait özelliklerle birlikte yapılıyor. Bu nedenle aynı olayı yaşamış olsak dahi bir diğer kişiyle onu bizzat aynı şekliyle hatırlıyor olma olasılığımız düşüyor. Bu durum özel ve sosyal hayatlarımızı yıkıcı şekilde bir yere kadar etkiliyor olabilir (belki de bu yazıyı okuduktan sonra etkilemesine artık izin vermemeniz gerektiğini düşüneceksinizdir.) ancak gerçeğin, bellekten geri getirilenin yani hatırlananın, deneyimlenen ilk gerçeklikten farklı olmasının özellikle mahkeme ya da kritik kararların alınacağı görgü tanıklarının beyanlarını gerektiren durumlarda ciddiyetle hesaba katılması gereken bir durum olduğu aşikâr.

Gerçeğin olduğu gibi hatırlanıp hatırlanamayacağı tartışmasını bir yana bırakıp gerçek ile hayali birbirinden ayırmanın beyinde nasıl gerçekleştiğine bakalım.

Buda ve arkadaşları (2011), beyindeki düşünme ve kişilikten sorumlu alan olan alın lobuna (frontal lob) ait anterior prefrontal kortekstesin (aPFK) altındaki parasingulat oluğun (paracingulate sulkus-PCS) insanların bir şeyin hayal edildiğini ya da o şeyin gerçekten olduğunu isabetli bir şekilde hatırlamalarını sağladığını gözlemliyor.

Şöyle ki; bir önceki deneyimleri hatırlama içsel-bilişsel fonksiyonlar tarafından üretilen bilginin ayrıştırılmasını gerektirir. Diğer bir deyişle bir gerçekle ilgili bilgileri bellekten ne şekilde getireceğiniz her şeyinizle o anki size bağlıdır. Gerçeği izleme ise içsel bilgiyle dış dünyadan alınan bilginin ayrıştırılmasıyla gerçekleşir. Bu da kendinizdeki gerçeğin dış gerçekliğe uyup uymadığına ilişkin farkındalığınızı gerektirir.

Anterior prefrontal korteks uyaranın önceden görüldüğüne ya da hayal edildiğine aynı zamanda bir görevin kişinin kendisi ya da başkası tarafından yapıldığına ilişkin bilgileri ayrıştırır. aPFK’nin altındaki PCS ise doğumdan önce oluşan, boyutu kişiden kişiye değişen fakat bazı kişilerde olmayabilen bir alandır. Yaş ortalaması yaklaşık 27 ve eğitim yılı ortalaması yaklaşık 17 yıl olan 30K-23E olmak üzere 53 sağlıklı bireyin katıldığı deneyde, hayal ve gerçek ayrımında etkili olduğu düşünülen PCS’yi, fMRI (beyin görüntüleme tekniği) kullanılarak incelenmiş.

Yaptıkları deneyde Gerçeklik İzleme Bellek Testi -bilgisayar temelli- kullanarak katılımcılara 160 kelime çifti (Yin ve Yang/Jekyll ve Hyde vb.) veriyor ve bu kelime çiftlerini ya kendilerinin ya da deneycinin sesli okumasını istiyorlar. Ardından deneyin algı koşulunda ya katılımcı ya da deneyci kelime çiftini “Jekyll ve Hyde” sesli okuyor, hayal koşulunda ise katılımcı kelime çiftini tamamlayacak kelimeyi hayal ediyor ve sonrasında katılımcı ya da deneyci kelime çiftini sesli okuyor. Deneyin test aşamasında ise katılımcıların kelimeyi kimin okuduğunu hatırlamalarını test etmek için kendilerine gösterilen kelimeyi kendilerinin mi yoksa deneycinin mi okuduğunu söylemeleri isteniyor.

Ayrıca katılımcıların algı-hayal ayrımı yapıp yapmadıklarını test etmek içinse “İlk kelimeye eşlik eden kelimeyi algıladınız mı yoksa hayal mi ettiniz?” sorusunu cevaplamalarını istiyorlar. Katılımcılar parasingulat oluklarının beyindeki her iki (sağ & sol) hemisferdeki belirginliklerine göre gruplandırılarak gerçeği izleme performansları tespit edilip karşılaştırılıyor. Şöyle ki; hem sol hem sağ hemisferde PCS’si belirgin olanlar, soldaki belirgin olup sağdaki PCS’si belirgin olmayanlar, sağdaki belirgin olup soldaki PCS’si belirgin olmayanlar ve hem sağdaki hem de soldaki PCS’si belirgin olmayanların doğru cevap oranları karşılaştırılıyor.

Sonuçta her iki hemisferdeki PCS’si belirgin olan grup ile tek (sağ veya sol) hemisferdeki PCS’si belirgin olan gruplar arasında gerçeği izleme performansı açısından fark gözlenmezken PCS’si her iki hemisferde de belirgin olmayan grup diğer gruplara göre düşük performans gösteriyor. Diğer bir deyişle PCS’si olmayanlar gerçeği izleme konusunda yetersizler. Hatta bu yetersizliklerinin farkında dahi değiller çünkü bu grup aynı zamanda tepkilerinin doğru veya yanlış olup olmadığını değerlendirme konusunda da başarısız oluyor. Bu durumları PCS’si olmayanlar aynı zamanda üstbilişsel (metacognition) becerilerinin de düşük olduğunu gösteriyor. Tek taraflı PCS’nin diğerinin yokluğunu telafi ettiğini söyleyebiliriz ancak PCS’nin olmaması kişinin bir şeyi kendisinin mi yoksa başkasının mı yaptığını ayırt edememesine hatta kendisine bunu sen değil başkası yapmıştı dendiğinde bunu düzeltememesine neden oluyor.

Bilişsel sinirbilim alanındaki bu çalışmaların bulguları, şizofreni gibi hayal ile gerçeğin ayırt edilemediği birçok ruhsal bozukluğu iyileştirme adına yeni bir adım olarak yorumlanabilir. Felsefenin “gerçeği” irdelemesiyle açılan yollar sayesinde günümüzde teorik fizik ve artık psikoloji –özellikle beyin görüntüleme tekniklerini kullanmaya başlamasıyla birlikte- herkesin içinde yaşadığı gerçeğe ilişkin deneysel bilgiler üretme çabasında. Bu doğrultuda gerçekliğin bilimsel olarak araştırılması hepimizi ilgilendiren bir öneme sahip. Çünkü gerçek ve hayal, bu ikisi arasındaki görünmez sınırlar her birimizin içinde yaşadığı dünyayı şekillendiren, değiştiren ve dönüştüren olgular aslında.

Gerçek nedir? Hayal nedir? Gerçek olduğunu düşündüğümüz şeylerin ne kadarı hayal gücümüzün ürünü? Hayal ettiğimiz şeylerin ne kadarı asıl gerçekliği yansıtıyor? Bu sorular tek, belki de en önemli soruyu beraberinde getiriyor: İç gerçekliğimizle bu kadar oynayabiliyorken ve zaten kendimizi dış gerçekliğe uydurabiliyorken, gerçeği bir başkasında aradığımızda onda bulduğumuzu sandığımız şey gerçekte gerçek midir?

* Bu çalışma görsel algı ve hayal durumlarındaki kortikal bilgi akış yönünün farklı olduğunu deneysel yöntemle gösteren ilk araştırma olması açısından önemlidir.
***Moris’in ev ahalisine teşekkürler***

Not: Eğer bu yazıyı sonuna kadar okuduysanız Perception aldı dizi de ilginizi çekecektir. İzlemenizi öneririm.

Kaynaklar:

  • Aerts, D. (1996). Relativity theory: what is reality?. Foundations of Physics, 26(12), 1627-1644.
  • Buda, M., Fornito, A., Bergström, Z.M. & Simons, J.S., (2011). “A Specific Brain Structural Basis for Individual Differences in Reality Monitoring” Journal of Neuroscience, 31(40), 14308–14313. doi:10.1523/JNEUROSCI.3595-11.2011.
  • Dentico, D., Cheung, B. L., Chang, J. Y., Guokas, J., Boly, M., Tononi, G., & Van Veen, B. (2014). Reversal of cortical information flow during visual imagery as compared to visual perception. Neuroimage, 100, 237-243.
  • Schacter, D. L., Addis, D. R., Hassabis, D., Martin, V. C., Spreng, R. N., & Szpunar, K. K. (2012). The future of memory: remembering, imagining, and the brain. Neuron, 76(4), 677-694.

Kışı sağlıklı geçirmenin en sağlıklı ve sömürüsüz yolu: Kış sebzeleri

Havaların soğuması ile beraber kış hastalıkları da ortaya çıkmaya başladı. Dengesiz ve yetersiz beslenme alışkanlığına sahip olanlar için kış, kendini bağışıklık sisteminin zayıflaması ve hastalıklara karşı vücudun dirençsizliği ile gösteriyor. Vücudumuz kış aylarında her zamankinden daha çok vitamin ve minerale ihtiyaç duyuyor. Bağışıklığı güçlendirmenin yolu da kış sebzelerini tüketmekten geçiyor.

Kışın soğuk yüzünü gittikçe daha çok hissettirmeye başladığı bugünlerde vücudumuzun hastalıklara karşı direnci azalıyor. Grip ve soğuk algınlığı gibi bağışıklık sistemimizin zayıf anını yakalamaya çalışan sinsi hastalıklara karşı durabilmek için beslenmemize dikkat etmemiz ve vücudumuz için gerekli vitamin ve minerallerden yeterince almamız gerekiyor. Bağışıklık sistemimiz bizleri hastalıklara ve enfeksiyonlara sebep olan mikroplara karşı koruyan çok önemli bir sistem.

Özellikle içinde bulunduğumuz kış aylarında hızla yayılan virüs enfeksiyonları nedeniyle ortaya çıkan solunum yolu hastalıkları, bağışıklık sistemimiz zayıfladığı zamanlarda daha da ağırlaşabilir, hatta bronşit, zatürre gibi başka hastalıklara yol açabilir. Kış sebzelerinin ve sağladıkları vitaminlerin bağışıklık sistemimiz üzerindeki olumlu etkisine dikkat çeken Herbalife Beslenme Danışma Kurulu üyesi Doç. Dr. İsmet Tamer, kış sebzelerinin sağlıklı ve güçlü bir kış geçirmek için ne kadar önemli olduğunu anlattı. Tamer’in verdiği bilgileri kısaca derledik.

Vitamin deposu lahana

Sindirim ve solunum sistemlerinin yüzeyini kaplayan “mukoza” denilen zarın mikroplara karşı direncini artıran A vitamininin ön maddesi olan beta-karoten; inflamasyon adı verilen önemli bir direnç sürecinde rol oynayan C vitamini ve kalsiyumun, hatta kanama – pıhtılaşma süreçlerinde görev alan K vitamininin lahanada bolca bulunduğunu biliyor muydunuz? Lahana kansızlık ve sinir sistemi gelişimi için gerekli folat ve hücre fonksiyonlarında görevli potasyum açısından da zengin bir kaynaktır. Aslında doğru pişirilmiş bir porsiyon lahananın düzenli olarak tüketilmesi, vücut için gerekli günlük vitamin ihtiyacının önemli bir kısmını karşılayabilir, bağışıklık sistemini güçlendirebilir.

Zengin lif kaynağı pazı ve ıspanak

Pazı ve ıspanak, halk arasında bilindiği gibi demir açısından değil, ama A ve C vitaminleri ile folat açısından zengin, lif açısından ise süper zengin sebzelerdir. Üstelik porsiyon başına oldukça düşük kalori içeren bu sebzelerin dikkat edilmesi gereken bir özellikleri daha var: İçerdikleri oksalat denen madde, kalsiyumu bağlayan ve böbrek taşı sorunu bulunan kişilerde bu sorunu artırabilen bir içeriktir. Bu sebzeler hafifçe pişirildiklerinde oksalat içeriği azalır, diyetteki kalsiyum serbestleşir ve bu sorun çözülmüş olur.

Metabolik kardiyovasküler hastalıkların ve hipertansiyonun düşmanı kabak

Kış aylarında hem yemeği, hem salatası hem de tatlısı ile sofralarımızın vazgeçilmezi olan kabak, vücudumuzu diyabet gibi metabolik, hipertansiyon gibi kardiyovasküler hastalıklardan korumada rol alan C, B vitaminleri, pantotenik asit, folik asit, potasyum ve yüksek miktarda karoten içerir. Sindirim sisteminin sağlıklı çalışması ve zararlı bir takım maddelerin vücuttan atılmasında önemli rol oynayan lif açısından da zengin bir besin maddesidir. Kabak, diğer sebzelerle kıyaslanınca kalori içeriği yüksek sayılabileceğinden, kontrollü porsiyonlarla tüketilmesi uygun olacak.

Karaciğer dostu enginar

Bir başka mükemmel lif kaynağı da enginar. Sindirime yardımcı olmasının yanı sıra özellikleri sayesinde safra yollarının sağlıklı çalışmasına ve sağlıklı çalışan safra yollarının artan akışkanlığı ile karaciğerin de sağlıklı çalışmasına yardımcı olur. Ayrıca C vitamini açısından da oldukça zengin, inflamasyonda ve kollajen üretiminde olumlu etkileri görülüyor.

Mükemmel bir sıvı kaynağı marul

Göbek marul, yıl boyunca kolayca bulunan ve çoğunluğu sudan oluşan bir sebze. Neredeyse yok denilecek kalori içeriğiyle, tokluk hissi vermesi, sindirimi kolaylaştırması ve sıvı desteği vermesi marulun en önemli özellikleri. Klasik uzun marullar ise göbek marullardan farklı olarak yüksek miktarda A vitamini ve bir miktar folat içerirler. A vitamini, tüm seröz zarlarda, yani sindirim ve solunum sistemlerinin iç yüzeylerinde, gözde, bağışıklık sisteminde önemli koruyucu görevlere sahip.

Az kalorili bol vitaminli şalgam

Ülkemizde özellikle güney yörelerinde sofraların baş tacı olan, uzun yıllardır da suyu ile artık her yerde tüketildiği gözlemlenen şalgam, az kalorili fakat bol kalsiyum ve A, C, K vitaminlerinden zengin içeriğiyle, kış aylarında sizi hastalıklardan korumada önemli bir rol oynayabilir.

Demir deposu roka

Aslında brokoli ve lahana ile aynı familyadan gelen roka da onlar gibi A, C ve K vitaminleri ile kalsiyum açısından zengin olmasının yanında, bağışıklık sisteminin güçlenmesinde ve kan üretiminde rol oynayan demir için de önemli bir kaynaktır. Gözde, kısmi görme kaybına neden olan maküler dejenerasyon isimli hastalığın önlenmesinde etkili olduğu da görülmüşolan rokanın da çiğ tüketildiği taktirde içerdiği oksalat nedeniyle bazı yararlı besin maddelerinin emilimini bozma olasılığı mevcuttur.

Üst solunum yolu enfeksiyonları için rezene

Sadece manavda değil aktarlarda ve hatta bazen eczanelerde dahi rastlayabileceğiniz, şifa niteliğinde bir bitki olan rezene, C vitamini yanı sıra potasyum, magnezyum ve bakır açısından da zengin bir besin maddesi. Hem inflamasyonu geriletir, hem de damarlarda pıhtı oluşumunu önleyici etkileri var. Kış aylarında soğuk algınlığı ve üst solunum yolu enfeksiyonlarında etkilidir.

Kuvvetli antioksidan kereviz, havuç

Kereviz düşük kalorisi, yüksek lif içeriği ile sık tercih edilmesi gereken bir kış sebzesi. Üstelik C vitamini deposu olarak kuvvetli bir antioksidan, yüksek fosfor içeriği ile de diş ve kemik dostu bir besin maddesidir. Bir başka güçlü antioksidan bitki ise göz dostu havuçtur. Daha önce de bahsettiğim gibi havuç, güçlü bir bağışıklık sistemi, sağlıklı bir cilt ve sağlam gözler için gerekli olan A vitamini deposu.

Kronik hastalıkların düşmanı turunçgiller

Bu kadar sebzeden bahsetmişken turunçgillerin bağışıklık sistemine olumlu etkilerinden bahsetmemek olmaz. Yüksek C vitamini ve antioksidan etkili içeriği ile pek çok kronik hastalıktan ve enfeksiyonlardan koruyucu limon, portakal ve greyfurt da kış sebzelerinin yanında sofralarımızdaki yerlerini almalıdırlar.

Kadına yönelik şiddete karşı meydan okumanın 3 yaratıcı yolu

0
Mini etekli Endonezyalı erkekler, insan ticaretine karşı kamyon sürücüleri, Tanzanya’da birbirleriyle evlenen heteroseksüel kadınlar… Şiddeti sona erdirmek için ne yapmak gerekiyor?

Kadına yönelik şiddete karşı meydan okumanın 3 yaratıcı yolu

BM Genel Kurulu’nun kadınlara yönelik şiddet olaylarını ortadan kaldırmayı taahhüt etmesinin üzerinden 20 yıl geçti. Ancak bugün, genellikle aile içinde eşinin boyunduruğu altında olan her üç kadından birinin cinsel ya da fiziksel şiddete maruz kalarak yaşadığı tahmin edilmektedir. Gözle görülür bir ilerleme eksikliği olmamasına rağmen insanlar bu konu hakkında bir şeyler yapmaya çalışmıyor değil, oldukça yaratıcı şeyler tasarlıyorlar.

Erkekler mini etek giyebilir

2013’te BM tarafından yapılan bir ankete göre Endonezya’daki erkeklerin çoğunluğu -ankete katılanların yüzde 90’ı- kadınlarla erkeklerin eşit şekilde muamele görmesi gerektiğini düşünüyorlardı. Ancak anketin diğer bölümlerinde, yerleşmiş toplumsal cinsiyet normlarına ve aile içi şiddete yönelik tutumları endişelendirdi. Ankete katılan erkeklerin yaklaşık yüzde 90’ı kadının en önemli rolünün ev hanımlığı olduğunu söylüyordu. Yanıtlayan erkeklerin bölgeye bağlı olarak yüzde 40 ila yüzde 49’u ise; “kastedilen aileyi bir arada tutmaksa, kadın şiddeti tolere etmeli” diyordu.

Endonezce’de “modern erkekler ittifakı” anlamına gelen Aliansi Laki-laki Baru bu tür tutumların yerindeliğini sorgulamak için kuruldu. 2011’de bir hükümet yetkilisi kadınların tecavüze maruz kalmamaları için mini etek giymekten kaçınmaları gerektiğini öne sürdükten sonra, bu erkekler ittifakı, yapacak tek bir şey olduğuna karar verdi: Mini etek giyip sokaklarda protesto gösterilerinde bulundular.

İttifak’ın kurucusu Syaldi Sahude Reuters’e verdiği demeçte: “Sıklıkla kadınların giyim biçimi ve davranış şekilleriyle ilgililer. Dolayısıyla biz de mini etek konusunda gerçekten bir şeyler yapabilir miyiz diye düşündük, erkekler onları giyer mi ne dersin?”

 

The men wearing miniskirts to end violence against women

Indonesian men are wearing mini-skirts to end violence against women Read more: http://wef.ch/2eYwfvQ

World Economic Forum paylaştı: 17 Kasım 2016 Perşembe

Kamyon şöförleri direksiyonun başına geçebilir

Pek çok kişi gibi, okulda köle ticaretinin 19. yüzyılda son bulduğunu öğrendiyseniz, 46 milyon kişinin çeşitli biçimlerde modern kölelik koşullarında yaşadığını duymak sizi şok edebilir. Avustralya merkezli insan hakları grubu Walk Free’nin hazırladığı 2016 Küresel Kölelik Endeksi raporuna göre; 736 bin kişi ile Endonezya dünyada 8’inci sırada yer alırken, 480 bin kişi ile Türkiye modern kölelikte Avrupa’da 2’nci sırada.

Dünyada modern köleliğin nüfusa oranla en yaygın olarak görüldüğü ülkelerin başında; Kuzey Kore, Özbekistan, Kamboçya, Hindistan ve Katar gelirken, modern köleliğin en az görüldüğü ülkeler ise Lüksemburg, İrlanda, Norveç, Danimarka, İsviçre, İsveç, Avusturya, Belçika, ABD, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda oluyor. Kölelikle mücadelede en az çaba harcayan ülkeler Kuzey Kore, İran, Eritre, Ekvator Ginesi ve Hong Kong iken, en çok çaba harcayan ülkelerin başında ise Hollanda, ABD, İngiltere, İsveç ve Avusturya geliyor. Uluslararası bir organizasyon, bu mağdurların yaklaşık yüzde 22’sinin insanlık dışı bir kölelik biçimine zorla tabi tutulduğunu tahmin ediyor: Cinsel kölelik. 

Birçok ülkede seks ticareti faaliyet göstermediğinden dolayı yetkililerin özellikle seks işçiliğine zorlanan kadınları tespit etmesi zor olabilir. Bu yüzden ABD’li bir organizasyon, kamyon şöförleri için yardım istiyor.

Kaçakçılığa karşı kamyon şöförleri web sitelerinde; “Ülkemizin karayolları üzerindeki gözleri ve kulakları olarak kamyonculuk endüstrisi de bu adaletsizlikle doğrudan mücadele etme şansına sahiptir” açıklamasını yaptı. Organizasyon, kamyon şöförlerine kaçakçılığın belirtilerini tanıyınca nasıl tepki vereceklerini öğreterek yardım ediyor ve mesleğe yönelik belirli bilgiler veriyor.

Girişim konusunda düzenlenen bir NPR raporunda belirtildiği gibi, bu yöntem şimdiden bir etki yaratmaya başladı: “Kamyon şirketleri ve yasa uygulama kurulu, serbest bırakılmış yüzlerce kaçakçılık mağdurunun acil yardım hattına bıraktığı çağrılarla 250 bine yakın sürücüye ulaşma konusunda yardımcı olmak için gemide hevesle bekliyorlar.”

Bazı ABD eyaletlerinde kamyon sürücüleri için eğitimin zorunlu hâle getirilmesi çok etkili oldu.

Kadına yönelik şiddete karşı meydan okumanın 3 yaratıcı yolu
ABD’de seks ticaretine zorlanıp, kaçakçılık mağduru olan çocukların yaş ortalaması 12.

Heteroseksüel kadınlar birbirleri ile evlenebilir

Tanzanya’da, 2013’te hükümetin yaptığı bir araştırmaya göre; kadınların neredeyse yüzde 50’si aile içi şiddete maruz kalıyor. Bazıları geleneksel evlilik hayatına karşı çıkarak bunun yerine hemcinsleri ile birlikte yaşayıp kendi sorunlarını kendileri çözüyorlar.

Eşcinsel dernekler/sendikalar ülkede yasadışı iken “kadınlar evi” olarak çevrilen “nyumba ntobhu” adlı eski bir kabile geleneği kadınların geçim kaynaklarını zarardan korumak için birbirleri ile evlenmelerine izin vermekteydi. Marie Claire’in Temmuz ayındaki raporuna göre; bu gelenek kadınlar tarafından ilişkilerdeki şiddetin önüne geçmek ve buna son verebilmek için tekrar canlandırıldı.

Yerel muhabir Dinna Maningo; “aile içi istismar, çocuk evlilikleri ve kadın sünneti toplumumuzda çok yaygındır” dedi. “Genç kadınlar bu günlerde daha çok farkındalar ve bu tür muamelelere tolerans göstermeyi reddetmekteler. Düzenlemenin onlara daha fazla güç ve özgürlük verdiğinin farkına varıyorlar.”

Paulina Mukosa’nın tam olarak düşündüğü; kendisinden yaşça büyük Mugosi Isombe ve Veronica Nyagochera isimli iki kadınla evlenme kararı öncesinde birkaç erkek talibini geriye döndürdü. Mukosa gazetecilere yaptığı açıklamada; “bir kadınla evlenmek, kendi bedenimi ve işlerimi kontrol etmemi sağladı” dedi.

Kadına yönelik şiddete karşı meydan okumanın 3 yaratıcı yolu
Mugosi Isombe, Veronica Nyagochera ve Paulina Mukosa aile portresi için poz verdiler

Bu yazı The Guardian‘da yer alan Three surprising ways to challenge violence against women başlıklı yazıdan Türkçeye Gaia Dergi için Anna Hoffmann tarafından çevrilmiştir. 

Vegan beslenme çocuklar için uygun mu?

Amerikan Beslenme Derneği ve Amerikan Pediatri Akademisi doğru uygulanan bir vegan beslenmenin bebekler, emzikliler, gebeler, sporcular ve çocuklar için uygun bir beslenme şekli olduğunu raporladı. Aynı kuruluşlar vegan beslenmenin çocukların büyüme ve gelişimlerine olumlu katkı sağladığını belirtiyor.

İyi planlanmış bir vegan beslenme ile çocuklarda doymuş yağ, kolesterol ve yağ alımı sınırlandığı için yetişkinlikte ortaya çıkabilecek hastalık riskleri azaltılabiliyor.

Çeşitlendirilmiş vegan besinlerle beslenen vegan çocuklarda tüm besinsel ihtiyaçlar karşılanır. Ancak, vegan çocuklarda ve diğer tüm çocuklarda besin grupları yaşlara göre verilmelidir ve ihtiyacı karşılamaya yönelik olmalıdır¹. Ayrıca, vegan beslenmeyle çocuklarda sağlıklı yaşam alışkanlıkları erkenden başlatılmış olur.

Kalsiyum

Çocukların günlük kalsiyum ihtiyacı ortalama 800 mg’dır. Kurufasulye, kuruyemişler, soya ürünleri, keten tohumunda kalsiyum bol miktarda bulunmaktadır.

Kalsiyumla ilgili çalışmalar yeterli olmamakla beraber vegan beslenmede oksalatlar, fitatların alımına dikkat edilmeli. Bunlar, kalsiyumun kullanımını azaltır. Ayrıca D vitamini eksikliği de kalsiyum emilimini engelleyebilir. Kıvırcık yapraklı lahana, brokoli, lahanalar ve soya ürünlerinin kalsiyum biyoyararlanımı arttırdığı belirtilmiştir. Eğer çocuğun beslenmesinde yeterli miktarda kalsiyum bulunmuyorsa kalsiyum takviyesi almakta fayda var. Bunun yanısıra, yemeklerle beraber takviyeyi almak emilimi zorlaştırabilir.

D vitamini

Çocukların günlük D vitamini ihtiyacı ortalama 10 mcg’dır. D vitamininin beslenme ile bir bağı yoktur. Vitaminin %90’ı güneş ışığı sayesinde deride sentezlenir. Daha sonra karaciğer ve böbreklerde hidrojenlenme işlemi yapılır. Yeterli D vitamini sentezlemek için çocuğun 10.00-15.00 saatlerinde 15 dakika kadar güneşe çıkarılması gerekmektedir. Eller ve yüzün güneşlenmesi D vitamini sentezi için yeterlidir. Eğer güneş ışığının yetersiz olduğu bölgelerde yaşıyorsanız kahvaltılıklarınıza ve bitkisel sütlerinize kalsiyum eklemeniz tavsiye edilir. Bazı düşüklük durumlarında ise D vitamini takviyesi hekim denetiminde önerilebilir.

B12 vitamini

Çocukların günlük B12 vitamini ihtiyacı ortalama 1.2 mcg’dır. B12, kırmızı kan hücrelerinin yapımında ve sinir sistemi işlevlerinde önemli bir vitamin türüdür. Vegan çocuklarda B12 vitamini takviyesinin yapılması oldukça önemlidir. Alınan B12’nin yüzde 1’i vücut tarafından kullanılır. Çocuklar için günlük 1000 mcg B12 vitamini alımı önerilmektedir. Ancak bu dozlar için hekiminiz ve beslenme ve diyet uzmanınızla görüşmenizi öneririm.

Çinko

Çocuklarda parazitik enfeksiyonlar, çinko eksikliğine neden olur. Ayrıca beslenme yetersizliği çinko yetersizliğinin nedenleri arasındadır. Proteinler çinko emiliminde öncüldür. Dengeli bir şekilde vegan beslenen bir çocukta protein sıkıntısı görülmez.

Bakliyatlar, tam tahıllılar, buğday embriyosu, çeşitlendirilmiş tahıllar, tofu ve fındıkgillerde çinko bulunur ancak biyoyararlanımı fitatlar nedeniyle sekteye uğrar. Fitatlar, fermente mayalı ekmek ve soya ürünlerinde örneğin tempeh de oldukça düşük miktarlardadır. Çinko emilimi bu nedenle bu ürünlerde daha fazladır.

Çocukların günlük çinko gereksinimi ortalama 5 mg’dır. Baklagilleri ıslatıp kurutmak, besin mayası kullanmak, fermente soya ürünleri kullanmak çinko emilimini arttırmak için bir çözüm olabilir.

Demir

Çocukların günlük demir gereksinimi ortalama 10 mg’dır.

Üçte biri vegan çocuklardan oluşan vejetaryen bir araştırma grubunda demir eksikliğine rastlanmamıştır. Vegan çocukların demir seviyesi RDA’nın üzerinde bulunmuştur². Hatta bu çalışmada İngiliz vegan çocuklarının demir alımları RDA’ya göre vegan olmayan çocuklarınınkinin iki kat fazlası çıkmıştır. Hemoglobin, serum demir ve ferritin seviyeleri aralarında vegan çocukların da bulunduğu vejetaryen çocuklarda anemiye rastlanmamıştır². Bunun yanısıra, veganlar ve vejetaryenlerde demir eksikliğine yüksek oranlarda rastlanmıyor. Veganlar ve vejetaryenlerde demir eksikliği anemisi genel popülasyondan çok farklı değildir.

Diyet posası

Amerikan Pediatri Akademisi çocuklarda diyet posası alımının günde kg başına 0.5 gr olarak belirlemiştir. Vegan çocukların lif alma durumu omnivor ve vejetaryen çocuklardan fazladır³.

Yağ tüketimi

Vegan çocuklarda yağ tüketimleri omnivor ve lakto ovo vejetaryen çocuklardan daha azdır. Vegan çocukların yağ ihtiyacı büyüme ve gelişme dönemlerinde olduklarından oldukça önemli. Yağ ihtiyacı avokado, tohumlular, yağlı tohumlar (ceviz, fındık, badem vb.) soya ürünleri ve bitkisel yağlardan karşılanmalıdır.

Omega 3, yeşil yapraklı sebzeler, deniz bitkileri, keten tohumu, kanola yağı, ceviz ve soya ürünlerinde bulunmaktadır.

(Görsel: Jazz in the Kitchen)

Fitatlar:

Fitatlar, negatif yüklü olduğundan mineraller gibi pozitif yüklü iyonlarla kolaylıkla birleşirler ve ince bağırsakta sindirim ve emilimi az olan çözünmeyen kompleksler oluştururlar. Bu nedenle fitat bakımından zengin kuru fasulye, kuru nohut gibi gıdalar gaz, şişkinlik, sancı yapıyorsa çocuk iyi gözlemlenmelidir. Bu şikayetler görülüyorsa bu gıdalarda miktar azaltımları yapılabilir.

Fitatların mineral biyoyararlanımı üzerine etkileri şu şekildedir:
  • Beslenmede kalsiyum, magnezyum, çinko, demir yeterli miktarda alınırsa fitatların olumsuz etkileri ortadan kalkar,
  • Askorbik asit (C vitamini) besinlerle yeterli düzeylerde alınırsa demir emilimi üzerine olan olumsuz etkiler ortadan kalkar.
  • Bir çocuk vegan besleniyorsa yüksek fitat alımından kaçınmalıdır.

Demir emilimini arttırmak için:

  • Vitamin C ve diğer organik asitler nonhem demirin emilimini artırıyor. Vitamin C alımı, karışık beslenen çocuklara göre vegan çocuklarda daha iyi durumdadır.
  • Mayalanmış ekmek, soya ürünleri (soya sütüne dair bir bilgi yok) tüketimi demir eksikliğine önlem olabilir.
  • Vegan diyetler fitatları yüksek oranda içerir. Bunun yanında kurubakliyat gibi gıda gruplarının aşırı tüketimi demir emilimini engelleyebilir. Bunların ölçülü tüketilmesi gerekiyor.
  • Soya ürünleri miso ve tempeh demir emilimini kolaylaştırır. Ancak soya sütü ile ilgili bir veri bulunmamaktadır.
  • Mayalanmış ekmek fitat aktivitesini azaltır, demir emilimini arttırır.
  • Vegan çocuk yetiştiren ebeveynler nonhem demirin emilimi için demir ile zenginleştirilmiş yiyecekleri tercih etmelidir.
  • Çocukların çay, kola veya kahve benzeri içecekleri içmeleri önerilmiyor.

Not: Yukarıdaki vitamin ve mineral ihtiyaçları ortalama olarak verilmiştir. En doğru dozlar için hekiminiz ve beslenme ve diyet uzmanınızla görüşün.

Vegan mama tarifi:

Evde vegan bebeğinize kendi mamanızı yapabilirsiniz. İşte malzemeler…

  • 1 adet Anamur Muz
  • 5 adet ceviz içi
  • Çeyrek avokado

Tüm malzemeyi karıştırıcıdan geçirin ve vegan mamanız hazır! Bebeğiniz için besleyici bir mama… Bunu 2-3 öğüne bölüp verebilirsiniz.

¹J Am Diet Assoc. 2001;101:661-669.
²Kim Y-C. The effect of vegetarian diet on the iron and zinc status of school-age children. [master’s thesis]. Amherst: University of Massachusetts;1988
³Sanders TAB, Manning J. The growth and development of vegan children. J Hum Nutr Diet. 1992;5:11-21

Mücadelenin unutulmaz ismi: Alice Paul

0
“Quakers kurulduğunda ilkelerinden biri cinsiyet eşitliğiydi. Bu yüzden başka bir fikrim yoktu… İlke hep oradaydı.”

Bazı kadınlar, erkeğin tarihi onları yazmasa da yaşadıkları ve yaptıklarıyla yolu aydınlatmakta. Üstelik sadece aydınlatmakla kalmayıp ilham olmakta yürüsün diye kadınlar. Bu isimlerden biri de minnetle anılması gereken Alice Paul. Zira o, 20. yüzyılda kadın adına yapılan siyasi başarıların mimarı. Hâsılı bugüne tesir eden, yaşamaya devam eden bir kadın.

Paul, 11 Ocak 1885’te New Jersey’de doğdu. Hatırı sayılır bir feminist aktivist ve politik stratejistti. Yaşamını kadın hakları için mücadeleye adamıştı. Siyasi mücadelede sonuna kadar yer aldı. Quakers inanışına mensup olan bir aile içinde dünyaya geldiği için bir Quakers okuluna gitti. Eşit haklar konusundaki fikirleri, çocukluğu ile birlikte oturmaya başlamıştı. Çünkü içinde bulunduğu çevre, kadın-erkek eşitliğine inanıyordu. Bu inanç, onun zihniyetine ve mücadelesine de etki etti.

Başarılı eğitim hayatında, farklı alanlarda ve son derece etkin olduğu üyelikleri vardı. 21 yaşındayken konuşmalar yapan Alice, karakterine dair ipuçlarını o zamandan vermişti. Alice’in yaşam biçimi, fikirsel açıdan onu etkilemiş olsa da İngiltere’de kalırken Quakerlı bir genç kadından, militan bir süfrajete dönüştü. Feminist mücadelenin tam ortasındaydı artık.

1910 yılında, hak mücadelesi kampanyasını yeniden şekillendirmek, canlandırmak için memleketine döndü. Feminist mücadeleyi, Amerika’da canlı hale getiren o oldu. Pennsylvania Üniversitesinde öğrenciyken Ulusal Amerikan Kadın Oy Derneği’ne katıldı. Bu arada Kongre Komitesi başkanlığına atandı. 1912 yılında iki arkadaşıyla birlikte oy hakkı için örgütlenmek üzere Washington’a gitti. Burada az finansmanla bir etkinlik organize edildi, beyaz saraya karşı eylem kararı alındı. Kadınlar, ilk eylemlerinde, fiziksel şiddet ile karşılaştı.

Mücadele tüm kararlılığıyla devam ediyordu. Paul ve arkadaşları bir parti kurdu. Yoğun çalışmalarla birlikte baskılar da artı. Feministler, yakalanıp hapse atıldı. Burada hak mücadelesi vermeye devam edip açlık grevine başladılar. Hapishane koşulları da çok kötüydü. Kadınlar bir kıskaç altındaydı.

Hapishane görevlileri, Paul’un delirmiş olmasını ümit ederek onu bir sanatoryuma götürdü. Hapishane koşulları ve açlık grevleri haberi geldiğinde, basın, bazı politikacılar ve halk, kadınların serbest bırakılmasını talep etmeye başladı. Tutuklulara sempatinin çoğu, kadınların oy kullanma sebebini desteklemek için geldi.

Hapishaneden çıktıktan sonra Alice Paul, bu ortamın etkisiyle zafer kazanacağı umuduyla doldu. Baskı hemen sonlanmadı. Fakat oy hakkı talepleri daha çok yükselmeye başladı.

Amerika’daki kadınların 72 yıllık mücadelesi 18 Ağustos 1920 tarihinde sonuç verdi. 19. Anayasa değişikliği ile kadınlar oy hakkını aldı. Alice, bu zafer sonrası da mücadeleye devam etti. Gerek kendi ülkesindeki gerek diğer ülkelerdeki kadınların hakları için çabayı asla bırakmadı. Mücadele dolu yaşamı, 9 Temmuz 1977’de New Jersey’de son buldu.

Kaynak: Alice Paul 

Kapak Görseli: History

Hayata veda etmek üzere olan evsiz adamın tek dileği: Can dostu için kalıcı bir yuva

Fresno’da yaşamakta olan ve bu zamana kadar evsiz biri olarak yaşamını sürdürmeye çabalamış olan Clifford James Herbert‘in yalnızca birkaç haftalık ömrü kalmış durumda. Onun yeni yıl dileği, bizim yeni yıl dileklerimizden çok farklı: Daha önce ona çok kötü bakmış olan sahibinin elinden kurtarılmış olan Baby isimli köpeğine kalıcı bir yuva bulmak.

Geçen ay, soğuk bir kış gününde, Jenine-Lacette DShazer evsiz bir adamı ve küçük beyaz köpeğini görünce yanlarına gitmekte karar kıldı. Clifford Herbert kaldırımda yatmaktaydı. Soğuktan büzüşmüş bir heldeydi; fakat merhameti dimdik ayaktaydı. DShazer, Herbert’in Baby adındaki köpeğini kollarıyla sarmalayışını izliyordu. Herbert, köpeğinin üşümemesi için elinden geleni yapıyordu. Ne var ki 60 yaşındaki bu muhteşem kalpli insanın acı çekiyor olduğu da her halinden belliydi.

DShazer, onlara yardım etmek istedi. Arabasından aldığı tuvalet kâğıdını, battaniyeyi ve bir miktar kedi mamasını onlara hediye etti.

DShazer; “Benden ne para ne de başka bir şey istedi. Ona yardım ettiğimde, onunla konuştuğumda gözüme çarpan ilk şey, bana duymakta olduğu minnettarlık oldu. Sadece teşekkür ediyor; dilenmiyordu.” dedi.

Fresnolu adamın bu iyilik dolu kalbi, Baby’e olan sevgisi ve içerisinde bulunduğu zor koşullar DShazer’e elinden gelenin daha fazlasını yapması için bir vesile oldu. Özellikle de Herbert’in yeni yıl dileğini öğrendikten sonra, elinden gelenin en iyisini yapmakta karar kıldı: “Ölmeden önce can dostu Baby için güvenilir ve kalıcı bir yuva bulmak…”

Herbert kanserin beynine kadar ilerlemiş olduğu ve doktorların altı haftadan daha fazla yaşamasını beklemediklerini söylüyor. Yeni arkadaşı DShazer, Herbert’e göz kulak oluyor ve Baby’e bakamayacak duruma gelmesi ihtimalini göz önünde bulundurarak, küçük köpeği sahiplenebilecek kalıcı bir aile arıyor.

DShazer, Fresno Kulesi Bölgesi’ndeki sokak kedilerini kısırlaştırıp onlara yuva bulmaya çalışmakta olan ve kendisinin de içinde yer almakta olduğu bir kampanyaya verilen destekten esinlenerek GoFundMe adındaki bir yardım sitesine kayıt oldu. Salı günü itibarıyla Herbert ve can dostu Baby için yapılan yardımlar; son üç haftada 3,800 doları buldu. Bu miktar, ikilinin Fresno’da bir motel olan Crossland Economy Studios’ta kalmaları; yiyecek ve kira masraflarını karşılamaları adına yeterli bir miktar.

Pazartesi günü sıcacık odalarında mutlu bir şekilde yatarlarken, Herbert “O benim dünyam, can dostum. O beni koruyor.” açıklamasında bulundu. Aslında Herbert de onu koruyor. Baby’yi yaklaşık üç ay önce, onu el feneri ile döven, ona kötü muamele eden sahibinin elinden kurtarmış. “Ona ‘Bu köpeği istiyorum.’ dedim, o da ‘Hayır.’ dedi. Sonrasında tartışma devam etti ve en sonunda köpeğin alan taraf ben oldum.” O zamandan beri de Herbert ve Baby, her daim birlikteler.

Herbert, bir zamanlar bir tamirci dükkânı olan; aynı zamanda da yarı zamanlı olarak çiftlik emekçisi olarak çalışan yetenekli bir gitaristmiş. 2006 yılında kendisini komaya sokan ve soluk borusu ameliyatı yaptırmak zorunda bırakan bir kalp ameliyatı yüzünden engelli hale gelmiş. Şu anda sesi zar zor duyulabiliyor.

Konuşma yeteneği bu sebeple yok denebilecek kadar az olan evsiz biri olarak yaşamaya çalışmak, onun için oldukça zorlayıcı bir durum. İnsanlara bir mesaj iletmek amacıyla kâğıt üzerine yazdığı cümleler, para için dilendiği yönünde algılanmakta olduğundan dolayı umursanmıyorlar. Bu zor zamanları atlatmak için neler yapabileceğini ve nasıl destek görebileceğini düşündükçe gözleri bir kez daha doluyor.

Herbert: “Tanrı… İnançlı biriyim. Tanrı’ya inanıyorum. Onunla konuşuyorum. Yardım edeceğini biliyorum. Baby’in sevgisi de yardım ediyor. Onun yanında kendimi güvenli ve huzurlu hissediyorum. Ve umuyorum ki; ben kuş olup kanatlanınca o da aynı şekilde hisseder.”

Siz de destek olabilirsiniz! Nasıl mı?

Yaklaşık on aylık bir Avustralya çoban köpeği ve pitbull karması olduğu tahmin edilen Baby’yi sahiplenmek isteyen güzel kalpli insanlar; [email protected] adresinden ya da 323-369-1813 numaralı telefondan DShazer ile iletişime geçebilirler. Aşıları tam olan ve kısırlaştırılmış olan bu sevimli köpeğin sağlık karnesi de mevcut.

Herbert ve Baby’nin yaşamakta oldukları yerin kirası için bağışta bulunmak isteyenler, GoFundMe sitesine girebilir; “Help Cliff + Baby Live Through Holidays,” hesabına, internet üzerinden bağış yapabilirler.

Geçmiş Olsun kartları, gönderi adresi Clifford Herbert olarak işaretlenmiş zarf ile Crossland Economy Studios, 3460 W. Shaw Ave., Fresno CA 93711’e postalanabilir.

Dünya yalnızca sizin etrafınızda dönmüyor, daha fazlası da var; unutmayın!

Kaynak: The Charlotte Observer 

6. Pembe Hayat KuirFest’ten James Baldwin özel bölümü!

12 – 19 Ocak tarihleri arasında Ankara’da, 26 – 28 Ocak tarihleri arasında ise İstanbul’da gerçekleşecek olan 6. Pembe Hayat KuirFest’in başlamasına sadece bir gün kaldı!

Festival bu yıl ünlü yazar, aktivist James Baldwin için özel bir bölüm hazırladı. Geçtiğimiz yıl “Qara Kuir” bölümüyle Britanya siyah kuir mücadelesine geniş yer ayıran KuirFest, bu yıl da cinsellik ve kimlik konularını işleyen romanları ve ırkçılığa karşı insan haklarını savunan yazılarıyla tanınan James Baldwin’in Amerika’dan İstanbul’a uzanan hayatının ve eserlerinin izini sürecek.

Özel bölüm kapsamında, ünlü yazarın hayatını ele alan belgesellerden, günümüzde hâlâ geçerliliğini koruyan metinlerine ve panellere, geniş bir program KuirFest takipçileriyle olacak.

“Amerika’dan Türkiye’ye: Baldwin’in İzinde” başlıklı bölüm; ünlü yazarın hikâyesinin Amerika ayağından kesitler sunan Bu Çekici Al (Take This Hammer, 1963), James Baldwin: Etiketin Bedeli (James Baldwin: The Price of The Ticket, 1989) ve Baldwin’in Zencisi (Baldwin’s Nigger, 1968) ile Türkiyeli yönetmenlerden Kırık Beyaz Laleler (Off-White Tulips, 2013) ve James Baldwin: Başka Bir Yerden (James Baldwin: From Another Place, 1973) filmlerine ev sahipliği yapacak.

Baldwin’in Zencisi, aktivist, komedyen Dick Gregory’nin James Baldwin ile 1960’ların İngiltere ve Amerika’sındaki siyah kimliği hakkında gerçekleştirdiği bir tartışmayı belgeliyor. İngiltere’deki siyah hareket üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan Horace Ové filmografisinin ilk yapımlarından biri olan film, Baldwin’in bugün de güncelliğini ve provokatif yanını koruyan fikirlerini mercek altına alıyor. Richard Moore imzalı Bu Çekici Al, 1963’te James Baldwin’in San Francisco’ya, bir Afro-Amerikan topluluğunun üyeleriyle buluşmak üzere gerçekleştirdiği yolculuğu belgeliyor. Ziyaret süresince Baldwin, şehirdeki siyah bireylerin, yansıtılanın dışındaki gerçek hayatını keşfediyor.

Karen Thorsen’ın yönettiği televizyon yapımı James Baldwin: Etiketin Bedeli ise ünlü yazar ve aktivistin konuşmaları, röportajları ve katıldığı konferanslardan montajlanan görüntüleri ile yakınlarının tanıklıklarına başvuran güçlü bir portre filmi. Baldwin’in mücadeleci ve idealist kişiliğini yansıtan belgeselde yazarın eserlerinden parçalar da Maya Angelou’nun sesinden aktarılıyor. Aykan Safoğlu’nun Oberhausen Uluslararası Kısa Film Festivali’nde Özel Jüri Ödülü alan filmi Kırık Beyaz Laleler James Baldwin ile kurgusal bir diyaloğu konu alıyor. Film, otobiyografik türün sınırlarını aşan bir video denemesi olarak geçtiğimiz yıllarda büyük ilgi uyandırmıştı. Geçtiğimiz yaz hayatını kaybeden ünlü fotoğrafçı Sedat Pakay’ın imzasını taşıyan Başka Bir Yerden: James Baldwin ise, James Baldwin’in İstanbul’daki günlerini belgeleyen özel bir yapım.

“Amerika’dan Türkiye’ye: Baldwin’in İzinde” bölümü kapsamında yönetmen ve sinema yazarı Zeynep Dadak’ın katılımıyla Baldwin üzerine söyleşeceğimiz bir etkinlik gerçekleşecek.

Zygmunt Bauman: “Kırk yıl önce özgürlüğün zafere ulaştığını düşündük ve bir tüketim çılgınlığına kapıldık”

1

Zygmun Bauman 19 Ekim 1925 yılında Polonya’da dünyaya geldi. Maalesef 9 Ocak 2017 tarihinde onu kaybettik.

Postmodern felsefe ve sosyoloji alanlarında tüm dünyaya kendini kanıtlayabilecek bir tahlil gücüne sahipti. Kurumsal bir alanda, akademik bir düzey de, Leeds Üniversitesinde yaklaşık 20 yıl öğretim görevlisi olarak çalıştı.

İkinci Dünya savaşına kadar yaşamını Polonya’da sürdüren Bauman daha sonra Alman işgaliyle beraber, Sovyetler birliğine taşındı ve Varşova Üniversitesinde doktorasını yaparak doçentlik sınavı verdi.

1968 yılında Altı Gün Savaşının ardından binlerce Yahudi ile birlikte Polonya Komünist Partisinden kovuldu, aynı yıl politik nedenlerden dolayı sosyolog ünvanını kaybetti. İsrail’e göç etmek zorunda kaldı. 1971 yılında Büyük Britanya’ya çağrılarak orada akademik öğreticiliğine 1991 yılına kadar devam etti.

1980’lerde başlayan neoliberal-kapitalist devrimin dünyaya pahalı mâl olduğunu birçok kitabında karamsar bir dünya görüşüyle özetledi. Bu durum neredeyse bütün kitaplarına yansıdı.

Bauman’ın yayımlanmış çalışmaları 57 kitap ve yüz makaleye kadar uzanmaktadır. Bunların çoğu küreselleşme, modernite ve postmodernite, tüketimcilik ve ahlak gibi pek çok ortak tema ile buluşuyor.

1980’lerin sonu ve 1990’ların başında Bauman, modernite, bürokrasi, akılcılık ve sosyal dışlanma arasındaki ilişkiyi ele alan bir dizi kitap yayınladı. Freud’u takip eden Bauman, Avrupa’daki modernliği bir ticaret meselesi olarak görmeye başladı: Avrupadaki ​​toplum, artan bireysel güvenliğin faydalarından yararlanmak için bir ölçüde özgürlükten vazgeçeceğini kabul etti. Bauman, modernliğin, daha sonra “sağlam” form olarak ortaya çıktığı zaman bilinmeyenleri ve belirsizlikleri gidermeyi içerdiğini savundu. Doğayı, hiyerarşik bürokrasiyi, kuralları ve düzenlemeleri, kontrolü ve kategorizasyonu kontrol etti; bunların hepsi kademeli şahsi güvensizlikleri gidermeye çalıştı, insan hayatının kaotik yönlerini iyi düzenlenmiş ve bir tanıdık gibi görmeye başlamıştı.

Polonya’da haftalık yayım yapan ​​”Polityka”, dergisindeki 2011 röportajında Bauman Siyonizm ve İsrail’i eleştirerek, İsrail’in barışla ilgilenmediğini ve “yasadışı eylemleri meşrulaştırmak için Holokost’tan yararlandığını” söyledi. İsrail Batı Şeria’yı, yüz binlerce Yahudi’nin Holokost’ta öldüğü Varşova Gettosu duvarlarıyla karşılaştırdı. İsrail’in Varşova Büyükelçisi Zvi Bar, Bauman’ın yorumlarını “yarı gerçekler” ve “temelsiz genellemeler” olarak adlandırdı.

Son olarak özgürlük hakkındaki yorumu ve tanımlaması şu şekilde daha iyi anlaşılabilir:

“Özgürlük ve güven uzlaşılması zor değerler. Daha fazla güvenlik istiyorsanız, özgürlükten biraz vazgeçmeniz gerekir; daha fazla özgürlük istiyorsanız, güvenliği elden bırakırsınız. Bu ikilem sonsuza kadar sürecek. Kırk yıl önce özgürlüğün zafere ulaştığını düşündük ve bir tüketim çılgınlığına kapıldık. Borçlanarak her şeyi almak mümkün görünüyordu: arabalar, evler…“

Koskoca bir yaşama daha elveda diyoruz. 90 yıllık bir yaşama.

Ayrıntı Yayınları tarafından yayımlanan kitapları:

Özgürlük
Sosyolojik Düşünmek

Postmodernlik ve Hoşnutsuzlukları
Bireyselleşmiş Toplum
Postmodern Etik
Parçalanmış Hayat
Ölümlülük, Ölümsüzlük ve Diğer Hayat Stratejileri
Modernlik ve Müphemlik
Azınlığın Zenginliği Hepimizin Çıkarına mıdır?
Akışkan Gözetim
Küreselleşme

Kaynak: Wikipedia (Türkçe ve İngilizce), www.vesaire.org

Ragnar ve arkadaşları uzaktaki yakınlarımız mı?

History Channel’ın 2013 yılında ekranlara getirmeye başladığı ve kısa sürede fenomen haline gelen, şu anda dördüncü sezonu devam eden Vikings dizisi günden güne daha çok ilgi odağı olmaya devam ediyor. Bunun sebebi olarak; konunun orijinalliği, kostümler, oyunculuk gibi birçok ana ve ara maddeyi çekinmeden sıralayabiliriz. Dizinin bu kadar gündemde kalması, üzerinde birçok araştırma ve incelemeye girilmesinin yanı sıra gözlerden kaçan bir detay bulunmaktadır: Tarih boyunca Vikingler ve Türklerin akrabalığına dair “Vikingler akrabamız mı?”, “Ragnar ve silah arkadaşları uzaktaki yakınlarımız mı?” sorusunu gelin kaynaklarla inceleyelim.

İsveç tarihinin en ünlü tarihçilerinden biri olan Prof. Olof Hellqvist’in 1993 yılında yayınladığı iki ciltlik devasa İsveççe Etimoloji Sözlüğü’ne (Svensk Etymologisk Ordbok) baktığımızda; “göl” sözcüğünün Eski Kuzeyce (Urnordiska) “guljö, gjöl” sözcüğünden geldiği, İzlandaca “gil ”, Norveççe “gyl, gjöl”, Fince “kulju” olduğunu belirtiyor. Ayrıca İskandinavya’da bu sözcükten türeyen yer adları belirtilmiş: Göljahult, Gölyaryd, Göljemåla, Gölinge… Göl sözcüğü ile başlayan bu serüven İsveççe ve Türkçe arasında, peşi sıra yüzlerce ortak kelimeyi gündeme getirmeye başlıyordu.

İsveççe’nin Türkçe ile benzerlikleri hakkında ise Mr. Johan Ihre, tarih kitabını yazmadan 5 yıl önce, Odin ve yanındakilerin Türk olduklarını Snorre Sturlesson’un yazılarına, Kuzey söylencelerine, masallarına ve destanlarına dayanarak kanıtlamak istemiştir. Daha da ileri giderek İsveççe ile Türkçe arasındaki benzerlikleri incelemiştir.

Prof. Sven Lagerbring ise benzerliklerden şu şekilde bahsediyor: Eski masallarımızda eski İsveççe’nin Odin tarafından getirildiği anlatılır. Oden, Herwarar masalının birinci bölümünde Tirkiar (Türkler) ve Asiemaen (Asyalılar, Asyalı adamlar) olarak tanıtılan büyük bir kitlenin önderiydi. Are Frode de aynı öyküden bahseder. Burada tanımladığı soy ağacında, Odin’in oğlunun adının Yngve Tirkia olduğunu söyler. Sturlesson’un, Ynglinge masalı 5. bölümünde, Odin’in, çok mülkünün bulunduğunu açıkladığını ve Tyrkland’dan (Türkiya) yolculuğunu ayrıntılarıyla anlatır. Türkler çok uzun zamanlardan beri Hazar Denizi’nin ve Kafkas Dağları’nın kuzeylerinde çok geniş topraklara sahiptiler. “Asaların (Asya adamları – Asyalılar) nerede oturduklarını belgelemeye gerek yok. Ptelemaeus onları bu bölgelere, Don Nehri’nin (Eski İsveççe: Tanais) doğusuna koyuyor. Bunu Sturlesson da doğruluyor. Odin ve onun geldiği yer konusunda Latin yazarlardan bilgi aldığına dair bir veri bulunmuyor. Tüm Türkler diğer pek çok akraba halklar gibi göçebe idiler. Büyük bir olasılıkla, o nedenle “gezgin – göçer” anlamındaki İbranice schut (Latince: Vagar) sözcüğünden esinlenilerek Schyther (İskitler) olarak anılmışlardır. Buna bağlı olarak da tüm ülkeye, Grekler ve Romalılar tarafından Scythia (İskitya) adı verilmiştir.

Ynglinge Masalı

İzlanda tarihinin kadim eserlerinden biri olan Ynglinge Masalı (Ynglingesagan) kitabından birkaç bölüm ise şu şekildedir:


Ynglingesagan II. Bölüm: Asya’da, Don Nehri’nin (Tanakvist) doğusundaki ülkeye Asaland (Asa ülkesi, Asya) ya da Asa hem (Asya Yurdu) denirdi. Buradaki baş kaleye de Asgård (Asyalılar kalesi) deniyordu. Buraya bir önder egemendi. Adı Odin’di. Akrabaları Tirkialar idi.


Ynglingesagan V. Bölüm: Kuzeydoğudan güneybatıya doğru uzanan ve İsveç’i (Svitjod) diğer ülkelerden ayıran büyük bir dağ vardır. Bu dağın güney yamacı Türkiye’den (Türkland) uzak değildir. Burada Oden in çok geniş mülkleri vardır.

Ynglingesagan XXI. Bölüm: Sveigder ülkeyi babasından devraldı. Tanrılar yurdunu ve ilk Odin’i ziyaret etme sözü verdi. Kendisiyle birlikte on iki yoldaş dünyayı dolaştı. Türklerin ülkesine (Turkland) ve Büyük İsveç’e (Svitjod det stora) geldi. Orada pek çok akrabasını buldu. Bu yolculuk beş yıl sürdü. Sonra İsveç’e (Svitjod) geri döndü.

İşte bu yazılı kaynaklarda da geçtiği üzere kadim Viking irfanı ve Türk Tarihi arasında birtakım benzerlikler yakalamak mümkün. Her iki tarihin, mitolojilerine de bakıldığında aynı şekilde benzerlikler görülüyor. Kim bilir belki de Ragnar, Floki ve diğerleri bizim uzaktaki yakınlarımızdır.