Ana Sayfa Blog Sayfa 725

Ekolojik Yaşam Gönüllüleri: Gezen Tohumlar

“Bizim rüyamızda her tohum, her arı, her kelebek, her solucan, her insan, her çocuk zorla yönlendirilmeden, kontrolden, açlıktan ve hastalıktan uzak. Özgürce, mutlulukla ve sağlıkla evrilebilsinler ve gelişebilsinler diye.”

—Vandana Shiva

Atık yağ ile çalıştırdıkları karavan ile yollara düşen iki gencin umut dolu yaşamı.

Yenilenebilir enerji kaynaklarından yararlanarak çalıştırdıkları karavan ile İstanbul’dan yola çıkan S. Ebru Yıldız Sarı ve Sezgin Sarı, Ege kıyılarından Akdeniz’e ve ardından İç Anadolu’ya devam ettiler. Bu seyahat boyunca 20 farklı şehri ziyaret ederek, 10 ekolojik yaşam çiftliğinde bulundular.

Ebru ve Sezgin şimdi, karavanları olmadan sadece sırt çantaları ile Güney Asya yolundalar. Onların tek amaçları var ekolojik yaşamı öğrenmek ve öğrendiklerini paylaşmak!

Websiteleri: seedsonwheels.com
Facebook: facebook.com/seedsonwheels

ABD’de plastik torba atıklarına yasak geldi

0

Hemen hemen her alışverişimizde kullandığımız plastik torbalara, çevreyi; özellikle su sistemlerini kirletmesi nedeniyle ABD’nin bazı eyaletlerinde yasak geldi.

Yeryüzü Politikası Araştırma Enstitüsü Direktörü Janet Larsen‘a  göre plastik torbalar zararlı atığa dönüşüyor: “Torbalar, çalılara ve ağaçlara takılıyor. Fırtınalı havalarda, kanalizasyon kanallarını tıkıyorlar.”

Ancak Amerika’nın en büyük plastik torba üreticilerinden birinde çevre politikalarından sorumlu genel müdür olarak çalışan Mark Daniels’a göre plastik torbalar çevre için doğru seçim: “Şimdiye kadar yapılan bütün atık çalışmaları, plastik torbaların çevre kirliliğinin yüzde birinden daha azına yol açtığını gösteriyor. Çevre örgütlerinden, plastik torbaların atık sahalarını tıkadığını duyuyoruz. Ancak Amerika Çevre Koruma Dairesi’nin verilerine göre, plastik torbalar atıkların binde dördünü oluşturuyor.”

Washington, beş yıl önce, iş yerlerinde her yeni plastik torba için 5 Cent ücret koymuştu. Program Direktörü Brian Van Wye‘ göre bu sistemin işe yaradığını ve su kanallardaki plastik torba sayısının eskiye oranla yüzde 60 azaldığını belirtti.

Wye, programın su altı yaşamınaa da katkıda bulunduğunu belirtiyor: “Plastik torbalar zamanla parçalanıyor ve sualtı canlıları tarafından tüketiliyor. Balık ve kaplumbağa gibi canlıların hayatını tehdit ediyor.”

Şu anda 18 milyon Amerikalı, plastik torbaya vergi veya yasak uygulanan eyaletlerde yaşıyor ve bu sayının önümüzdeki yıl daha da artması bekleniyor.

Kaynak: Amerika’nın Sesi
Başlık Görseli: First Carbon Solutions

Samsun’a asit yağmuru uyarısı

TMMOB, Samsun Terme’ye inşa edilecek termik santral konusunda uyardı.

Samsun Terme’ye inşa edilecek ve ithal kömürle çalışacak termik santralin 500 metre yakınında doğalgazla çalışan bir başka santral daha bulunduğuna dikkat çeken TMMOB, bölgede ‘asit yağmurları‘ görüleceği uyarısında bulundu. TMMOB’un raporuna göre; Santraller nedeniyle Karadeniz kıyılarındaki deniz canlılarının üreme alanları yok olacak. Ekosistemde geri dönüşü olmayan bozulmalar ortaya çıkacak.

TMMOB raporunda, ‘Ne tür önlem alınırsa alınsın kömür tozu başlı başına kirliliktir‘ vurgusu yapıldı. Termik santralden açığa çıkacak baca gazı rüzgârsız ortamda 10 km mesafeyi olumsuz etkileyecek. Rüzgâr ile birlikte ise gazlar çok daha uzak mesafelere taşınacak. Rapora göre santral sahası fundalıkçalılık alan, kül depolama sahaları ise orman ve fundalık-çalılık alan olarak tanımlanıyor. Raporda, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre, yedi termik santralın daha (Sinop Nükleer Santral Projesi hariç) yaklaşık 3 bin megavat kurulu güç talebi ile sırada beklediğine dikkat çekildi.

Terme Ovası üzerinde OMV enerji santralı ve Ünye Çimento Fabrikası’nın kirletici etkileri tüm hızıyla devam ederken kurulması planlanan ithal kömürlü termik santralın bölge üzerinde toplam kirlilik yükünü arttıracağına işaret edilen raporda, yurt dışından ithal edilecek 2 milyon ton kömürün ve küllerinin taşınma sırasında çevre kirliliği yaratacağı belirtildi.

Başlık Görseli: Deviantart

Kaçak köprüyü protestoya dava

Artvin’in Arhavi ilçesinde HES için yapılan kaçak köprüyü protesto eden yurttaşlara ve bir gazeteciye ‘çalışma hürriyetini engelleme’ suçundan dava açıldı.

MNG firması, 2012 yılında Artvin’in Arhavi ilçesinde şehir merkezine yapılmak istenen Kavak HES projesinin inşaatına başlamasının ardından, ulaşımı kolaylaştırmak amacıyla Ermiş İnşaat, Orçi Deresi üzerine 15 metre uzunluğunda kaçak bir köprü yapmaya başladı. Bölge halkı ‘kaçak’ köprü inşaatının durdurulması için Devlet Su İşleri 26. Bölge Müdürlüğü’ne başvurdu. Başvuruyu inceleyen DSİ 26. Bölge Müdürlüğü, köprünün kaçak yapıldığını tespit ederek yıkılması için firmaya bir yazı gönderdi. Radikalin haberine göre; 31 Mart 2014 tarihinde firmaya yollanan yazıda, ‘Orçi deresi üzerinde güvenli yatak kesitini daraltmak suretiyle yapılan köprünün olası feyezanda (taşkın) can ve mal kaybına neden olabileceği görülmüştür. İnşaat öncesi bölge müdürlüğümüz görüşü alınmadan yapılan mevcut köprünün kaldırılarak dere yatağının eski haline getirilmesi gerekmektedir’ ifadesi kullanıldı. Yıkım kararını dikkate almayan firma, kaçak köprü yapımına devam edince DSİ bölge müdürlüğü, firmaya bir yazı daha yollayarak bir kez daha kaçak köprünün yıkılmasını istedi.

DSİ’nin uyarılarını dikkate almayan firma, köprünün inşaatına devam edince bölge halkı 11 Temmuz 2014 tarihinde inşaat alanına giderek kaçak köprüyü protesto etmeye başladı. Protesto sırasında firma çalışanları ile protestocular arasında tartışma başlayınca protestocular köprüye giden yolu kapattı. Olay sonrasında firma çalışanları protestocular hakkında suç duyurusunda bulununca Arhavi Asliye Ceza Mahkemesi tarafından dört kişi hakkında, ‘çalışma hürriyetini engelleme‘ suçuyla dava açıldı. Olayın yaşandığı gün konuyu haberleştirmek için bölgeye giden gazeteci Mehmet Remzi Öncel hakkında da dava açıldı. Olay günü darp edilmesine rağmen kendisine dava açılmasına şaşırdığını söyleyen gazeteci Öncel; “Protesto sırasında yanımda fotoğraf makinesi ile kamera vardı. Gazetecilik görevimi yapıyordum. Gazeteci olmama rağmen firma yetkilileri tarafından darp edildim. Firmadan şikayetçi de oldum. Ancak sonra hakkımda dava açılınca şaşırdım. Çünkü ben oraya haber yapmaya giden bir muhabirim. İşi engellenen ve darp edilen ben olmama rağmen hakkımda dava açıldı” dedi.

İlk duruşması 21 Ocak’ta görülen davanın ikinci duruşması ise 2 Nisan 2014 tarihine bırakıldı. Kaçak köprü çalışmasını protesto eden eylemcilere dava açılmamasının yanlış olduğunu belirten Avukat Yakup Şekip Okumuşoğlu ise; ”Yapımı hukuka aykırı olduğu tespit edilen bir köprünün bir türlü kaldırılmaması noktasında müvekkillerim köprü üzerinde bir basın açıklama yaparak yaşanan hukuksuzluğu dile getirmeye çalışmışlar. Bu duyuruyu yapmak isterken de haklarında çalışma hürriyetini engellemekten dava açıldı. Bir kere çalışma hürriyetini engellemenin suç sayılması için çalışmanın yasal olması lazım. Ancak davaya konu olan köprü kaçak olduğuna göre o köprüyü kullanan şirketin çalışması yasal değil. Bu çalışmayı engellemek çalışma hürriyetini engellemek anlamına gelmiyor” şeklinde konuştu.

Başlık Görseli: Evrensel

Avcılık hayvan soylarını tüketmeye devam ediyor

Geçtiğimiz yıl, halkın ve STK’ların kınamasını alan Dallas Safari Kulübü ve Teksas merkezli bir avcılık kulübü, bu yıl da Kamerun’da, yetişkin bir filin 12 gün boyunca avlanmasına izin verecek utanç uyandıran açık arttırmasıyla gündeme geldi.

Potansiyel alıcılara gönderilen katalogda, avlanan filin ABD’ye götürülemeyeceği ve açık arttırmanın 20 bin Dolar’dan başlayacağı bilgileri yer alıyor. Kulübün yöneticisi Ben Carter, 17 Ocak’ta Amerikan Haber Ajansı’na (AP) yaptığı açıklamada satışın, alıcının vazgeçmesi dolayısıyla iptal edildiğini duyurdu. Fakat 14 günlük Mozambik Leopar Avı (26 bin Dolar), 13 günlük Kamerun Sığın Avı (39 bin Dolar) ya da 8 günlük Kanada Siyah Ayı Avı (7 bin 500 Dolar) av izinleri listedeki mevcudiyetini korudu.

Satışın iptalinden bir kaç gün önce, Ben Carter, ‘Av, Balık ve Vahşi Yaşam Servisi‘ne göre fil, aslan ve leoparların türü tükenme tehlikesi altında olan hayvanlar olarak listelenmediğini, hatta Afrika’nın kimi kesimlerinde kalabalıklaştıklarını söyleyerek satışı meşrulaştırmaya çalışmıştı.

Ben Carter’ın söylediğinin aksine, tüm bu türlerin soyu tehlike altında. Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (UICN) ‘Kırmızı Liste‘sinde bulunan siyah gergedanların soyu ciddi bir tehlike altında. Sahra-altı Afrika’da 1960’larda 70 bin olan popülasyonunun bugün 5 bin’den az olduğu düşünülüyor. Geçtiğimiz yüzyılda yaşama alanlarının yok edilmesi ve avcılık nedeniyle 10 milyondan 500 bin’e düşen Afrika’daki fil popülasyonuysa UICN tarafından ‘zayıf’ olarak değerlendiriliyor. Aslan popülasyonu da ‘zayıf’ olarak kategorize edilen türler arasında.

Geçtiğimiz sene Ocak ayında, Dallas Safari Kulübü, Texaslı avcı ve realite şov karakteri Corey Knowlton‘ın 350 bin dolara satın aldığı, Nambiya’da siyah gergedan avı lisansı satışıyla kınanmıştı. ‘Av, Balık ve Vahşi Yaşam Servisi’nin izni onaylayıp onaylamayacağı, karar vereceği bir tarihe kadar ertelenmişti. 150 binden fazla insan avın gerçekleşmemesi için imza topladı.

Gergedan, fil ve leopar ticareti ‘Nesli Tehlike Altında Olan Yaban Hayvan’ ve ‘Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme’nin (Cites) Ek-II’siyle sıkı bir biçimde kontrol ediliyor. Fakat Cites’e uygun bir şekilde bazı Afrika ülkelerine belli bir avlanma kontenjanı veriliyor, bu kontenjan dahilinde satılan av lisansları normal koşullarda türü tehlike altında olan türlerin korunmasını finanse etmekte kullanılması gerekiyor. Avcı Corey Knowlton‘ın linsansı için verdiği 350 bin doları da normal koşullarda kaçak ava karşı savaşılması için kullanılması gerekiyor. Fakat Afrika’da yasa dışı hayvan ticareti çok yükselmiş durumda, dünyada günde üç gergedan ve her 15 dakikada bir bir fil öncelikle Vietnam ve Çin’e gerçekleşen hayvan ticareti yüzünden ölüyor.

Türlerin korunması için av izinlerinin verilmesinin işe yaramadığını dile getiren, uluslararası hayvanları koruma örgütü IFAW‘ın Fransa ve Frankofon Afrika yönetici Céline Sissler-Bienvennu, av lisanslarının satışına kesinlikle karşı olduklarını belirtti. Türlerin korunmasını onları öldürerek sağlayamayacağımızı da ekleyen Bienvenu, STK’ların çalışmalarının örnek alınması gerektiğini belirtti.

Kaynak: Le Monde
Başlık Görseli: Cordoba Dove Hunting

Sanal ile gerçeğin buluşması: ‘Bir Kalp Bir Ağaç’

’Bir Kalp Bir Ağaç’ (One Heart One Tree) projesi ile Paris’in anıtları birer ormana dönüşecek. İzleyicilerin kalp atışları ile sanal ağaçlar ışıklanacak ve ‘Tekrar Ormanlaştırma’ projesinde de izleyicinin adına bir ağaç dikilecek.

Endüstriyel modernitenin ve ilerlemenin sembolü, ışık şehri olarak bilinen Paris, bu sefer bir orman edasıyla yemyeşil parlayacak. Her birey, kendi ortak geleceğimizin bir destekçisi olacak. Telefonlarına yükleyecekleri bir uygulamayla izleyiciler, kalp atışlarına göre şekillenen dijital ışık ağaçlarının büyümelerini Paris’le özdeşleşmiş anıtların üzerinde izleyecekler. Sanal ağaçlarının birer resmine de sahip olacak katılımcılar, aynı zamanda gerçek bir ağacın dikilmesini de sağlayacaklar. Katılımcılara birer sertifika verilecek ve üç yıl boyunca her altı ayda bir, projenin durumu hakkında rapor gönderilecek.

‘Bir Kalp Bir Ağaç’, dijital sanatla ‘Yeniden Ormanlaştırma’ projelerinin birleşmesinden ortaya çıktı. Sanal ve gerçek birbirine zıt kavramlar olmaktan uzaklaşıp, gerçek bir deneyimin vazgeçilmez elemanlarına dönüşüyor. Proje, teknolojiyi kullanarak doğayla iletişim içerisine geçebilmeyi amaçlıyor. Her izleyicinin kalp atışları teknolojinin yardımıyla başka bir cana hayat veriyor; bir ağaca.

İlk olarak 2012’de düzenlenen Rio +20’de gerçekleşen enstalasyonundan bu yana ‘Bir Kalp Bir Ağaç’ projesi farklı organizasyonlardaki katılımları sonucu 15 bin’den fazla ağacın dikilmesini sağladı. 2015 Kasım’da, Paris’te gerçekleşecek Avrupa Birliği İklim Değişikliği Konferansı (COP21)’nda da bir enstalasyonunun gerçekleşmesi planlanıyor.

Kaynak: Electronic Shadow
Başlık Görseli: The Huffington Post

1 litre idrardan 6 saatlik enerji!

0

Ana akım medya, kaynak azlığından doğan bir enerji krizi olduğu fikrini dayatmaya çalışırken, insanlar artık alternatif enerji yöntemleri aramaya ve aslında enerji krizi diye bir şeyin var olmadığına kanaat getirmeye başladılar. Kaynak eksikliğiyle karşı karşıya olduğumuz durumunun bir kurgu olduğu gerçeği, doğaya zarar vermeden milyonlarca insana enerji ulaştırmanın çeşit çeşit yolları bulundukça daha da güçleniyor.

Bu tarz yöntemler için çok ufak bütçeler kullanılır; hatta bazıları hiç para gerektirmez. Bu yöntemlerden biri idrar kullanımı ile enerji üretimidir. Kulağa çirkin geliyor fakat hikayesi oldukça kayda değer.

Yaklaşık olarak 1 yıl önce, Nijerya’dan 14 yaşındaki küçük kadınlardan oluşan bir grup şu şekilde işleyen bir sistem geliştirdiler:

1. İdrar, hidrojeni ayrıştıran elektrolitik bir hücrenin içine koyulur.
2. Hidrojen arıtılmak üzere bir su filtresine girdikten sonra gaz silindirinin içine itilir.
3. Gaz silindiri hidrojeni sıvı boraks silindirinin içine iter ki bu da onu neminden arındırır.
4. Arındırılmış hidrojen gazı jeneratörün içine itilir.

Bu teknolojinin geliştirilmesinden önce, E3 Technologies adındaki bir firma, ‘Greenbox’ (yeşil kutu) isminde bir teknoloji geliştirmişti. Ticari ve tarımsal atık sularını temizleyip hidrojen enerjisi üretmek için dizayn edilen bu projenin sürecinin patenti alınmıştı. Atık sıvıdaki amonyağı ve üreyi hidrojen,nitrojen ve saf suya dönüştüren düşük enerjili bir elektroliz sistemidir. Bu teknoloji, Ohio Üniversitesi’nde kimya mühendisi olan Profesör Gerardine Bote tarafından geliştirilmiştir.

İdrardan elektriğe

“Bu çocukların yaptığı şey, ürin elektrolizini alıp hidrojen yapmak, sonra bu hidrojeni elektrik üretmede kullanmaktır.” – Gerardine Botte

Elektrik üretmek için sunulan bu tarz fikirler sık sık karşımıza çımaktadır. Fakat, bu teknolojilerin üretiminin hayata geçtiğine nadiren tanık oluruz. Düşünün ki banyo veya tuvalet ziyaretlerinizin sonucu olan atıklarınız bir depoya transfer ediliyor ve buradan da evinizde kullanılmak üzere enerjiye dönüşüyor. Kolay olmadığının farkındayız. Fakat neden olmasın?

Dünyamızı korumak istiyorsak, petrol veya nükleer gibi devam ettirilemez kaynaklara bel bağlamayı bırakmalıyız. Daha temiz ve daha yeşil seçenekler zaten mevcut iken yapmamız gereken tek şey bilgiyi alıp daha fazla insana ulaştırmaktır ki insanları sürdürülebilir yaşama geçmeye cesaretlendirebilelim.

Başlık Görseli: Makerfaireafrica

Gergedan kıyımında Güney Afrika yine rekor kırdı

Güney Afrika’daki gergedan kıyımları giderek artıyor. 2013 yılında 1,004 olan gergedan ölümleri, geçtiğimiz sene 1,215’e kadar yükseldi. Bu ölümlerin üçte ikisi ülkenin kuzeydoğusundaki Kruger Milli Parkı’nda kaçak avcılar tarafından gerçekleştirildi.

Güney Afrika Cumhuriyeti Çevre Bakanı Edna Molewa, Pretoria’da gerçekleşen bir basın toplantısında, kaçak avın, dünya üzerinde multi-milyon dolarlık yasadışı ticaretin bir parçası olduğunu hatırlattı.

Kaçak avın bu kadar artmasını etkileyen en önemli nedenlerden bir tanesi de, gergedan boynuzlarının başta geleneksel tıplarında boynuzların kıymetli bir yeri olan Vietnam olmak üzere Asya’da çok yüksek rakamları bulan satış fiyatları olduğu düşünülüyor. Fakat bununla birlikte bu boynuzlar, insan tırnaklarının da olduğu gibi keratinden oluşuyor.

Katliamlar her yıl artıyor. 2007 yılında sadece 13 tane öldürülürken 2008’de 83, 2009’da 122, 2010’da 333, 2011’de 448, 2012’de 668 ve 2013’de 1,004 tane gergedan öldürüldü. Bu konudaki otoritelerin yayınladığı sayıların, gerçeklerden uzak olduğunu, birçok gergedan cesedinin sayım dışı kaldığını belirtiyorlar.

Güney Afrika, 20 bin gergedan ile dünyadaki gergedan popülasyonunun yüzde 80’ine ev sahipliği yapıyor. Güney Afrika hükûmeti, yakın zamanda onlarca gergedanın daha iyi korunmaları için farklı bölgelere transferini sağladı.

”Save the Rhino” isimli STK’nın yöneticisi Cathy Dean, 2014 yılının Kasım ayında bu hayvanların ölüm oranlarının doğum oranlarından daha fazla olduğu bir döneme ulaştığımızı söylemişti.

Kaynak: Le Monde
Başlık Görseli: Mugie Ranch

Dicle Vadisi ve Hevsel Bahçeleri’ne sevindirici haber

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın Dicle Vadisi ve Hevsel Bahçeleri’nde ‘doğa katliamına’ yol açacak olan ‘Yapı Rezerv Alanı’ kararı, mahkeme tarafından iptal edildi. Ancak tehlike bitmiş değil.

Diyarbakır’ın güneybatısında bulunan Dicle Vadisi ve Hevsel Bahçeleri kentin değerli alanlarından. Değeri yeşilinde saklı olan alana ‘kentin akciğeri’ demek en uygun betimleme. Diyarbakır’ın simgesi ve besin kaynağı olan Dicle Vadisi ve Hevsel Bahçeleri’nde geri dönüşü imkansız bir doğa katliamına yol açacak olan ‘yapı rezerv alanı’ kararı, mahkeme tarafından reddedildi. Bunu yanı sıra; İl Toprak Koruma Kurulu’nun ‘Hevsel Bahçeleri’ndeki 7 bin 517 dönümlük arazinin tarım arazisi niteliğinden çıkartılması’ yönündeki kararı bakanlıkta onay bekliyor. Bu durum doğa için mücadelede rehavete kapılmadan çalışmaya devam gerekliliğini ve tehlikenin bitmiş olmadığının açık kanıtı.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 23 Ağustos 2013’te aldığı kararla bin 100 hektarlık alanı imara açmıştı. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ise bu karar üzerine, yürütmenin durdurulması talebiyle mahkemeye başvuruda bulunmuştu. Başvuru; Dicle Vadisi ve Hevsel Bahçeleri’nin UNESCO Dünya Mirası‘na adaylık sürecinin devam etmesinin yanında, alanın yapılaşmaya elverişli olmaması, imar planları ile birlikte kentin tarihi ve kültürel değerlerinin dikkate alınmaması gerekçesiyle yapılmıştı.

Ancak belediyenin bu başvurusuna, Bakanlığın herhangi bir cevap vermemesinden ötürü konu yargıya taşındı. Diyarbakır 1. Bölge İdare Mahkemesi, geçtiğimiz günlerde konuya ilişkin kararını verdi. Mahkeme dosya ekindeki bilgi ve belgelerden yola çıkarak söz konusu alanın imar planları ve üst ölçekli çevre düzeni planlarında yeşil alan olarak kaldığı, ancak bakanlık tarafından yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak istenen alanın yerleşime açılamaya elverişli olmadığı’ kanaatine vardı. Böylece doğanın yıkımı engellenmiş oldu.

Tehlike sürüyor!

İl Toprak Koruma Kurulu tarafından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın başvurusu üzerine Dicle Vadisi’ndeki 7 bin 517 dönümlük tarım arazisinin, tarımsal nitelikten çıkartılmasını kararlaştırılmıştı. Geçtiğimiz Kasım ayında alınan bu karar ise ‘hâlâ’ Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nda bekliyor. Bu karara ilişkin de Büyükşehir Belediyesi’nin “yürütmenin durdurulması ve kararın iptali” talebiyle Nöbetçi İdare Mahkemesi’ne Aralık ayı içerisinde yaptığı başvuru var. Yine mahkemece ‘Yapı Rezerv Alanı’nın iptalini isteyen kararın, İl Toprak Koruma Kurulu kararına da emsal teşkil etmesi bekleniyor.

Başlık Görseli: Yollardan.com

Köy sahnesinden dünya perdesine: Ümmiye Koçak

Ayağında şalvarı, başında yazması kadın dayanışmacısı. Tiyatrocu, senarist, yönetmen, anne, çiftçi, çevreci. Ümmiye Koçak’ın dünyasını satırlara döktük. Tanıştığınıza çok memnun olacaksınız.

Keşfetmemin böyle geç olmasına üzüldüğüm, adının önüne bütün güzel sıfatları serdiğim hayli müthiş bir kadının hikâyesini anlatmaya niyetlendim size. Küçücük bir köyden Ümmiye Koçak’la dallanan ekoloji bilinci, öğrenme aşkı, tiyatro tutkusu ve bu duyarlılık sonsuz hayran olunası.

Ümmiye Koçak 1957 yılında Adana’da Çelemli Köyü’nde doğmuş. Okumayı çok istemesine rağmen, eğitimine ilkokuldan sonra devam edememiş. Sürekli okuyup, hikâyeler yazan Koçak kendini geliştirmede sınır tanımamış.

Evlendikten sonra Mersin’in Arslanköy’üne taşınmış Ümmiye. Bir gün köylerine gelen oyunla değişmiş her şey. İlk kez tiyatro izliyormuş ve bu onu derinlemesine etkilemiş. Köyündeki kadın erkek eşitsizliği, cinsiyet ayrımcılığı ve kadına yönelik şiddet sorunlarını anlatmak için tiyatroyu kullanmaya karar verip 2001 yılında ‘Arslanköy Kadınlar Tiyatro Topluluğu’nu kurmuş.

Remzi Özçelik’in Taş Bademleri adlı oyunu ile yola çıkan Arslanköy Kadınlar Tiyatro Topluluğu, Ümmiye Koçak sayesinde köydeki birçok kadını tiyatro ile tanıştırmış. Bu dönemde bazı problemler yaşamış Koçak. Köy kadınlarını ikna etme çabası bir yana bir de onların kocalarıyla uğraşmış, kendine yol arkadaşı bulabilmek için çaldığı kapılarda hakaretler ile karşılaşmış.

Attığı her adımda feminist mücadelenin tuğlalarını yerleştiren Koçak, yılmamış; çevresinin inançsızlığı hiçbir zaman onun azmini durduramamış.

Erik Eşkisi, Turunçgil Hayattır, Çicekler Solmasın Koçak’ın yazdığı oyunlardan sadece birkaçı. Ozon tabakasına bilinçsiz şekilde verilen zararı anlatmayı hedefleyen Ozon Tabakası adlı oyun küresel ısınma ve çevresel problemleri işliyor ve oynadığı her yerde yoğun ilgi topluyor.

Ayrıca Shakespeare’in Hamlet‘ini Hamit olarak sahneye uyarlayan kadınlar 2009’un ağustos ayında İngiliz The Guardian gazetesine “Hamlet Türkiye’de Feminist Yönü Alıyor“ manşeti ile haber oluyor.

Koçak, sadece tiyatro ile yetinmeyip sinemaya da elini uzatıyor. Kendi yazdığı ve yönettiği Yün Bebek‘ten, “hayallerim gerçekleşti” diye bahsediyor. Toroslar’ın zirvesinde yaşayan Yörük kızı Elif’in hayatını anlatan bu film, kadına kadın tarafından uygulanan şiddeti işliyor ve bize soruna tersten bir bakış imkânı sunuyor. Altın Portakal Film Festivalinde gala yapan Yün Bebek Berlin Film Festivali’nden de davet alıyor. Narenciye bahçelerinde çalışarak kazandığı para ile eserinin montajını ve alt yazılarını tamamlayan Koçak 2013 yılında New York Avrasya Film Festivali komitesi tarafından Sinemada En İyi Avrasyalı Kadın Sanatçı ödülü layık görülüyor.

Mevcut olanaksızlıklara, ona verilmeyen okuma hakkına, ekonomik özgürlüksüzlüğüne ve koca otoritesine meydan okuyor. Sanatla buluşuyor, öğrenip öğretiyor. Bahçe işiyle dolmuş topraklı elleri, ışık dolu mavi gözleri ile 58 yaşındaki Ümmiye Koçak var oldukları küçük dünyalarını evren yapan efsane kadınlar arasında emin adımlarla yürümekte.

Ödülleri

. Adana Uluslararası Tiyatro Festivali Ödülü
. Ankara Uluslararası Tiyatro Festivali Ödülü
. Darüşşafaka Eğitim Kurumları Girişimcilik Ödülü
. Bornova Uluslar Arası Kadın Sanatcıları Festivali Ödülü
. Toros Koleji Eğitime Destek Ödülü
. Sivil Toplum Örgütleri (KADER) Kadında Şiddete Hayır Destekleme Ödül
. Mersin Sanayicileri ve İşadamları Derneği (MESİAD) Yılın Sanat Ödülü
. TİKAV- 2012 Anneler Okulu Projesine Destek Ödülü
. Samsun Sivil Toplum Örgütü Girişimcilik Ödülü
. New York Avrasya Film Festivali: Sinemada En İyi Kadın Sanatçı Ödülü

Öyküleri

. Yün Bebek (Uzun medraj sinema filmi)
. Vatan Sevgisi
. Irazcanın Düşleri
. Kanayan Yara
. Kader
. Obruk
. Ayaksız Ayakta Durmak
. Baba Ben Geldim
. Muhtar Adayı Hasret Ana
Sabancı Vakfı’nın Fark Yaratanlar programında 5. sezonun on ikinci Fark Yaratan’ı Ümmiye Koçak idi.