Ana Sayfa Blog Sayfa 25

Vegan dövmeci ile vegan dövme hakkında

0

Günümüzde özellikle veganlar vücutlarına kazıdıkları dövmelerin de hayvansal içermesinden çekiniyorlar. Bu noktada bir takım kafa karışıklıkları söz konusu. Biz de bu kafa karışıklıklarını gidermek adına vegan dövme sanatçısı İlkim Koç ile röportaj yaptık…

İlkim Merhaba, öncelikle bize biraz kendinden ve işlerinden bahseder misin?

Merhaba, İstanbul’da doğup, büyüdüm. 2011 yılında Bir dövme stüdyosunda asistan olarak başlayıp, 2012 yılının sonlarına doğru dövme sanatını icra etmeye başladım.2013’te Taste Of Ink adı altında kendi stüdyomuzu açtık, 2015’te Türkiye’de bir ilke öncülük ederek dövme stüdyomuzu vegan dövme stüdyosuna çevirdik. 2019 yılında stüdyomuzu kapatarak Bodrum’a yerleştik. Şu an işlerime İstanbul ve Bodrum’da devam etmekteyim.

Vegan dövme nedir?

Vegan dövme denilince genelde dövme boyalarının vegan olup olmadığı düşünülüyor. Fakat dövme yapımında boya dışında da birçok malzeme kullanıyor. Örneğin dövmeye başlamadan önce kullandığımız transfer sıvısı. Transferi almak için kullandığımız kağıt, dövme yaparken kullanılan temizleme sıvısı vb. Kısaca vegan bir dövmeden bahsediyorsak eğer dövme yaparken kullanılan malzemelerin hiçbirinde hayvan kullanımı olmamalı. Hayvan kullanımı derken konuyu biraz daha açarsak; hayvan bedenleri, sıvıları vb içermemeli veya hayvan deneyleri yapılmamış olması gerekiyor.

Bir dövme sanatçısı olarak şu an durduğun ve gelecekte olmak istediğin yer nedir?

Dövmeye olan ilgim ile başladığım iş hayatımda öngördüğüm bazı başarı ve ulaşmak istediğim yerler vardı. Hayalim gerçek olmadı henüz. Her zaman daha büyük istekler oluyor insanın hayatında. Ama amaçladığım tarzda dövmeler yapıyorum şu an. Bunun ne kadar pratik gerektirdiğini söylemeye gerek yok. Hemen anında olmuyor hiçbir şey. Uğruna çalışmak, denemek ve yanılmak zorundasın. Her dövmede öğrenmeye devam ediyorum.

Yurt içi ve yurtdışında elde etmiş olduğun bir başarı var mıdır?

Taste Of Ink stüdyomuzu açtıktan sonra 2014 Sofia Dövme festivalinden davet almıştım. Orada “En İyi Old School” kategorisinde ikincilik ödül almıştım.

Dövmeciye karar verirken hijyen faktörü de önemli, bu noktada tavsiyelerin nelerdir?

Biraz sorgulamakta fayda var. Bana müşterilerim sorduklarında kızıyor musun seni daraltıyor muyuz bu sorularla dediklerinde “Kesinlikle hayır, en iyisini ve en doğrusunu yapıyorsunuz” diyorum. Dövme yaptırmak istediğinizde yaptıracağınız yerde kullanılan iğnelerin tek kullanımlık olmasına dikkat etmeleri gerekir. Genel olarak çalışma alanını nasıl dezenfekte ettiklerini sormalılar.

Senin bir dövme sanatçısı olarak “Her dövmeyi yapmam” gibi bir kriterin var mı? “Bana da hitap etmeli, dövmeyi yaptıracak kişi nasıl beni tercih ettiyse ben de dövmeyi seçmeliyim” diyor musun?

Kesinlikle öyle. Zaten başka türlü özgün bir şey çıkma ihtimali çok zor. Dövme yaptıracak kişi ne kadar ısrar ederse sonuç o kadar olumsuz olabilir. Mesela Google’dan bir görsel buluyor, aynısı olsun diye geliyor, aynısı olur ama ne kadar özgür bırakırsa o kadar iyi olur çünkü Google’da gördüğü görsel zihni kısıtlayan bir faktör. Yapılmış olan bir dövmeyi görüyor ve onun aynısını isterse hata payının azaldığını düşünüyor. Ama burada esas hikâye dövmeyi yaptıracağın sanatçıyı iyi araştırmış olman. Ancak öyle güvenebilirsin.

Peki son olarak seni sen yapan hangi tarzdır?

Dövme yapmaya ilk başladığım zamanlarda ilgi duyduğum tarz “Old School” tarzıydı. Bu tarzda da ödül kazanmıştım. Ama son yıllarda ilgi duyduğum tarzlar linework, geometric ve minimal. Bu tarz işler yapmak çok hoşuma gidiyor fakat gelen taleplere göre tarzımın dışında da çalışmalar yaparak dövme kariyerime yeni deneyim ve tecrübeler eklemeyi seviyorum.

Ankara Film Festivali’nde 32. kez sinema ve festival coşkusu!

Film festivalinin ne demek olduğunu öğrendiğim, sinemaya aşık olduğum ve günde 3 film izleyerek toplamda 10’u geçen film izleyebilme şansı bulduğum bir Ankara Film Festivali’nde daha beraberdik. Bu yıl 32.kez Ankaralı sinemaseverlere perde açan festival, coşkulu bir açılış töreniyle başlangıcını yaptı. Bol göndermeli, eğlenceli ve sektörden birçok kişinin bir araya geldiği açılışın ardından, filmleri izlemeye koyulduk. Bu yıl toplamda 10 uzun metrajlı film, 2 belgesel ve 12 kısa film izleme şansı buldum festivalde. Salonların dolup taştığını gözlemlediğim festival, geçtiğimiz yıl yaşadığımız salgın gölgesinde gerçekleşen 31.yılı dörde katladı. Küresel salgının yaşattığı endişe, fiziki etkinliklere de darbeyi vurmuş ve Haziran’da düzenlenmesi planlanan 31. Ankara Film Festivali, Eylül ayına sarkmıştı. Salonların büyük bir bölümü yarım kapasite ve az insanla gösterimler yapmıştı. Ancak 32.yılda aşının gelmesi ve önlemlerin alınmasıyla beraber, festivalde izleyiciler adeta merdivenleri doldurdu. Hatta kısa filmlerin gösterildiği salonda, merdivende filmleri takip eden izleyicilere tanık olduk. Ben de festivalde Belgesel filmlerden “Sıcak Yatak” ve “Doğu’nun Işığı”, iki kez “Lacivert Gece” ve “Okul Tıraşı” filmlerinin ekiplerine moderatörlük yaptım. Dolu dolu salonlarda filmlere dair bolca konuştuk ve izleyicilerden de sorular aldık. İşte festival coşkusunu yeniden bu sayede hatırladık ve fiziki buluşmanın önemini bir kez daha anladık… Sevgili İrfan ve İnci Demirkol çiftini, bir kez daha güzel bir festivali başarıyla tamamladıkları için kutlamak gerek. Ayrıca festival boyunca ilgilerini ekiplerden ve bizlerden eksik etmeyen Büyülü Fener Sineması’ndan Seher ve Nazlı’ya, festival ekibinden Yeşim abla, Hacer abla, Selma, Tutku Mavi ve Ozan’a da çok teşekkür ediyorum.

Ödüllendirilen filmler mutlu etti

Festivalin ödül töreni de, tıpkı açılışı gibi dolu dolu geçti. Ödül alanların kendini değerli hissedeceği bir tören planı yapan festivalde herkes, konuşmasını heyecanla gerçekleştirdi. Festivalin ‘En İyi Film’ ödülünü kazanan filmi ise, ‘En İyi Erkek ve Kadın Oyuncu’ ödüllerinin yanı sıra ‘En İyi Görüntü Yönetmeni’ ödülünün de sahibi olan “Anadolu Leoparı” filmi oldu. Filmin oyuncuları Uğur Polat ve İpek Türktan ile tören sabahında “On Matinesi” adlı sinema programımda bir araya gelmiş ve film üzerine sohbet etmiştik. Üzerine filmin ödüllere kavuşması, hepimiz için aslında büyük bir şans oldu. Sohbetimizi alttaki linkten izleyebilirsiniz.

Seçkinin bana göre en başarılı filmi olan “Çatlak” ise, En İyi Yönetmen ve Siyad En İyi Film ödüllerini kazandı. Tek mekanda kurduğu dinamik aile çatışması ve özverili oyuncu yönetimiyle Çatlak’ın jüri tarafından görülmesi önemli. Bir diğer başarılı film olan “Gölgeler İçinde” nin daha çok ödülle buluşmasını niyet ederken, “Sen Ben Lenin” e Senaryo ödülü verilmesi de filmin göz ardı edilmediğin, gösterdi. “Lacivert Gece” filmindeki rolüyle bizi mest eden ve tanıştıktan sonra da çok sevdiğim Güliz Gençoğlu’nun “En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu” ödülüne kavuşmasına çok sevindik. Gençoğlu’nun filmde çizdiği özverili kadın portresi, gerçekten umut vericiydi. Ayrıca Aslı Akdağ’ın “Bekleyiş” belgeseliyle ödüllendirilmesi, bekar bir annenin yaşadıklarının nitelikli bir belgeselle birleşip sunulmasının görülmesi çok güzel oldu. Ayrıca “Yaşasın Kuir sinema!” diye bağırarak ödülünü alan Can Merdan Doğan’ın “Stiletto” kısa filminin ödül alması da çok sevindiğim anlardandı.

Hangi filmleri izledim?

Festivalde izlediğim ilk film, yönetmenliğini Michelangelo Frammartino’nun üstlendiği “Il Buco”oldu.İnsan ve doğa ilişkisi üzerine başlayan bir hikaye süreciyle başlayan film, bir süre sonra merak edilesi ve girdaplı bir delikli mağara anlatısına dönüşüyor. İzleyicine sükûnet dolu bir 93 dakika sunan film, bir yer deliğinin peşinden izleyicisini sürüklerken de aslında merak unsurunu da doğru bir yerden yakalıyor. Filmin uzayan süresi ise bir süre sonra filmden soğuma hissi yaratsa da, aslında deliğin bulunuş serüveniyle, ana karakterin hastalanma süreci de iyi bir birliktelik yakalıyor. Doğuş Algün’ün yönettiği “Sıcak Yatak” belgeseli ise, mültecilerin ülkemizde yaşadığı sorunlar ve yaşayabilmeleri üzerine farklı bir bakış açısı sunuyor. Çoğunlukla gençlerden oluşan göçmenlerin kimi zaman aynı yatağı paylaşmak zorunda kalmaları, çevreden aldıkları tepkiler ve para sorunları da filmde başarıyla anlatılmış. İzleyicini boğmadan, yaşanan sorunları kafaya vura vura anlatan bir belgesel örneği… François Ozon’un uzun süredir merakla beklediğim filmi “Her Şey İyi Gitti – Everything Went Fine” ise, ötenaziyi derinine kadar işleyerek izleyicisini bolca yoran ve kafasında bolca soru işaretler oluşturan bir film olarak dikkat çekiyor. Film, baba kız ilişkisine hem duygusal hem de sert darbeler vuran bir dille yaklaşım sergiliyor. Cana kıyma isteği, vicdani kapışma ve her şeyin yolunda gitmesi dilekleri, izleyicinin yüzüne François Ozon tarafından tokat gibi çarpıyor. Sophie Marceau, ruha hitap eden ve filmle uyumlu bir oyunculuk performansı sergileyerek dikkatleri üzerine çekiyor.

Satranç

Belki de festivalde sinema izlemeyi ne kadar çok özlediğimi fark etmemi sağlayan bir film oldu “Satranç” … Stefan Zweig’in efsane romanından uyarlanan film, Philipp Stölzl yönetmenliğinde yaratılan dünya; güçlü sinematografi, dahiyane mekan tasarımı ve hikayesi başarılı uyarlanmış senaryo olarak karşımıza çıkıyor. Dahiyane anlatım bir dili yakalayan film, otel odasındaki sıkışmışlığı da ustaca bir yönetmenlik performansıyla anlatıyor. Oliver Massuci’nin karakterle bütünleşip büyük bir oyunculuk dersi verdiği yoğun yolculukta, kendimi gemideki yolculardan ve o esareti yaşayan birisiymiş hissini yaşadım. Satranç sahnesindeki denge ve güç değişimleri, gerçek sinema hissinini doruklarda yaşamamı sağladı… Vizyona girer girmez mutlaka takip edilmesi gereken yapımlardan bir tanesi olduğunu kanıtlıyor. Merakla izlemeye koyulduğum “Kan Emiciler – Bloodsuckers” filmi ise, bölümlerle dolu hikaye çokluğuna sahip ve izleyiciyi bol yönlendirerek karmakarışık hikayeler nlatmasıyla dikkat çekiyor. Bir mültecinin türlü numaralara zengin bir kadını etkilemesi ve aşkını tüm söylentilere rağmen hiçbir şeyi bozmaması için elinden geleni yapan bu mülteci üzerinden hikayesini anlatan film, trajedi ve absürtlüğün harmanıyla oluşturulmuş. Ancak mantar yenmesi ve vampirlik üzerine kurulmuş olan bu trajedinin kafalarda soru işareti bıraktıran bazı sorunları olduğunu düşünüyorum. Ama bir yandan filmin oyuncularından Aleksandre Koberidze ve Lilith Stangenberg’in performanslarıyla filme bağlandığımı hissettiğimi söyleyebilirim. Samuel Kishi’nin yönettiği “Los Lobos – Kurt”, hayatta kalmaya çabalayan bir annenin yaşadıklarını, büyüme hikayeleriyle harmanlayarak anlatıyor. Filmin bütününde çocukların yaşadıklarını ve büyüdükleri süreçte bir annenin ekonomik olarak zorlanmasını da anlatan film, aslında ağızda bıraktığı duygusal tatla izleyicide hüzünlü ama umutlu bir düşünce bırakıyor.  Animasyonun hoş eşliğinin yarı sıra çocuk oyuncuların iç kıpırdatan performansları, filmden keyifli vakit geçirdiğiniz hissiyle çıkmanızı sağlıyor. Kuralların uyulmamak için olduğu ve Disney rüyası da filmi süsleyen yanlar olarak yer almakta. Festival seçkisinde yer alan bir diğer büyüme hikayesi ise, Alexandre Rockwell’in yönettiği “Sweet Thing – Tatlı Şey” filmi. Bir kez daha büyüme hikayesi olan ve çocukların başrolde olduğu filmleri sevdiğimi hissettiğim film; içine taciz gibi sert bir konuyu da başarıyla alırken, ailesi ayrılmış çocukların savruluşunu da gerçekçi bir dille ele alıyor. Girişte filme ısınmak zaman alsa da zamanla hikayenin içine giriyorsunuz. Siyah beyaz anlatım diline bayılırken, oyunculuklar da hayran olunası…

Gelelim Ulusal Yarışma’da izlediğim filmlere… Erkan Tahhuşoğlu’nun yönetmenliğini üslendiği “Koridor”;Yaşlı iki kadın kardeş üzerinden, insan ilişkileri sorgulaması ve su akıtmasıyla zamanın geçmesi ve yaş alan insan hayatı anlatımı yapıyor. Tek mekanda izleyiciyi zorlayan bir yapısı var ve rüyalar da filmde soru işaretleri bıraktırıyor. Süresi kısa olsa da filmin anlatım dili ağır olduğu için izleyiciyi zorlayan bir hali var. Filmin en büyük artısı, Emel Göksu’nun güçlü oyunculuğu denilebilir. Filmi götüren büyüleyici bir performansa sahip olan Göksu, karakterin yaşadığı psikolojiyi çözümlemiş bir şekilde performe ediyor. Ayrıca Elif Ürse’nin de oyunculuğuyla filme güzel bir artı sağladığını söylemek mümkün… Muhammet Çakıral’ın “Lacivert Gece” filmi ise, özellikle fonda Fikret Kızılok’tan ‘Ama Babacığım’ şarkısının çalışıyla, çatırdamış bir baba-oğul ilişkisine bakış sahnesiyle dikkat çekiyor. Özellikle Cansu Fırıncı ve Güliz Gençoğlu’nun başarılı performanslarıyla da öne çıkan film, senaryosu ve teknik kısımlarındaki hatalarını gizleyemiyor.

Tufan Taştan’ın ilk uzun metrajlı filmi olan “Sen Ben Lenin”, kayıp bir Lenin heykelini gardına alarak, bir sorgulama seyri yaşatıyor. Sorgulama sahnelerinde aklıma Ümit Ünal’ın ‘Dokuz’ filmini de getiren ama o filmden bambaşka bir yöne kayarak özgünleştiğini kanıtlayan film; zamansız bir ortamdaki hikayesini, mekanların pencerede hayali renklerle birleşimi de efektif bir yolculuk yaşatıyor. Finalin açık uçlu bırakılması ve sonsuz bir son buluşa sahip olan film, hayal gücüyle buluşarak gerçeklerden de esinlenerek dahiyane bir senaryo ile karşımıza çıkmış. Adeta distopik bir dünyayı efektlerle başaran film, her izleyicinin sevebileceği bir film değil. Hikayesine yoğunlaşması gereken ve konuya vakıf olanların çok sevebileceği bir film türü Sen Ben Lenin… Filmi yıldızlarla dolu ansambl kadrosunda; özellikle Barış Falay, Saygın Soysal, Mustafa Kırantepe, Binnur Kaya, Serdar Orçin, Nazlı Bulum, Özgür Çevik Bige Önal ve Salih Kalyon’a hayran kaldım. Ama en büyük parantezi, sorgulamalarda üstün performans sergileyen Binnur Kaya ve Salih Kalyon’a açmak gerek… Her bir oyuncu, en ufak sahnesinde bile şahane bir his yaratıyor. Erdem Tepegöz’ün ikinci uzun metrajlı filmi “Gölgeler İçinde”, distopik bir dünyada işçi sınıfının yaşadığı kapitalizm baskısını, güçlü bir sinematografiyle anlatıyor. Post apokaliptik sinemanın, zamansızlığın yerli sinemadaki kaliteli örneklerinden bir tanesi olan film, kurduğu denge-güç ilişkisiyle etkileyici bir sinema örneği olduğunu kanıtlıyor. Fabrika mekanının da filmde karakter olarak dahil oluşu da büyük bir güç getirmiş filme… Mekân tasarımı, sanatı ve görüntü dili muazzamdı. Numan Acar, Vedat Erincin, Ahmet Melih Yılmaz ve Emrullah Çakay, başarılı performanslarla filme artı katıyorlar…

Her cadı Salem’de yaşamaz!

0


Kadın olarak doğmak

Medya araçlarının etkin kullanılmaya başlanmasıyla birlikte kadın ve çocuklara yönelik zorbalıklara ve korkunç sonlara daha fazla maruz kalmaya başladık. Yanlış anlaşılmasın bu maruziyetimizin sebebi medyaya yansıyan haberlerin yeni olayları tetikliyor olması değil, insanların seslerini daha kolay duyurabiliyor ve geniş kitlelere ulaşabiliyor olması. Neredeyse her hafta yeni bir adalet çağrısı ile karşılaşıyoruz. Her gün sokağa, karşımıza çıkan hashtag’lere bir gün bizim konu olmamızdan endişe duyarak çıkıyoruz.

Bu durum yeni mi ortaya çıktı dersiniz? Hayır. Sadece tarih boyunca tüm bu zorbalıklar biçim değiştirdi ve modernleşti.

Kadının geçmişten bugüne hep şifacı olduğunu vurgulayan Achterberg’in ifadesiyle; bugünün kabile kültürlerinde olduğu gibi hastalara bakmak, doğum yaptırmak ve sevdiklerini son uykularına dalarken rahatlatmak kadınların işiydi. Kadın, topraktaki deva ve insan aklında depolanmış şifayı veren sihri arardı. Buna paralel olarak, onlar şifalı otlar yetiştiren ve kullanım sırlarını koruyan eczacılar, evden eve, köyden köye seyahat eden ebelerdi. Yüzyıllar boyunca kadınlar, kitaplara, derslere ve eğitime ulaşımı yasak olan, birbirlerinden öğrenen ve deneyimleri anneden kıza komşudan komşuya geçen diplomasız doktorlardı.

Özellikle Orta Çağ’da halk arasında çoğunlukla “fakirlerin ve kadınların şifacılığını yapan kadınlar” hem kilisenin denetimi dışında faaliyetlerde bulunmaları hem de Hıristiyan inancı içerisinde “ilk günahın” müsebbibi olmaları nedeniyle kadınlıklarından dolayı suçlu ve günahkardılar.

Şaşırmayın. Kadın olmak bir suçtu evet. Çocuk doğurmayan kadınlar cadılıkla suçlanarak idam edilebilirdi. Ya da güzelliği ile erkeklerin dikkatini çeken kadınlar. Hatta MS.370 yılında İskenderiye’de tarihin ilk bilinen kadın matematikçisi Hypatia, rüyalar, astronomi ve matematikle uğraştığı için, kilisenin iftirası üzerine cadı ilan edildi. Suçlama “Kadının okumuşu cadı olur” Türkçe karşılığı cadı olan “witch” kelimesinin aşağılama niyetiyle kullanıldığını söyleyen Estes, bilge ve akıllı anlamına gelen “wit” sözcüğünden türeyen bu sözcüğün yaşlı ya da genç şifacılara verilen bir unvan olduğunu ifade etmiştir. Cadı avları sırasında suçlanan kadınların cadılık kimliği bu geleneksel ya da folklorik cadıdan farklı olarak şeytanla iş birliği içinde kötü büyü yapma niteliği üzerine kurgulanmıştır.

Cadı kimliği politik, dini ve cinsel bağlamlarda inşa edilmiştir. 14. yüzyıla kadar geleneksel nitelikleri ile ön planda olan cadı kimliği bu dönemden sonraki toplumsal, ekonomik ve kültürel dönüşüm süreci içerisinde bütün kötülüklerin kaynağı olarak özellikle Kilise’nin hedefi haline gelmiş ve bu süreçte şeytani bir nitelik kazanmıştır.

15. yüzyılın ikinci yarısında, iki rahip tarafından yazılmış, üç bölümden oluşan, Türkçesi “Cadı Çekici” olan bir kitapta, “Eğitim görmemiş bir kadın, şifa vermeye kalkışırsa onun cadı olduğuna hükmedilir ve öldürülür” hükmü yer almakta ve kiliseye bağlı üniversite eğitimi alan erkek doktorlarla geleneksel ebe/şifacı kadınlar arasındaki rekabette erkek doktorların hegemonyasını sağlamak amaçlanmaktaydı.

Salem’de olan Salem’de kalmadı

Salem Köyü’nde 150’den fazla kadının ve birkaç erkeğin cadılıkla suçlanarak işkence gördüğü, işlemediği suçları itiraf etmek zorunda bırakıldıklarını biliyoruz. Suçlu hükmü verilen cadılardan yakılmalarında kullanılacak odunun parası, idamları sırasında askerlere dağıtılacak içkinin parası gibi birçok ödemenin alındığını da. Salem’de çavdar mahmuzu sebebiyle yaşanan toksik belirtilerin, kas spazmlarının halk arasında bulunan pagan kadınların, fakirlerin ve toplum dışı kişilerin “büyü yaptıkları” için olduğuna kanaat getirilmişti.

Yani bir çeşit farklı olanı temizleme operasyonuydu cadı avları. 1200’lü yıllarda başlayan ve yaklaşık 600 yıl süren cadı avlarına 1736 yılında cadılığın suç olmaktan çıkarılması ile son verildi ve cadı avına kurban edilen kişiler için 1 gün oruç tutuldu. Yaklaşık 600 yıllık bu süreç içerisinde de gerek batılı toplumlara gerekse doğu uygarlıklarına köklü inanışlar ve gelenekler yerleştirildi. Kadınların bazı haklardan mahrum edilmesi, kadınların cinsel kimliklerinin tehlikeli kabul edilerek gizlenmesi, eve kapatılması, öğrenmesinin ve üretmesinin engellenmesi günümüzde de etkisini sürdüren cadı avı geleneklerinden ve Püritan uygulamalarındandır.

Günümüzde kadınların hala üretimde yeteri kadar yer almaması, fiziksel güç bakımından dezavantajlarının onları açık hedef haline getiriyor olması, hayatın her alanında fiziksel ve psikolojik baskı altında olmaları cadı avının modernleştirilmiş versiyonunu yaşadığımızı gösterir. Farklı olanı yok etmeye çalışmak gelişimin, değişimin ve ilerlemenin önündeki en büyük engeldir.

Kaynak:
Akın, H. (2015). Ortaçağ Avrupası’nda Cadılar ve Cadı Avı, Phoenix Yayınları: Ankara, 3. Basım
https://www.gnoxis.com/t42308-sifaci-kadinlar/
Türkiye’de Feminist Çalışmalar (Der. S. Sancar) içinde, s.825-846, II. Cilt, Koç Üniversitesi Yayınları: İstanbul

Bir başka fabrika kızı | Öykü

0

Nereden gelip yapışmıştı bu şarkı diline hiç anlamamıştın. Belki gün doğmadan önce kalkmak zorunda kaldığın içindi. Ama bunu dert edeceğin kadar çok olmamıştı ki işe başlayalı…

“Fabrikada tütün sarar

Sanki kendi içer gibi…”

Önce hep bu kısım diline dolandığı için şarkının başlangıcını burası zannediyordun. Yeni hoparlör de almıştın ama bir türlü telefonuna bağlayıp da bir şey dinlemeye fırsatın olmamıştı. Daha kışlık giysilerinin ve kitaplarının olduğu koliler salonun bir köşesinde açılmayı bekliyordu. Neyse ki kaşe kabanını önceden akıl edip bulmuştun. Alelacele hazırlanıp dışarı çıktın.

Muhasebe Müdürüyle, insan kaynaklarında çalışan karısı da durakta bekliyorlardı. Selamlaştınız bu alacakaranlık mesai sabahında. Selamlaşmanın devamını getirecek kadar tanışıklık yoktu aranızda henüz. Haftaya yeteri kadar tanış olacaktınız nasıl olsa… Fabrikanın kalite kontrol laboratuvarını kurman için seni işe almışlardı onca yıl ara verdikten sonra bile. Sektörde hâlâ geçerli referansların vardı. Yüklü alımlar yapmak için teklifleri toplamaya başlamıştın bile.

“Bir evi olsun ister

Bir de içmeyen kocası…”

Söylemekten en çok bıktığın, sinirlendiğin kısım burasıydı. Ceza gibi, kırbaç gibi dolanıyordu diline. Gene böyle bir alacakaranlıkta, kapı aralığından almıştın boşanma evrakını nihayet…

“Bensiz bir hiç olacaksın, yaz bunu bir kenara…”

Sonunu dinlemeden kapıyı usulca kapatmıştın. Avukatının hep söylediği cümleyi mırıldanarak sakinleştirmiştin kendini:

“Sakın cevap vermeyin Ayça Hanım. Hepsi geçecek, merak etmeyin.”

Geçmişti. Yıllar sonra yeniden işe gidiyordun. Gene bir laboratuvar kurmakla meşguldün.

“Makineler diken gibi

Batar her gün kalbine…”

Kurtulmalıydın bu lanet şarkıdan. Dikkatini başka şeylere verince aklından çıkar giderdi belki. Muhasebe müdürü kaldırımı arşınlamaya başlayan kedilerden birini simitle beslemeye başlamıştı. Burnuna susam kokusu geldi belli belirsiz. Takırdayarak açılan kepenk sesleri uyanan şehri tamamlıyordu.

“Bir evi olsun ister

Bir de içmeyen kocası…”

Böyle olmayacaktı. Çantandan cep telefonunu ve kulaklığını çıkardın. Şarkının tamamını baştan sona dinlersen bu döngüden ancak kurtulabileceğini düşünüyordun.

Alpay’ın kısık ve yumuşak sesi kulaklarına dolarken gördün Onu. Kepenklerini açan mandıranın üst katındaki penceredeydi. Geniş omuzlar, ince bir bel. Önce koltuk altlarına iki fıs deodorant sıktı. Sonra pencere pervazına dayalı dolabından seçip aldığı pantolonu bir yere dayanmadan giyindi. Bacağının birinin beyazını bile görmüştün. Daha fazla bakmamak için başını öne eğdin, yerdeki sigara izmaritlerini ve akşamdan kalanların balgamlarına bakmak mideni bulandırdı. Üzerine kısa kollu tişört ve kapüşonlu kazağını geçirişini de izledin. Mandıra açılmıştı. Kapının önüne yumurta kartonlarını yığıyorlardı. Akşam servisten indikten sonra yumurta almayı not ettin hayali defterine. İstediğini istediğin zaman yemek şu sıralarda en büyük bir mutluluktu senin için. Yüzüne bir gülümseme yayıldı. Montunu giymişti. Dolabın gerisinde kanepe ya da koltuk gibi bir şey vardı galiba… Hafifçe eğilerek sırt çantasına bir şeyler koydu.  Tekrar yüzünü pencereye döndü. Masanın üzerinden tabletini aldı, onu da attı çantasına. Öğrenci olmalı diye düşündün. Gülümsemeni görüp görmediğini merak ettin. Bu pervasız merak yanaklarını ısıttı.

Servis gelmişti sonunda. Muhasebe Müdürüyle karısına, “buyurun lütfen,“ diyerek önden binmelerini istedin. Şarkı ikinci defa başa sarmıştı.

“Gün doğarken her akşam

Bir kız geçer kapımdan

Başı önde sessizce…”

“Yeter!” diyerek durdurdun şarkıyı. Servis penceresinden ne yapıyor diye son defa baktın. Işığı kapatıp çıktığını gördün.

Arkana yaslanırken cep telefonundaki alarmı yarım saat daha erkene aldın. Yarın sabah daha erken gitmek istiyordun durağa çünkü. Yüzündeki gülümsemen hiç bozulmamıştı. Fabrika Kızı’nı da artık ne umursuyor ne de söylüyordun.

Sayaka Shoji, 13 Kasım’da Ankara CSO’da!

Ülkemizin sayılı özel sanat kurumlarından Tekfen Filarmoni, dünyanın sayılı müzik merkezlerinden biri olmaya aday CSO Ada Ankara’da ilk kez konser vermeye hazırlanıyor. Daimi şef ve sanat direktörü Aziz Shokhakimov yönetimindeki orkestra, 13 Kasım tarihindeki konserinde dünyaca ünlü Japon keman sanatçısı Sayaka Shoji’ye eşlik edecek.

Kemanla 5 yaşında tanışıp ilk konserini 14 yaşında veren Tokyo doğumlu Sayaka Shoji, 1999 yılında, henüz 16 yaşındayken Paganini Uluslararası Keman Yarışması’nda birincilik ödülünü kazanarak, bu ödülü alan en genç ve ilk Japon sanatçı unvanının da sahibi oldu. Başarıları kısa zamanda yankı bulan ve uluslararası basında “Şüphesiz Yeni Bir Starın Doğuşu” başlıkları ile manşetlere ismi taşınan Shoji, Berlin Filarmoni, Londra Senfoni, New York Filarmoni, Baltimore Senfoni, St. Petersburg Filarmoni Orkestrası, Orkestra dell’Accademia Nazionale di Santa Cecilia ve WDR Senfoni Orkestrası gibi önemli orkestralar ile birlikte konserler verdi.

Tekfen Filarmoni’nin davetlisi olarak Ankara’ya gelecek olan Sayaka Shoji, eleştirmenlerin de tabir ettiği gibi sadece olağanüstü güçlü icrasıyla değil, aynı zamanda kemanının kendine has tınısıyla da dinleyicileri derinden etkilemeyi biliyor. Shoji sanatını, halen 1729 yapımı bir Recamier Stradivarius ile icra ediyor. 

Konserde Ferit Tüzün’ün Nasreddin Hoca Humoresque, Sergei Prokofyev’in 2 No’lu Sol minör Keman Konçertosu ile Antonin Dvorak’ın 9 No’lu Yeni Dünyadan Senfonisi seslendirilecek.

2019-2022 yılları arasında, İstanbul Müzik Festivali Açılış Orkestrası olarak da görev yapan Tekfen Filarmoni’nin CSO Ada Büyük Salonu’nda 13 Kasım Cumartesi günü saat 20:00’de başlayacak konserinin biletleri Biletinial.com’da satışa sunuldu.

İstanbul Dolphinarium önünde yunus işkencelerine ve esaretine karşı protesto

Hayvan Özgürlüğü Aktivistleri İstanbul Dolphinarium’u protesto ederek Burak Özgüner’i andı.

9 Kasım, İstanbul – Hayvan özgürlüğü aktivistleri dün, iki sene önce hayatını kaybeden hak savunucusu Burak Özgüner’i anmak ve hayvan hapishanelerinin kapatılması çağrısını yinelemek için İstanbul Eyüp’te bulunan İstanbul Dolphinarium’un önünde bir eylem gerçekleştirdi. 

Aktivistler, oklarla yunus parkını işaret ederek yerlere “işkencehaneye gider”, “sömürü merkezine gider”, “hapishaneye gider” yazdı. Gelen yabancı turistlere İngilizce seslenerek zulme ve hayvan sömürüsüne ortak olmama çağrısı yaptı.  

Hukuk, etik ve bilim dışı işkence merkezleri

Yunus parkı çalışanlarının darp etmeye çalışırken haklarında dava açmakla tehdit ettiği aktivistler basın açıklamasında; 2008 yılında dönemin İstanbul Büyükşehir Belediye başkanı Kadir Topbaş tarafından açılan, Aqua World Turizm Ticaret Limited Şirketine ihale edilen İstanbul Dolphinarium’da yaralanan ve hayatını kaybeden yunuslara, morslara, foklara ve belugalara yönelik resmi başvuruların dikkate alınmadığını, bu tesise hiçbir hukuki yaptırım uygulanmadığını belirten aktivistler, 190 binden fazla kişinin imzasıyla kapatılması talep edilen bu tesisin bir hayvan hapishanesi olduğunu vurguladı. 

4 farklı şehrine bulunan 10 yunus parkının işkence merkezi olduğunu, bu tesislerin tek seansı 2000 ila 3500 euro arasında değişen “yunusla terapi” adı altında engelli bireylerin, otizm, down sendromu, asperger sendromu gibi nöroçeşitlilik biçimlerine sahip bireylerin ve ailelerinin umutlarının sömürüldüğü ticarethaneler olduğunu söyleyen aktivistler, bu 10 tesisin 2000’li yılların ortalarında, AKP iktidarında, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı başta olmak üzere diğer ilgili kamu kurumlarının ve yerel yönetimlerin hukuk dışı girişimleriyle açılmış olduğunu hatırlattı.

“Eminiz ki Burak da kendisini hayvanların özgürlüğünü savunduğumuz bir eylemle anmamızı isterdi” 

Hak savunucuları basın açıklamasında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun resmi hesabından yayınlanan “İstanbul’un Yunusları” belgeselini hatırlatarak belgeselde doğa ve hayvan korumaya yapılan vurgunun samimi olması için “sistematik zulüm” içeren ve eski yönetimin “kirli bir mirası olan” bu tesisin kapatılması gerektiğini söyledi. 

Ekrem İmamoğlu’na seslenen hak savunucuları “İstanbul Dolphinarium’u kapatın, insan sömürüsünden uzak bir şekilde ömürlerini tamamlamaları için tutsak edilen hayvanları koruma altına alın. İstanbul’da tutsak deniz memelileri için bir rehabilitasyon merkezi kurulmasına ön ayak olun ve örnek bir belediye başkanı olarak yaşam hakkından taraf olun,” çağrısında bulundu.

“Artık yeter!”

Basın açıklamasında ayrıca Türkiye’deki yunus parkları ve hayvanat bahçelerinin artması ve büyümesinin nedeni olarak AKP’ye seslenen ve bunu engellemek için yeterli muhalefeti göstermeyen TBMM’ye çağrıda bulunan hak savunucuları, Hayvanları Koruma Kanunu’ndaki yeni düzenlemelerin göstermelik olduğunun altını çizdi ve AKP milletvekilleri ile yunus parkı sahipleri arasındaki yakın ilişkilere dikkat çekti. 

Basın açıklamasında “Sonuç olarak, yenilenen kanunda yunus gösteri merkezleri kapatılmamış, ticari faaliyetlerini sürdürebilmeleri için işkence merkezlerini işleten iş insanlarına bir 10 yıl daha izin verilmiştir. Günde en az 60 bin euro, yani yaklaşık 650 bin TL kazanan bu ticarethanelere, yeni bir hayvan getirilmesi durumunda kesileceği belirtilen para cezası ise 25 bin TL olarak kanunda yerini almıştır. Yine göstermelik, yine gülünç bir kararla…” denildi. 

Basın açıklamasında bu tesislere giden ziyaretçilere de seslenen aktivistler; aileleri ve yakın dostları olan, denizlerde kilometrelerce mesafe kat edebilen, yüzlerce metreye dalabilen, hissedebilen duygulu varlıklar olan hayvanların esir edildiği, “yaşayan ölülere” dönüştürüldüğü bu sömürü merkezlerine gitmeme ve destek olmama çağrısı yaptı. Açıklamada “Hayvanların doğuştan gelen haklarıyla ‘bizim için’ değil, ‘bizimle birlikte’ bu gezegende yaşadıklarını unutmayın,” denildi.

Aktivistler basın açıklamasını “Biz, 9 Kasım’da, yıllardır omuz omuza mücadele veren dostları ve ortak ideallerimiz doğrultusunda özgürlük mücadelesi veren aktivistler olarak, hem hayatımızda hem de hayvan hakları mücadelesinde yerini dolduramayacağımız bir kaybı, Burak Özgüner’i bugün burada anarken, aynı zamanda Türkiye’de insan menfaatleri uğruna çeşitli endüstrilerce hapsedilen, işkence gören ve hayatını kaybeden milyarlarca hayvanı anıyoruz,” diyerek sonlandırdı.

Hayvan Özgürlüğü Aktivistleri İstanbul Dolphinarium’u protesto ederek Burak Özgüner’i andı.

Kuzey Buz Denizi’nden klorlu beton havuzlara

Türkiye’deki yunus parklarında yalnızca afalina türü yunuslar değil, aynı zamanda beluga olarak bilinen ve Kuzey Buz Denizi’ne ait türler olan beyaz balinalar, morslar ve kürklü foklar da tutsak ediliyor. 

Kamunun erişimine açık olan uluslararası CITES belgelerine göre, 2005-2017 yılları arasında Türkiye’ye ithal edilen afalina türü 75 yunusun 34’ünün Japonya’nın yunus sürek avıyla ünlü ‘katliam koyu’ Taiji’den getirildiği biliniyor. Bu 75 yunustan 57’sinin ise (yüzde 76’sı) okyanuslardan ve ailelerinden koparılarak esarete alınmış durumda.

Deniz memelisi uzmanları; esarete alındıktan sonraki ilk bir ay içinde özellikle yunusların ölüm oranlarının altı kat fazla olduğunu, doğada 50 yıl yaşayabilen yunusların esarette en fazla 12 ila 15 yıl yaşadığını ve ölüm oranlarının da esarette yüzde 60’a ulaştığını raporlamış durumda. Esarette dünyaya gelmiş yunusların yüzde 52’sinin ise, bir yaşını bile dolduramadan hayatını kaybettiği gözleniyor. 

2010’da Alanya’daki Sealanya adlı yunus gösteri merkezinde dört yunusun art arda hayatını kaybetmesi, 2011’de Eyüp’teki İstanbul Dolphinarium’da bir morsun açık yaralarıyla gösteriye zorlanması, 2013’ün Ağustos ayında Antalya Kemer’deki yunus parkında bir yunusun hayatını kaybetmesi ve ölümünün gizlenmesi, Türkiye’de basına yansıdığı için bilinen, resmi başvurulara ve kitlesel protestolara rağmen hiçbir yaptırımla sonuçlanmamış olan vakalardan bazıları. 

Sıra dışı bir hikaye: Koku

0

Parfüm, her çağda güç ve zenginlik gösterisi olarak kabul edilmiştir. Tarihte karşılaştığımız ilk parfüm türü olarak tütsü kayıtlara geçmektedir. Vücuda sürülen ilk sıvı parfüm ise Yunanlılar tarafından ortaya çıkarılmıştır. 17. yüzyılda ise Fransa’da parfümün başarılı olduğunu ve dönemin en önde gelen kişilerinin Paris’teki parfümcülere sadece kendilerine has bir koku üretmelerini istediği yönünde bilgiler bulunuyor. Kimi zaman kötü kokuyu engellemek için sürülen kimi zaman ise bir imza niteliği taşıyan parfümü, geçmişten günümüze bu kadar değerli kılan şüphesiz statü gösterisi olarak kullanılması!

Patrick Süskind, geçmişten günümüze bu kadar önemsenen bir konuyu bu kadar farklı ve etkileyici bir biçimde ele alarak, polisiye türüyle okuyucularına sunuyor. Koku’nun asıl adı aslında Perfume’dir. Türkçeye koku olarak çevrilmiştir. Kitabı bu kadar ilginç  kılan ise elle tutulamayan gözle görülemeyen soyut bir kavram olan Koku’nun insanı nasıl tesiri altına aldığını işlemiş olmasıdır. Yazar, kitapta her kokuyu o kadar ince ayrıntısına kadar tasvir ediyor ki, kitabın satırlarını okurken etrafınızdaki cisimlerin kokusunu da hissetmeye başlıyorsunuz. Burada yapılan betimlemeler okuyucuyu bunaltıcı bir türde değil aksine dikkat çekici ve merak uyandırıcı bir şekilde veriliyor.

Kitabın kahramanı kokusuz olarak doğmuş Grenouille’dır. Annesi ve babasını hiç tanımamış olan Grenouille, daha bebekken kokusuz olduğu için kimse tarafından istenmemiş, yalnızlığa mahkum edilmiştir. Sevgi, vicdan, değer, vefa gibi kavramların ne anlama geldiğini bilmeden büyümüş olan kahramanımız, kendine has vücut kokusuna sahip olmasa da her kokuyu en ince notasına kadar ayırt edebilen hassas bir duyuya sahiptir. Kendisindeki bu yeteneği keşfetmesi ile birlikte aslında kendi vücuduna has bir kokusunun olmadığını da anlar ve orada kendi ile ilk yüzleşmesini yaşar. Bu saatten sonra istediği kokuları birleştirir ve dünyanın en iyi kokusunu elde etmek için çabalar. Artık tek bir gayesi vardır ki o da insanlara has olan o kokuyu üretmek. Sırf bu yüzden farkında olmadan yaptığı kötülüklerden pişmanlık duymaz. Çünkü iyilik ve kötülük hakkında hiçbir insani duyguya sahip değildir. Bu terimlerin ne ifade ettiğini bilmeden bir ömür geçirmiştir. İnsanlarla herhangi bir şekilde bağ kurmaz. Yazar Süskind, kahramanın yaşadığı içsel durumu o kadar güzel işliyor ki, kitabı okurken kendinizi kimi zaman bir katile bile acırken buluyorsunuz. 

İnsan beyni muhteşem bir kodlama ile işliyor. Bir insanın önce sesini, sonra yüzünü, en son giysisini unutuyormuşuz. Kokusunu ise aradan ne kadar süre geçerse geçsin unutamıyormuşuz. Bu da kokunun hayatlarımızda ne kadar etkili ve güçlü kavram olduğunu gösteriyor. Peki, toplum tarafından onaylanmayan hoş görülmeyen bir kişi sadece yaydığı koku ile tüm bu kötü algıyı yok edebilir mi? İnsanın toplum tarafından kabul edilmesi gerçekten bu kadar önemli mi? Modern çağda şüphesiz hepimiz bunu daha çok hissediyoruz. Farkında olmasak da bu kaygıyı yaşıyoruz. Toplum tarafından davranışlarımızın onaylanmasını önemsiyoruz. Hatta “Toplum baskısı yüzünden şunu yapmak zorunda kaldım” cümlesini birçoğumuz zaman zaman duyuyor olabilir veya bizzat yaşıyor da olabiliriz. Kitabın 1985’te yazıldığını düşünürsek aslında geçmişten hatta çok daha eski çağlardan beri insan için toplum tarafından onaylanma ve hoş görülme hali büyük önem taşıyor ve bunu sağlayan her şey de aynı şekilde önemli ve değerli oluyor.

Bu romanın aynı zamanda 2006 yılında çekilmiş bir filmi de bulunuyormuş. Henüz filmini seyretmedim. Kesinlikle kitaptan uyarlama filmlerde öncelikli olarak kitabı okumayı tercih edenlerdenim. Kitabın verdiği haz çoğu zaman filmde o kadar iyi hissedilemiyor. Bu da kişinin hayal gücünün ne kadar üstün ve sınırsız olduğunu gösteriyor. Belki bu açıdan bakarsak, hayal gücümüzün ne kadar sınırsız ve özgür olduğunun da farkına varabiliriz. Farklı ve etkileyici sonu, alışılagelmiş polisiye romanlarından çok farklı şekilde işlenmiş olay örgüsü ve kurgusu ile Koku kesinlikle okunacaklar listenizde yer almalı. 

Aziz Nesin’den Kızıma Mektuplar

0

Edebiyat okuruna çekici gelen türlerden birisi de mektuptur. Bir mahreme girme hissini uyandırarak yarattığı tedirginliği bir kenara bırakırsak mektubun en içten türlerden birisi olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Size çoğun bu türe ait bir kitaptan, Ekim iki bin yirmi birde okurla buluşmuş, Aziz Nesin’den Kızıma Mektuplar kitabından bahsetmek istiyorum.

Aziz Nesin’den Kızıma Mektuplar

Mektuplar ve anılardan oluşan kitabın yazım gerekçesini yazarı Tülay Cengiz, Aziz Nesin’den aktardığı şu sözlerle açıklıyor:

“Ölülerimize gömüt yaptırmak ve gömütlerini ziyaret etmekten yana olanlara bir sorum olacak: En yakın ölmüşlerinizden kalmış, küçük ve ayrıntılı, özdeksel değeri olmayıp tinsel değeri olan andaçları saklıyor musunuz? Örneğin neler? Onlardan kalan ve onlara gelmiş mektuplar, not defterleri, küçük hesap pusulaları, kullandıkları ve artık kimsenin kullanmayacağı gözlükler, değişik kalemleri, fotoğraflar, kimi yerlerine notlar düştükleri okudukları kitaplar, gazeteler, dergiler, mendilleri, hatta giysileri filan, kullanılmış eski para cüzdanları ve keseleri, çakmakları, ağızlıkları, pipoları, cigara ve tütün tabakaları, kol düğmeleri, hokkaları, bardakları, fincanları (hatta kırık da olsalar), bastonları, gizli anı defterleri ya da günceleri…

Hayır, bunları yaptığınızı hiç sanmıyorum. Çünkü bunlar zor iş. Bir gömüt yaptırıp zaman zaman da (esince) o gömüte çiçek bırakmak gibi kolay değil…”*

Tülay Cengiz kolay olmayanı seçip, Aziz Nesin’le ilgili anılarını, anıları derleyip toplayıp, kızı Eylem Gökçe Cengiz’le mektuplaşmalarıyla bütünleştiriyor. Bu nedenle eserin iki bölümden oluştuğu söylenebilir. Eserin sunumundan sonra Aziz Nesin’in Eylem Gökçe Cengiz’e yedi yaşında yazdığı ilk mektupla başlayan ve Eylem Gökçe Cengiz’in on dört yaşına kadar süren karşılıklı mektuplar, diğer bölümse Aziz Nesin’in hayatına tanıklık edilebilecek, kişisel anılarla beslenen ve onun ölümüne dek süren anekdotlar, anılar ve arşivlerden derlenen bilgilerdir. Bu bölümleri net çizgilerle ayrıştırmak mümkün olmasa da yazarı yakından tanımış bir gazetecinin gözetimde yapılan bir seyir olarak görmek mümkündür. Kitabın sonunda yer alan fotoğraflarsa mektupları ve anıları destekler nitelikte bir seyir zevki sunar.

Aziz Nesin’in Çocuk Sevgisi

Mektuplardan da rahatlıkla anlaşılan bu sevgi Aziz Nesin’in yaşarken kurduğu Nesin Vakfın’nın çalışmalarından da bilinmektedir. İlk mektupta şöyle der Aziz Nesin;

“Senin gibi küçücük bir arkadaş kazandığım için kıvançlıyım. Sen benim Dikili’deki en büyük kazancım oldun. Mektubunu değerli bir andaç olarak saklayacağım.

Sen hem güzel hem zeki bir kızsın. Çok, çok kitap okuyacağına, bilgili ve insanlara yararlı bir hanımefendi olacağına inanıyorum.

Bigün annen ve babanla Nesin Vakfı’na gelirsen Vakıf’taki senin yaşıtın çocuklarımla da tanışır ve onlarla da arkadaş olursun. Vakıf’taki yirmi çocuktan altısı küçük.”**

Aziz Nesin’e Yakından Bakmak

Eserleriyle pek çok okura ulaşmış olan büyük yazarın, yakından bakanların gözlemlediği pek çok niteliği de hem mektuplardan hem küçük Eylem Gökçe’nin ilk röportajında sorduğu sorulara verdiği yanıtlardan hem de yakın çevresinin paylaştığı anılardan gözlemlemek mümkündür. Yine kitaptan küçük bir alıntıyı sizinle paylaşmak istiyorum. Bu alıntı gazeteci Lütfü Dağtaş’ın bir anısıdır:

“İzmir Karşıyaka’da, sahilde, İnsan Hakları Anıtı’nın bulunduğu alanda, 18 Mayıs 1991 günü imza düzenlenmiş. İmzacı Aziz Bey. Hava güneşli, ılık. İmza masasının önünde upuzun bir kuyruk var. Kadını, erkeği, genci yaşlısı o kuyrukta, ellerindeki kitabı ya da kitapları imzalatmak için bekliyorlar. Herkes halinden memnun.

Ben de sıraya girdim ama benim elimde Aziz Bey’in kitabı yok. 1987 yılında Muğla Yatağan’daki Antik Strotenikai gezimiz sırasında çektiğim bir fotoğrafı var. Yüzü pek, pek değil hiç gülmeyen iki gülmece yazarımız vardır; Aziz Nesin ve Muzaffer İzgü. Ama benim çektiğim portre fotoğrafta Aziz Bey ağız dolusu gülüyor. Neyse, kuyruk eridi eridi, sıra bana geldi. Aziz Bey, önüne gelen kimse başını kaldırıp bakmıyor, okur eğiliyor, adını söylüyor, Aziz Bey de söylenen ad soyadı sayfaya yazdıktan sonra imzasını atıyor. Haliyle sıra bana geldiğinde benim de yüzüme bakmadı. Ben de fotoğrafını uzatıp, “bunu imzalar mısınız?” dedim. İşte o zaman kafasını kaldırdı.

-Ben hiç gülmem ki, bunu nasıl çektin?”

Yine Kitapla İlgili

Aziz Nesin’e, onunla olan anılarına saygı ve bir tür ahde vefa olarak hazırlanan kitabın satışlarından elde edilecek gelirin de Nesin Vakfı’na bağışlanacağını söylemeliyim. Son olarak, İzmir’de olan okur için Yakın Kitabevinde 4 Kasım 17:30 / 19:30 arasında Aziz Nesin’den Kızıma Mektuplar kitabının imzası olduğu bilgisini paylaşmak istiyorum. Sağlıcakla kalmanız dileklerimle.

Olta 9 Yürürlükte

Müzik dünyamıza bir karma albüm daha dahil oldu: Olta 9 Rota. Bu serüvenin kartopu etkisi ne zaman görünür bilinmez ama sizin rotanızı rotaya çevirmeniz için pek çok geçerli nedeniniz olabilir.

Olta Dayanışma Nedir?

Dile kolay yüz on bir parça ve dokuz albümle dinleyenle buluşan Olta Dayanışma kendisini şöyle anlatıyor: “Pandemi sürecinde zor durumda kalan müzik emekçilerine destek için kurulmuş bir yardımlaşma platformudur. Youtube ve Spotify’dan abone olarak dinlediğiniz her şarkı, Türkiye’nin dört bir yanında müziğe emek veren insanlara destek olacak ve müzisyenleri üretmeye teşvik ederek, yeni güzelliklerin oluşturulmasına vesile olacaktır.” Kulağa hoş geliyor öyle değil mi? Ne de olsa birbirimizi tanımasak da Gaia okurunu bir arada tutan harçlardan birisinin dayanışmaya verdiği değer olduğunu düşünüyorum.

Dünyayı kasıp kavuran salgından olumsuz etkilenenler listesinde eğlence sektörü çalışanları ve müzisyenler sıralamada oldukça yukarıda yer alıyorlar. Hoş, salgın olmasa da müzik, sektör olarak dört başı mamur olanları bir kenara bırakırsak oldukça zor bir sektör. İş güvencesi yok. Sanata yeterince destek yok. Dinleyenle buluşmak her geçen gün zorlaşıyor. Bir de üstüne salgın eklenince duruma ahlanıp vahlanmaktansa taşın altına elini koyanlara yüzümüzü dönmek için yeterli nedeni de bulmuş oluyoruz. Geriye yapmamız gereken tek bir şey kalıyor. Müzikleri dinlemek, böylece biz de dayanışmanın bir parçası oluyoruz.

Rotada Kadınlar

Nedense kültür sanattan, yüzü hayata dönük her etkinlikte kadınları çoğunlukta gördüğümüz günlerden geçiyoruz. Bir arkadaşın söylediği gibi bulamasalar da erkekler çoğun para peşinde. Oysa Olta Dayanışma’nın ilk sekiz albümünde durum böyle değildi. Olta 9 Rota albümüyle ilk defa bayrağı kadınlar alıyor. Kalben ve İlkay Akkaya’nın da birer parçalarının olduğu daha doğrusu Kalben’in Peyk’in Denizdeyim parçasını yeniden yorumladığı ve İlkay Akkaya’nın da Kuşlu Gazel parçasıyla katıldığı Rota’da kadın müzisyenler çoğunlukta ve pozitif ayrımcılık gereği buna da sevinmeden geçemiyoruz. Albümün kapağı da kadın dayanışmasını gün yüzüne çıkarır türden, bakınca bile insanın içini ısıtıyor. Ebru Selman’ın “Sisters” adlı çalışması görende sıcak hisler uyandırıyor. Ben de görür görmez dinledim. Umarım sizde de aynı etkiyi yaratır. Albüme de çok yakıştığını söylemeden geçmeyeyim.

Rotada

Size albümde yer alan isimleri de verip sonra müzikle baş başa bırakmak istiyorum. Olta 9’u dinleyin, dinletin dostlar, böylece dayanışma okyanusunda bir damla su olurken içinizi de ısıtabilirsiniz. Kendi adıma ben çoğu kıpır kıpır, kıpır kıpır olduğu kadar da dingin ve samimi parçaları sevdim. Yolları açık olsun.

Olta 9’un on ikisine gelince müzisyenler ve parçalar şöyle;

Özge Ertal – Çocuk, Kalben ft. Umut Çetin – Denizdeyim, Özge Sarıkurt Saraç – Elif, İlkay Akkaya – Kuşlu Gazel, Cevat Hikmet Erdem – Kaldığım Yerden Devam, Alles – Manidar Blues Kabare, Cihan Bildirici – Ayna, Grado – Cennet, Sine’m ft. Hakan Arınç – Boz Toprak, Hazal İlhan – Parmak Çocuk, Yeraltı FM – Deniz Efsanesi, Umut Piera – Dilsiz Şeytan

Sağlıcakla kalmanız dileklerimle.

Rota playlist

https://open.spotify.com/album/0zxnn9wPu0J0I1MG8Xxbfy

Hayvan Özgürlüğü Kolektifi 1 Kasım Dünya Vegan Günü Ankara etkinlikleri

Hayvan Özgürlüğü Kolektifi 1 Kasım Dünya Vegan Günü kapsamında bir dizi etkinlik gerçekleştirecek.

Etkinliklere katılmak isteyenlerin linkteki formu doldurması gerekiyor.