Ana Sayfa Blog Sayfa 364

Poedat kolektifinden özgürlük temalı felsefe ve sosyoloji kampı

Disiplinlerarası gençlik topluluğu Poedat Kolektifi, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin ve genç bağımsız araştırmacıların başvurularına açık olan “özgürlük” temalı bir felsefe ve sosyoloji kampı düzenliyor.

“Özgürlük Teorileri, Özgürlük Pratikleri” başlığıyla düzenlenecek olan felsefe ve sosyoloji kampı, 12-16 Nisan 2017’de Tiyatro Medresesi‘nde gerçekleşecek. Başvuru için lütfen tıklayın. Kontenjan kısıtlı olduğu için erken başvuru öneriliyor.

Michel Foucault, Walter Benjamin, Giorgio Agamben, Michael Hardt, Antonio Negri, Hakim Bey, Achille Mbembe, Hannah Arendt, Jacques Rancière gibi yakın dönemde yaşamış ya da hâlâ yaşayan filozofların ve sosyologların görüşlerinden yola çıkarak incelenecek olan özgürlük, özne ölçekli örneklerden İşgal Et protestoları, Arap devrimleri, alternatif küreselleşme hareketi gibi güncel kitle hareketlerine atıfla da çerçevelendirilecek. Klasik özgürlük anlayışlarından koparak hareket hâlinde, göreceliğini sorgulamaya açmaktan çekinmeyen, “şimdi ve burada” olan bir özgürlüğün gerçekleştirilebilir olup olmadığı felsefe ve sosyoloji kampının başlıca sorunsalı.

Metin tartışmaları eşliğinde “entelektüel”, “adanmışlık”, “düzenek”, “oyun”, “müze”, “kimlik”, “tekillik”, “ortaklık”, “şiirsellik”, “gözden kaybolmak”, “komünler”, “egemenlik”, “ırk”, “insan hakları” gibi temalarla da özgürlüğün kapsamlı bir şekilde kucaklanacağı felsefe ve sosyoloji kampı için detaylı bilgiye poedat kolektifinin aşağıdaki adreslerinden ulaşabilirsiniz.

poedat.org
facebook.com/poedat
twitter.com/poedat
instagram.com/poedatkolektifi

Sağlamlar Cumhuriyeti’nde sakat olmak hatta sakat kadın olmak

“Tüm insanlar özgür; Onur ve haklar bakımından eşit doğar. Akıl ve vicdanla donatılmış olup birbirine karşı bir kardeşlik anlayışı işe davranır.”
İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

Sakat bireyler, doğumlarından itibaren veya sakatlandıkları andan başlayarak tüm yaşamları boyunca ayrımcılıkla karşı karşıya kalmaktadır. Kör olmak, sağır olmak, dilsiz olmak tüm bunlar hakim toplum için büyük sorunların başlangıcıdır. Çünkü toplum düzeni aksamamalı veyahut da toplum düzenini bozacak sorunlar çıkmamalı ki işler yolunda ilerlemelidir.

Modern toplumlarda belirli bir organın veya yetinin kaybı, işlevsizliği bütünsel anlamda hayatın kaybı anlamına gelir. Modern toplumlar sakat doğan çocukları bir çuvala tıkarak ağzını sıkıca kapattı, suni teneffüsler yoluyla yaşarken öldürmeyi, sağlıklı kişilerin ayaklarına dolaşmasınlar diye gaz odalarında kapatıp ölümlerini izlediler. Adolf Hitler’in yönetiminde de Çin Komünist Parti yönetiminde de sakat doğan bebekler bu yöntem ile infaz edildi.

Modern toplum ırkçıdır, modern toplum cinsiyetçi, modern toplum cinsellik düşmanı, modern toplum ayrımcı, nefret yüklü ve sağlamcıdır. Nedir bu sağlamcılık? Öyle ya ırkçılık, cinsiyetçilik ya da sınıfsalcılık adına her şey söylenmekte, ezilen sınıfların, cinslerin, ulusların intikam çağrıları yeri göğü kaplamaktadır. “Sağlam kafa, sağlam vücutta bulunur.” zihniyetini onaylayanlarda faşizm çok dallı, sakatlık konuşulası değildir. Sakatlar da nereden çıkmış olabilirler? Büyük sol sosyalist siyasetler, feminist hareketler, ırkçılık karşıtı mücadelelerde sakatları unuturlar. Sakatlar konu olduğunda bol bol yutkunur, saçma sapan gündemlerin daha büyük önemine gömülür kaybolurlar.

Sağlamlar Cumhuriyeti’nde sakatlar ölü bile sayılmazlar.

Kadınların bütün toplumlardan dışlandığı ve eşcinsellerden sonra dışlanan önemli bir grup olduğu bilinmektedir. Ancak sakatlar her ikisinden fazla ötekileştirilmektedir. Sakat grupların içinde ise en çok kadınların ötekileştirildiği, sakat bir kadın olmaktan dolayı haklarından mahrum kaldığı ve şiddete uğradığı bilinmektedir. Kadınlar genelde cinsiyet nedeniyle ayrımcılığa uğrarken, sakat kadınların hem kadın olmaktan hem de sakat olmaktan kaynaklı çifte dezavantajı vardır. Ayrımcılığa karşı olma aynı zamanda bir duruşu da beraberinde getirmektedir. Ayrımcı bakış açısı aslında bedenler üzerinden yürütülen bir iktidar savaşıdır. Diğerinin ötekileştirilmesi, ırkçılık anlayışının farklı bir yansımasıdır.

Toplum; özellikle cinsel ilişki, evlilik ya da annelik bakımından sakat kadınlara yönelik ayrımcı bir tutum sergiler. Çünkü kadına biçtiği rollerde sakat kadını güçsüz, beceriksiz, işe yaramaz, çürük elma rolünde bırakır. Eş olma rolünde, kadının eşini mutlu etmesi ve onun istediklerini karşılanması beklenmiştir. Toplum, akşam eve yorgun dönen erkeği rahatlatmayı, kadının görevi olarak görmektedir. Bunun yanında maddi getirisi olmadığı için evde çamaşır, bulaşık, temizlik, ütü, yemek işlerini yapan ve çocuk bakan kadınların emeğini, yorgunluğunu, işini yok saydığı gibi, kadının kocasına olan kadınlık görevidir diye servis etmektedir. Ev kadınlığı, kadının ev işleri ve evin bakımıyla ilgilenmesini gerektirmektedir. Kadının sakat olması, bu durumu değiştirmemektedir. Devamında gelen akrabalık rolleri, birey rolü, annelik rolü, mesleki rol, topluluk rolü…

Ekonomik açıdan bağımlı olan sakat kadınlar; fiziksel ve cinsel şiddet ile istismara daha çok maruz bırakılan bir kesimi oluşturmaktadır. Bu rolleri sakat kadına biçiyor olmanın adı, sağlamcılıktır. Sağlamcılık, farklı yaşamsallıkları, başka türden bir fizik durumunu, başka oluşlarla yaşayan bir zihinselliği yok hükmünde gören yaklaşımların adıdır.

Bu sağlamcılar, anne ve babanızdır, devlet başkanınızdır, parti politikalarını yürütenleriniz, iş adamları, öğretmeniniz ve din adamlarınızdır. Haksızlıkla mücadele eden sevgililileriniz, ötekileştirilen sınıflar için savaşan gerillalarınız, halkların özgürlüğü için çalışan örgütlenme, sendika, vs topluluklarımız olabilirler. Yahut sizler sağlamcı olabilirsiniz. Onlar da insan diyorsanız, sakatları sevelim, onları koruyalım… Sokaklarda iş, aş, evlilik bas bas bağırıyorsanız, sakatların sadece sakat olduklarına işaret ederken sağlamcılığı içten içe onaylıyorsanız, siz de gizli sağlamcılardansınız.

Acıma yükü, trajedi algısıyla ortalarda dolaşan sağlamcı kalabalıklar, sakatları nelerden men ederler? Arkadaşlıktan men, ilişkilerden men, cinsellikten men, komşuluktan men… Sağlamlar Cumhuriyeti’nde sakatlar ölü bile sayılmazlar.

Yahudi soykırımında öldürülen sakatların porotezleri, Auschwite müzesinde sergilenmekte

Sakat direniş, sakat öznelik, sakat isyan 60’larda Avrupa’da kendini gerçekleştirmiştir. İlk defa özne olmayı, yaşamda olmayı, insan olmayı dile getirmişler. Ancak Ortadoğu, Afrika, Asya’da hâlâ sakatlar yoktur. Yok hükmünde bir hayatın uyur gezerleri, canlı ölüleri kabul edilirler. Yüksek okullarda da, fakültelerde de sakatlar aşağılanır; büyük toplumsal masalarda, kürsülerde sakatlar acınası varlıklar olarak karikatürize edilir. Türkiye’de iş insanları üzerinden kolay kazanç ve vergi ödeme aracı, burjuvazinin dram ihtiyacının pazar ürünleridir. Herkes sakat sever oysa, sakatlardan ibret ve şükür malzemesi çıkarmak, sakatları evlerinin baş köşesine yerleştirmek ki bir daha yerlerinden kalkamasınlar koşuluyla.

Sakat kişilerin toplum içine çıkmadığı yerlerde, sakat haklarının savunulması daha çetrefilli bir hale gelmektedir.

Ayrımcılık, her şeyden önce insan hakları konusu, insan haklarına yönelik temel bir saldırı olduğuna göre daha başka birçok ihlalin ortaya çıkmasına da neden olmaktadır. Bireyin kendi hayatını kontrol etme hakkı ve yeteneğini kullanması, insan olmanın en tanımlayıcı özelliklerinden biridir.

BM İnsan Hakları Komitesi, 1989 yılındaki 37. Oturumun da yaptığı 18 numaralı genel yorumunda, ayrımcılığa ilişkin şu tanımı geliştirmiştir: Komite sözleşmelerde kullanılan ayrımcılık teriminin ırk, renk, cinsiyet, dil, din, politik ya da diğer görüşler, ulusal ya da sosyal köken, mülkiyet, doğum ya da diğer statüler gibi herhangi bir zemin üzerine dayandırılan ve bütün hak ve özgürlüklerin eşit ölçüde bütün bireyler tarafından tanınması, kullanması veya yararlanmasını kaldırma veya zayıflatma amacına sahiptir. Herhangi bir ayrıma, dışlanma, kısıtlama veya üstünlük tanıma olarak anlaşılması gerektiğine inanmaktadır.

Sakat kadın yoktur, sakat politiktir.

Dünyada bir ilk: Trafiğe açılan güneş enerjili yol

34

22 Aralık 2016 Perşembe günü Fransız Çevre Bakanlığı, güneş panelleriyle kaplı “benzeri görülmemiş” yeni bir yolun açılışını ilan etti. Normandiya’nın Tourouvre-au-Perche kasabasında yer alan yol yaklaşık 1 kilometre uzunluğunda.

Güneş panelli yol fikri aslında yeni değil. 2014 yılında Hollanda’da güneş enerjili SolaRoad isimli bisiklet yolu açılmıştı ve başlangıçta ortaya çıkan sorunlara rağmen 3 bin kWh enerji üretilmişti. (Bu değer bir yıl boyunca bir ailenin kullanacağı ortalama enerji miktarına tekabül ediyor.) Ancak, bisiklet yolunun inşa maliyeti 520 bin kWh’i aşmış olabilir.

2014 yılında Hollanda’da SolaRoad isimli bisiklet yolu açılmıştı.

Fransa’da açılan Wattway adlı yol ise 5 bin avroya mâl oldu. Bakanlığın yaptığı açıklamaya göre, bu yeni teknolojinin daha önce benzeri görülmedi.

Yolun üzeri, güneş enerjisini elektriğe dönüştüren fotovoltaik (PV) panellerle kaplıdır. Fotovoltaik, ışığı doğrudan elektrik enerjisine dönüştürebilen bir teknolojidir. İki veya daha fazla güneş paneli birbirine bağlanarak güneş paneli dizisini oluştururlar.

Fransız yetkililer, yolun 3 bin 400 nüfuslu küçük bir kasabanın sokak lambalarını yakmaya yetecek kadar elektrik üreteceğini umuyorlar.

Wattway, aslında ortalama bir araç trafiğinde, güneş panelli yolun davranışını test etmek amacıyla tasarlandı ve 2 yıllık test periyodu boyunca günde yaklaşık 2 bin sürücü tarafından kullanılacak. Bu yılın başlarında ise, Ekoloji Bakanı Ségolène Royal, gelecek beş yılda 1000 kilometrelik bir yolun güneş panelleri ile kaplanmasını istediğini söyledi.

Fransa Ekoloij Bakanı Ségolène Royal güneş paneli yolunu açtı.

Eleştirmenler, bu projenin uygun maliyetli olmadığını söylüyorlar. Le Monde gazetesine konuşan CLER Enerji Dağıtım Şirketi Başkan Yardımcısı Marc Jedliczka, teknolojiden yararlanırken, yatırımların kazanılacak faydadan daha pahalı olmaması gerektiğine dikkat çekiyor. Yenilenebilir Enerji Sendikası (SER) Başkanı Jean-Louis Bal ise, bu tarz projelerde kâr-zarar oranını anlayabilmek için maliyete, elektrik üretimine ve yaşam ömrüne bakılması gerektiğini söylüyor. Yani, bu tarz eleştirilere cevap verebilmek için henüz çok erken.

Kaynak: The Guardian

Türkiye’de bir komün denemesi: “Ax u Av Komünü”

1

Brezilya’daki Mouvement Sans Terre hareketi, Brezilya’daki adaletsiz toprak dağıtımına ve yoksulluğa karşı, büyük toprak sahiplerinin ve devletin elinde olan çiftlikleri işgal edip, tamamen yoksullara dağıtıp, kooperatifler kurarak bu yoksul insanların üretime katılmasını sağlayan bir örgüt.

Yaklaşık 400 bin insanı toprak sahibi yapıp, iki milyon insanın faydalandığı bir sistem dönüştürmüşlerdir.

Metin Yeğin hem MTS hareketini yakından takip eden ve bu deneyimleri kitaplaştıran biri hem de bu deneyimlerden faydalanıp 2009 yılında Ax u Av (toprak ve su) komününü kuruyor. Özellikle Şanlıurfa’nın Viranşehir ilçesini seçiyor. İlçe doksanlarda köy yakılmaları sırasında özellikle Şırnak’tan göç almış bir ilçe. Bu yüzden özellikle seçilmiş bir yer.

Viranşehir’e bir konferans için gelen Metin Yeğin’e bir teklif geldiğinde şaşırıyor. Arazi için uygun yerlere bakıldıktan sonra bölgede toprak zengini bir ağanın arazisi işgal ediliyor. Arazi belirlendikten sonra başvuru süreci başlıyor. 110 aile başvuruyor sayı daha sonra ise 70’e iniyor. Her yedi-sekiz kişilik aileye bir sorumlu koordinatör belirleniyor. İşgal edilen arazide 36 ev yapılması ve her evin de 250 metre karelik bahçesi olması planlanıyor. Tübitak ve çeşitli kurumların çalışmalarından faydalanıp evlerin nasıl olacağına insanlar karar veriyor. Evler 90-100-110 metrekare planlanıyor ama insanların 140 metre kare ısrarıyla 140 metrekare oluyor. 140 metrekare evlerin yapılması aynı zamanda fazladan masraf ve yine komünün de kısıtlı olan bütçesini daha zora sokuyor. Evlerin bitmemesi ve masrafların artmasıyla bazı aileler ayrılıyor. 8 ev tamamlanıyor. Aileler yerleşiyor ve zorla da olsa bu komünü sürdürmeye devam ediyorlar. Komünün devamı için üretim yapmaya başlıyorlar.

Biber ve Şelengo Üretimi

Komünün devamlılığının sağlanması için üretime başlıyor aileler. Borçlar yüzünden ayrılan ailelerin arazileri de eklenince 22 dönümlük arazi 35 dönüme dönüşmüş. İlk yıl yaklaşık 3 ton turşuluk şelengo (kavun ve salatalık benzeri yöresel bir meyve), ikinci yıl 22 ton biber yetiştirmişler. Şelengodan yaptıkları 2 bin 700 kavanoz turşudan 10 bin lira kazanılmış… Biberler de her aileye 3-4 bin lira getirmiş. Üretimden sonra Ax u Av komününe olan ilgi artmış. BBC, Agence France-Presse ve Türkiye’de birçok medya kuruluşu “ax u av” komünü hakkında haberler yayımlamış.

Üretimin devamının gelmemesinden ve borcunda bitmemesinden dolayı parasını alamayan esnaf belediyeye başvuruyor. Belediye ise bölgede şikâyet var deyip bazı yerleri yıkıyor. Metin Yeğin, “Önce ailelerin kolektif tarım yaptıkları yer ellerinden alındı. Sonra birlikte inşa ettiğimiz 90 metrekare toplantı salonu ve çatısını kapatamadığımız 320 metrekarelik ortak alanı belediye ‘madde bağımlıların yeri olması’ nedeniyle yıktı” diyor. Daha sonra evlere yerleşen ailelerden bazıları kaçıyor, bazıları da mevsimlik işçi olarak çalıştığı için boş kalıyor evler. Şimdi ise Suriyeli aileler kalıyor.

Projeyle ilgili “İki noktada yanıldık. 110 metrekarelik evde ısrar edecektik, onu sonra geliştirebilirdik. Orda biraz fazla ısrar etmemiz lazımdı. Bir ikinci nokta da kim çalışacak dediğimizde, “Aa, ben çalışırım, dayımın oğlu, amcamın oğlu çalışır” demişlerdi, hiç de öyle olmadı. Dayı oğlu amca oğlu çalışmayı bırak, bir de evler olmasın diye ellerinden geleni yaptılar. Çünkü onların karısı, sen niye girmedin Allah kahretsin seni, dedi. Onlar da bu evler olmayacak, zaten çok kötü olacak, şöyle olacak böyle olacak dedi. Viranşehir’de bir o evlere girenler bir de o evler olmayacak diyen 99 bin kişi vardı yani” ve başka bir röportajda Metin Yeğin her şeye rağmen projenin başarılı olduğunu düşünüyor. “Burayı evsizler yaptı. Hangi belediye 30-40 yoksula barınma hakkı sağladı? Türkiye’nin ve dünyanın herhangi bir yerinde Viranşehir Ax u Av komünü proje olarak etkisini sürdürüyor. Doktora, master tezlerine konu oldu, oluyor.”

Kaynak: Al Jazeera, Emek ve Adalet 

Bol vitaminli, posa kaynağı muz ile hem sömürüsüz hem lezzetli süt tarifi

1

Süt ve süt endüstrisinin zararları konusundaki farkındalığın artması ile beraber veganizme geçişte yeni alternatif seçenekler her geçen gün artmaktadır. Bu ise bizler için gerçekten heyecan verici bir durum!

Veganlar süt yerine genel olarak soya sütünü ya da diğer yağlı tohumların sütlerini tercih etmektedirler. Fakat burada da büyük sorunlar ortaya çıkabilmektedir.

Örnek olarak süt yerine tüketilebilen soya sütünün tadını her insan sevmek zorunda değil ya da sürekli yağlı tohumların sütlerinden bıkmış olanlar olabilir aranızda. Hatta ve hatta soya başta olmak üzere diğer gıda maddelerine alerjisi olanlar da elbette aramızda bulunuyor. Fakat tüketim popülasyonu incelendiğinde çok az insan muz tüketmekten hoşlanmamaktadır.

Hepimiz biliyoruz ki muz; enerji içeriğinin yanı sıra yüksek oranda potasyum içermektedir. Fakat muz, sadece potasyumdan yüksek olarak değil, B6 ve pektin içeriği de yüksek bir meyve olarak karşımıza çıkar. B6 ve Pektin içeriğinin var olması; kişinin kendisini daha tok hissetmesine sebebiyet verir. Ayrıca sindirim konusunda da pektinden ötürü bizlere yardımcı olur. İyi bir posa kaynağıdır. Bu sayede kolon kanserinin önlenmesini sağlar.

Muz, hem fiyat olarak uygun hem de içerdiği vitamin ve minerallerden ötürü besleyici bir besin kaynağıdır. Diğer yağlı tohumların (örneğin badem) sütleri ile karşılaştırma yaptığımız zaman daha uygun ve daha lezzetlidir. Dilerseniz evinizde sütünüzü aşağıdaki tarif ile uygulayıp tüketebilirsiniz.

Malzemeler (1 kişilik):

  • Bir adet muz (Dondurulmuş da olabilir)
  • Bir buçuk su bardağı kadar su
  • Bir tatlı kaşığı kadar tarçın
  • Bir çay kaşığı kadar tuz

Hazırlanışı:

Tüm malzemeleri blenderden geçirip süt kıvamını almasını sağlayınız. Tarifiniz hazır. Hazırladığınız karışımı servis edebilir ve bu lezzetin keyfine varabilirsiniz.

Bunun yanı sıra lezzetini arttırabilmek için içerisine kakao ekleyebilirsiniz, vanilya ekleyebilirsiniz. Bu şekilde harika muzlu kakaolu sütler yapabilmeniz mümkündür.

Hem pratik hem de besleyici olan bu tarifi uygulayarak vücudunuzun daha iyi beslenmesine katkıda bulunmuş olursunuz.

Kaynak: Nutrition Stripped, Pure Wow, I Nouris Gently

Tüketim toplumu ve estetik

2

Dünyanın en güzel birkaç yürüyüş rotalarından birisi olan Antik Likya Yolu’nda, müthiş bir manzara eşliğinde yürürken, birden karşıma çıkan taş ocağı, hayatıma ve hayatlarımıza dair birçok şeyi yeniden düşünmemi sağladı. İlk aklıma gelense bu iş makinasının dağın tepesinde amansızca taş sökmesinde şirket kadar olmasa da benim de payım olduğuydu. Mermer üretmek için işletilen taş ocağına baktığımda şu gerçeği fark ettim: Bir şeyi sırf güzel ya da hoş diye alıp kullanmak-tüketmek, kısacası estetik duygumuz sanıldığı kadar masum değil. Zararsız bir şey sandığımız zevklerimiz aslında çok yıkıcı olabiliyor.

Gerçek anlamda ihtiyaç duymadığımız halde sürekli talep ettiğimiz nesneler üzerinden üretim-tüketim ağına destek veriyoruz. Bunu yaparken de estetik kaygılarımız bizi koşulluyor. Her birimize yutturulmuş olan “güzel”i estetik zannederek ve böyle bir estetik anlayışın neye hizmet ettiğini hiç düşünmeden her şeyi istiyoruz. Kimi evlerin banyo ve mutfaklarındaki parlaklık neredeyse bir uzay gemisindesiniz hissi veriyor. Nasıl ki teknoloji, Antik Yunan’da ihtiyaç–dayanıklılık–onarılabilirlik üzerinden techne kavramıyla ifade edilmekte ve etik toplumsal yararlık üzerinden bir işlevi varsa, estetiğin de etik yönünün olması gerektiği birçok filozof tarafından ifade edilmiştir. Umberto Eco’ya göre, güzellik Eski Yunan’da özgün, bağımsız bir konuma sahip değildir. Estetiği çağlara göre değişebilecek olan güzel anlayışıyla sınırlandırmak bu kavrama yapılacak en büyük haksızlık olacaktır. Bizim çok estetik bulduğumuz birçok teknolojik aletin, doğayla uyumlu bir hayat süren yerli insan için hiçbir anlamı yoktur.

Günümüzde ihtiyaç, bizim belirlediğimiz bir alan olmaktan çıkmış ve üretim tekellerinin bizim adımıza belirlediği, alınması gerekenler listesine dönüşmüştür. Herhangi bir nesnedeki küçük bir değişiklik öncekinin atılıp yenisinin alınmasına sebep olurken toprak ve denizler eşya çöplüğüne dönmüş durumda. İnsan adeta bir çılgınlık halinde bu kadar çok giysi, elektronik alet, yemek, araba, dekoratif eşya vesaire tüketirken, nasıl oluyor da hiç soluklanma ihtiyacı bile duymuyor. Ekonomisini zorlama pahasına da olsa dur durak bilmeden bir şeyler alıyor. Bu durum üzerine kafa yoran birçok filozoftan özellikle Erich From ve Noam Chomsky tüketimin uyuşturucu etkisinden bahseder.

Estetik ve anestezi kelimeleri aynı kökten gelir. Anasthesi terimi, estetik sözcüğünün kökeni olan Yunanca algılamak fiilinden türetilen “aesthesis” sözcüğünün başına olumsuzluk eki getirilerek elde edilmiştir. Estetik, duyular alanıyla ilgili olduğu ve bireyin beğenmesini, haz almasını içerdiği için bireyler, estetize edilerek kendilerine sunulmuş herhangi bir şeyi, kendi arzularıyla istediklerini düşünürler. Yani duyular alanıyla akıl alanı arasındaki gerilim estetik aracılığıyla giderilir. “Estetiğin amacı çoğu kez özneyi yeniden şekillendirmektir. Öznenin en incelikli duygulanımlarını ve bedensel tepkilerini bir yasa olmayan yasayla biçimlendirme işlemi estetiktir; böylece özne, iktidarın buyruklarını çiğnemeyi iğrenç bulur.” (1) Hatta Walter Benjamin’in Alman faşizmi için iddia ettiği gibi siyaset bile estetize edilebilir. Örneğin birçok devlet, savaş uçaklarıyla gösteri yaparak militarist bir güzellemeye halkı davet eder. Nazi ordularının askeri geçit törenlerindeki şatafata büyüleyici bir güç gösterisi eşlik eder.

Devletler ve şirketler yaptıkları birçok hamleyle toplumda “rıza imal etmek” için estetiği sonuna kadar kullanırlar. Çünkü toplumsal düzenin “yasal” olması yeterli değildir. Toplumsal düzen aynı zamanda sembolik olarak meşru görülmelidir. Max Horkheimer’a göre bu durum içselleştirilmiş baskılandırmadır. Kendi tercihleriyle tükettiğini zanneden birey aslında mevcut dünya ekonomik sisteminin ihtiyaçlarına uyum sağlamak zorunda olan bir zavallıdır. Nesne tüketerek var oldukça sen de nesneleşirsin. İstenilen de budur zaten. İranlı sosyolog Ali Şeraiti bu durumu alinasyon olarak tanımlar. Arabasını çok seven bir insan bir süre sonra arabalaşır örneğin… Şair Şükrü Erbaş dilin şiire gelmiş gücüyle şu dizeleri kurar;

“Bunalıyoruz çocuk bunalıyoruz
Biçim veremediğimiz şeylerin biçimini alıyoruz.”

Statü edinme arzusu ve insandaki narsizm tüketimin en büyük ateşleyicileridir. (Burada Baudrillard’ın “Tüketim Toplumu” kitabıyla ortaya koyduğu çalışmasını saygıyla anmadan geçmeyelim.) İnsanın kendini beğendirme çabalarına büyük bir tüketme hoyratlığı eşlik eder. Birey olamamış insan, reklam sektörü tarafından öne çıkarılan ürünü almazsa kendisini diğerlerinden geri kalmış hisseder. Her şeyi yeni ve son model olmalıdır. Örneğin sağlam da olsa eski ahşap pencereler sökülür yerine yeni moda pimapen geliverir. Öyle ya emir büyük yerden tüketim tanrısından gelmektedir. Oturduğunuz apartmanda birkaç ayda bir, birileri tadilat yaptırmıyorsa şanslısınızdır.

Tasarım, tükettiğiniz nesnelerin çoğalmasında en kurnaz rolün oynandığı alandır. Tasarımcı size sunduğu nesneyle kendinizi özel hissetmeniz ve çok işlevli bir alet aldığınız konusunda ikna olmanız için elinden gelen bütün çabayı tüketici psikolojisini de hesaba katarak ortaya koyar. Göz boyayıcı küçük değişiklikler bir nesnenin yeniden piyasaya sürümü için yeterlidir. Tasarım, reklamın eksik ve çarpıtarak bilgilendirilmesiyle desteklenerek tüketiciyle buluşur. Örneğin; pimapen reklamı yapılırken sizin doğa sevginiz sömürülerek ağaç kesilmemesine vurgu yapılır. Isı yalıtımıyla enerji tasarrufundan dem vurulur. Plastiğin doğaya verdiği zararın büyüklüğü, yaydığı kanserojen, binaların havayı soluyamamasından dolayı ortaya çıkan sağlıksızlık göz ardı edilir.

İnsan bedenleri de tasarlanır. Oluşturulan beden estetiği algısı üzerinden o forma girmek için akın akın bol ışıklı spor salonlarına gidilir. Açık ve temiz havada kendi başına spor yapan çok az insan görürsünüz. Bedenlerimize sürdüğümüz kimyasalları da üstüne ekleyin… Hiçbir işlevselliği olmayan moda kıyafetler de işin tamamlayıcısıdır.

Estetik ve tüketim üzerine modern zamandaki ilk çalışmayı yapanlardan Paris Komünarı Elisee Reclus, daha da ileri giderek estetik tercihlerle giyilen giysilere itiraz eder. Seyahat anılarında Polinezyalıları, deli gibi sağa sola koşturan misyonerlerin arasında, çıplaklıklarıyla “dünyanın en güzel insanları” olarak betimler. Reclus’nün düşünceleri o dönem giysi reformu hareketi tarafından sempatiyle karşılanır. Kıyafet estetiği, bedenin ihtiyacı ve işlevsellik üzerinden değil, her ortama ayrı bir toplumsal statü ya da şıklık atfederek gardropların kullanılmayan giysilerle dolmasında büyük işlev görür. Yaratılan temizlik ve hijyen maniplasyonu ortamında ise kimi insanlar gününün önemli bir kısmını kozmetik malzemelerle baş başa banyolarda geçirir. Ne kadar çok şampuan o kadar çok temizlik! Üstelik kullandığımız kozmetik malzemenin çoğu hayvanlar üzerinde deneyler yapılarak onların canı pahasına bize ulaşmaktadır.

Modern uygarlık her yaştaki insana genç olmayı emreder. İnsan, tüm aksesuarları ve bedeniyle uyumlu bir şıklık sergilemelidir. Almanya’da yapılan bir araştırmaya göre moda ürünlerinin estetik aşınması yaklaşık altı aydır. Gençler, estetik yenilemede en büyük hedef gruptur. Erkek egemen sistem, avcılık üzerinden de ayrıca bir tüketim alanı oluşturur. Şehirde yaşayan ve öldürdüğü hayvanın etini yemeyi bile düşünmeden, sırf spor olsun diye ava çıkan erkek sayısı düşündüğümüzden oldukça fazladır. Çoğu şehir avcılık malzemeleri satan dükkanlarla doludur.

Büyük bir yelpazede ürettiği aksesuarlarla sektör, bir avcı estetiği oluşturur. Kendisini teknik olarak donanımlı, hayvan ve doğa karşısında güçlü hisseden erkek tipolojisi… Buna ek olarak modern zamanlarda maddi zenginlik toplumsal statünün tek kaynağı olmaktan çıkmış, seçici ve entelektüel zevk ve uğraşlar da buna dâhil olmuştur. Milyonlarca lira para verilip alınan bir resim tablosu sanatın duygulara seslenmesi işlevinden çıkıp biriktirme üzerinden statü edinme işlevine dönüşür. İnsan, biriktirdiği tablo ve seçkin antika eşyalarla adeta ölüm korkusunu yenmeye çalışır.

Herbert Marcuse sanat yoluyla yerleşik düzenin güzel kılındığını belirtir. Doğallık, boş zaman, oyun ve eğlenceden yoksun bir dünyada estetik, nesneler ve sanat yoluyla yaşamı daha çekilir kılar. “Meta estetiği kapitalist toplumdaki en etkili güçlerden biridir. Geleneksel ideolojik güçleri, dini, eğitimi, sanatı dikkate alır ve onları bir noktaya kadar süzgeçten geçirir. Yeni medya ile bağlantısını da kurarak belki de her gün milyonlarca insanın hayal gücünü belirlemeye çalışır.”(2)

Barınma amaçlı evlerden gösteriş mekânı evlere geçiş, mimaride doğayla uyumluluk yerine görüntü üretiminin seçilmesine sebep olmuştur. Ayrıca ucuz malzemeyle, kolay ve hızlı yapılan binalar da dünyayı adeta bir beton çöplüğüne dönüştürmüş durumda. Bunca betonun yaydığı ısının üzerine, yok edilen tarım arazileri ve ormanların da eklenmesi dünyayı yaşanabilir olmaktan çıkmanın eşiğine getirdi.

Ne yapabiliriz?

Öncelikle şunu anlamalıyız; doğal yaşamın bu kadar sıkıntılı bir noktaya gelmesi tek bir nedene dayanmıyor. Dolayısıyla çözüm de bir ya da birkaç sorunu hallederek mümkün olmayacak. Sorunun kendisi parçalı bir bütün oluşturuyorsa çözüm de buna bağlı olarak holistik (bütünsel) bir yapı taşımak zorunda. Toplumsal yapının kapitalist bir nitelik taşıması sorunun ana kaynağını oluşturuyor. Tüketim ideolojisi kapitalizmin olmazsa olmazıdır. Kapitalizmde üretim ve tüketim planlanamaz. Dolayısıyla otonom bir toplumsal yapı da bizim olmazsa olmazımızdır. Kendi toplumsal ilişkilerinde hiyerarşik davranmayan insan, doğayla olan ilişkisinde de özenli olmaya başlayacaktır.

Kâr amacının olmadığı komünal bir toplumda üretim-tüketim dengesi kendiliğinden kurulur. Karşılıklı yardımlaşmanın temel alındığı bu birliktelikte; doğayla uyum üzerinden eğitim, sağlık, enerji, teknik, aile, tarım, cinsiyet politikaları, hayvan hakları, etnik sorunlar sil baştan yeniden kurgulanmak zorundadır. Bunların nasıl olacağı ayrı ve uzun bir yazı konusuyken biz gelelim yazımızın başındaki meramımıza:

Dağı, taşı delmeden bir mimari ve barınma ihtiyacı nasıl karşılanabilir?

Bu noktada alınması gereken en önemli kıstas, yapı ömrünü tamamladığında tekrar kullanılabilecek geri dönüşümü olan malzemelerin açığa çıkmasıdır. Bambu, saman, ahşap, çamur, kâğıt gibi hafif, doğal malzemeler kullandığımızda ve enerji olarak da güneş, rüzgâr gibi yenilenebilir kaynaklara başvurduğumuzda sorunu büyük ölçüde çözeriz. Yani kısacası bina, doğayı taklit etmelidir. Çünkü doğa atık üretmez. Yapılarımızın üzerine kuracağımız ahşap aparatlarla ve depolama sistemiyle yağmur suyu da geri dönüştürülebilir. Hatta organik besleneceğimiz için insan gübresi bile geri dönüştürülebilir. Biyomimikri dediğimiz doğayla uyumlu tasarım çabası üzerinden insanlık epeyce bir deneyim biriktirdi aslında. Birçok ülkede mimarların yaptığı lokal ölçekte tasarım örnekleri var. Sorunumuz da tam burada düğümleniyor işte! Birçok ülkede otonom gruplar ekolojik yaşam deneyimlemeye, mimarlar yeşil tasarımlı binalar üretmeye çalışıyor. Bu çabalar çok kıymetli olmakla birlikte köklü çözüm eko köyler ve şehirler tasarlamakta. Ayrıca sorunun devasalığı göz önüne alındığında bu bir avuç insanın çabası olmaktan çıkıp, herkesin sorunu olmak zorunda. Bahsettiğimiz şeyler ütopik şeyler değil, son derece yakın bir tehlike içeren şeyler ve çözümün de verili sistemde olmadığı açık. Ülkelerin katıldığı küresel iklim zirveleri tam bir timsah gözyaşları tiyatrosu. Kaldı ki aldıkları kararları uygulasalar bile sorun çözülemeyecek büyüklükte. Çünkü devamında kimseye tüketme diyemeyecekler.

Peki bunca nüfus varken çok katlı mimari zorunlu değil mi diye soranlar olacaktır. Evet, sistem içinden baktığınızda öyle görünüyor. Fakat doğayla uyumlu evlerimizi ekilebilir araziler dışında tasarladığımızda oldukça büyük alanlar mevcut. Sorun insanın doğada olması değil, bunun nasıl olduğudur. Organik bir yaşam doğaya hiçbir zarar vermez ve her şey geri dönüşür. Şimdiye kadar yapılmış beton binalara gelince; onları yıktığımızda inanılmaz boyutta bir asbest ve moloz yığını açığa çıkacağı için bu binalar ömrünü tamamlayana kadar ekolojik evlere kademeli geçiş gerçekleştirilebilir. Boşaltılan kimi binalar ise çeşitli üretim ve depolama ihtiyacı için toplum yararına kullanılabilir. Ayrıca başka bir hayatta sınırsız bir üretim üzerinden işgücüne ihtiyaç olmayacağı için nüfusun bu kadar artmasına gerek de kalmayacaktır. Doğayı model, ölçü ve öğretici bir örnek olarak kendimize rehber edindiğimizde sürdürülebilir mimariyle ilgili hızla yol alabiliriz.

Sorunun çözümünün büyük çaplı bir toplumsal dönüşümle sağlanabileceği çok açık, fakat bizler bu uzun dönüşüm sürecini aynı zamanda kendi eğitim sürecimize dönüştürmek zorundayız. Kendi öz saygımızı korumamız açısından da farkında olduğumuz her tüketim tuzağından hızla uzaklaşmalıyız. Şu an yapabileceğimiz her şeyi yapmak ve reddedebileceğimiz her şeyi reddetmek elimizdeki bir kar tanesinin gelecekte bir kartopuna dönüşmesi açısından çok önemli. Hayattaki her şey gibi tüketim de politik bir mevzudur. Bu bilinçle başka türlü bir üretim ve tüketim mottosunun gelişmesinde, sürekli yeni kolektifler oluşturmak ve bir ağ halinde koordine olmak önemli bir yer tutacaktır.

Dipnotlar:

1-​ Estetiğin İdeolojisi syf. 69 Terry Eaglaton – Doruk Yayınları

2-​ Meta Estetiğinin Eleştirisi syf. 99 W. F. Haug.

Peacock: Maskelerinizden başka, kaybedeceğiniz bir şey yok!

1

“Gelecek kirlenmeyecek!”

Yersiz ve yurtsuz insanlar dünyasında, kaybedilen anlamların bulunamaz hale geldiği bu deryada, hepimiz maskelerinin ardına saklanmış birer tavus kuşuyuz. Kimliklerimiz öylesine içkin hale gelmiş ki derimize, kaybetmişiz yerimizi, içinde yaşadığımız endüstriyel maskeleri geçirmişiz benliğimize. Sanki peçeyi kaldırsak, donacağız bu ıssızlık ayazında, bir adım daha atsak, varlığımızı kaybedeceğiz bu illüzyon kainatında!

Yabancılaşma kavramı, tam da “bugün”ümüzü anlatıyor. Bize öğretilen neyse, onu aldığımız hayatlarımızda, kimsesizleşmiş kimliklerimiz acıyor. Sonra ona da yabancılaşıyoruz, zaten biz hep yabancılaşıyoruz, belki de bu yüzden, her yanımızda Narcissuuss aynalarıyla yaşıyoruz.

21. asır insanlığının en büyük ikilemine ve trajedisine dikkat çekilen “Peacock” (Tavus Kuşu) filminde, yönetmen Gökçe Açıkgöz, tam da bu gerçekliğin üzerinde kalemini oynatıyor, kamerasını bu noktaya odaklıyor. Kendinden kaçmanın, aitlik hissine bu kadar bağlı kalındığı, hatta uğruna hayatların dünyadan koparıldığı bu dünyada, nasıl da sahip olabileceğimiz aslında tek mülkiyetimiz olan, ben hissimizle, şizofrenik bir yaklaşımla ilişki kurduğumuza değiniyor.

Hayatlarımızı doğadan çaldık, sonra üstüne binlerce farklı ve yanlış anlam inşa ettik. Bu yetmedi, kasıklarından çıktığımız doğaya karşı geldik, başkaldırdık ona, sonra başımıza vurduğu her uyarı darbesinde, defalarca lanet okuduk ona. Halbuki bu darbeler, sebep değil sonuçtu. Biz yarattık bu sonuçları ve hislerin, düşüncelerin, hatta inançların değişim değeri haline geldiği bir ortam var ettik. Buna “yaşam tarzı” adını verdik. Bizi tanımlayacak şeyler aradık hep, hiçbiri bize uymadığı halde, görsel uyuşturucular ve kitlesel kumaşlar biçtik derimize.

Teaser çekimleri Berlin’de yapılan film Polonya’da çekilecek; filmin yönetmeninin deyimiyle, “günümüz dünyasında, kendine ve doğaya yabancılaşan insanın anlam arayışına odaklanıyor“, doğadan ve “doğasından” uzaklaşan insanın, içine düştüğü açmazı, tuzağı gözler önüne seriyor. Yaratıcılığımızın yok olması ve doğamızla aramıza koyduğumuz mesafe ile, kendimize ve hem bireysel anlamlandırma çabalarımıza, hem de hayatın içinde türümüzün var olmasını sağlayan keşif hissine uzaklaşmamız, modern yaşamın beraberinde getirdiği toksik etkilerden. Bu etkilerden kurtulmak için en iyi çözüm, etimize yapışan maskeden kurtulmak ve kendimizi doğamıza, doğallığımıza döndürmek. Ne kadar acı verici olsa da. Hatta, sırf acı verici olduğu için. Zira acı, tabiatın yetiştirdiği en iyi doktor ve öğretmendir.

Doğanıza dönün, toprağa dokunun ve maskelerinizi çıkarın; kurmaca kimliklerinizden başka, kaybedeceğiniz hiçbir şeyiniz yok!

Desteklemek için lütfen tıklayın! 

Yine AKP’li belediye yine hukuka aykırı imar: Darıca’da zeytinlikler imara açılıyor

0

Kocaeli’nin zeytini ile meşhur Darıca ilçesinde zeytinlik alanlar belediye meclisinin kararı ile imara açılıyor. 1/5 binlik plana uygun olduğu iddia edilerek hazırlanan imar değişikliği ile 1/binlik alanın imara açılması öngörülürken, zeytin alanlarında da yoğunluk artışına gidiliyor.

BirGün’de yer alan habere göre, CHP’nin hem Darıca hem de Büyükşehir Belediyesi Meclis üyesi İbrahim Karslı, imar kararının, kanuna aykırı olduğunu ifade ederek, “Değişiklik, Darıca’yı büyük bir beton yığınına çevirecek” dedi. “AKP hukuk dinlemiyor” diyen Karslı, “Plan, kişiye özel, eşitlik ilkesine ve planlama ilkelerine aykırıdır. Bu alanlar Darıca’ya yoğun bir nüfusu getirecek. Bu alanlarda zemin etüdü de bulunmuyor. Şu anda boş arsa kalmamış durumda. Darıca, Kocaeli’nin en fazla göç alan ilçesi ve alınan kararla büyük bir ağaç katliamı yaşanacak. Darıca’nın tarihi zeytincilik misyonu da sona erecek” açıklamalarında bulundu.

“Hukuka aykırı”

Karslı belediyelerin, zeytinlik alanları imara açarken, Zeytin Koruma Yasası’na uymak zorunda olduğunun da altını çizerek “Halen önemli miktarda zeytin ağacının bulunduğu alanın bütünlüğü bozulacak. Bu alanın yapılaşmaya açılmasının, üst ölçekli plan kararlarına da aykırı olduğu görülüyor. 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ve dayanağı olan nazım imar planının hukukuna aykırıdır. Düzenleme sınırının hatalı geçirilmesi ile dağıtım ilkeleri yönünden parselasyon işlemi İmar Kanunu’na ve yönetmeliğine uygun değil.” şeklinde konuştu.

CHP’li Meclis üyeleri ise düzenlemenin meclisten geçmesi üzerine karara itiraz edeceklerini ve kararı yargıya taşıyacaklarını ifade etti.

Kaynak: BirGün

Burnunuzdan kıl aldırmayın, pişman olabilirsiniz

1

Burun kıllarının uzayıp dışarı sarkması birçok erkekte görülür. Bazen durakta, kırmızı ışıkta, sokakta burnunun kılını tutup şak diye çeken birçok kişiye siz de rast gelmişsinizdir. Hatta bununla kalmayıp epilasyon merkezlerine gidip burun kıllarına lazer ile müdahale ettiren o kadar çok ki.

İşlemden sonra pişman olsalar bile iş işten geçmiş oluyor. Ondan sonra gelsin alerjiler, gitsin üst solunum yolları enfeksiyonları, rinitler.

Burun kılları havada partikül şeklinde uçuşan ve solunarak vücuda alınan canlı ve cansız etmenlere karşı büyük bir koruyucu ve tutucudur. Tozlu, polenli bölgede yaşayan insanlarda dış çevre adaptasyonu sonucu burun kıllarında artış gözlenir. Bunun temel nedeni bedeninizin kendini koruma mekanizmasını devreye sokmasıdır.

Havada uçuşan partiküller burun kılları ve mukus tarafından tutularak partiküllerin ve bakterilerin solunum yollarına ilerlemesi engellenir. Böylelikle burnumuzda gelişen korunma mekanizması sayesinde sürekli hastalanmamış oluruz. Dışardan müdahale ile çekilen burun kılları burun içerisinde yer alan kılcal damarların çatlamasına ve çoğu zaman ciddi kanamalara neden olur. Ve burun kıl kökünde yer alan bakterilere de güzel bir kapı açan açık yara kolayca vücuda zerk olmasına kapı açar. Bu bakterilerin vücut içerisine girmesi çok ciddi enfeksiyonlara neden alabilir.

Gelelim dışarı fırlamış bu kıllara ne yapacağımıza

Öncelikle insan zihnindeki kişisel bakım anlayışını kapitalden uzaklaştırmalıdır. Vücudumuzun kendi savunması için geliştirdiği adaptasyonlar birer estetik kaygı yaratmamalı.

Bunu empoze eden bir sektör var ve bu sektör estetik ve kişisel bakım uğruna sağlığı hiçe sayarak birçok hastalıkla buluşmamızı tanışmamızı sağlıyor. Bu nedenle kıllarınız sizi rahatsız etmemeli, çok rahatsız ediyorsa makasla burun dışına çıkan bölgeyi keserek müdahalede bulunabilirsiniz.

Böylelikle burun kılını koparıp epilasyon yaptıran danışanlarımın şikâyetleri (alerji, rinit kronik üst solunum yolu enfeksiyonu vs) ile hekimlere başvurmazsınız.

**Ayrıca ne yaparsanız yapın bir walrustan güzel olamazsınız!

Soğuk kış günlerinde balkabağına 4 sihirli vegan dokunuş

Balkabağı doğanın bize sunduğu mucizelerden ve şifa depolarından biri. Oymalı ve sert kabuklarının altındaki kavuniçi rengiyle hem gözlere hem de damaklara hitap eden ve pazarlarda bazen dilimlenmiş olarak da karşımıza çıkan balkabağından, bu soğuk kış günlerinde çok farklı ve besleyici lezzetler yaratmak da mümkün.

Kış mevsiminin alamet-i farikalarından biri balkabağıdır. Bu çok lezzetli meyvenin bağışıklığı güçlendirmeden bağırsak hareketlerini hızlandırmaya, tok tutmadan cildi güzelleştirmeye dek birçok faydası bulunuyor. Evet meyve dedik, sebze değil, genelde bir sebze olarak bilinse de o bir meyve. Acıbadem Etiler Tıp Merkezi’nden Beslenme ve Diyet Uzmanı Melis Torluoğlu da bu durumu “Çoğumuz onu sebze olarak değerlendirirken aslında o; vitamin A, vitamin B, vitamin E, demir, sodyum, potasyum, kalsiyum, magnezyum, çinko, fosfor ve posadan oldukça zengin bir meyvedir” şeklinde özetliyor. Bu meyveyi kışın hem yetişkinlerin hem de çocukların mutlaka tüketmesi gerekiyor.

Alerjiye karşı savunma kalkanı

Balkabağı, alerjik reaksiyonların önlenmesine yardımcı oluyor. Astım, alerji gibi hastalıkların temelinde bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi yer alırken, antioksidan kapasitesi yüksek vitamin ve mineraller önem kazanıyor. Antioksidan kapasitesi en yüksek vitaminlerden biri olan beta karotenlerin ise en yüksek oranda bulunduğu besinlerden bir tanesi balkabağı. Yarım su bardağı kadar balkabağında günlük ihtiyacın 2 katı kadar vitamin A bulunuyor.

Cildin yenilenmesini sağlıyor

Özellikle kadınlar soğuk kış günlerinde ciltlerinin kuruyup çatlamasından şikayetçidir. Oysa cildin ışıltısını ve tazeliğini sağlayan malzemeler kozmetik mağazalarında değil tam da yanı başınızda ve mutfağınızda. Soğuk kış günlerinde kurumaya başlayan cildin yenilenmesini bal kabağının içeriğinde bulunan antioksidan mineraller ve A vitamini destekliyor. Peeling olarak dahi birçok maskenin içeriğinde bulunan bal kabağı özellikle çorba olarak tüketildiğinde cildin nem kazanmasına destek oluyor.

Bağırsak harekelerini hızlandırıyor

Posadan oldukça zengin bir kaynak olduğundan püresi veya çorbası uzun süre tok kalmanızı sağlarken; bağırsak tembelliği yaşayan kişilerde bağırsakların yeniden hareket kazanmasına yardımcı oluyor. Özellikle bebeklerde kabızlık şikayeti olduğu dönemde 6-8. aydan itibaren püre ya da çorba olarak tüketilebileceği gibi yulaf ilavesi ile posadan daha zengin hale getirilebilir. Balkabağı antioksidan vitamin ve minerallerden oldukça zengin olduğundan vücudu bakteri, virüs ve mikroplardan koruyarak mevsim geçişlerinde ve dondurucu kış günlerinde bağışıklık sisteminin desteklenmesine yardımcı oluyor.

Göz sağlığını da koruyor

Balkabağının içeriğinde bulunan ksantin adlı bileşen ultraviyole ışığın göz tarafından süzülmesine yardımcı olurken bu durum ileri yaşlarda görülebilecek gözde doku harabiyeti ve katarakt probleminin önüne geçiyor. İçeriğinde bulunan A vitamini ayrıca gece ve alacakaranlıkta gözün ışığa uyumunu sağlayarak görüş kabiliyeti kazandırıyor.

Balkabağındaki püf noktalar

Vitamin ve mineral değerlerini kaybetmemesi ve daha faydalı olabilmesi açısından kabuğunu tüketeceğiniz zaman soyun ve doğrayın. Bu şekilde besinsel değerlerinin kaybı önleniyor.

Tüketilmeden önce de çok fazla ve uzun süreli ısıya maruz bırakılmayın. Fırında veya buharda kısa sürelerde pişirin. Bu şekilde vitamin ve mineral kayıpları en az seviyeye indirilebiliyor. Tatlısını yaparken, sağlığa zararı kesin olarak kanıtlanmış rafine şekerden kaçının. Pekmez katacaksanız, balkabağını pişirdikten sonra üzerine ilave etmeniz daha sağlıklı.

Ve balkabaklı bazı tarifler

Balkabağı Çorbası

Malzemeler:

  • 2 su bardağı balkabağı püresi
  • 2 su bardağı soya ve badem sütü (tercihen)
  • 2 adet küçük kuru soğan
  • 2 çorba kaşığı zeytinyağı
  • 1 çay kaşığı karabiber
  • 1 çay kaşığı tuz
Hazırlanışı:

Küçük küçük kesilmiş soğanları zeytinyağı ile soteleyin. Daha önce haşlayarak püre haline getirdiğiniz püreye, tuz ve karabiberi ilave edin. 2 su bardağı sütü karışıma yavaş yavaş ilave ederek kısık ateşte karıştırarak pişirin. Kaynadıktan 5-10 dakika sonra ocağı kapatabilirsiniz.

Pekmezli Kabak Tatlısı 

Malzemeler:

  • 5-6 dilim balkabağı
  • 1 bardak su
  • Yarım su bardağı pekmez
Hazırlanışı:

Derin ve ısıya dayanıklı fırın tepsisine yağlı kağıdı serin. Sonra dilimlenmiş birbirine değmeyecek şekilde dizin. Üzerine suyu ilave edin. Önceden ısıtılmış fırında 200 derecede 20 dakika pişirin, ardından kabakların diğer yüzeyini çevirin. 20 dakika daha pişirdikten sonra fırından alıp üzerine pekmez ilave edin.
 

Bal Kabaklı Latte

Malzemeler

  • 1 ince dilim balkabağının püresi
  • 2 çay kaşığı toz tarçın
  • 4 adet kakule
  • 2 adet karanfil
  • 1 su bardağı soya veya badem sütü
  • 1 su bardağı filtre kahve
Hazırlanışı

Soya veya badem sütünü kaynatıp içerisine karanfil ve kakuleyi ekleyerek 5 dakika demlemeye bırakın ve demlendikten sonra süzün. Bal kabağı püresini süte ilave ederek karıştırın ve en son filtre kahveyi ilave edin. Tarçınla süsleyerek lezzetlendirebilirsiniz.

Bal Kabaklı Yulaf Ezmesi

Malzemeler

  • Yarım su bardağı balkabağı püresi
  • 1 su bardağı badem sütü
  • 3 yemek kaşığı yulaf ezmesi
  • 5-6 adet badem
Hazırlanışı

Badem sütü, bal kabağı ve yulaf ezmesi pişirilir. Üzeri bademle süslenir.