Ana Sayfa Blog Sayfa 731

Yeşeren moda

Her gün değişen trendler ve ucuzlayan ürünler ile moda sektörü; bizi giderek daha çok tüketmeye yönlendirmekte. “Alışveriş çılgınlığı” terimi günden güne şişmanlıyor ve önüne geçilemez bir hal alıyor. Bunun cefasını ise en çok “doğa” çekiyor.

Sürekli alım, sürekli üretimi beraberinde getiriyor. Bu uğurda doğa sömürülüyor. Satılana kadar meydana gelen ekolojik hasarı görmezden gelip ileriki süreçleri incelediğimiz takdirde bir giysinin karbon ayak izinin üçte ikisi satın alındıktan sonra meydana geldiğini görmekteyiz.

İşte bunun sonucunda “Ekolojik (Sürdürülebilir) Moda” akımı ortaya çıkar. Çevre bilincini tüketiciye aşılayabilmek adına başlatılan bir hareket olan ekolojik modanın temel felsefesi uzun süreli giyilebilecek doğaya zarar vermeyecek ve modası geçmeyecek ürünler üretmektir.

Sürdürülebilir modayı bize zorunlu kılan aslında sürdürülemeyecek kadar tüketmemiz. Araştırmalara göre yılda 40 kilo giyecek atıyor ve bunun kat ve kat fazlasını da satın alıyoruz. Aldığımız her ürünün dolabımıza gelene kadar geçirdiği sayısız işlem var ve bu işlemlerin her aşamasında bir kimyasal saklı. Hal böyle olunca da sürdürülebilir moda günümüzde lider markaların önem verdiği bir kavram haline gelmiştir.

H&M, Barneys NewYork, Chanel, Alexander Mcquenn, Marc Jacobs, Levi’s gibi dünyaca ünlü markalar koleksiyonlarında yeşil modaya destek vermekte.

Giyimde sürdürülebilirlik ile hedeflenen doğanın ve çevrenin gelecek nesiller için korunması, toksik olmayan, fiziksel çevreye zarar vermeyen dönüştürülebilir kaynakların kullanılmasıdır. Ayrıca ekolojik moda sadece giyinme alışkanlıklarımızı değil, kötü çalışma şartlarına sahip atölyeler ve çocuk işçiler ile ilgili farkındalık yaratmayı da amaçlar.

Konu ekolojik/sürdürülebilir moda olduğunda yapabileceğimiz çok şey var.

Sürdürülebilir modaya bireysel destek!

•  Giysilerinizi daha az sıklıkta ve düşük sıcaklıkta yıkayın. Çamaşırı 40°C sıcaklıkta yıkarken kullandığınız enerji, 60°C sıcaklıkta kullandığınızın neredeyse yarısı kadardır. Böylelikle su ve elektrik kulanımını minimuma indirmiş ayrıca kıyafetlerin kulanım sürelerini arttırmış olursunuz.

•  Deterjanınızı doğa dostu seçin! Optik ağartıcı ve fosfat içeren deterjanlar doğaya karıştığında ciddi tahribatlara neden olur.

•  Deterjanı belirtilen ölçeklerden fazla kulanmanız giysilerinizi daha temiz yapmaz. Aksine ömrünü azaltır. Ayrıca deterjan kalıntıları ciltte tahrişe neden olabilir.

•  Kurutma makinesi kullanmayarak elektrik israfından kaçınabilirsiniz.

•  Atmayın, onarın: Bluzünüzün kolunda çıkmayan lekeler varsa onu tişört yapın, kazağınızın omzu söküldüyse yaratıcı değişikliklerle ona farklı bir görünüm kazandırın.

•  Artık kullanmadığınız giysileri başkalarına vererek modayı sürdürün.

Böylece günlük hayatımızda daha bilinçli seçimler yapar, güzel gezegenimizin korunması için bir adım atmış oluruz.

Hazırlayan: Ece Can

Yüzde 100 temiz enerji amaçlayan 10 şehir

Fosil yakıt kullanımı ve karbondioksit salımı iklim değişiklikleri üzerindeki en büyük etken. Buna karşın karbondioksit salımının engellenmesi üzerine pek nadir iyi haberler alıyoruz.

Geçtiğimiz sene iki büyük en büyük karbondioksit emitörü Çin ve ABD’nin CO2 salımını azaltmak için imzaladıkları anlaşma, belki de şimdiye kadar duyduğumuz bu konudaki en büyük haber; fakat bu ülkeler yüzde ikinin, yüzde beşin hesabını yaparken dünya üzerinde bazı şehirler var ki çok kısa sürede temiz enerjinin tüm imkânlarını kullanmak için ellerinden geleni yapıyorlar.

Aspen, Colorado

6 bin 600 kişinin yaşadığı Aspen, Colorado eyaletindeki turistik bir şehir. 2015 yılında yüzde yüz yenilenebilir enerjiye ulaşmayı planlayan Aspen, hedefinden çok da uzak sayılmaz. Geçtiğimiz sene yüzde 86’ya kadar çıkartabildikleri yenilenebilir enerjiyi büyük oranda su ve aynı zamanda rüzgardan üretiyor. Aspen’in bu çabası 2050’de yüzde 80 sera etkili gazların salımında kesintiyi amaçlayan daha geniş çaplı bir sürecin aslında lokal ayağı.

Aspen Colorado

Kopenhag, Danimarka

Danimarka’nın başkenti Kopenhag dünyanın ilk “karbonsuz” şehri olmak için kendisine 2025 tarihli bir hedef belirledi. Halihazırda elektrik enerjisinin büyük bir çoğunluğunu rüzgâr yoluyla elde eden şehir, karbonsuz ulaşım üzerine çalışıyor. Bu çalışmalar içerisinde yürümeye teşvik, bisiklet kullanımı arttırmak amaçlı yapılan bisiklet yolları ve elektrik kullanan araçlar için ücretsiz park yeri ve enerji istasyonları bulunuyor.

Kopenhag

Bonaire, Karayipler

Çok büyük bir şehir olmamasına karşın, Bonaire’in 2015 için hedeflediği ve neredeyse başarmak üzere olduğu yüzde yüz temiz enerji planının önemi bir ada şehri olarak öncelerinde Bonaire’in pahallı ve çevreyi oldukça çok kirleten dizel jeneratörlerine bağlı olmasıydı. Fakat 2004’de çıkan bir yangında bu tesislerin yok olması bu küçük ada şehrinin yenilenebilir enerjiye başvurmalarına vesile olmuş. Rüzgâr enerjisinin yanında hâlâ dizel jeneratörlerinden destek alıyor fakat zamanla yakıt tipini değiştirerek alg temelli biyoyakıtlar kullanmayı planlıyorlar.

Bonaire

Münih, Almanya

Münih 1,32 milyon nüfusuyla Almanya’nın üçüncü en büyük şehri. Tüm bir şehrin enerji ihtiyacının tamamını 2025’de yenilenebilir enerjiyle sağlamayı amaçlayan Münih, şimdiden büyük bir ilerleme kaydetmiş durumda. Su, jeotermal ve güneş enerjisinin yanında rüzgâr da şehrin yenilenebilir enerji planında gittikçe önemli bir yer almaya başlıyor. 2015 yılında temiz enerjinin yüzde sekseninin rüzgâr panelleri tarafından üretilmesi planlanıyor.

Münih

Sidney, Avustralya

2030’a kadar tüm sera etkili gaz salımını yüzde yetmiş azaltmayı planlayan şehir, elektrik ihtiyacının yüzde 30’unun yenilenebilir enerji yoluyla ve geri kalan yüzde 70’ini ise kojenerasyonla elde etmeyi planlıyor.

Sidney

San Diego, Kaliforniya

Konu ABD olunca “pazar” kelimesinden kaçmak neredeyse imkansız; Kaliforniya eyaletinde güneş enerjisi ve elektrikli araba pazarı halihazırda patlamış durumda. San Diego’da bu büyüme daha yüce bir amaca ön ayak oluyor; 2035’e kadar gerçekleşmesi planlanan yüzde 100 yenilenebilir elektrik.

San Diego

Wight Adası, İngiltere

142 bin 500 nüfusuyla İngiltere’nin en büyük ada şehri olan Wight Adası, gelecekte isminin yanına bir Unvan daha eklemeyi planlıyor; bir eko-ada olmak. 2020’ye kadar yenilenebilir enerjiyi yüzde 100 oranında kullanmayı planlıyor. Saatte 600 gigawattlık enerji ihtiyacını anakaradan almaya devam eden ada, yenilenebilir enerji sistemleriyle kendine yeter olmayı amaçlıyor.

Wight Adası

Frankfurt, Almanya

Frankfurt en geç 2050’ye kadar tüm karbon salımından kurtulmayı planlıyor. İlk enerji ve iklim koruma dairelerinden birisine sahip olan şehir, 1985’den beri kapsamlı bir enerji yönetim planına sahip.

Frankfurt

San Jose, Kaliforniya

Yaklaşık 960 bin nüfuslu San Jose, Silikon Vadisinin tam ortasında yer alıyor. 2010’daki değerlendirmelere göre yenilenebilir kaynaklar şehrin toplam ihtiyacının yüzde 17’sini karşılıyordu. Şimdi San Jose, 2022’ye kadar tüm elektrik ihtiyacını yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlamayı planlıyor. Yüzde 100 temiz enerjinin yanı sıra, enerji kullanımında yarı yarıya azalma, 100 bin yeni ağaç dikimi ve yüzde 100 atık su dönüşümü de şehrin planları arasında.

San Jose

San Francisco, Kaliforniya

2020’ye kadar yüzde 100 yenilenebilir elektrik kullanımını planlayan San Francisco’nun mevcut enerji ihtiyacının yüzde kırk biri halihazırda yenilenebilir kaynaklardan sağlanıyor. Ilk olarak 2011’de yayınlanan plan geçen sürede gerçekleştirilen ilerlemeye göre başarılabilir duruyor.

San Francisco

Kaynak: MNN

Sistem dışında yaşamayı seçen insanlar

Fransız fotoğrafçı Antoine Bruy, Avrupa’da otostop ile birkaç senesini geçirdi. Bu süreç içinde medeniyetten uzak yaşamak için şehirlerin gürültüsünü terk eden, sistem dışında yaşamayı seçen insanların yaşamlarını belgeledi.

Bakir kalmış dağ ve nehir vadilerinde; musluktan akan su, merkezi ısıtma ve market eşyaları gibi konfor olmaksızın bireyler (yetişkinler ve çocuklar) komün hayat sürdürüyorlar. Çevreleri ile olan ilişkilerini değiştirerek, artık kendi kararlarından ortaya çıkan ekonomik ve sosyal şartlar ile yaşıyorlar.

Scroblands* isimli fotoğraf koleksiyonunu hazırlayan Brup, köhne barınakları ve içlerinde yaşayan cesur maceracıları gösteriyor.

Antoine Bruy projesi hakkında şöyle diyor: “Resimlerimde betimlenen insanlar ve yerler, sadece siyasi düzeyde görülmemesi gerektiğini düşündüğüm, daha da önemlisi günlük acil deneyimler gibi çeşitli yaşamı sergiliyor. Bu belgesel projesi, çağdaş bir masal türü oluşturmak ve modern uygarlığımıza bir parça büyüyü geri kazandırmak için bir girişim olmuştur.”

Antoine Bruy 1

Antoine Bruy 2

Antoine Bruy "Scrubland"

Antoine Bruy "Scrubland"

Antoine Bruy 3

Antoine Bruy "Scrubland"

Antoine Bruy 4

Antoine Bruy "Scrubland"

Antoine Bruy 5

Antoine Bruy "Scrubland"

Sanatçının kişisel websitesi: www.antoinebruy.com

*Scrobland: İngilizce’de, çalılık veya bodur ağaçlarla kaplı alan demek.

Rüzgâr enerjisini ağaçtan toplamak

0

Temiz enerji, geleceğimizi dünyaya en az zarar verecek şekilde garanti altına alır. Fransız girişimci Jérôme Michaud-Larivière, tasarladığı ağaç şeklinde rüzgar türbinleriyle hem temiz enerji üretmenin hem de estetik zevkimize hitap etmenin yolunu bulmuş.

Temiz enerji dediğimiz güneş ve rüzgâr enerjileri (kuş yollarına inşa edilmemeleri gerekir), diğer enerji üretim yollarına kıyasla çok daha yenilenebilir olmalarına karşın, şehirlerin estetik değerleriyle çok da uyuşmamaktadır. Bilim insanları ve tasarımcılar bir arada çalışarak estetik çözümler üretmeye başlamıştır. Arkasını gösterecek şekilde tasarlanıp, pencerelere cam olarak takılabilen güneş panelleri bunlara bir örnektir.

Fransız girişimci Jérôme Michaud-Larivière’in geliştirdiği rüzgâr türbini ise ağaç şeklinde tasarımıyla göze oldukça güzel görünmektedir. Tasarım 11 metre boyunda olup ve 72 yapay yaprak görünümlü dikey rüzgâr paneli içermektedir. Rüzgâr estiğinde yaprak şeklindeki türbinler dönerek elektrik üretmektedir.

Tek bir ağacın ürettiği elektrik 3.1 kilowatt

Tasarımın fikri, Lariviere’e sokakta yürürken ağaçları incelemesi üzerine gelmiş. Yaprakların rüzgârla dalgalanmasından aklına rüzgâr türbinleri gelen girişimci, “Neden olmasın” demiş ve işe koyulmuş.

Tek bir ağacın ürettiği elektrik 3.1 kilowatt. Bu ilk başta küçük bir miktar gibi görünse de, eğer bir yolun etrafına sıra sıra bu ağaçlardan konulursa, yolun aydınlatılmasında kullanılan ışıkları ve yakında bulunan binaların elektrik ihtiyacının bir kısmını karşılamaya yeterlidir.

Tasarım 2015 Mayısında Paris’te bulunan Concorde Meydanına yerleştirilerek sergilenecek ve insanların beğenisine sunulacak.

Aşağıdaki videoda ise rüzgar türbini ağacı ve yapraklarının rüzgarda dönüşünü gözlemleyebilirsiniz.

Kaynak: Tree hugger

Latimer’in mikrokozmosu

David Latimer’in 1960’da tasarladığı şişenin içerisinde küçük bir ekosistem yaşıyor ve bu süre boyunca sadece 1972’de suladığı bu şişenin kapağını o gün kapatmış. O gün bugündür içerisindeki telgraf çiçekleri yaşamlarını sürdürüyorlar.

Bu küçük bitkiler, yaşamlarının sonuna çok uzaktalar. Tüm bu uzun yıllar boyunca hava, besin ve sularının geri dönüşümünü sağlayarak hayatta kalmayı başarabilmişler. Yaklaşık 38 litrelik bir şişe içerisinde dış dünyaya tamamen kapalı bir şekilde yaşayan bu bitkilerin yaşamlarını hâlâ sürdürebiliyor olmasının en önemli nedenlerinden birisi, belki de içinde yaşayacak minyatür insanları hâlâ “geliştirememiş” olmasıdır.

Dışarıdan aldığı ışıkla gerçekleştirdikleri fotosentezle gerekli enerjiyi biriktiriyorlar. Kendine yeter küçük ekosistemleri, içerisinde fotosentez yaparak ve gerekli besinlerinin dönüşümünü sağlayarak hayatta kalıyor ve dışarıdan tedarik etmeleri gereken tek bir şey var, o da ışık. Fotosentez oksijen oluşturmasının yanında, bitkiler için gerekli olan nemi de sağlıyor. Ortaya çıkan nem şişenin içerisinde birikerek bir nevi yağmur görevi görüyor. Düşen yapraklar da fotosentez için gerekli karbondioksidi oluştururken aynı zamanda çürüyerek bitkiler için gerekli besini de oluşturuyor.

Peki, böyle kendine yeter bir sistem evde nasıl yapılır? Çok az bir çaba ve bakımla kendine yeter bir sistem oluşturmak mümkün.

Öncelikle cam bir kavanoz seçmek gerekiyor. Bu konuda dikkat edilmesi gereken etken, kavanozun ağzının yeterince geniş olması. Böylelikle kullanılacak materyalleri yerleştirmek çok daha kolay olacaktır. Daha sonra kaliteli bir gübre, çakıl taşları ya da büyük kum taşları ve son olarak da bir bitki.

latimerin mikro kosmosuGeniş bir kaşık yardımıyla bir katman taş koyduktan sonra üzerini bitkilerin köklerini salabileceği kadar gübreyle kaplamak gerekiyor. Bundan sonra tek ihtiyacımız olan şey bitkiler. Kavanozun içerisine koyacağınız bitkilerin küçük türlerden seçilmesi ve çok az koyulmasında fayda var. Bitki olarak küçük eğrelti otu türlerini kullanabilirsiniz. Arapsaçı gibi bitkiler de kendine yeter bir sistem oluşturmada başarılı olacaklardır.

Bitkileri yerlerine yerleştirirken çok dikkatli olmak gerekiyor. Bu işlem için ince bir çubuk kullanabilirsiniz. Yerleştirdiğiniz bitkilerin üzerine bir kat daha taş ekleyerek gübrenin altta kalmasıyla mikro kozmosunuzun daha güzel görünmesini sağlayabilirsiniz.

Son olarak sulama işlemini de gerçekleştirdikten sonra kavanozunuz hazır olacaktır. Kavanozun çok fazla suya ihtiyacı olmayacağını unutmadan içine az bir miktar su ekledikten sonra tek yapmanız gereken şey, bitkileriniz için doğru ışık alan bir yer bulmak olacak. Doğru yeri seçme konusunda tek dikkat etmeniz gereken şey ise çok fazla ısınmayan fakat yeterli ışığı alabilecek bir yeri seçmek olacaktır.

Kaynak: Daily Mail

Medeniyetten uzak yaşayanlar!

İnsanların sürdürülebilir küçük toplumlar kurarak, kendi kendine yeten köylerde bağımsız yaşadıkları komünler her geçen gün artıyor.

İngiliz gazeteci ve belgesel yapımcısı Nick Rosen, “Off the Grid”* kitabı için bu komünlerle röportaj gerçekleştirdi. Medeniyetten uzak yaşayan insanlar, gezegen üzerindeki etkilerini azaltmak istiyorlar. Bu toplulukların bazıları kendi kendilerini geçindirmeye çalışıyor; bazısı da kooperatif şeklinde, aynı kafadan insanların oluşturduğu toplulukları oluşturuyor.

Bunlardan birkaçına çok kısaca bakalım:
Orijinal isimleri ile sıraladım.

Three Rivers Recreation Area

1960’ta kurulmuş bu oluşumun 4 bin dönüm arazi boyunca 500’den fazla evi var. Hiçbir ev, güç kaynağına bağlı değil. Altbölümdeki evler, elektrik sağlamak için güneş panalleri, rüzgar türbinleri ve yedekleme jeneratörlerini kullanılıyor. Su ihtiyacı için bazıları su kuyusu yapmış.

Three Rivers Recreation Area (Kaynak: www.bendbulletin.com)
Three Rivers Recreation Area (Kaynak: www.bendbulletin.com)

Greater World Community

635 dönümlük bu komün, dünyanın ilk Yeryüzü Evi olduğunu iddia ediyor. Bunlar, geri dönüştürülen malzemeler kullanılarak inşa edilen çevre dostu evler. Buradaki evler, iki veya daha fazla dönüm alan üzerinde. 347 dönüm üzerinde yürüyüş, bisiklet, park ve açık yeşil alanlar mevcut. 

Greater World Community (Kaynak: www.thestar.com)
Greater World Community (Kaynak: www.thestar.com)

Breitenbush

Detroit yakınlarında, 154 dönüm üzerine kurulmuş bu toplulukta daimi olarak yaklaşık 60 kişi yaşıyor. Hidroelektrik santrali 100 bina için elektrik sağlıyor. Jeotermal kuyular da ısı sağlıyor.

Breitenbush Hot Spring (Kaynak: Wikipedia)
Breitenbush Hot Spring (Kaynak: Wikipedia)

Earthaven

N.C., Black Mountain’da yaklaşık 60 kişinin yaşadığı bu toplumda 35 bina var. Mikro hidro sistem tarafından üretilen güneş panelleri ve hidroelektrik tarafından destekleniyor. Evler ve tarlalar 320 dönüm arazi üzerine kurulmuş. 56 evin bulunduğu bu toplulukta en az 150 insan yaşıyor.

Earthaven Ekoköyü (Kaynak: thinkorthwim.com)
Earthaven Ekoköyü (Kaynak: thinkorthwim.com)

Emerald Earth

Kaliforniya, Boonville yakınlarında kurulan bu topluluk 189 dönüme sahip. Ortak kullanılan mutfak, duş, toplantı alanları mevcut. Odun sobası ve pasif güneş ile ısıtılan dört küçük kabin var. Güneş panelleri ve gaz jeneratörü elektrik sağlıyor.

Emerald Earth (Kaynak: moonsproutadventures.wordpress.com)
Emerald Earth (Kaynak: moonsproutadventures.wordpress.com)

Bu gibi oluşumları görünce insanın şehirlerden kaçası gelmiyor mu sizce de?

* Kitabın tam adı: Off the Grid: Inside the Movement for More Space, Less Government, and True Independence in Modern America.

Off the Grid kavramı medeniyetten uzak yaşayan insanlar için kullanılıyor.

Artemis’in gücü adına!

0

Tarih öncesi dönemlerde çoğalma ve üretkenlik insanların hayatta kalma güdülerinden en esaslı olanlarıydı. Kadınları doğurganlıklarından dolayı bereket getiren olarak düşündüler ve dinsel inanışlarını da kadına atfettiler. Böylece, üretkenliğin temsili olan kadın vücudunu en yüksek mertebeye çıkarıp, fenomenlerin sorumlusu ve koruyucusu olarak Ana Tanrıça’ya tapınmaya başladılar. Onlara göre bu haşmetli kadının kudreti sorgulanamaz derecede büyük ve hayatiydi. Ana Tanrıça bu süre boyunca yaratıcı güçlerin tanrıçası, sanatın velisi, öğretmen, yazar ve aileyi koruyan anne imajından dolayı da insanları yöneten güç oldu.

Daha sonraları, üretkenlik ve çoğalmada erkekler kendi rollerinin de bilincine vardıklarında Ana Tanrıça yerini birçok tanrı ve tanrıçaya bıraktı. Bunlardan biri bugün hayranlıkla bahsedeceğim Artemis idi. Artemis Ana Tanrıça’ya en çok benzeyen tanrıçadır. Öyle ki, sanki terk-i diyar eyleyip de Artemis’in kılığına büründükten sonra şanını devam ettirmek ister gibidir.

Artemis daha doğarken, ondan bir gün sonra doğacak olan ikiz kardeşi Apollon’un doğumuna yardım etmiştir. Annesinin çektiği doğum sancısına şahit olan Artemis, bakire kalmaya karar vermiştir. Doğduğu anda ebelik görevini üstlenir ve bir tanrıça olarak yüce görevlerinden birisi de kadınların doğumuna eşlik etmek ve sancılarını hafifletmektir.

Bir gün babası Zeus’un kucağında otururken Zeus, ondan altı tane dilek dilemesini istemiştir. O da; her zaman bakire kalmayı, kendisini Apollon’dan ayıran birçok isminin olmasını, Işık Taşıyıcısı olmayı, avlanabilmesi için bir yay, ok ve diz hizasında bir tunik istemiştir. Ona adanan bir şehir istememiştir çünkü dağlara hükmetmek istemiştir.

Ormanların, dağların, türlü türlü hayvanların tanrıçasıdır Artemis. Avlanmanın hayati öneminden dolayı avla da ilişkilendirilmiş ve onun avcılara yardım ettiğine inanılmıştır. Onun, faniler ve tanrılar arasında iyi bilinen avcılık şanı, çoğu zaman kıskanılmış ve meydan okunmuştur. Lakin, bu çatık kaşlı tanrıçaya meydan okuyanların akıbeti pek de iyi değildir.

Efes’te Amazonlar, “Efes’in Tanrıçası” olarak adlandırdıkları, tabiatı dölleyen, göğsünde sayısız memesiyle çocukların annesi ve koruyucusu olan bir tanrıçaya tapmışlardır. Daha sonraları MÖ 8. yüzyılda Yunanca konuşan Avrupalıların anakara Yunanistan’a gelip yerleşmeye başlamasıyla, Efes’in Tanrıçası’nı kendi Artemisleri ile ilişkilendirmeye başlamışlardır. Sonra Artemis’e ibadet muazzam bir şekilde büyümüş ve bu koruyucu adına Dünyanın Yedi Harikası arasına giren Efes’teki Artemis Tapınağı inşa edilmiştir.

ArtemisArtemis’e antik Yunan’da başlıca tanrıça olarak tapınılmıştır. O; ormanlarda, dağlarda, el değmemiş kırlarda dolaşan hayvanların koruyucusu olarak kabul edilmiştir.

Bu ibadetler arasında en ünlü olan festival Brauron‘da gerçekleşirmiş. Bu kültte Artemis yavrularını koruyan bir dişi ayı olarak bulunurmuş. Genç Atinalı kızlar ergenliğe eriştiklerinde, “avktoi” diye adlandırılan yavru ayılar olarak Artemis’e kurban edilirlermiş. Kurban edilecek kızlar ayı derisi giyip ayı dansları yaparken, kızlara anneliğin gizemleri olan özveri, yenilenme (menstrual döngü) ve ölümü göstermek için keçiler kesilip kanları akıtılırmış.

ARTEMİS’E RİTÜEL

Bu ritüelin amacı Artemis’i aramaktır.

Önerilen Eşyalar

Gümüş/beyaz Tanrıça mumu, gümüş/beyaz sunak bezi, gümüş/beyaz ritüel giysisi, beyaz sunak mumu.
Semboller: Ay, anne, hayvanlar, gümüş eşyalar

Ritüelden Önce

Artemis’in ismini Tanrıça mumuna yont, duş al ya da ellerini yıka ve eşyaları bir araya getir

Ritüel

Gümüş,koruyucu ve kutsal bir meydanı gözlerinin önüne getirerek bir yuvarlark oluşturlar.
4 sunak mumunu yakarlar.
Sessizce oturup hazır olduklarında Artemis’i ve onların hayaındaki anlamını düşünürler. Onu hissetmeye, görmeye, tadını ve kokusunu almaya çalışırlar. Hzır olduklarında Tanrıça mumunu yakarlar.

Artemis İlahisi

Sana adadığım bu mum
Yolu aydınlatsın ki görebileyim
Aradığım varlığını
Hepimizi besleyen Anne
Artemis’e selam olsun!

Bu ritüeli gerçekleştirenler, ritüel sonrasında Artemis’in kesinlikle geleceğine ve dualarının kabul göreceklerine inanır bu yüzden ilahiden sonra herkes dileklerini söylemeye başlarmış.

Bana göre Artemis, Anadolu kadının kaçınılmaz simgesidir. Uzun süreler Anadolu kadınına ilham olmuş, şimdi de bizlere kadının geri plana itilmiş ve dinlerin gelmesiyle günah sayılmış çoğu özelliğini hatırlatır.

Umarım bana olduğu kadar size de ilham vermiştir.

Pek sevgili okuruma not: Bu yazıyı 5harfliler.com’un ‘fıtrat’ a pek ters kadınları tarafından oluşturulmuş, yeni keşfettiğim tadından yenmez playlistleri dinlemenizi önererek bitirmek istedim. Buyrunuz bu da linki: https://soundcloud.com/5harfliler

Başlık Görseli: Arna Baartz

Saçları geri dönüşümde kullanmanın yolları

Pek çok kültürde yerlere dökülen saçlar bir atık olarak muamele görür ve çöpü veya kanalizasyonu boylar. Çöplerde ve sularda birikmesi çeşitli çevre ve sağlık sorunlarına sebep olan saç ve tüyleri geri dönüştürmenin ve onları faydalı yerlerde kullanmanın pek çok yolu mevcut.

Atık saç doğaya karıştığında, birkaç yıl içerisinde yağmurla ve toprakla etkileşerek çözünmeye başlar. Çözünme esnasında da içerdiği karbon, nitrojen ve sülfürü tekrar doğaya bırakır. Tuvaletlere atılarak kanalizasyona karışan saçlar ise kanalizasyonların karıştığı sularda birikerek, çözündükçe sulak alanlarda ve yeraltı sularında nitrojen ve sülfür artışına sebep olur. Sudaki nitrojen ve sülfür oranlarının değişmesi, ötröfikasyon dediğimiz probleme sebep olmaktadır. Göl ötröfikasyonu pek çok canlı popülasyonunu tehlikeye sokan bir ekolojik durumdur. Artan nitrojen ve sülfür sonucu göllerdeki alglerin artması ve yüzeyi kaplaması sonucu, göl ekosisteminde yapısal ve hiyerarşik değişiklikler yaratırken, gölün kimyasal yapısı da değişmektedir.

Saçların çöplüklerde birikmesi de başka bir problemdir. Çöplerin yakılması sırasında, saç yanığından atmosfere; amonyak, karbonil sülfit, hidrojen sülfit, sülfür dioksit, fenoller, piroller ve piridinler karışır. Çöplüklerde çürümeye bırakılmış saçlar ise köklerinde içerdikleri zengin yağlı yapı sebebiyle pek çok hastalık yapıcı bakteriye besin ve yaşama alanı sağlayarak, üremelerine yardımcı olmaktadır.

Bütün bu teknik bilgileri bir kenara bırakırsak, saç ve tüyler aynı zamanda pek çoğumuzun tiksindiği şeylerdir. Peki, sizlere atık saçlar sayesinde pek çok canlıyı kurtarabileceğimizi söylesem ne tepki verirsiniz? Veya dünyada saçlarla minder ve yastık dolduran insanlar olduğunu ya da bazı insanların kendi saçlarından sıcacık tutan kazaklar ve bereler ördüğünü, yine de tiksinir miydiniz?

Gelin hep beraber, saçların gübreden koltuğa ve pek çok başka ürüne uzanan inanılmaz dönüşümüne bir göz atalım.

Burada gördüğümüz kadın, saçları bir filenin içerisine istifleyerek daha sonra petrolü emmesi için denizlere atılacak süngerler oluşturuyor. Saç, yapısı itibariyle havadaki ve sudaki yağı emmeye çok müsait ve yüzey alanı çok geniş olduğu için de az bir miktarı çok fazla petrolü denizden uzaklaştırabilir.

(Kaynak: Scholastic)
(Kaynak: Scholastic)

İşte, insanların bağışladıkları saçlardan oluşturulmuş bu gördüğünüz yığın sayesinde okyanuslardaki petrol kirliliğinin kısmen önüne geçilebilmiştir. Saçları bu şekilde kullanmak ise Alabamalı saç tasarımcısı ve mucit Lisa Gautier’in aklına gelmiş.

(Kaynak: Msalon)
(Kaynak: Msalon)

Hayvan gübresinin içerdiği nitrojen miktarı yüzde 0,3 civarındayken, insan saçının nitrojen miktarı yüzde 16’ya kadar ulaşabiliyor. Bu da gübre olarak kullanılması için çok iyi bir sebep oluşturuyor. Ayrıca doğada yavaş yavaş çözündüğü için de içerisindeki besinleri birden toprağa salarak bitkilerin çürümesine sebep olmuyor. Çin ve Hindistan’da geleneksel olarak bu yöntem yüzyıllardır kullanılıyorken, ABD’de de son yirmi yıldır, bu kullanım sanayileşmeye başladı.

SmartGrow firmasına ait saçtan matlar, gübre olarak ve petrol sızıntılarında kullanılabiliyor.

1947’de saç koleksiyonu yapmaya başlayan ve şimdi yaşlı bir kadın olan güzellik uzmanı Leila Cohoon ise, saçları farklı bir şekilde kullanarak dünyanın ilk saç müzesini açmış. Koleksiyonunda yaklaşık 2 bin 500 parça saçtan yapılma sanatsal çalışma ve takı var. Saçların çoğu ise 19’uncu yüzyıla ait parçalar.

Saç Müzesi
Leila Cohoon’un açtığı dünyanın ilk “Saç Müzesi”

İsveçli tasarımcı Ola Giertz ise pofuduk koltuklar yapmak için, geri dönüştürülmüş pet şişeler ve insan saçı kullanmış. Açıkçası rahat görünüyor.

Saçtan ve Pet Şişeden Koltuk

Bu örnekler böyle uzayıp gidebilir. Hatta Lübnan’da kemoterapi görenler için saç bağışı kampanyası başlatılmıştı, belki bizde de böyle bir şey başlatılabilir. LÖSEV’in şimdilik böyle bir kampanyası yok; ama belki ileride düşünebilirler.

Yani anlayacağımız, bizlerin atık olarak gördüğü ve iğrendiği saçlar, tabu olmaktan çıkarsa, doğa dostu ve maliyeti az bir hammaddeye dönüşebilir. Böylece hem hammadde kullanımını azaltıp hem de hayvanları belli ölçüde rahat bırakmış oluruz. Üstelik doğaya karışan pek çok zehirli atığın önüne geçebiliriz. Nasıl fikir?

Dicle Nehri’ndeki 46 balık türü yok olmanın eşiğinde

Dicle Nehri’nde yaşayan 46 balık türü HES, baraj ve kum ocakları nedeniyle yok olmak üzere.

Balık türleri üzerine yıllarca araştırma yapan ve türlerin ne şekillerde yok olduğuna tanıklık eden Dicle Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidro-Biyoloji Anabilim Dalı Başkanı Erhan Ünlü, 30 yıldır araştırdığı Dicle Nehri’nde daha önce gördüğü bazı balık türlerine artık rastlanmadığını belirtti.

Dicle Nehri üzerinde kurulan Kralkızı, Batman, Dicle barajlarının yanında, HES ve kum ocakları nedeniyle 46 balık türü yok olmayla yüz yüze bırakılırken, 2006 yılında temelleri atılan Ilısu Barajı’nın tamamlanma aşamasına gelmesiyle birlikte balık türleri yok olma sürecine girdi. Bilim insanları, Dicle Nehri’ne yapılan bu müdahale ile balık türlerinde çeşitli değişimler yaşandığını belirtiyor. Dicle Nehri’nde yaşayan balık türleri üzerine araştırmalar yapan Erhan Ünlü, yaklaşık 30 yıldır Dicle Nehri’ndeki değişimleri gözlemlediğini ve birçok olaya tanık olduğunu belirtti. Asistanlığının ilk yıllarında Dicle Nehri kıyısında araştırma yaptığı sıralarda birçok balık çeşidiyle karşılaştıklarını ifade eden Ünlü, şimdilerde ise balık türlerinin oldukça azaldığını söyledi. Nehir kıyısının çamur ve mil deryasına dönüştüğünü ve kumluk alanların yok olduğunu vurgulayan Ünlü, alandaki canlı türlerinde yok oluş sürecinin başladığına dikkat çekti.

“Nehir sistemini değiştirilmesi bir katliamdır”

Dicle Nehri’nin dünyanın sayılı nehirleri arasında yer aldığını belirten Ünlü, nehirde bulunan 46 balık türünün yaklaşık 20 tanesinin endemik tür olduğuna dikkat çekti. Ünlü, nehir sisteminde meydana gelecek bozulmalar veya nehir sistemin değişikliğe uğramasının, balık türlerin habitatlarının, yaşam alanlarının değişmesinin balık türlerini büyük ölçüde etkileyeceğini ve yok olmaya doğru götüreceği uyarısında bulundu.

Balık türleri içerisinde Bıyıklı balık, Leopar Sazanı denilen balıkların daha önce Dicle Nehri’nin hemen hemen her yerinde bulunduğunu ifade eden Ünlü, “Yaklaşık 20 yıldır Diyarbakır yöresinde veya Bismil yöresine doğru Dicle Nehri’nde Bıyıklı Balık türlerine hiçbir şekilde rastlamıyoruz. Şimdi sadece değişikliğe uğramamış, temiz kalmış nehrin daha alt havzalarında yer yer bulunmaktadır” dedi. Leopar Sazan balıklarının Suriye ve Irak tarafında kalmadığını sadece Türkiye sınırları içerisinde Dicle Nehri’nin dik ulaşılması güç yerlerinde bulunduğuna dikkat çeken Ünlü, “Bu alanlara da baraj yapılması söz konusudur. Baraj yapılması da bu tür balıkların tamamen yok olması anlamına gelmektedir” şeklinde konuştu.

Balık biyo-çeşitliliğini en çok etkileyen şeyin, baraj yapımı olduğunun altını çizen Ünlü, “Barajlar, nehir üzerinde balıkların hareketleri önünde set oluşturuyor. Balıklar çok hareketli canlılardır. Beslenmek ve üremek için bir bölgeden başka bir bölgeye nehir boyunca hareket ederler. Nehir üzerinde kurulan setler, barajlar bu balıkların üst havzalara üst havzalardan da alt havzalara geçişini engeller. Bu nedenle de Dicle Nehri üzerinde kurulan Kıralkızı Barajı, Dicle Barajı, Batman Barajı, Devegeçidi Barajı’nın hiçbirinde balık geçişleri bulunmamaktadır. Dolayısıyla nehir setleri önlerine kadar gelen balıklar orada da yoğun bir balıkçıkla tahrip edilmektedir” dedi.

Suda medyana gelen her türlü kirliliğin direk olarak balık türlerini etkilediğini belirten Ünlü, özellikle kum ocaklarıyla suyun bulanması ve balıkların yuvalama alanlarının tahrip edilmesinin, türlerin yok olma nedenlerinden olduğuna dikkat çekti.

Başlık Görseli: Dreamstime

Eymir Gölü’nün akıbetini halk belirleyecek

Eymir Gölü’ne 150 metre uzaklıkta yapılması planlanan ‘diplomatik otel’ projesi için ilk “halkın katılımı toplantısı” 7 Ocak’ta Mühye Köyü köy kahvehanesinde düzenlendi. Melih Gökçek ise bugün 17 radyonun ortak yayınına katılarak “Yeni ODTÜ planında Eymir tarafı Çevre Koruma Kurulu’na kaldı. ODTÜ’nün mülkü değil, bitti o iş, kesinlikle halka açılacak” dedi.

Ankara’nın önemli doğal alanlarından olan Eymir Gölü çevresine yapılması planlanan ‘diplomatik otel’ için 24 Ekim’de ÇED (Çevresel Etik Değerlendirme) Raporu hazırlanma süreci başlatılmıştı. Bu sürece bağlı olarak gerçekleştirilmesi gerekilen halkın katılım toplantısı ilk kez 7 Ocak’ta Mühye Köyü köy kahvehanesinde düzenlendi.

Ankaralıların şehir merkezinden kaldırılan otobüslerle ulaşımı sağlanan toplantıya; Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü yetkilileri, otel projesini planlayan firma yetkilileri, meslek odaları, ODTÜ Mezunlar Derneği, Başkent Dayanışması ve Mühye Köyü sakinleri katıldı.

Polis, şehir merkezinden gelenleri kahvehanenin küçük olmasını sebep göstererek güvenliğin sağlanamayacağı gerekçesiyle içeri almak istemedi. Yaşanan gerginlik toplantının halka açık olduğunu belirten katılımcıların içeri alınmasıyla aşıldı fakat; çevik kuvvet toplantı boyunca kahvehane çevresinde hazır bulundu.

İlk kez gerçekleştirilen halkın katılımı toplantısında taraflar düşüncelerini paylaştı

Projenin ÇED sunumuyla başlayan toplantıda, Ankara Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü İl Müdür Yardımcısı Adem Karacif ve otel projesini planlayan Ütopik Rekreasyon Yatırımlar A.Ş. temsilcisi Harun Yıldırım katılımcıların düşüncelerini dinleyerek soruları cevaplandırmaya çalıştı. Toplantıya öncülük eden Karacif, yapılması planlanan otel projesinin ÇED sürecinin devam ettiğini, yapılan toplantıdan çıkan önerilerin de nihai raporda yer alacağını belirtti. Yıldırım ise, otel hakkında ve proje detaylarıyla ilgil bilgiler verdi. Otelin 256 oda ve 452 kişi kapasiteli olduğunu, 466 ve 494 metrekarelik iki havuzun da projeye dahil olduğunu söyledi.

Mimarlar Odası Ankara Şube başkanı Tezcan Karakuş Candan insanların sağlıklı bir çevrede yaşaması gerektiğini vurgulayarak “İnsanın ayağının toprağa basması ve doğayla iç içe olması adına çevresel etki değerlendirmesi ile birlikte sağlık etki değerlendirmesi araştırması yaptınız mı? Yaptığınız ÇED raporunda bu etkileri göremiyoruz. Köylünün yerinden edilme sürecini yaşayıp yaşayamayacağını? Diplomatik otel yapılması ile birlikte yapılaşma tehdidi altına girecek İmrahor ve Eymir Gölü nasıl etkilenecek? Yeni yapılaşmalar arka arkaya gelecek mi? İnsanlar kendi topraklarında yaşamaya devam edebilecek mi ? İnsan hareketlerini yerleşim hareketlerini göz önüne aldınız mı? Binlerce insanın betondan kaçıp Eymir’e nefes almaya geldiğinde betonla karşılaşan bizlerin ruhsal ve bedensel sağlığı ile ilgili bir değerlendirme yaptınız mı?” ifadelerini kullandı.

Çevre Mühendisleri Odası Başkanı Baran Bozoğlu Eymir Gölü’nün bütün Ankara’yı ilgilendirmesine rağmen toplantının Ankaralıların gelemeyeceği bir bölgede yapılmasını eleştirerek sözlerine şöyle devam etti; “ÇED raporunu inceleyecek komisyonda ODTÜ yoktur, komisyonda yer alması gereken meslek odaları yoktur. İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü ruhsatı etkileyen projeler alınmadan bu şirket nasıl gidip kat irtifakı tapusunu alıyor?”

Peyzaj Mimarları Odası Başkanı Ayşegül Oruçkaptan ise; “Mühye Köyü’nün insanlarının sorunları diplomatik otelle çözülmeyecek. 1. Derece doğal sit alanının dibinde olan bir alana diplomatik otel yapılmak isteniyor. 1/5000 ölçekli plana bağlı olan 1/1000 ölçekli plan şu an yapılan plana uygun değildir. Alan ağaçlandırılması gereken alandır, yapılaşmanın artmasına dikkat etmek gerekiyor” dedi.

Şehir Plancıları Odası Ankara Şube Sekreteri Deniz Kimyon fikirlerini ifade ederek “Alanda üst ölçekli planlar iptal edilmiştir, ÇED toplantısı bile hukuksuzdur” dedi.

Sorular cevaplandırılamadı, alınan kararların uygulanması bekleniyor

Söz alan Mühye Köyü sakinleri ise çevreye zarar verecek bir ‘diplomatik otel’ istemediklerini belirtti. Otel hakkında detaylı bigise sahip olmayan sakinler “Otelde arıtma sistemi var mı? Otel bölgede yaşayan kuş, bitki ve böcek türleri için tehdit oluşturacak mı? Yapılaşma devam edecek mi? Burada oturan insanlar buradan sürülecek mi? ÇED yönetmeliği değişmeden başvurusu yapılan diplomatik otel için ÇED süresinde 2013 yönetmeliğine mi? Yeni çıkan 2014 yönetmeliğine mi tabii olacaklar?” sorularını yöneltti.

Sorulara cevap veremeyen firma yetkilisi “Nihai ÇED raporunda görüşleriniz, önerileriniz dikkate alınacak, sorularınız cevap bulacaktır” demekle yetindi. Sorularına cevap alamadıklarını belirten oda temsilcileri de Yıldırım’a tepki gösterdi. Toplantı sonunda Karacif; sunulan önerilerin, çekincelerin ve soruların dikkate alınarak ona göre bir nihai rapor oluşturulacağını belirtti ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nda yapılacak inceleme ve değerlendirme toplantısına odaların yanı sıra, çevre derneklerinin de dahil edileceği kararı alındı.

Melih Gökçek Eymir Gölü’nü halka açmakta ısrarcı, yapılaşmanın artmasından korkuluyor

Melih Gökçek ise bugün 17 radyonun ortak yayınına katılarak Eymir’in ODTÜ’den alınarak belediyeye verilmesiyle ilgili açıklamalarda bulundu. ODTÜ’nün Eymir’i kendi malı gibi gördüğünü savunan Gökçek; “Göller kamu malıdır. Dolayısıyla buranın da halka açılması lazım. Yeni ODTÜ planında DOP payı kamuya kalacağı için Konya Yolu’na inerken sol taraf yani, Eymir tarafı çevre Koruma Kurulu’na kaldı. ODTÜ’nün mülkü değil, bitti o iş, kesinlikle halka açılacak. Biz ODTÜ’yü her şartlarda halka açmaya kararlıyız, Ankara halkının ortak malı olacak” dedi. Daha önce de bu konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Gökçek Eymir’in halkın kullanımına açılacağı tarihi 2015 olarak göstermişti. Bu karara birçok sivil toplum kuruluşu karşı çıkmış ve Eymir Gölü’nün yapılaşmaya açılacağını yorumları yapılmıştı.

Günümüzde ise meslek odaları, ‘diplomatik otel’ için hazırlanan proje ile Eymir Gölü çevresindeki yapılaşma tehdidinin daha da büyüdüğünü, zaten halka açık olan Eymir Gölü’ne araçla girişlerin doğal yaşama zarar vermemek için engellendiğini vurguluyor.

Kaynak: Mimarlar Odası Ankara Şube / CİHAN
Başlık Görseli: Yavuz Yel, Panoramio