Ana Sayfa Blog Sayfa 334

Selahattin Demirtaş’tan yeni öykü: Kara gözlere selam olsun

2

Edirne Cezaevi’nde bulunan HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, yeni bir öykü yazdı.

“Kara Gözlere Selam Olsun” başlıklı öykü Demirtaş’ın cezaevinde yazdığı ikinci öykü oldu. Demirtaş’ın, “Halep Ezmesi” başlığı ile kaleme aldığı öyküyü HDP milletvekili Sırrı Süreyya Önder, 26 Aralık 2016’da paylaşmıştı.

Demirtaş’ın yeni öyküsü şu şekilde:

Kara gözlere selam olsun

Alarm çaldığında saat sabahın altısıydı. Hüseyin alarmı kapatıp ranzanın üst katından aşağı indi. İnerken, alt katta yatan Cemal’i de ayağıyla dürterek uyandırdı. Cemal ile çocukluktan beri arkadaştılar. Aynı köydendiler. İlkokul üçüncü sınıfa kadar da birlikte okumuştular. Sonra Hüseyin okulu bırakmış, Cemal ise dördüncü sınıfa kadar devam etmişti. Cemal’in arada bir kendisine okumamış, cahil muamelesi yapması bundandı.

Ranzadan inip ayağı yere değer değmez, bugünün öbür günlerden çok farklı olduğunu hatırlayıverdi. Hiç bitmeyecekmiş, ömür boyu sürecekmiş gibi gelen on iki saatlik iş günlerinin ve uykusuz gecelerin sonuna gelmişlerdi işte. On beş aydır bu şantiyede çalışıyorlardı. İş bulma umuduyla köyden çıkalı bir buçuk yıl olmuştu. İlk üç ay İstanbul’da günü birlik işlerle idare etmişlerdi. Sonra şansları yaver gitmiş, bu inşaatta işe başlamışlardı. Yaşları 16 olduğu için başlarda şantiye şefi biraz tereddüt etmiş, sonuçta sigortasız ve düşük ücretle çalışacak olmaları işine gelmişti. Toplam sekiz çocuk işçi vardı şantiyede. Zaten altmış işçiden yirmi altısı sigortalıydı. Geri kalanlar kaçak ve sigortasız çalışmayı kabul etmişlerdi. Çocuk olmak zaten zordu. Kaçak çocuk işçi olmak daha da zordu. Ama bunların hiçbiri, köyde bıraktığı Berfin’in hasretinden daha zor gelmiyordu Hüseyin’e.

Ter kokan yatakhaneden çıkıp, yemekhanede hızlıca ılık çorbalarını içtikten sonra, son on beş aydır her sabah yaptıkları gibi inşaata yürümek yerine, birikmiş aylıklarını almak için muhasebenin önünde kuyruğa girdiler. Uzun, bitkin, mutsuz, perişan bir kuyruk. Ellerine geçecek parayla yeniden İstanbul’a dönüp başka bir iş arayacaklar.

Hüseyin’in Berfin’e olan sevdası da kaçaktı, çocuktu, güvencesizdi. Köyden çıktığından bu yana iki gizli mektup yazmıştı Berfin’e. Aslında mektupları doğrudan Berfin’e yazamadığı için kendi kız kardeşi Zeliha’ya göndermişti. “Zeliha akıllı kızdır, nasıl olsa Berfin’i de haberdar eder…” diye düşünmüştü. Gerçi mektupların hiçbir yerinde Berfin’in adı geçmiyordu ama Zeliha her halde durumu anlayıp abisinin hasretini Berfin’e iletirdi. Ancak mektupta hasret lafı da geçmiyordu. Durumdan kimse şüphelenmesin diye hep üstü kapalı yazmıştı mektupları. Bir tek her mektubun sonuna eklediği “Kara gözlere selam olsun” cümlesine güveniyordu. Gerçi bütün köy kara gözlüydü ama yine de hiçbiri Berfin’in gözlerinin karası gibi değildi. Aslında mektupları Cemal’e yazdırmıştı. Cemal okumuş adamdı ne de olsa. İki mektuba da cevap gelmeyince okul okumamışlığına daha da hayıflanmıştı.

Uzun, sessiz, mutsuz kuyruğun ön taraflarında bir kaynaşma olunca, daldığı karanlık düşüncelerden sıyrıldı ve Cemal’le göz göze geldi. Kaynaşmaya neden olan fısıltı kulaktan kulağa değişip çarpıtılarak kuyruğun ucuna ulaşıvermişti. Muhasebeci ortalarda yokmuş! Şimdi ne olacağı konusunda herkesin bir fikri, bir yorumu var. On beş aydır gıkını çıkartmadan gece gündüz köle gibi çalışanlar, bir anda isyanın eşiğine gelmiş gibi, öfkeyle homurdanıyorlar. Bu bekleyiş aylardan uzun. Sonra yine gergin bir sessizlik çöktü.

Cemal mektupların üstüne kendi adreslerini yazmayı unutmuştu. Daha kötüsü, Cemal zarfların üstüne köyün açık adresini de yazmayı unutmuştu. Köyden bir türlü gelmeyen cevaplar Hüseyin’in uykularına sebep oldu. Her gün on iki saat köle gibi çalışmasına rağmen geceleri uyku tutmuyordu. Ranzada uzandığı yerin tavanına tükenmez kalemle Berfin yazmıştı. Gece karanlıkta bile görebiliyordu yazıyı. İnşaatta sıva yaparken de malanın kenarıyla “Berfin” yazıp yazıp tekrar sıvıyordu. Cemal ifrit oluyordu Hüseyin’in bu hayalet hallerine. Teskin etmeye, moral vermeye çalışmış, olmayınca küfretmiş, hatta bir de tekme atmıştı Hüseyin’e. Ama Hüseyin bana mısın demeden dalıp gidiyordu hülyalara.

Köydeyken Berfin’le gizli buluşmalarında konuştukları geliyordu aklına. O da beşinci sınıfa kadar okuyabilmişti. Sonrasını okumak kız işi olmadığından alınmıştı okuldan. Ne de olsa evlenme çağı yaklaşıyordu. Muş’un küçücük bir köyünde çocuk olmak zordu. Kız çocuğu olmak daha zor, çocuk gelin olmak daha da zordu. Asi bir çiçekti Berfin. Hiçbir zorluğa boyun eğeceği yoktu. Evlendirilmeyi asla kabul etmemiş, ortalığı birbirine katmıştı. O da Hüseyin’e gizliden sevdalıydı. Ama onun gözü daha yükseklerdeydi. Çok yükseklerde. Hüseyin’e de çıtlatmıştı bunu azıcık. Gitmekten bahsetmişti. Aşkının bunca yakıcı, böyle vazgeçilmez, ama bir o kadar da umutsuz olması boşuna değil. Hüseyin bu sırrı Cemal’le bile paylaşmamıştı.

Ustabaşı şantiye ofisinden çıkıp yanlarına doğru yürüyünce kuyruk canlandı. Kulak kesildiler. Adam hiç sesini yükseltmeden “İçerde birikmiş maaşlarınızı İstanbul’daki şirket merkezinden alacaksınız…” deyince önce bir sessizlik oldu. Sonra homurdanmalar başladı. Ustabaşı dönüp gidecekken durup “Servis on dakka sonra kalkacak. Bir sıkıntı var mı?” deyince sesler kesildi. İşçiler boyunlarını büküp sırayı bozarak ağır ağır kendilerini şehre götürecek eski püskü işçi servisine doğru yürüdüler. Hüseyin’in içine ağır bir huzursuzluk, derin bir keder çökmüştü.

Bu dünyada Berfin’i Hüseyin kadar kederle, yakıcı bir hasretle düşünen bir kişi daha varsa o da Berfin’in annesiydi. Hüseyin köyden ayrıldıktan iki hafta sonra Berfin de ortadan kaybolmuştu. “Kirpiğin yere düşmesin kızım…” demişti giderken arkasından. O günden beridir her sabah namazda gözünü yükseklere dikip nazlı kızına, Berfin’ine dualar ediyor.

İşçi minibüsü çamurların içinde ağır ağır hareket ederken Hüseyin başını çevirip arka pencereden son bir kez baktı bitirdikleri binaya. Kapısının tam üstüne kocaman bir tabela asılmıştı: “Edirne F Tipi Yüksek Güvenlikli Cezaevi.” Cemal de dönmüş, aynı yere bakıyor. Bir an göz göze geldiler. Sonra ikisi de suçüstü yakalanmış gibi adeta utançla gözlerini kaçırıp başlarını çevirdiler. Eski püskü işçi servisi çamurlu araziden, otoyola bağlanan yan yola çıkınca, taşıdığı sigortalı, kaçak, yaşlı, çocuk işçileri kucaklayıp hüzünlü bir geçmişten belirsiz bir geleceğe doğru hızlandı. Hüseyin içinden Kara gözlere selam söylüyordu. Cemal içinden Hüseyin’e ve tabelaya sövüyordu.

Selahattin Demirtaş
HDP Eş Genel Başkanı
Edirne Cezaevi

Alıntı: Gazete Duvar

Selahattin Demirtaş’ın cezaevinde yazdığı ilk öyküsü için tıklayın.

Mohammad Fayaz queer renkli bireyleri sıradan, günlük işler yaparken tasvir ediyor

Mohammed Fayaz; Queens, New York’ta doğmuş, Mojuicy takma adını kullanan bir illüstratör. Kendi kendini yetiştiren sanatçı çocukluğundan bu yana portreler çiziyor. Kadınları (çoğunlukla beyaz kadınları) ve sadece orta okuldaki erkek figürleri bir kişisel meydan okuma olarak resmetti. Lise hayatının sonlarına doğru sanatına yansımış olan çevresindeki gay birey örneklerini takip etmeye başladı. Bugün queer olarak tanımlanan “renkli insanların” New York’ta sahip olabileceği tecrübeleri yansıttığı illüstrasyonları portföyünün övünç kaynağı.

Eşcinsel olarak tanımlanan ikinci nesil bir Müslüman-Hintli yaşantıları sayesinde dünyayı son derece eşsiz bir perspektifle incelediğini fark etmek çok uzun sürmedi. Onun çalışmaları diasporanın, homoseksüelliğin, onlar için ütopyanın elementlerine sahip. O, queer bireyleri ücretsiz bakım hizmetine sahipken, transfobik ve homofobik olmayan, ikiliksiz bir dünyada gösteriyor. Onun tasvirlerinde bu insanlar tedavi edilmiş, yabancı hatta iğrenç olarak görülmenin yerine normal olarak kabul ediliyorlar.

Onun yarattığı karakterler etnik kökeninden ve cinsel yöneliminden bağımsız olarak, son derece birbirleriyle ilişkili. Bu ilişkinin var olması olası çünkü onların her biri aslına sanatçının kendi tecrübelerinden yansımalar, tanıştığı insanlar ya da tanışmayı umduğu kişiler. Onun illüstrasyonları sayesinde gerçek Mohammed’i bir an görüyorsunuz. Onun zihninin nasıl çalıştığını, meraklarının ve tercihlerinin nasıl değiştiğini ve onun “normal”inin beyaz, heteroseksüel kişilerden nasıl farklı olabileceğini görüyorsunuz.

Fayaz, zaman ilerledikçe deneyimlerinin hiçbir örneğini hiçbir sanat çalışması ya da literatürde bulamadığını fark etti. Çalışmaları sayesinde kuvvet buldu ve yine çalışmaları sayesinde benzer deneyimlere sahip olanları da güçlendirmeyi umuyor. Sanat uğruna sanat kavramına inanmıyor  ve sanat yapıtlarını gerçeğe oturtmaya çalışıyor ve böylece queer renk insanlarının hayatlarının normalleşmesine yardım ediyor.

Onun yarattığı karakterler asla olağanüstü şeyler yaparken ya da doğada homoseksüel olarak görünmüyorlar. Onlar yatakta uzanırken, interneti kullanırken, parkta oturmuş ot içerken görülüyorlar. Bu tasvirler üretkenlik ve verim gibi ana fikirleri veriyor.

Verim

 

Fayaz, medyanın bilinçsiz ya da bilinçli bir şekilde daima beyaz olduğuna inanıyor. Ona göre beyaz olmayanlar çok nadir ana akım medyayı oluşturabiliyorlar. Çalışmaları günlük şartlarda görünür olmanın ne demek olduğunu açıklıyor. Çalışmalarıyla birlikte queer trans bireylerin yaşamlarını tüm karmaşa ve benzersizlikleriyle belgelemeyi ve tasvir etmeyi umuyor.

Fayaz; “Stereotipler genelde sürekli olarak bilinçsizliğe sürüklenir” diyor ve ekliyor, “Bu dünya benim bildiğim dünya değil, bu dünya dünyanın her yerinde birleşen queer renkli insanların bildiği dünya değil. Bizler de insanların arasında yaşıyoruz, birilerini seviyor ve incitiyoruz. Neler olup bittiğini yakalamak istiyorum, böylece bu yansımaya bakılır ve içine koyulduğumuz güzelliği görebiliriz.“

Mohammad Fayaz Queer renkli bireyleri sıradan, günlük işler yaparken tasvir ediyor
Üretkenlik

Fayaz, queer trans renkli insanlar (QTPOC) teriminin şemsiye terimlerden olduğunun farkında ve bu kapsam içine giren herkes deneyimlerini temsil etmek adına adalet yapmıyor olabilir. Topluluğun çeşitliliğini aydınlatmak için kendini kendine çeken biri olarak açık renk tenli, güçlü gövdeyi tekrar edip etmediğini sık sık merak ediyor.

Son çalışmalarından biri olan Rukhsana with Cap (Şapkalı Rukhsana) Tumblr’da bir süreliğine popülarite kazandı. İllüstrasyon sarı şalvar giymiş bir kızın portresini tasvir ediyor. Bu kız kolundaki bilezikleri, parmaklarındaki yüzükleri, burun halkasını ve alnındaki maang tikka’yı süslüyor. Dikkatimizi çeken şey kafasına oturan geriye dönük beyzbol şapkası. Bu eser, çalışmalarının geri kalanı gibi, yalnızca insanların aynı kalıplara uymasının gerekmediği gerçeğini yineler.

Mohammad Fayaz Queer renkli bireyleri sıradan, günlük işler yaparken tasvir ediyor
şapkalı Rukhsana

Çalışmalarında tekrar eden bir başka tema da samimiyet. Queer bireylerin tamamen yabancı bir ortamda nasıl aile bulabildiğini görüyoruz. Fayaz bunu, “Bu tür etkileşim ve ilişkiler bizim hayatta kalmamızın anahtarı ve ben bunu belgelemek ve bir başkasını desteklemenin ve sevmenin gücünü kutlamak istiyorum” şeklinde açıklıyor. Çalışmaya hazır olduğunda çoğunlukla anılardan bir şeyler çiziyor. Tanıştığı insanların, aşık olduğu kişilerin, bir dans pistinde tanıştığı karakterlerin, online keşfettiği insanların ve hatta sadece bir an bakıştığı kişilerin resimlerini yaratıyor.

Onun eserlerinin çoğunda var olan bu bakım ve endişe duygusu eserini neredeyse herkesle ilişkilendirir.

 

Mohammad Fayaz Queer renkli bireyleri sıradan, günlük işler yaparken tasvir ediyorKaynak: The Plaid Zebra  

Feminist dostlukların gücünü yansıtan 21 fotoğraf

Kadınları destekleyen kadınlar. Bu güzel bir şey.

Kadın Tarihi Ayı, sadece kadınları kutlamakla kalmayıp, özellikle de diğer kadınlarla dayanışma içinde olan kadınları bir araya getirmek için daha iyi bir vakit olmadığı anlamına geliyor.

Kadınların sürekli birbirleriyle rekabet hâlinde olduğu fikri doğru değil. Elbette sağlıklı bir rekabetin yanlış bir yanı yokken, kadınların sahip olabileceği en güzel, uygun ve uzun süreli ilişkilerin bazıları diğer kadınlarla birlikte olanları. Örneğin; Gloria Steinem ve Dorothy Pitman Hughes’ın hayat boyu süren dostluğunu ele alalım, 1971’de Ms. Magazine’i kurdular ve bugüne kadar birbirleriyle bağlı kalmaya devam ediyorlar.

Dayanışma ve destek kutlamasında, kadınlar arasındaki dostluğun güzelliğini sergileyen aktivizm ve eğlence dünyalarından gelen kadınlardan 21 fotoğraf.

Estelle Griswold ve Cornelia Jahncke

Görüntü: Bettmann

Uzun zamandır arkadaş olan Estelle Griswold (tıbbi danışman ve New Haven’daki aile planlaması derneği kliniğinin yetkili müdürü) ve Cornelia Jahncke (Connecticut’taki şirkette aile planlaması derneğinin başkanı). Yüksek mahkemenin Connecticut’taki doğum kontrolünden yararlanmayı yasaklayan bir yasanın anayasaya aykırı olduğu yönündeki 1965 kararıyla zafer işareti yaparak poz verdi.

Yvonne Orji ve Issa Rae

Görüntü: Jeff Kravitz

Yvonne Orji ve Issa Rae, Rae’nin geçen yıl HBO’daki ”Insecure” isimli tv programının galasından uzun zaman önce arkadaş oldular. Rae popüler internet dizisi ”Awkward Black Girl”in yaratılması için hazırlanırken, Orjin’in 2008’de Youtube’a video eklemesiyle çevrimiçi görüşmeye başladılar. Molly ve Isa ”Insecure” için, televizyondaki siyah kadın dostluğunu güçlü ve kalıplaşmış ilişkileri ile resmettiler.

Jane Fonda ve Lily Tomlin

Görüntü: Vincent Sandoval

Jane Fonda ve Lily Tomlin, 1980’lerde ”9’dan 5’e” ve daha yakın geçmişte Netflix’in ”Grace ve Frankie” isimli filmlerinde birlikte çalıştılar, uzun süredir de yakın arkadaşlar. Her iki kadın da uzun zamandır feminist ve eşcinsel hakları konusunda sesleniyorlar.

Laverne Cox ve Janet Mock

Görüntü: Andrew Kelly / Reuters

Uzun zamandır birlikte olan arkadaşlar Laverne Cox ve Janet Mock trans kadınların dış görünüşüne, özellikle de trans kadınların görünürlüğüne yönelik son birkaç yılda muazzam ilerlemeler kaydetti. Her iki kadın da, topluluklarına yönelik konuşmak için eğlence ve gazetecilik dünyasındaki platformlarını kullandılar.

Joyce Scott ve Sandy Allen

Görüntü: The Washington Post

Joyce Scott ve Sandy Allen Washington DC’den iki uzun ömürlü arkadaşlar ve toplum aktivistleri, her iki kadının da torunları sokakta şiddetle öldürüldü. Trajedileri, toplumsal aktivizm tutkularına yol açtı.

Ilana Glazer ve Abbi Jacobson

Görüntü: Bravo

Ilana Glazer ve Abbi Jacobson, New York şehrinde yaşayan 20’li yaşlarındaki iki genç kızın çılgınlıklarını anlatan Comedy Central’in eğlendirici ”Broad City” isimli tv programından öncesine dayanan bir dostluğa sahip birbirlerini destekleyen hayat boyu en iyi arkadaşlar. Glazer ve Jacobson’ın şov dünyasının dışında da dostluk bağlarının kuvvetli olması her ikisinin de samimi, destekleyici ve tamamen güvenilir olmasından kaynaklıdır.

Kiyoko Yoshihiro, Gilda Grillo, Cecilia L. Negrete, Betty Friedan ve Susan Kedgley

Görüntü: Bettmann

Bu fotoğraf 1963’den, uluslararası feminist konferansı için kadın özgürlüğü başkanı Betty Friedan’ın evinde toplanan dünyanın her yerinden feminist arkadaşlar. Hepsi de birer kadın hakları aktivisti. Burada resmedilenler; Japon Kiyoko Yoshihiro, Brezilyalı Gilda Grillo, Meksikalı Cecilia L. Negrete, ev sahibesi Friedan ve Yeni Zelandalı Susan Kedgley.

Phoebe Robinson ve Jessica Williams

Görüntü: Brad Barket

Komedyen olan iki yakın arkadaş Phoebe Robinson ve Jessica Williams, hakaret ve nefret içeren ırkçı söylemlerden Michael Fassbender’in güzelliğine kadar her şeyi tartıştıkları bir program olan WNYC’nin eğlendirici internet yayını ”2 Dope Queens”in sunuculuğunu yapmaktalar.

Gloria Steinem ve Dorothy Pitman Hughes

Görüntü: Monica Schipper

Buradakiler; uzun zamandır arkadaşlar, feminist aktivist Gloria Steinem ve yazar Dorothy Pitman Hughes, kadınlar için kadın vakfı 2016 Gloria Ödülleri galasında 1971’den siyah-beyaz ikonik fotoğraflarını yeniden canlandırdılar.

Jen Richards ve Angelica Ross

Görüntü: Gabriel Olsen

Jen Richards ve Angelica Ross yakın arkadaşlar ve -Richards’ın da yarattığı ve yazdığı- ”onun hikayesi” isimli internet dizisinin de parlayan yıldızlarıdır. Farklı deneyimlere sahip farklı arka planlardan trans kadınlara karşı yaratılan medyadaki olumsuzluğa cevaben gerekli bir program. Trans kadınlar ve aktivistler gibi Richards ve Ross’un işbirliği de trans gösterimi ile ilgili önemli ve etkili sonuçlar verdi.

Amber Tamblyn ve America Ferrera

Fotoğraf: instagram/amberrosetamblyn

Amber Tamblyn ve America Ferrera, 2005 yapımı ”Gezgin Pantolon Kardeşliği” filminde bir araya geldi (hâlâ birbirlerini kardeş olarak görüyorlar). Dostlukları ve kariyerleri büyüdükçe, aktivizmde gösterdikleri yorulmak bilmeyen çalışmalarıyla her iki kadın da Washington’daki Kadın Meclisinde son zamanlarda etkin rol oynadılar.

Blac Chyna ve Amber Rose

Görüntü: Amanda Edwards

Blac Chyna ve Amber Rose Hollywood’un en şaşırtıcı gerçek ve destekleyici dostluklarından birine sahip. Bir zamanlar hip-hop’çu kızlar olarak işten atılmış iki kadın da sosyal medya yoluyla kendileri için kazançlı bir kariyer geliştirdiler. Burada; Chyna, 2016’da Los Angeles’taki Sürtük Yürüyüşü’nün ikinci yılında Amber Rose’a destek oluyor.

Yara Shahidi ve Rowan Blanchard

Görüntü: Stefanie Keenan

Yara Shahidi ve Rowan Blanchard (ergenlik döneminin bu garip evrelerinden kaçmak için ek olarak) son derece yetenekli, akıllı ve açık sözlü intersectional feminist olan iki genç Hollywood arkadaşı.

Patrisse Cullors, Alicia Garza ve Opal Tometi

Görüntü: Jeff Vespa

Patrisse Cullors, Alicia Garza ve Opal Tometi, (Black Lives Matter) siyahilere uygulanan şiddete karşı mücadele eden Afrika-Amerika kökenli sivil toplum hareketinin yaratıcıları ve yakın arkadaşlardır. Birlikte, Birleşik Devletler’de polisin vahşeti ve sistemik ırkçılığın gerçekleri hakkında farkındalık yarattılar.

Malala Yousefzai ve Muzoon Almellehan

Görüntü: Reuters / Darren Staples

Aktivist Malala Yousefzai ve aktivist Suriyeli mülteci Muzoon Almellehan, ilk olarak Ürdün’de esen tozlu bir mülteci kampında 2013’de karşılaştılar ve o an aralarında bir bağ kuruldu. Burada; Aralık 2015’te Birleşik Krallık’da Newcastle Upon Tyne’de Şehir Kütüphanesi’ndeki ilk toplantılarından önce yeniden bir araya geldiler.

Palesa Beverly Ortaie ve Rebecca Sevilla

Görüntü: Reuters / Jason Reed

Güney Afrikalı lezbiyen aktivist, 1995’te Birleşmiş Milletler 4. Dünya Kadın Konferansı’nda konuşma yaptıktan sonra Perulu aktivist arkadaşı Rebecca Sevilla ile görüştü. Uluslararası Gey ve Lezbiyen İnsan Hakları Komisyonu’nda lezbiyen bir gruba izafeten konferansta konuşma yapan ilk kadın oldu.

Beyonce ve Nicki Minaj

Görüntü: Jamie McCarthy

Beyonce ve Nicki Minaj birlik olduklarında, sonuçlar genelde siyahi kız sihirbazlığıdır. Bu iki siyahi kadın sanatçı, bir fırsatını buldukları zaman sadece sahnede birbirlerine destek vermekle kalmadılar, aynı zamanda 2015’in en sıcak şarkılarından ve videolarından biri olan ”Feeling Myself”i de piyasaya sürdüler. (Şimdi Remy ve Nicki’yi sadece Yonce barıştırabilir.)

Sylvia Rivera ve Marsha P. Jhonson

Logo: Youtube

Sylvia Rivera ve Marsha P. Jhonson 1969’da tarihi Stonewall ayaklanmasını başlatan renkli trans kadınların ikisi. 1970’de, New York şehrinin genç trans çocuklarına yardım etmek amacıyla yaratılan bir organizasyon olan STAR (Sokak Travestileri Eylem Devrimcileri) bu yakın arkadaşlar tarafından kuruldu.

Viola Davis ve Meryl Streep

Görüntü: Jonathan Leibson

Viola Davis ve Meryl Streep gerçek hayatta yakın arkadaş olan ikili aynı zamanda Hollywood’un en yetenekli aktrislerinden de ikisi. Kariyerleri boyunca, her iki kadın da renkli kadınlar için ve 40 yaşın üzerindeki kadınlar için olabilecek rollerin çeşitleri hakkında her ayın ortasında Hollywood’a açıldı.

Diane Guerrero ve Jackie Cruz

Görüntü: Christopher Polk

Aktrisler Diane Guerrera ve Jackie Cruz, 2013’de Netflix’in ”Orange is the New Black” dizisinde bir araya geldiler ve o zamandan beri en iyi arkadaşlar. Birlikte, belgesiz göçmen hakları ve feminist sorunlarının yanı sıra medyada gösterilen Latin Amerikalı kadın hakkında da dobra dobra konuştular.

Dünya Kadın Yürüyüşünden Kadınlar

Görüntü: Mario Tama

Ocak ayında dünya genelinde ve Washington DC’de en son Kadın Yürüyüşü’nü destekleyenlerden kadınlar arası dayanışmanın ve aşkın dışavurumu herkese açık daha büyük bir alanda daha güzeli olamazdı. Burada; protestocu Krista Bouton DC’de gösteri yaparken bir arkadaşa sarıldı.

Kaynak: The Huffington Post

Anne Frank’ın gözünden savaş yılları

1

Anne Frank, Hitler’den kaçan Alman yahudisi bir ailenin en küçük çocuğudur… Anne Frank’ın hatıra defterinden de anlayacağımız üzere hareketli, sempatik, hayat dolu bir çocuk. Hatta yaşına göre fazla olgun ve realist. Annesine öfkeli, hayatta en sevdiği kişi babasının ise hayranı.

Anne Frank'ın gözünden savaş yılları1942 yılında Adolf Hitler’in Hollanda’ya girmesiyle birlikte, burada yaşayan Yahudilere tıpkı Almanyadakiler gibi kısıtlamalar getirildi. Bu kısıtlamalar Yahudiler Davut yıldızı taşımak zorundalar, toplu taşıma araçlarını kullanamazlar, özel dahi olsa arabaya binemezler, sadece öğleden sonra saat üç ile beş arasında alışveriş yapabilirler, akşam sekizden sabah altıya kadar sokağa çıkamazlar, tiyatro, sinema ve diğer eğlence yerlerinde bulunamazlar, halka açık yerlerde spor yapamazlar ve spor alanlarına gidemezler, yalnızca yahudi bir berbere gidebilirler ve Yahudi okuluna gitmek zorundalar ve benzeri…

Bu dönem de Anne Frank ve ailesi İki yıl Prinsengracht sokağındaki 263 nolu apartmanın çatı katında saklandılar. Ve Anne Frank o dönemde yaşadıklarını günlüğüne yazdı. Aslında bu günlük, bir çocuğun güncesinden çok daha fazlasıydı. İki yıl boyunca saklı kaldıkları evde yaşadıkları korkuyu, üzüntüleri, savaşa dair yaşanan gelişmeleri ve Anne Frank’ın evdekilere karşı beslediği hisleri yansıtıyordu.

Şavaşa dair Anne’nin günlüğünden;

“İngilizler Napoliye inmişler. Kuzey İtalya Almanların işgali altında… 3 Eylül Cuma günü, tam İngilizlerin İtalya’ya indikleri gün ateşkes imzalandı. Almanlar bütün gazetelerde, Badoglia ve İtalyan kralının ihanetine küfür ediyorlar“

“Bu yıl, 1944 yılı bize zaferi armağan mı edecek? Henüz bilmiyoruz ama bu Ümit bizi yaşatıyor, bizi tekrar cesaretlendiriyor ve tekrar güçlü kılıyor. Çünkü ancak cesaretle büyük korkularımıza, yokluklara ve acılara dayanabiliriz. Şimdi asıl önemlisi sakin ve sabırla bekleyebilmek, avaz avaz bağırmaktansa dişimizi sıkmalıyız. Çektikleri sıkıntıları ancak Fransızlar, Ruslar, İtalyanlar ve hatta Almanlar haykırabilirler, ama bizim buna hakkımız yok.”

Anne Frank, saklı kaldıkları bu dönemde bile günlüğüne hep umut dolu cümleler yazmış. Bir gün bu savaşın biteceğine ve ailesiyle birlikte özgür olacaklarına inanmış. Hollanda hükümetinin Kültür ve Bilim Bakanı Bolkenstein, bir radyo konuşmasında Hollanda halkının Almanlardan gördüğü zulme şahitlik eden tüm belgelerin toplanması gerektiğini söylemesi ve örnek olarak da günlükleri göstermesi üzerine, Anne Frank savaştan sonra bir kitap çıkarmak istedi. Hatta günlüğü bu kitap için temel oluşturacaktı fakat bu hayalini gerçekleştiremedi. 1944 yılında birileri tarafından ihbar edildiler. Anne-baba ve çocuklar farklı toplama kamplarına gönderildiler. Anna Frank ve ablası savaşın bitimine iki ay kala tifüsten öldü. Ve bu iki kızın Bergen- Belsen’deki toplu mezarda yattıkları tahmin edilmekte.

“Arka Ev’de” saklanan sekiz kişiden sadece Anne Frank’ın babası Otto Frank toplama kampından sağ kurtuldu. Ve kızının hayalini gerçekleştirdi. Anne Frank’ın Hatıra Defteri dünyada en çok okunan kitaplar arasına girdi. Otuzun üzerinde dile çevrildi. Ve günlüğe ait belgeler Amsterdam’daki Anne Frank’ın evinde saklanmakta.

Kaynak: Anne Frank’ın Hatıra Defteri

Festivaller şehri Valensiya

Valensiya, Madrid ve Barselona’dan sonra İspanya’nın en büyük 3. şehridir. Madrid ile arasında 355 kilometre, Barselona ile arasında ise 303 kilometre bulunmaktadır. İspanya’da en büyük liman kenti Avrupa’da ise ilk 10 içerisinde yer almaktadır. Hem endüstriyel hem de stratejik konumu Valensiya’yı İspanya tarihinin en eski yerleşim yeri olarak kılmaktadır. MÖ 13. yüzyılda Romalılar tarafından kurulan Valensiya 15. yüzyılda ise konumundan ötürü birçok saldırıya maruz kalmıştır. 1982 yılında bağımsızlığını kazanmıştır.

Hem yumuşak iklimi hem de tarihi ve festivalleri ile Valensiya yıllık 8 milyon turist ziyareti ile Avrupa’nın gözde şehirlerinden biri olma yolunda.

Valensiya için 2 günlük ziyaret yeterlidir. İsterseniz Klasik İspanya yaparak içine Madrid ve Barselona da ekleyebilir ya da tek Valensiya programı çıkarabilirsiniz. İstanbul’dan uçuş süresi 3 saattir…

Valensiya eski ve yeni şehir olarak ikiye ayrılmıştır. Eski tarihi bölgesinde birçok katedral, pazar, kule ve kendine özgü mimari stilleri ile bezenmiş yapılar görebilirsiniz. Ulaşım ağı çok basittir. Metro veya otobüs kullanarak gün içerisinde turunuzu tamamlayabilirsiniz.

  • Bu şehir Festivali, gece hayatı, denizi, mutfağı ve tarihi dokusuyla ünlüdür.

Görmeden Gelmeyin:

Saint Mary’s Katedrali veya Valensiya Katedrali: Şehrin en önemli meydanlarından biri olan Plaza de la Reina’ya 50 metre mesafede bulunan Valensiya Katedrali şehrin en iyi muhafaza edilmiş katedrallerinden biridir. 1262’de yapımına başlanan katedral Roma, Barok, Neo Klasik ve Gotik unsurlar içerir. Kilise içerisinde müze ve şehrin simgesi haline gelmiş çan kulesi barındırmaktadır. Katedral ve meydan çevresinde birçok restoran ve kafe mevcuttur.

Giriş ücreti : Müze 5 Euro , Çan kulesi 2 euro

Mercado Central veya Central Market: Eski şehir (old town) bölgesinden devam ettiğinizde İspanya’nın en büyük kapalı pazarlarından biri olan Central Market içerisinde sebze, meyve, balık pazarı ve ayak üstü yemek yiyebileceğiniz tapas barlar bulabilirsiniz. Fiyatlar çok makul.

Torres de Quart veya Quart Tower: Yine old town bölgesinde görülebilecek yerlerden biri olan surlar şehrin giriş kapılarından birini oluşturmaktadır. Kulenin manzarası eşsiz. Kuleye çıkmak ücretlidir.

Giriş ücreti: 2 Euro

Plaza de Toros de Valencia: Kuşkusuz İspanya’nın en güzel ve en ihtişamlı arenalarından biri olan Plaza de Toros de Valencia, Carrer de Xàtiva caddesi üzerinde yer almaktadır. Kent merkezine (Ayuntamiento) 350 metre mesafededir. 10 bin 500 kapasiteli bu arenanın yapımına 1850’de başlanmış ve 1859’da kapılarını halka açmıştır. Arena, Roma mimari yapısıyla inşa edilen Arena of Nimes’dan (Fransa) esinlenerek yapılmıştır. Pazar günleri hariç her gün açıktır.

Alan ve Müze Giriş ücreti: 10 Euro

City of Arts and Sciences: İspanya’nın 12 hazinesinden biri sayılan Bilim ve Sanat Merkezi, bir proje ürünü olarak 1994 yılında yapımına başlanmıştır. Daha çok yenilikçi hareket olarak algılanan kompleks; bilim, sanat, spor merkezleri, müze gibi çeşitli bölümlerden oluşmaktadır. Hepsini ziyaret etmeniz için 1 gün zaman ayırmanız gerekmektedir. Ama isterseniz ilginizi çeken bölümleri ziyaret edebilir ya da geniş bir alana yayılı su ve yürüyüş parkında dolaşabilirsiniz. Kent merkezine mesafesi 4 kilometredir.

Giriş ücretleri: Gezmeyi tercih ettiğiniz bölümlere göre 8 euro ile 37 euro arasında değişiyor. 

La Lonja De La Seda: Avrupa’nın en şık Gotik mimari örneklerinden biri olan yapı, 15. yüzyılda tamamlanmıştır. Eski dönemde ipek ticaret merkezi olarak kullanılmıştır. Ana salonu görkemli burma sütunlar ile döşenmiştir. O dönemde tüccarların finansal işleri yürüttüğü bölümdü. Alt katta Hz.Meryem’e adanmış küçük bir şapel ve üst katta ise borçlarını ödemeyen suçlu tüccarlar için hapishane de bulunmaktadır. 1996 yılında UNESCO Dünya Kültür Mirası listesine giren ve Ortaçağın en gotik mimarili yapılarından biri olan La Lonja De La Seda’yı programınıza ekleyin.

Giriş Ücreti: 2 Euro

Alışveriş için artık aileden sayılan ve her köşe başında bulunan Avrupa’nın en büyük mağaza zinciri El Corte Ingles, daha neoterik ve kaotik isterseniz Centro Comercial El Saler, butik ve ağırlıklı olarak süs eşyaları mağazası arıyor iseniz Plaza Redonda‘yı tercih edebilirsiniz.

Bocadillo (sandwich) çılgınlığı için uzun kuyruklar bekleyeceğiniz bir cafe Bodega La Pascuala ve yöresel lezzetlerin adresi Llar Roman‘da İspanyol mutfağını keşfedebilirsiniz.

Ve Festival Şehri demişken her ağustosun son çarşambası Domates Festivali ve Mart ayında en büyük festival kabul edilen Las Fallas için programınızı yapın.

Açıkçası Valensiya’yı daha farklı bekliyordum. Bir Barcelona havası yaratacağı inancına kapılmıştım. Bir iki şey dışında ne ilgimi çeken ne de hafızama kazınan bir unsuru var. Tek Valensiya için gidilir mi bilemiyorum ama programınıza Alicante, Sitges, Barcelona‘yı da eklerseniz daha keyifli bir tatil geçirebilirsiniz.

Yapmadan Dönmeyin:

  • Plaza de la Virgen’de kahvaltı yapın. Ortalama Fiyat: 4.5 – 7 Euro
  • Mercat Central’de alışveriş yapın. Yöresel pazarda tapas deneyin. Taze meyvelerden satın alın.
  • Bisiklet kiralayarak sahile inin. Fiyat: Günlük 9 Euro
  • Yöresel yemeği Paella’yı El Bolon Verde Restaurante’de tadın. Fiyat: 25 Euro (Menü)
  • Plaza Del Ayuntamiento’da yürüyün. 

Resimleriyle hem heyecan hem de huzur veren gizli bir ressam: Mübin Orhon

Mübin Orhon 1924 yılında İstanbul’da doğdu. Sadrazam Mustafa Reşid Paşa’nın torunudur. İlk ve ortaöğrenimini İstanbul’da yaptı. 1947’de Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni bitirdi ve 1949’da ekonomi doktorası yapmak için Paris’e gitti. Ancak mesleğinden çok resim sanatına ilgi duyması nedeniyle aynı yıl bir süre Academie de la Grande-Chaumiere’e giden sanatçı burada desen çalıştı. Aynı yıl Paris Üniversitesi’nde açılan karma sergiye katıldı ve 1952-53 yılları arasında Gran Chaumiere Akademisi’nde Modigliani Atölyesi’nde çalıştı. 1964 yılında askerlik görevi için Türkiye’ye geldi ve 1968’de yeniden Paris’e döndü. Yaşamının sonuna değin orada kaldı.

Çağdaş Türk Resmininin gelişim çizgisi içinde “öncesiz-sonrasız” bir konuma sahip olan Mübin Orhon, 1949-1981 tarihleri arasında çağcıl, içinde yaşadığı duygu-düşünce fırtınalarını anlatan, aktaran değil, sadece “duyumsatan” çalışmalar gerçekleştirdi. 1948’de yerleştiği ve yaşamının yarısından fazlasını geçirdiği Paris’te, II. Dünya Savaşı’nın ardından hemen hemen her sanat alanında yaşanan “özgürleştirici havanın” etkisinde resim yapmaya başlayan Mübin Orhon, çalışmalarını başından beri kendi bildiği doğrultuda ve çağdaşlarıyla kurduğu ilişkilere göre sürdürmüştür.

Vefatının ardından yirmi yıl geçmesine rağmen Mübin Orhon henüz keşfedilememiş, kelimenin tam anlamıyla “gizli” bir ressamdır. Bir yandan yaşarken Türkiye’de az sergi açmış, öte yandan çalışmalarının Paris, İstanbul ve Londra’da özel koleksiyonlara dağılmış olması, daha önemlisi resimlerinin “bilinmemesi” Mübin Orhon’un ayrıcalıklarının fark edilmesini engellemiştir. Oysa Mübin Orhon’un kırk yıla yaklaşan sanat serüveninde araştırdığı konular, vardığı “görsel doyum” bakımından tuval resminin sınırlarını zorlayıp, “imge ile form” arasındaki ilişkiyi dizgiselleştirerek mistik bir derinliğe, bütünlüğe vardığı görülür.

Ülkemizde soyut sanatın gelişimini incelemeye ise, bu sanatın önemli temsilcilerinden biri olan Mübin Orhon’un sanatı ile başlamak
gerekir. Sanatçının “pentür anlaşıyışı” başlıca dört döneme ayrılarak, çağdaşlarıyla kurduğu ilişkiler çerçevesinde yorumlanabilir. A) 1949-1955 Geometrik Dönem, B) 1956-1960 Lekesel Soyutlama Dönemi, C) 1961-1970 Lirik- Dışavurumcu Soyutlama Dönemi, D) 1971-1981 Monokrom Dönem

Mübin Orhon’un Paris’te yaşadığı sanatçı dostlarının çoğundan farklı olan yegane özelliği onun akademik bir sanat eğitiminden geçmemiş olmasıdır. Ama aynı zamanda sanata daha yalın, içten bir gözle bakabilme, pek çok Türk sanatçısının tersine yaşadığı dönemin sanatına kayıtsız kalmadan onu sanatında içselleştirerek yeni ve özgün yaratılar meydana getirebilme kudretine sahip bir sanatçıdır Mübin Orhon. Sanatçının 1949-1955 dönemi onun Paris’teki sanat çevreleri ile güncel sanat sorunları yaşadığı bir dönemdir.

1950’li yılların Paris’inde geometrik soyutlama ile taşist/lekesel soyutlama konusunda tartışmaların yapıldığına tanıklık eden Orhon, Deyrolle, Domela, Vasarely gibi sanatçıların ders verdiği Academie de la Grand-Chaumiere’de derslere devam etmiştir. Ancak kısa bir süre sonra inşacı bir bakış açısıyla geometrik soyut anlayışa yönelir ki sanatçının bu döneminden günümüze kalan az sayıdaki eserlerinden biri Salon des Realites Nouvelles’e kabul edilen soyut geometrik anlayışta oluşturulmuş eseridir. Bu döneme ait başka bir resim izi bulunamadığı için Mübin Orhon’un geometrik kompozisyonlarında nasıl bir gelişim çizgisi izlediğini saptamak zordur. Ama dış dünyaya gönderme yapmaksızın sadece geometrik elemanların kendi aralarındaki ilişkilere dayanarak yaratmış olduğu ”kurgu dünyası” Mübin Orhon’un soyut sanatın saydamlığında kendi söylem biçimini temellendirdiğini düşündürmektedir.

Taşist/lekesel soyutlama dönemi olarak adlandırılan 1956-1960 yılları arasında yayılan bu dönemde Orhon, sanata yön veren güçler yani sanat eleştirmenleri ve sanatçılar 2.Dünya Savaşı sonrası bireyselliğin yeni bireşimlerini ararlarken, kendini yineleme tuzağına düşmeden geometrik soyut anlayışı terk etmiştir. Paris sanat ortamında farklı oluşumun, “lekesel soyutun” sesini duyuracağı farklı bir süreç başlamıştı.

Mübin Orhon’un 1953-55 dönemi çalışmalarını, stil değiştirmesini bu olguların eşiğinde değerlendirmek gerekir. Mübin Orhon’un 1950’lerin ortasından itibaren “lekesel” değerleri ön plana çıkaran, tuval yüzeyinin farklı dokularla çeşitlendirildiği, gri, siyah başta olmak üzere koyu renklerin ön plana çıktığı yeni bir döneme girdiği görülür. Sanatçı bu dönemde giderek olgunlaşan bir sanatçı duruşuna sahip olmuştur. Mübin Orhon’un yeni çalışmalarında öncelikle tuval yüzeyinde gerek fırça, gerek spatülle farklı yoğunluğu olan değişik “alanlar”, “ara bölgeler” kurduğu gözlemleniyor. Orhon’un kompozisyonlarında karşılaşılan imge yoğunluğu, hazır anlamları betimlemek değil, yeni bir anlam kurmak için mücadele veriyor.

Dikkatli bakıldığında ortaya çıkan farklı kalınlık ve incelikteki dokular, resmin içinde farklı yüzey araştırmalarıyla kuşatılmış olduğunu gösteriyor. Mübin Orhon’un “çok odaklı” boyama/biçimlendirme tarzı akla Nicolas de Stael’in resimlerini getiriyor. 1950’li yıllarda resimleriyle oldukça geniş bir sanatçı kitlesini etkileyen Nicolas de Stael’in soyut kompozisyonlarında kalın bir boya tabakasını değişik tekniklerle dokulandırarak, yoğun, her türlü perspektif kuralının dışında kalan bir ‘”görsel dil” oluşturduğu bilinmektedir. Mübin Orhon’un bu yıllarda gerçekleştirdiği resimlerde ön plana çıkan temel olgu, dış dünyaya göndermede bulunmayan sadece imgenin verdiği olanaklar üzerinde yükselen “bir mekan”ın tanımlanmasıdır.

Mübin Orhon bu mekân anlayışını 1955 yılından sonra daha anlık, fırçanın tuval üzerindeki lekesel izdüşümlerine bilinçli bir serbestlik verdiği bir spontaneiteye vardırmaktadır. Sanatçı tuvalin yanı sıra kağıt, yağlıboyanın yanı sıra guaj ve akrilik gibi malzemelerle de çalışmıştır. 1955 sonlarından itibaren özellikle “boşluk” kavramı üzerinde durmuştur. Bu durum doku oluşturmanın ötesinde fırça vuruşlarının taşıdığı heyecanla ilgilenmeye başlayan Mübin Orhon’un böylece “lekesel soyuttan” yavaş yavaş uzaklaşarak resimlerini farklı bir noktaya taşıdığını düşündürmektedir.

Mübin Orhon Nicolas de Stael

Sanatçının Lirik-Dışavurumcu dönemi olarak belirlenen 1961-1970 yılları arasındaki çalışmalarında, özellikle guaj ve akrilik teknikleriyle gerçekleştirdiği kompozisyonlarında boyayı incelterek resim yüzeyine sürdükten sonra, malzemenin yukarıdan aşağıya doğru akmasıyla gündeme gelen özellikleri kurgularına eklemlediği gözleniyor. Boyanın tuval yüzeyine sürüldüğü ilk bölgede açık tonlarda, aşağıya doğru akarken ise giderek koyulaşması resimlere bir dinamizm, akışkanlık kazandırıyor. 1957’ye kadar Paris’te yaşayan ve Mübin Orhon’un yakından tanıdığı Amerikalı ressam Sam Francis’in çalışmalarında sıkça rastlanan akıtma tekniği, resim kurgusuna canlılık, akışkanlık taşıması bakımından o dönemde birçok sanatçı tarafından kullanılıyordu.

Sainsbury (Sir Robert and Lady Sainsbury) koleksiyonunda topluca görülebilen bu döneme ait çalışmalar arasında “Delacroix’ya Saygı” dikkat çekici bir bütünlüğe sahiptir. Bu kompozisyonda öncelikle canlı renklerin hareketli yapısı, izleyeni bir akıntıya sürüklercesine kendine doğru çekiyor. Özellikle kompozisyonun sol tarafında yoğunlaşmış olan akıtma ve sızmalar, resmin taşıdığı “tüm” karşıtlıklara rağmen, toparlanma çabasının ürünü olarak görülebilir. Dolayısıyla Mübin Orhon’un resimlerinde daha önce görülen bütünsel yapı (”allover”karakteri) parçalanıyor.

Her çizgi, her renk sanki kopan, yitirilen bir görsel ilişkinin notlaması oluyor. 1963 yılından itibaren sanatçının resimlerinde bütünsel yapı bir parçalanma içine giriyor. Resimdeki boşluk-doluluk durumlarıyla ilgilenen sanatçı, kompozisyon anlayışını yeni araştırmalar yaparak değiştiriyor. Birbiri üzerine sürülen ve tuval sınırlarını zorlayan dörtgensel renkli alanlar bu parçalanmayı işaret ediyor.

Mübin Orhon Mübin Orhon Sam Francis Sainsbury Koleksiyonu “Delacroix’a Saygı”
Mübin Orhon “Kağıt üzeri guaj”

Mübin Orhon’un yaşamının sonuna dek sürecek olan son dönemi Monokrom Dönem olarak adlandırılır. (1971-1981) Sanatçının resim yüzeyini parçaladığı bu dönem, yatay ve dikey fırça vuruşlarıyla oluşturulan bölgelerdeki renklerin zengin dinamizmi ile adeta ışık denizi içinde yüzen resimleri ile akla Mark Rothko’nun resimlerini getiriyor. Mübin Orhon’un bu dönem resimlerinde varla yok arasında şekillendirdiği, “imge”yle yoğurduğu bir “an”la karşılıklıyız. Sanatçının 1976-81 yılları arasındaki çalışmalarının belki de en önemli yeri, can alıcı noktası bu “an”lardır.

“Gören gözler” için bu döneme ait resimlerde keşfedilecek derin anlamlar vardır. İlk örnekleri 1978’den itibaren ortaya çıksa da, yaşamının son yıllarında Mübin Orhon’un resimlerinde ince uzun çizgilerin belirdiği görülür. Bu çizgiler dramatik yanı ağır basan renk bloklarıyla adeta iki kere çerçevelenmiştir. Resmin izleyiciye “kalbini açtığı” son derece dramatik, ancak sözcüklere dökülemeyecek olan bir “an”dır bu.

Mübin Orhon
Mübin Orhon
Mübin Orhon

Mübin Orhon’un resimleri izleyiciye aynı anda hem heyecan hem de huzur verir. Müzikal bir sükunet hissedilen kompozisyonlarında sanatçının özverisi ve konsantrasyonu en etkileyici resimlerini yaratmıştır. Sanatçı renklerin yoğunluğu ve espasın kullanımı açısından mükemmel bir ustalığa sahiptir. Mübin Orhon tuvalle olan kavgasını resim yüzeyinin ötesine, resmin sınırlı alanının sınırsız bir duygu, iç ışıkla ruhsal bir mesajı iletebilecek bir yeterliğe kavuşturan, çağının eğilimlerini yakalamakla kalmayıp bunları bir daha gerçekleştirilemeyecek bir özgün yaratıya dönüştürebilen nadir ustalardan biridir.

Kaynakça
  • TANSU, Sezer ”Çağdaş Türk Sanatı”, Remzi Kitapevi, 1996
  • ÖZSEZGİN, Kaya ve ASLIER, Mustafa, ”Çağdaş Türk Resim Sanatı Tarihi”, Cilt 4, Tiglat Yayınları, ss 22
  • “http://www.antikalar.com/mübin-orhon/ Doç.Dr.Aykut” www.antikalar.com/mübin-orhon/ Doç.Dr.Aykut HYPERLINK Gürçağlar
  • SÖNMEZ, Necmi ”Galeri Nev Sergi Kataloğu”

Ankara Devinim Tiyatro, ilk yazılı tiyatro metni Zincire vurulmuş Prometheus’u izleyiciyle buluşturacak

1

Ankara Devinim Tiyatro 7. sanat yılında Dünya tiyatro tarihinin ilk yazılı tiyatro metni olan Aiskhlos’un “Zincire vurulmuş Prometheus” tragedyasını izleyici ile buluşturuyor.

Oyunu “Ben Frida Kahlo Otoportre“nin yazarı ve yönetmeni Ahmet Yapar yönetti. Oyunun koreografisini Devlet Opera Bale koreograf ve rejisörlerinden aynı zamanda Ankara Üniversitesi Modern Dans Bölümü Öğretim Görevlisi Özgür Adam İnanç, müziklerini “İncir Reçeli” film müziklerinin bestecisi Engin Bayrak, kreatif direktörlüğünü ise Devlet Tiyatroları ve Eskişehir Şehir Tiyatrosu tasarımcılarından Anıl Ateş Işık yaptı.

Zincire vurulmuş Prometheus, 30 Nisan pazar günü ve 7 Mayıs pazar günü 20.00’da Ankara CerModern Sahnesi’nde gösterimine başlıyor. Biletler biletinial.com’da!

Oyunun konusu

MÖ 465 yılında yazıldığı tahmin edilen tragedya güç ile aklın çatışmasını, zorbalığa karşı aklın gücünü anlatmakta ve evrensel öyküsü, oyun dili ile günümüze dair güncel mesajlar vermektedir.

“Zeus Tahtından düşmedikçe benim işkencelerimin sonu yoktur.”
Prometheus.
Tragedya, Olympos Tanrıları’na başkaldıran titan Prometheus’un ateşi tanrılardan çalıp insanlara vermesini ve insanlığın gelişmesini anlatmaktadır. Ateş, uygarlığın temelidir. İnsanlık böylelikle karanlık mağaralardan çıkmıştır. Bilimi, yazıyı, aydınlanmayı, ısınmayı, sağlık alanında türlü ilaçlar yapmayı, yabanıl hayvanları evcilleştirmeyi keşfeder. Kısaca Prometheus’un bu eylemi insanlığın uygarlaşmasının yolunu açar, insanı özgürleştirir ve aklını kullanmasının olanaklarını sağlar. Zeus, Tanrılar’ın kurmuş olduğu düzene karşı geldiği için Prometheus’u cezalandırır ve Prometheus insanlık için türlü cezalara ve işkencelere maruz kalır.

Reji: Ahmet Yapar
Koreograf: Özgür Adam İnanç
Müzik: Engin Bayrak
Kreatif direktör: Anıl Ateş Işık
Işık tasarımı: Mahir Köksal
Dekor uygulama: Özgür Ballı / Recai Kayabaşı

Oynayanlar

Berkay Veli, Fatmanur İsmailçebi, Cansu Arslan, Didem Ruhi, Tuğba Yılmaz, Koray Doğanyiğit.

Ankara Devinim Tiyatro, ilk yazılı tiyatro metni Zincire vurulmuş Prometheus'u izleyiciyle buluşturacakAnkara Devinim Tiyatro, ilk yazılı tiyatro metni Zincire vurulmuş Prometheus'u izleyiciyle buluşturacakAnkara Devinim Tiyatro, ilk yazılı tiyatro metni Zincire vurulmuş Prometheus'u izleyiciyle buluşturacak

XJAZZ Festivali, Nisan’da İstanbul ve Ankara’da!

1

Berlin’in en önemli güncel müzik festivallerinden XJAZZ Festivali, üçüncü kez Türkiye’de. Geçtiğimiz yıllarda caz severlerin yoğun ilgi gösterdiği festival, 12- 15 Nisan tarihleri arasında İstanbul ve Ankara’da gerçekleşecek. Müzik tutkunlarını yeni ve çağdaş müziklerle buluşturacak festival, Türkiye’den de 20’nin üzerinde caz sanatçısını konuk ediyor.

Kabak & Lin tarafından, Goethe-Institut İstanbul desteğiyle İstanbul’da, peoplexpeople tarafından Ankara’da düzenlenen XJAZZ Festival, caz müziğinin kapsayıcı ve birleştirici özelliğinden faydalanarak dünyanın çeşitli ülkelerinden müzisyenleri bir araya getiriyor. Festivalin gelecek yıllarda farklı şehirlerde de düzenlenmesi planlanıyor.

XJAZZ @ İSTANBUL

12.04.2016 Çarşamba

Martin Kohlstedt @ Akbank Sanat
ÄTNA, Önce: RAIN LAB (İdil Meşe & Da Poet) @ Borusan Sanat
Taner Akyol Trio ft. Kaan Bulak @ Zorlu PSM Studio
Yürüyen Merdiven ft. Kristian Lind @ Nardis Jazz Club
Tamer Temel ‘Serbest Düşüş’ @ Kaset Mitanni
İstanbul’dan @ 60m2

13.04.2016 Perşembe

Chassol – Big Sun @ Zorlu PSM Studio
Esra Kayıkçı ft. Sebastian Studnitzky @ Nardis Jazz Club
Nihil Piraye @ Peyote
Lopenstraat / Mikado @ kargART
Birds Ensemble / Take the A.I.D Train Plays Monk @ Kaset Mitanni

14.04.2016 Cuma

Guillaume Perret Solo ft. Volkan Öktem @ Salon
İstanbul x Berlin Ensemble ft. Elif Çağlar-Muslu, Sebastian Studnitzky, Ediz Hafızoğlu, Matthew Hall, Tobias Backhaus @ Zorlu PSM Stüdyo
Kraak & Smaak Soundsystem @ KLEIN
Deniz Taşar ‘Uykuda Bir Bulut’ @ Karga
Kaan Bulak (Liveset) & Ozan Maral (DJ Set) @ Arkaoda

15.04.2016 Cumartesi

Grandbrothers @ Babylon Bomonti
Çağrı Sertel ‘Instant’ ft. Volkan Öktem, Volkan Hürsever, Sarp Maden, Engin Recepoğulları Albüm Lansman @ Babylon Bomonti
Tangun @ Clique
Lycian Trio (Korhan Futacı, Ediz Hafızoğlu, Çağlayan Yıldız), Önce: Efe Demiral Solo ‘Inside Out’ @ Peyote
Önder Focan ‘Funkbook’ & Şallıel Bro’s ft. Sebastian Studnitzky, Sonra: İpek İpekçioğlu ft. Petra Nachtmanova & Ceyhun Kaya @ Kadıköy Sahne

XJAZZ @ ANKARA

12.04.2016 Çarşamba

Ishmael (Live) @ Pixel
Sebastian Studnitzky Trio @ June Pub
Lycian Trio (Korhan Futacı, Ediz Hafızoğlu, Çağlayan Yıldız) @ Siyah Beyaz

13.04.2016 Perşembe

Ankara x Berlin Ensemble @ IF Performance Hall

14.04.2016 Cuma

LAHZA (Cenk Erdoğan, Mehmet İkiz) @ Voodoo Blues
The Drifter @ Kite

15.04.2016 Cumartesi

Kraak & Smaak Soundsystem @ Pixel
Guillaume Perret Solo ft. Onur Ertem @ 6:45
Songs From A Breeze @ Federal Cafe

XJAZZ Istanbul Facebook Etkinlik Sayfası için buraya, Ankara etkinlik sayfası için buraya tıklayın.

Yerdeki çöpleri çöp kutusuna atan akıllı fil

Kabul etmeliyiz ki filleri çok merak ediyor ve seviyoruz. Büyük ama sevimli bu hayvanların, inanılmaz yeteneklerini gördüğümüzde her gün biraz daha büyülenip şaşırıyoruz. Büyülenip şaşırmamızı sağlayan özelliklerinden biri de akıllı ve duygusal canlılar olmaları. Hele bir de onları herhangi bir işi yaparken görün! Zekâlarına ve yeteneklerine bir kez daha hayran kalacaksınız.

İşte size bir örnek:

Güvenlik kamerası kayıtlarında rastlanılan bu görüntüde, akıllı fil yerdeki çöpleri hortumuyla alıp çöp kutusuna atıyor. Ne de olsa bu doğal ortam onun evi ve evini temiz tutması gerek.

Fil, ne bunu yapması için eğitilmiş ne de bir insan tarafından zorlanmış. Sadece yerdeki çöpü görüyor ve çöp kutusuna atması gerektiğini biliyor. Biraz daha hayran kaldık değil mi? Peki biz insanlar, neden bir filin yaptığını yap(a)mıyoruz? Hem fil kadar düşünceli olamıyoruz hem de onun ve onun gibi daha nice canlının yaşam alanlarını kirletiyoruz. Fillere duyduğumuz hayranlık çok büyük evet, peki ya kendimizden duyduğumuz utanç? Biraz olsun çevremize saygılı olup, onu korumalıyız ne de olsa bu dünya sadece bize ait değil!

Hep yeşil ve temiz kalmak, bırakmak dileğiyle. 

Kaynak: One Green Planet 

Görünmez kentler ve toplumsal travmalar

Kristal zamanlar… Nereden bakarsan bak çok canlı, heyecanlı… Nereden bakarsan çoktan ölmüş, gömülmüş… Nereden baksan alçak, katil zamanlar… Hikâyeler inşa ediyoruz, anlatıyoruz geniş geniş… İnanıyoruz, inandırıyoruz. Kentler, paralar, okullar, sistemler, insan hakları, laiklik, aydınlanmışlık. “Aa bir de bakmışık aydınlanmışık!”

Parlak, boyalı bir kâğıda kanmışık. Üzerindeki imzanın dahi kimsesiz olduğu bu kâğıda 7 milyar insan bir anda inanmamaya başlarsa bütün sistem çöküyormuş! Bu da böyle garip bir hikâye işte. İnsanın anlam dünyası nelere kâdir.

İnsanlık hakkına ne zaman sahip çıkacak, Thomas Paine’in “modern insan hakları” yeryüzünde gerçek anlamda ne zaman vuku bulacak kim bilir? İnsani haklarını kendi rızasıyla otomat, seri, pasif, öğrenilmiş davranışlarıyla “el aleme” devreden toplum, irade ve ruhunu her gün yeniden yapılandırmaya devam ediyor. Bellek de iğdiş edildiğine göre hatırlanacak ne insan ne de hakları kaldı belki de. İnsanlığın kendine yaptığı en büyük haksızlık…

Süregelen hak savaşlarının faturası kime çıkarılıp hesabı kimden, ne zaman sorulacak? Belki de “modern zamanlar”da hiç. (Bu ara her şeyin hesabını ya içimizden ya Twitter’dan sormayı “tercih” ediyoruz.)

Nesne insanı kontrol edeliberi bizim için sınırlandırılan potansiyellere kanıyoruz. Bazen bile isteye katılıyoruz. Kenti beğenmiyoruz. Yeterince gri.

Kendimize yeni iletişim mekânları yarattık, uzakları yakın, yakınlarıysa uzak yapan. Artık yakınlar gerçekten göremeyeceğimiz kadar uzak. Kalabalık, sığmaya çalışıyoruz. Acaba kendi hapishanemizi mi yaratıyoruz? Yeni sanal iletişim ortamlarında herkes yardım çok sever, sohbet muhabbet gırla… Aynı yolda yürüdüğümüz merdivenlerden çıkmaya zorlanan yaşlı teyzenin gözleri yardımına koşacak bir omuz arıyor, bulamıyor. Bizim gözlerimiz ise diyar diyar sanal reklamlara kayıyor.

Teyze de istemiyor artık merak etmeyin. Yeterince korkuyor bizden. O korkuyor, ben korkuyorum, ya siz? İnsan insandan korkuyor, insanileşmekten… İnsan, hakkından korkuyor. Hikâyeler anlatıyoruz geniş geniş, karakterler yazıyoruz. Hepimiz biraz yaralı biraz travmatik. Başımıza gelen kötü karşılaşmaları def etmek için kullandığımız enerjiyi, dönüştürme enerjisine çevirmeyişimiz bizi değiştirme potansiyelinden yoksun posalara çeviriyor. Posaysa atabildiğince “slogan” atıyor. Sadece slogan. Zeki ve ahlaklıca ama asla çevik ve yeterli değil. Yaşayan bir organizma olan, dönüşen, dönüştüren toplumumuzun acıları ve kayıpları sindirmesi çok güç. Yaşanan travmaların etkileri hâlâ sürmekte. Ayrıştık, ayrıştırıldık. Trafikte, metrobüste, otobüste birbirimizi gırtlaklamadığımız eve sağ salim dönebildiğimiz bir seyahat günü şanslıyız. Dalgalar halinde çaresizlik, tedirginlik, acı, kayıp hissi, donukluk, yabancılaşma, yalnızlık… Kamusal alanın her alanında öfke, korku…
Freud’a göre travmaları atlatmanın yolu; onun yerine sevecek, güvenecek, sarılacak başka bir şey koymaktır.

Judith Buthler’a göre ise önce tanımak, kabul etmek. “Artık dünya eski dünya değil, ben de eski ben değilim” diyebilmek. Yaşananlar ne zaman toplumca kabul edilir ve görülmeye başlanırsa işte o zaman travmayı yaşayan insanlar “iyileşmeye” başlar.

Kabul etmeden, ne olduğunu anlayıp bilincini açmadan çözemiyor insan. Toplumun bazı bireylerinin yaşanan olaylara duyarsız kalmaları ve destek sunmamaları nedeniyle travmadan etkilenmemiş olsak da yaşadığımız yerde güven içinde hissedemeyiz. Ait hissettiğimiz kültürün parçası olan şarkılar, ritüeller, sembolik eylemlerle kendimizi ifade etmek, duygularımızın yatışmasını ve kendi içimizdeki yaşam gücünü yeniden keşfetmemizi sağlar. Onarımın yolunu açar ve toplum içinde yalnız hissetmeyi engeller. Yaşananları paylaşabilecek alanın olmayışı toplumu “konuşulamayanların” gölgesinde kalmış hissettirir.
İnsanca yaşama hakkımızı korumak gerek.

Daha güzel dünyalara uyanmak dileğiyle…

***Yazıda kullanılan çizimler Ahmet Atil Akar’a aittir.