Suriye’nin Cizîr kantonunun Dirbêsîye kentinde kurulan Rojava Film Komünü(Komîna Fîlma Rojava), sinemacılara “şimdi kim özgürce film çekmek istiyorsa Rojava’ya gelmeli, kim özgürce film yapmak istiyorsa Rojava Film Komünü ile buluşmalı.” çağrısı yaptı.
Komünde şimdiye kadar 4 belgesel 1 kısa film yapıldı. Şimdi de 3 hikâyeden oluşan Yıkık Kent Hikayeleri adlı uzun metraj filmin çekimlerine devam ediyorlar. Sinema üretim aşamasından tüketim aşamasına kadar toplumdan bağımsız olarak düşünülemez. Güzel bir film izlediğimizde o filmin şahane oluşundaki sebebi yalnızca yönetmenin kendine has yaratıcılığında bulmamız bizi gerçeklikten koparır. Fırat Yücel’in Paris Sinemateki’nden Emek Sineması’na Seyir ve Direniş yazısında dediği gibi emek edimini kadrajdan çıkarmış, dahası o imgeye anlam katan kolektif üretim tarihinin de üzerini örtmüş oluruz.
Tam da bu yüzden Rojava’da bir film komününün kuruluşu bu açıdan önem arz etmekte. Yıkılmaya yüz tutmuş bir kentin teslim olmama iradesi sinemaya ilham verici, anlatmaya ve anlattırmaya değer bir hikâyedir. Yaşanan onlarca savaştan, katliamdan sonra artık öz olarak hayata düşman diye nitelendirebileceğim IŞİD’in toplum üzerinde hâlâ devam eden etkisini Rojava halkının üzerinden atabilmesi için bir yol olarak sinema tam karşımızda duruyor. Aynı zamanda Rojava’da atılan bu adım modern dünyanın sinema anlayışına bir karşı duruş olarak da nitelendirilebilir.
Modernlik dediğimiz şey yeni olan için kullanılır, çağdaşlık kelimesini karşılar. Çağdaşlık(modernlik) yaşadığımız çağ ile paralel gitmek, çağa ayak uydurmak anlamındadır. Giyim, yaşam tarzı, müzik tarzları gibi birçok şeyin dünyadaki akımlardan etkilenerek yeni algıyla birlikte farklı bir formata bürünmesi olarak düşünülür genellikle. Ancak bu modernliğin ilk aşamasıdır. Kapitalist sistemin daha dallanıp budaklandığı, elini uzatmadığı yer kalmadığı zamana kadar modernliğin ilk aşamasından bahsedilebilir. Ancak dallanıp budaklanmaya başladıktan sonra modernlik artık tüm dünyada farklı bir anlama gelmiştir. John Orr, Sinema ve Modernlik kitabında şöyle der: “Sinemanın ilk modern anı kısa ömürlü olmuştur. Piyasanın kültür politikası Hollywood’daki bu modern hareketi engelledi.”
Modern dünya dediğimiz yenilenen dünyada herkes ve her şey kapitalist zincirin bir parçası haline gelmiş, bu kapitalist zincir kendisine ayak uydurmayan faktörleri ya yok etmiş, vasıfsızlaştırmış ya da kendisiyle birlikte çarkın içine sürüklemiştir. Charlie Chaplin’in Modern Times filmi bu konudaki fikirlerimi anlatan çok güzel bir örnek. Bu anlayışla gelişen sinema; toplumu yozlaştırmış, sosyal değerlerini sömürerek dayanışma duygusunu silikleştirmiş, insanları bireyciliğe itmiştir. Özellikle Amerikan yapımı filmlere baktığımızda güç gösterilerinin yapıldığı, cinsiyetçi işleyişiyle hayatın her unsurunu metalaştırmış filmler görüyoruz. Örneğin Rambo serisini düşünelim. Vietnam’daki halk direnişini ABD’nin kanla bastırmaya çalışmasını sanki bir kahramanlıkmış gibi anlatıyor. Karakter, askeri yönüyle, kaslı oluşuyla “çekici” gösteriliyor. Bu tarz filmleri izleyenler de Vietnam’daki halk direnişini bu filmde anlatıldığı gibi öğrenmekten öteye gitmiyor genellikle.
Marshall Berman Katı Olan Her Şey Buharlaşıyor adlı eserinde “modernizmi, modern insanların modernleşmenin nesneleri oldukları kadar özneleri de olmak, modern dünyada sıkıca tutunabilecekleri bir yer bulmak ve kendilerini bu dünyada evde hissetmek için giriştikleri çabalar olarak tanımlıyorum.” der. Modernlik, artık kazandığı yeni anlamıyla kendimizi dahil etmek isteyeceğimiz, aksi takdirde tarihin tozlu sayfalarında bile adımızın anılmayacağı kaygısı taşıdığımız bir kavramdır.
Fotoğraf www.kominafilmarojava.org sitesinden alınmıştır.
“Ev kirası, sinema gişesi düşünmeden üretmek.”
Sinemanın modern dünyanın bir parçası haline gelmesinden rahatsız olan bir kesim de var elbette. “Bağımsız sinemacılar.” Onlar, sinemada sanatsal doygunluğun eksikliğinden duyduğumuz rahatsızlığı dindirecek sanatçılar. “İşçi”, “emekçi”, “halkçı” kavramlarını bana çağrıştıran, hayatın bu kavramlardan uzak olamayacağını düşündüren sinemacılar onlar. Ken Loach bu anlamda aklıma gelen ilk yönetmendir.
Rojava’da bir film komünü kurulmasının yukarıda yaptığım modernlik tartışmasına baktığımda oldukça anlamlı olduğunu düşünüyorum. Modern dünyanın sömürgeci, yozlaştırıcı, insanı insana ve emeğine yabancılaştıran özelliklerini reddeden yeni bir sinema anlayışına sahip. Sinemanın yalnızca birkaç insanın tekelinde olan ve yalnızca birkaç “bilen”in olmayacağını gösteriyor bize. Işıkçısından senaristine, makyözünden görüntü yönetmenine kadar herkesin bir parçası olduğu bir sanat dalıdır onların ürettiği ve sinemadan anladıkları. Herkesin yalnızca bir görevle sınırlandırılması söz konusu değil, herkes her konuda yetkinliği kadar katkı yapabilir veyahut o işi üstlenebilir.
Rojava Film Komünü yalnızca film çekmek ve Batı’da gösterimini yapmak için değil halkın acılarını kendilerine de göstermek istiyorlar. Yalnızca film çekip Batı’da gösterimini yapmak Rojava’da kurulan sinema komünü için sığ kalırdı zaten. Oradaki halk Amûde’de yaşanan büyük sinema yangınından dolayı uzun yıllardır sinema izlememişler, bu insanları ve yeni nesli sinemayla tanıştırmak, izleyici kitlesi oluşturmak önemlidir. Komün’ün Altyazı Dergisi’ne verdiği röportajda Önder Çakar’ın “Sinemayı hiç görmemiş, ama yaşamları hep sinemaya konu olmuş bu insanlara borcumu ödemeye, benim bildiklerimi bilmemeye mahkûm edilmiş kardeşlerimle bu bilgiyi dost sofralarında paylaşmaya geldim.” sözü beni çok etkiledi. Filmlerde ya da savaş haberlerinde gördüğümüz bir coğrafya orası.
Savaşın ortasında sinema üretmek beton yığınlarının arasında filizlenmiş bir çiçeği anımsatıyor bana. Yalnızca sinema değil, tiyatro ve folklorik müzik alanında da komün oluşturulmuş, komün kurucularından Şero’ya göre halkın ilgisi ve katılımı ise bu komün anlayışından kaynaklanıyor. Komün’e Türkiye’den katılanlar Türkiye’de kendilerini özgürce ifade edebilecekleri ve parasal sıkıntılar yaşamadıkları bir ortam kalmadığını belirtiyorlar.
Bertold Brecht “Barış, insandan yana olan tüm çabaların, tüm üretimin, yaşama sanatını da içermek üzere tüm sanatların temelidir.” diyor. Rojava’da inşa edilen ortam tam olarak böyle bir ortam denilebilir. Savaşın yıkıntılarını barış talebiyle, sanatla, kültürle üzerinden atmaya çalışıyor ve aynı zamanda bir direnişin sembolü oluyor. Bireyciliğe karşı, sömürüyü reddeden, “ev kirası, sinema gişesi düşünmeden” üretim yapılan bir ortam yaratmayı hedefleyen ve bunu adım adım başaran sanatçıların bir araya geldiği komün oldukça özendirici. Başka sanatçılara veya farklı alanlardan insanlara ilham olmasını diliyorum.
Kaynak: Altyazı, Sinemaya Kurdi, Evrensel, Hürriyet, Zete, John Orr, Sinema ve Modernlik, Çeviri: Ayşegül Bahçıvan, Bilim ve Sanat Kitabevi, 1997- Söyleşi: Merve Erol ve Ayşegül Oğuz, Express Dergisi 145.sayı, sayfa 21-26- Marshall Berman, Katı Olan Her Şey Buharlaşıyor. Çeviri: Bülent Peker ve Ümit Altuğ, İletişim Yayınları, 18. Baskı, 2016
6 Ocak 2017 itibarıyla İstanbul resmen kışı kucakladı ve kentin bütünüyle beyaza büründü. Geçen yirmi yıldan bu yana en şiddetli olan bu yılın karı, günlük yaşamı büyük ölçüde durdurdu.
Kardan mümkün olacak en kötü şekilde etkilenen Avrupa E-yolu E80 otoyolundaki sürücüler, gece boyunca arabalarıyla uğraştıkları için on saatten fazla beklemek zorunda kaldılar. Bazı otobüsler ana yol boyunca gidip yan caddelerden kaçınarak farklı bir yol izlediler.
Karadeniz’den Marmara Denizi’ne giden bir yük gemisi, neredeyse kıyı şeridine vuruyordu ve bir felâketle sonuçlanmasına bir santim ıskaladı. Şans eseri bugüne kadar hiç kayıp kaydedilmedi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi, bu kadar şiddetli bir çöküşün yol açtığı başka zorlukları önlemek için metronun sabah saat 6’ya kadar çalışacağını ve metrobüs hizmetine ek geziler düzenleneceğini duyurdu.
Öte yandan kar, resmedilmeye değer manzaralar yarattı. Sizin için karlı İstanbul’un en sinematik, en dokunaklı ve romantik fotoğrafların derledik.
Kuşkusuz adını çok fazla duymadığımız ya da duyduksa da bize çağrıştırdığı St.Tropez havası ile anımsarız Sitgeskasabasını…
Hiç aklımda yokken Barselona ziyareti sırasında keşfettiğim ve keşfettikten sonra ise kutsal topraklarıma geri dönmek istemediğim yarı modern yarı antik bir kent burası. Barselona Sants’dan trenle sadece 30 dakika mesafe ve gidiş-dönüş ücreti ise 7,5 Euro.
Tren yolculuğu sırasında Hipster gençlerden, aşk yeminleri eden bay çiftlere, ölmeden önce son kez slot makinelerinin kokusunu çekmek isteyen 70 yaş üzeri kesimlerden, bizim gibi heyecan dolu turistlere…
İndiğimizde tipik Akdeniz havasını daha da yakıcı kılan unsurlar mevcuttu. Mağazalarda,kafelerde barlarda,plajlarda sadece sıcak iklim ve altın rengi kum hakim değildi.Bu kasabayı güzel kılan şeylerden biri baştan sona donatılmış gökkuşağı bayraklarıydı.
Evet! Özgürlüğün renkli kasabasına hoş geldiniz.
Sitges yayan gezebileceğiniz bir yer. Kaldı ki yayan gezmeniz en makulü çünkü hiçbir şey kaçırmak istemezsin. Dar ve labirent sokakları, düzgün döşenmiş kremsi yol taşları, sahil kenarında ömrünü uzamakla geçirmiş palmiyeler, yarı özel yarı public plajlar ve en lezzetli Paella yiyebileceğiniz şık restoranlar.
Tarihi Neolitik Çağ’dan günümüze kadar uzanan Akdeniz’in en Latino kasabasında birkaç kilise dışında mimari obje bulmak zor. O yüzden Sitges programı için maksimum 2 gün ayırmanız yeterlidir.
İlk çıktığımız sokak direk halk plajına yönlendiriyor. Şaşırtıcı bir şekilde tıka basa insan topluluğu yer kapma peşinde. Nedense özel plajlara (Gay-Friendly Beach )talep az bunun homofobik bir düşünceden dolayı değil daha uzak yerlere konumlandırılmasından kaynaklı olduğunu tespit ediyoruz.
Sahil kenarında birçok cafe, restoran yada bar mevcut. Hemen hemen hepsi aynı menü üzerinden gidip kapanışlarını en ünlü İspanyol şarapları ile taçlandırıyorlar. Sitges’de Paella tadabileceğiniz en iyi yer PIC NIC Restoran. Deniz ile iç içe, cadde üzerinden gittiğinizde 4 No’lu Belediye Gazinosuna; plajdan gittiğinizde ise Blue Marlin İbiza’ya benzeyen hali ve tavrı ile lezzetli deniz ürünleri sunuyor. Paella’nın ücreti 19 Euro’dur. Çeşme’ye göre gayet ucuz olmalı.
Gece için özel bir yere davetlisiniz. Akşam yemeğini Kabare Show’ları ile harmanlayan ve sonrasında çılgın partiler sunan Queenz’e geçiyoruz. Mükemmel bir fix menü ile yemeğe başlayıp, muhteşem Lady Boy showları ile devam ediyorsunuz geceye.
Ve festival demişken her yıl 15-23 Eylül’de kutlanan Santa Tecla şenliklerine katılın. Ayrıca 8-12 Haziran’da kutlanan Pride festivali içinde şimdiden yerinizi alın.
Hem kültürel ve gastronomi açısından hem de gece ve gündüz eğlenceleri açısından İbiza’yı, St.Tropez’i aratmayacak türden. Hiçbir sosyolojik şiddete maruz kalmadan keyifli tatil yapabileceğiniz bir Akdeniz Kasabası Sitges …
Hayat, ilk olarak önemsemediğimiz ama belki de sonrasında felaketlere yol açabilecek ufak hatalarla dolu. Umursamayız, ama ya o umursamadığımız can acıtıcı ve hayat boyu etkilenebileceğiniz bir olaysa? Bazı filmler vardır, sizi gülmekten yerlerde süründürür. Bazı filmler vardır, gözünüzdeki gözyaşını bitirir ve duygularınızı yerle bir eder. Farklı şeyler düşündüğünüz anda, aslında böyle düşünmenizin anlamsız olduğunu ve hâlâ kesik olup fark edilmeyen yaraların olduğunu görürsünüz.
Yılın güçlü filmlerinden biri olan “Manchester By The Sea” yani ülkemize uyarlanan adıyla “Yaşamın Kıyısında” vizyonda sinemaseverlerle buluştu. 2011 yapımı Margaret filminden bu yana görünmeyen Kenneth Lonergan’ın yönetmen koltuğuna oturduğu filmde Casey Affleck, Michelle Williams, Kyle Chandler ve Lucas Hedges başrolleri paylaşıyor.
Filmin genel konusu ise şöyle: Geçmişinde yaşadıklarından sonra yaşadığı kentten taşınan Lee Chandler, sıhhi tesisat, elektrik, kapıcılık gibi sıradan işler yaparak, tek göz bir evde uzun zamandır yalnız başına yaşayan bir adamdır. Doğup büyüdüğü ama uzun zamandır uğramadığı kentten bir gün acil bir telefon alır. Kalp hastası abisi hastaneye kaldırılmıştır ve durum ciddidir. Lee kafasında endişeler ve soru işaretleri ile yola koyulur. Hastanede alacağı haberle de birlikte hayatı da bir anda değişecektir.
Yazımda bazen spoiler olayına girebilirim, o yüzden filmi izledikten sonra okumaya başlamanızı öneririm.
Hatanın küçüğü büyüğü var mıdır? Acılarımızı hayat boyu taşıyabilir miyiz? Geçmişi arkada bırakıp, yeni bir hayata başlamak ne derece kolaydır ya da zordur? Mutluluk verici bir şeyler oluyorsa hâlâ bir umut var mıdır?
89.Oscar yarışına 6 dalda adaylıkla dâhil olan Manchester By The Sea, içinde güçlü bir dramayı taşıyor. Yerleşimi güzel yapılmış bir senaryomuz var. Hikâye aslında sıradan diyebileceğimiz her filmde olabilecek ve tanıdık olsa da, dil kullanımı burada öne çıkıyor. Yalın ve güçlü kullanılan dil filmi uçuruyor. Geçmişindeki hatasının ıstırabını çeken ve hayatla bağını koparmış bir adamın hikâyesine tanık oluyoruz. Ve ilk başta bu adama sinir oluyoruz, çünkü müşterisine, çevresindeki herkese karşı oldukça kaba tavırlar sergileyen bir adam var. Ama sonradan fark ediyoruz ki bu davranışların bir nedeni var. İşte oradan sonra her şeyi harmanlıyoruz aklımızda. Tam bu noktada, Lee’nin hikâyesini öğrendiğimizde; bizleri acı dolu yüzleşmeler ve hayatın her şekilde devam ettiği gerçeğini kabullenme bekliyor. Bu filmin kesinlikle ilk zirve noktası.
Lee’nin Patrick ile bağının yıllar öncesine dayandığını görüyoruz. Ama bu bağ, bir şekilde Lee’nin yaşadıklarından kaynaklı kopuyor. Aslında Lee herkesle bağını koparıyor. Patrick ile olan bağ, ikilinin birbirine uzaklığından dolayı ilk önce olamıyor. Ancak daha sonra ihtiyaçlar karşılarına çıkınca bağ kurulmaya başlıyor. Lee, aslında Patrick’e karşı korumacı ve yardımsever yanını kullanıyor ama geçmişindeki izleri hatırlayınca durma hissi karşısına çıkıyor. İzlerken bu bağın daha sağlam kurulmasını istiyoruz. Ama psikolojiler öne çıkınca bu bağ farklı bir tarafta duruyor ve travmalar öne çıkıyor. Ama bu ikili arasındaki diyaloglar ve sahneler güzel kurulmuş. Bu arada aralarındaki tekne atışması da dikkat çekiyor. İyi kurulan bu metafor, aslında bulunan çözüm sonrası çok da güzel işe yarıyor ve bu bağa da iyi bir yardımcı. Lee’in Randi ile arasındaki durum da çok önemli. Evliyken, çocuklarla ilgilenmeyen ve hasta ayağına yatan bir Randi var. Bir yandan da çocuklarını da eşini de çok seven bir Lee var. Bütün hataları Lee’ye ekleyen Randi’nin pişmanlığı ve eski günlere dönme isteği de ayrı bir mesele, düşündürüyor.
Casey Affleck’in başarılı bir performans çizdiği fikrine inancım sonsuz. Hakikaten o dramı kendi yaşarcasına oynuyor ve gözlerinizi ondan alamayacak cinsten izlettiriyor kendini. Ama bence filmin giriş sahnelerinde düşük olsa da, Manchester’a yola çıktıktan sonra daha artan bir performans var. Michelle Williams da yanına uyumlu bir eşlik. Bu ikilinin sahneleri biraz daha olsa izlenirmiş. Özellikle, o kadar zaman sonra Lee ve Randi’nin karşılaşıp birbirilerine geçmişi açtıkları duygu yüklü sahnede, büyüleyici bir perfomansa sahip ikili. Belki de filmin ikinci zirve sahnesi burası diyebiliriz. Lucas Hedgesde ergen rolünde çok başarılı.
Filmin müzik konusundaki doyumu da orantılı hesaplanmış. Her yerde müziğin olmaması güzel, olması gereken yerde de olması, yükselmesi filmi güçlü kılıyor. Lesley Barber güzel müziklere imza atmış.
Hayatta bizi kıyılara sürükleyecek anlarımız olabilir. Ama hayatın içinde her zaman umut var. Manchester By The Sea’de de aslında bu umudu taşıyor içinde bir yerlerde. Bulması Lee’ye ve siz izleyenlere kalıyor. Lonergan izleyenlere güçlü bir senaryo, güzel kareler ve oyunculuklar vadediyor yeni yapımında. Babam ve Oğlum ile I, Daniel Blake’den sonra sanırım ilk defa sinema salonunda ağladığımı hissettim. Mendillerinizi hazırlayarak, izlemeyenin kalmaması dileğiyle…
Öncelikle bazı insanlar için tetikleyici olan “sakat” kelimesinden bahsetmek istiyorum. Kelimeyi kullanma sebebimin, bu kelimeyi politik bir şekilde pozitif bir öz-kimlik olarak geri kazandırmak olduğunu belirtmek isterim. Kör, sakat, topal gibi terimleri kullanmaktan çekinmek bir Kürt’ün “Ben Kürt kökenli biri olarak…” ya da kadınların “Biz hanımlar, biz bayanlar …” diyerek konuşmasından farklı değil. Sakatlığa yüklenen negatif değer ve sakatlar üzerindeki sosyal baskıyı öncelikle biz sakatların anlaması gerektiğine inanıyorum.
Erkek ve diğerleri, beyaz ve diğerleri, hiyerarşik toplumsal cinsiyetçilik, ırkçılık gibi kavramlardan yola çıkarak sakatlığa yüklenen negatif sosyal değerin ve sakatlar üzerindeki sosyal baskının sorumlusu olan sağlam ve diğerleri şeklindeki hiyerarşik yapılanmalara sağlamcılık diyebiliriz.
Farklılıklarımızın karşılaştırılıp kıyaslanmasına dayanan bu hiyerarşik yapılanma, sağlam olanıileri, normal, sağlıklı, iyi, doğru, rasyonel; sağlam olmayanı da geri, rasyonel olmayan, sağlıksız, anormal, kötü, yanlış olarak sınıflandırırken; rasyonel, sağlıklı, normal olmayanın rasyonelleştirilmesi için gerekli müdahaleleri de meşrulaştırmış oluyor.
Sakatkelimesine yüklenen negatif anlam birçok engelli arkadaşımızı rahatsız edebilir biliyorum. Fakat herkesin bu kelimeyi benimsemesi gerektiğini düşünüyorum ve istiyorum. Acı ve baskı önemli tartışmaları teşvik edebilir. Eğer negatif uzaklaşma içgüdülerimizi yenip bizi üzen şeylerin üstünü kapatmayı bırakırsak o zaman gerçek ve köklü değişiklikler yapabileceğimize inanıyorum.
Kendimizi anlatmak için hakim dili konuşmamıza gerek yok.
İdealleştirdiğimiz dünyada, mükemmel olmayanın dışlanması, bizim değerlerimizi oluşturan toplumsal yapı içindeki sınıf ilişkilerine bağlıdır.
Zamanımın çoğu tekerlekli sandalyemin ve duyarsızlıkların yol açtığı sosyal zorlukları açmakla geçiriyorum.
Etik ve estetik değerlerle dünyayı özümsemenizden ve biz sakat bireyle estetik bir değer biçmenizden buna izin vermenizden bu anlamda temel rol oynayan iyi-kötü, güzel-çirkin, yüce gibi kavramlarla “güç”lülük ile simgeleştirmeniz ve kusursuz bir evren modeli tasarlayarak kusuru oluşturan nesne ya da insanın imha edilmesine, yok sayılmasına, aşağılanmasına destek veriyorsunuz.
Sürekli kusursuzluğu, simetriyi, orantıyı hem fizyolojik yaşantımızda hem de dış dünyada arıyoruz. Sakat insanlara bakıp kendi halinize, Tanrı’ya durmadan şükrediyorsunuz.
Neden bizler; tecavüzcü, katil, dolandırıcı, ahlaksız, hırsız insanların bile acıma yüklü trajedi algısıyla ortada dolaşan şükür ibadethaneleri haline geliyoruz?
İnsanlar; tür değiştiriyor, form değişiyor, ruh değiştiriyor ama değişmiyorlar, dönüşmüyorlar, korkuyorlar. Özgürlükten korkuyor insanlar, köleliğin son bulmasından, aptallıklarının ortaya çıkmasından, kendi kendilerinin ifşa olmamasından çok korkuyorlar. İnsanlar çok yalan söylüyorlar, gerçeklik denen en büyük yalanı sahiplenerek cehenneme döndürdükleri dünyayı kutsuyorlar.
İnsanlar günün yirmi dört saati sevgisiz, İnsanlar günün yirmi dört saati düşsüz İnsanlar günün yirmi dört saatinde güçsüz, günün yirmi dört saatinde benliksiz kalmışlar. İnsanlar çok kötü kandırılmışlar, birbirleriyle savaşıyorlar.
İnsanlar kendi güdük iktidarının daha büyük iktidarlara yol açtığını anlamak istemiyorlar. Kendileriyle ve ötekilerle bir bağ kurmaktansa bağımlılığı seviyorlar. Bağımlılıkla bağlılık arasındaki inceliğin farkında değiller. Bağımlılığı sonuna kadar genişletme peşindeler. İnsanlar; umutsuz, bugünsüz, yarınsız, umarsızlar.
İnsanların değişimi gelişimi olgunluğu ancak ve ancak davranış kalıplarını sorgulaması, davranışlarının sorumluluğunu üstlenmesi, kendinin olaylar ve kişiler karşısında nasıl davrandığını görmesi ve kendi ile bu konuda savaşarak iyileştirme yapmasıyla mümkündür.
Modern dünyamızın naif insancıl halleri;
Sağlamcılığı en güzel şekilde gizliyor. Toplumumuz iliklerine kadar sağlamcı işte. Sağcısı, solcusu, liberali, milliyetçisi, anarşisti sağlamcılığın derin mahkemesinde nefes alıp veriyorlar.
Eskilerde sakatlar cehenneme postalanırken şimdilerde sahne dekoru, reyting malzemesi, gösteri maskotu olmuştur çoktan.
Sağlamlar çok konuşuyorlar, çok bakıyorlar, çok dolaşıyorlar, çok zırlıyorlar. Ama hiçbir şey söyleyemiyor, hiçbir şey göremiyor, hiçbir şey yaratamıyorlar.
Sonunda fark etmeliyiz ki bizlerin macerası çok daha karmaşık olacak…
Sağlam sever topluma, sağlamcı aileye, sağlamlardan oluşan kadim devlete, sağlamcı komşulara, sağlamcı yönetim kurullarına, sağlamcı arkadaşlara yeter artık dememiz gerekir. Onların maskelerini yırtarak onları da sağlamcılıktan kurtarmamız gerekir.
Neva ile yolculuklarından, “Kenardakiler” oyunundan, Türkiye’de tiyatro yapmanın zorluklarından bahsettik. Birbirinden tatlı üyeleri olan bu topluluk, yalnız ve sevilmeyen çocuk olmanın nasıl bir durum olduğunu anlattı. Sedef Ecer’in yazıp, Mert Öner’in yönettiği “Kenardakiler” oyununu, sezon boyunca izleyebilirsiniz.
Neva’yı kurmaya nasıl karar verdiniz? Ve bir tiyatro kurmanın zorlukları nelerdir?
Yezdan Kayacan: İnsanların uyuduğu saatlerde, altı arkadaş uzun uzun sohbetler eder, yapacağımız işlerin hayalini kurardık. Her birimiz zamanın hızla aktığına ve ardımıza dönüp baktığımızda, iyisiyle kötüsüyle bizi mutlu eden şeyin, yaptığımız işler olduğuna mutabık olduk. Neva, benim için, içine ilk bozukluk atılmış, ilerde salladığımızda şıngırtısıyla bizi mutlu etmesini umduğum bir kumbaradır.
Nebahat Dağlı: Biz aslında eski arkadaşlarız. Ve bu zamanda, nefes aldığımızı hissetmek istediğimiz ve sevdiğimiz, anlaştığımız insanlarla, güzel sohbetlerimizin olduğu bir alan yaratmak istedik kendimize.
Şakir Güler: Farklı dinamiklere, farklı zevklere ve farklı becerilere sahip olan, beraber vakit geçirmeyi seven, çok yakın bir arkadaş grubuyuz. Yaptığımız işin keyifli olması için, neden bu farklılıklarımızı bir araya getirip, kendi işlerimizi üretmiyoruz gibi bir soruyla çıktık yola. Olur mu? Nasıl olur? derken, kendimizi her hafta yeni bir toplantının ve oyun okumasının içinde bulduk. Bizim için zorlu ama keyifli bir süreçti.
Barış Yalçınsoy: Müsamahaya, zarafete, güzelliğe, eşitliğe, her insanın biricikliğine inanıyoruz. Elimizdeki bu yaşamın, heba olmasına izin vermek istemedik. Çok büyük işler yaparak insanlığı ve sanatı kurtarmaktan bahsetmiyorum. Haddimiz, kendimize kadar. Son derece şahsi sebeplerle kurduk Neva’yı. İşimizi yapmayı seviyoruz. Yapınca mutlu oluyoruz. Birbirimizi seviyoruz. İşimizi beraber yapınca daha da mutlu oluyoruz.
Bahar Dağlı: Birbirini seven ve güzel paylaşımları olan eski arkadaşlarız. Bir aradayken güzel hayal edip, birbirimizi güzelleştirdik hep. Her ne kadar tiyatronun zorlukları olsa da, altı farklı enerjiyi bir arada tutarak üretime dönüştürmek istedik.
Ceren Taşci: Bir tiyatro kurmanın en zor kısmı, onu kurabilmek. (Güler.) Bir araya gelip, “bunu yapabilir miyiz?” demekle başlıyor her şey. Gerçi bizimkisi artık önünde durulamaz bir karardı, taşıyorduk kendimizden sevdiğimiz işi yapmak için. Kendi aramızda yaşadığımız zorluklar, herhangi bir konu üzerinde ortaklaşmaya çalışmak kısmında oluyor. Mesela tiyatronun adına bile, haftalarca yapılan toplantılar sonrasında karar verebildik. Onun dışında, devlet desteği olmayan ve kendi yağında kavrulmaya çalışan her özel tiyatro gibi en büyük sıkıntımız; para para para… (Güler.)
Özel tiyatrolar bu anlamda oldukça yalnızlar…
Yezdan Kayacan: İşin en zor kısmı bu sanırım. “Yalnız ve sevilmeyen çocuk olmak.”
Nebahat Dağlı: Bir tiyatro kurmanın sayamayacağım kadar zorlukları var. Ama biz, bu işi yapmayı ve birbirimize tutunmayı seviyoruz. Bir arada kalmak, en temel mesele Neva için. Ve birlikte olmaya devam edeceğiz.
Ceren, tiyatronun ismine karar vermenin haftalar aldığını söyledi. Neva’nın özel bir anlamı var mı sizler için?
Yezdan Kayacan: Neva, bizim üniversite yıllarında haftanın 4-5 günü topluca gittiğimiz eski püskü, mahalle bakkalı gibi hesap defterlerimizin olduğu barın adı. Gecenin bir saatinden sonra, hayaller dünyası daha renkli, duygular daha coşkulu olur. Bu coşkulu hal ve o masalarda geleceğimize fırlattığımız sözler, Neva’nın temelini oluşturdu. Diğer yandan Neva’nın kapısından kimse çevrilmezdi. Saat 2’ye doğru tozlu disko topunun altında translar, huzur evinden kaçmış ihtiyarlar, çok kıymetli hikayeleri olan sokak insanları ve biz, el ele dans ederdik. Orası benim çocukluğumdan beri hayalini kurduğum, insanların ne ya da kim olduklarının öneminin olmadığı yer.
Şakir Güler: Neva, sözlük anlamına bakıldığında Türk müziğinde bir makam aslında. Fakat bu bilginin, bizim Neva’yla uzaktan yakından alakası yok. En keyifli zamanlarımızın olduğu kadar, en kederli zamanlarımızın da vazgeçilmez mekanıydı. O zamanlar bizi tanıyan yüz kişiye sorsaydınız ‘bu ekip en çok nerede takılıyor?’ diye, doksanının cevabı Neva olurdu.
Bahar Dağlı: Bizi tanıyan herkes, bir sefer de olsa gitmiştir Neva’ya diye düşünüyorum. Bir süre önce maalesef kentsel dönüşüm sebebiyle kapatıldı.
Ceren Taşci: Bizde ismini alıp, bizimle yaşasın diye, yepyeni bir yere dönüştürdük.
Yıllar süren bir arkadaşlık var. Peki proje üretme açısından, bu topluluktaki isimler ilk kez mi bir araya geldi?
Şakir Güler: Hayır, bu ekip daha önce de bir araya geldi. 2009 yılında, yine bir şeyler üretme arzusuyla debelenirken, izlediğim “Inside” adlı bir kısa filmden etkilenmiş ve filmin kesinlikle bir tiyatro oyunu olarak uyarlanabileceği düşüncesiyle soluğu Yezdan’ın yanında almıştım.
Çok heyecanlanmış ve yapabiliriz diye birbirimizi ikna etmiştik, aynı Neva’nın kurulma aşamasındaki gibi. O yaşta bunu yapmış olmak, Neva’nın kuruluş aşamasında da yardımcı oldu. Her zaman, kendimize güvenmemiz gerektiğini hatırlattı. Bugün dönüp baktığımda, iyi ki o oyunu yapmışız diyorum.
Bahar Dağlı: Oyunumuzun adı, Aynada Kendiyle Karşılaşan Milyonlarca Ayna’ydı.
Metin seçiminde nasıl karar kıldınız? Sedef Ecer’in, “Kenardakiler” metnini seçme sebebiniz neydi?
Barış Yalçınsoy: İki buçuk ay boyunca metin okuması yaptık. Yerli, yabancı onlarca metin okuduk. Ama hepimizin birlikte heyecanlandığı tek metin Kenardakiler oldu. Zaten okuduğumuz anda kararımızı verdik.
Nebahat Dağlı: Metin seçiminde, oyundaki karakter sayısının bize uygun olması en önemlisiydi. Beraber iş yapmak istediğimiz için, sahnede de beraber olmak istedik. Okumalarımız sonucunda, bize uygun olduğunu düşündüğümüz derdi olan, dinamik, seyirciye ve bize dokunacağını düşündüğümüz Sedef Ecer’in Kenardakiler oyununu seçtik.
Yezdan Kayacan: Sedef Ecer’le uzaktan tanışma şansımız oldu. Onun heyecanı, bize duyduğu güven ve naifliği kararımızı netleştirdi. Provaya başladığımız günden bu yana, sanki hep yanımızdaydı. Desteği güç verdi, fahri üye olarak teşekkürlerimi sunarım.
Ceren Taşci: Bir teşekkür de ben edeyim o zaman. Bizim yolumuza inanan, her türlü kahrımızı çeken ve bize çok şey öğreten yönetmenimiz Mert Öner’e, aramıza iyi ki katıldı dediğimiz oyuncumuz Neslihan Aker’e ve biriciğimiz Müge Uzun’a. Ve müziklerimizi yapan, birbirinden yetenekli can arkadaşlarımız Jam in the Garden’a ve bizi destekleyen herkese.
Sizce Türkiye’de yerli metin sıkıntısı var mı? Son dönemde adını duyduğumuz pek çok yazar var. Siz yazılan oyunları nitelikli buluyor musunuz?
Yezdan Kayacan: Türkiye’de metin sıkıntısı var, okulundan mezun olmuş gençlerin iş bulma sıkıntısı var. Var oğlu var. Bu soruya, bir utancımı paylaşarak cevap vermek istiyorum. Dansçı bir arkadaşımın işinden çıktık, gösteri sonrası başladım atıp tutmaya… Vay efendim Sasha Waltz’in dansçıları şöyle, Dimitris Papaiannou’nunkiler roketatar gibi falan… Arkadaşım da bana, evde elektrikli soba karşısında prova aldığını söyledi. Çok utanmış, bir hafta yerimden kalkamamıştım. Bir işin niteliğini yükseltmek için koşullarını iyileştirmek gerekiyor. Sabah Tuzla’da çocuk oyunu oynayan bir oyuncunun, akşam oynayacağı temsile kadar sağlıklı kalabilmesi için robokop olması gerekir. İşin metin ayağı da aynı şekilde işliyor. Ben, şu zamana kadar, iki ay eve kapanacak fonu buldum diyen bir yazarla tanışmadım. Bu işle ilgilenen dostlarım, bir yandan bilmem ne markasının sosyal medya hesabının metinlerini yazıp, saçma sapan şeylerin editörlüğünü yapıp, dinlenmeleri gereken zamanlarda üretimlerini gerçekleştiriyorlar. Bu zorlu parkurlara rağmen, çok başarılı işler çıkıyor. Üretim ve talep arasındaki uçurumu da, bu sebepler yaratıyor.
Barış Yalçınsoy: Türkiye’nin son 10-12 yıllık tiyatro sürecinin, belki de en büyük artısı metin konusunda oldu. Daha önce tiyatro metni yazılmıyordu ya da kötü yazılıyordu gibi bir şeyden bahsetmiyorum. Artık yazarlar, yönetmen ve oyuncularla beraber çalışıyorlar. Hali hazırda, aktif olarak üreten yazarlarımız, genellikle çatısı altında bulundukları ekipler için çalışıyorlar. Ödeneksiz tiyatro ekiplerinin de bir hayli çoğaldığını ve sürekli iş ürettiğini düşününce, elimizdeki metin külliyatı son derece hızlı biçimde büyüyor.
Türkiye’de bir de sahne sorunu var. Son dönemde arka arkaya pek çok sahne kapandı veya kapatıldı. Ekipler için sahne bulmak sıkıntılı bir durum mu?
Ceren Taşci: Kapanan her sahne için içim acıyor. Çoğu arkadaşımız zaten, biliyoruz yaşadıkları bütün zorlukları. Gerçekten devlet bir destek sağlamadığı sürece çok zor bir iş ve bu destek, ülkenin şimdiki şartlarında oldukça güç duruyor. Bırakın desteği, azalarak bitelim diye uğraşıyorlar.
Nebahat Dağlı: Ülkemizde çok daha fazla sahne olsun isterim. Fakat şartlar dolayısıyla, pek mümkün görünmüyor. Ama ayakta kalabilen ve direnen sahneler var. Onlarla birlikte, birbirimize destek olmalıyız.
Oyunda en çok dikkat çeken karakterlerden biri de, Sultane. Her gün televizyonda gördüğümüz, oldukça iyi bildiğimiz bir tip. Seni izlerken, iyi ki, bizde sıklıkla kullanılan tipik “gay” tiplemesini oynamamış demiştim. Sen nerelerden yola çıktın?
Yezdan Kayacan: Klişelere karşıyız. (Güler.) Bu rol, aslında kadın rolü ama elime aldığım andan itibaren, ilgilendiğim son şey cinsiyeti oldu. Sultane, günün en az sekiz saati, rızamız dışında önümüze konan televizyon insanlarının, blendırdan geçirilmiş hali. Sultane, yalan söylüyor ve çok seviliyor. Çünkü içinde yaşadığımız dünyada, insanların yalanlara ihtiyacı var. Bomba patlıyor ve ertesi gün ekranlarda kurtlar dökülüyor. Bunlar gözümüzün önünde olsa sıkıntıya girer, sıkıntı çıkartırız. Uzunca bir zamandır insanlar, bu suni pembeliğin karşısında fasulye ayıklıyor. Sultane de bunu başarıyla yapan bir yalancı, insanlara istediklerini veriyor. Endüstriyel üretimlerde, gay olmak bir komedi unsuru olarak kullanılıyor maalesef ve yapılmak istenen şey amacına ulaşmıyor. Ben, biraz tavır olarak da hayranı olduğum, hiç bu yalanlara ihtiyaç duymadan var olmuş, sistemin yalakası değil de korktuğu biri olan Seyfi Dursunoğlu’ndan faydalandım.
“Dünyanın tüm kenardakileri” diyor oyun ve aslında yakın bir maziye ışık tutuyor. Bu yakın mazi ile günümüz arasında nasıl bir bağlantı kuruyorsunuz? Politik sebepler, oyunu seçmenizde etkili oldu mu?
Nebahat Dağlı: Aslında Türkiye ve dünya için hiçbir zaman “kenardakiler” kavramı mazi olmayacak. Bu, politik bir söylem değildir. Bu dünyanın ve insanlığın problemidir. Bunun için çok üzgünüm.
Barış Yalçınsoy: “İnsan politik bir hayvandır” der Aristoteles. Erk-halk ikilisinin var olduğu herhangi bir toplumsal yapıda, her eylem doğası gereği politiktir. Tabii ki, her birimizin politik bir düşüncesi ve duruşu mevcut. Fakat biz Kenardakiler‘i politik bir metin olmaktan ziyade, insanın yaşam haklarına dair bir metin olarak görüyoruz. Oyun, belli bir coğrafyadaki genel-geçer siyasi duruma eleştiriden çok, dünyanın herhangi bir yerinde görebileceğimiz haksız yaşam koşullarıyla alakalı.
Ceren Taşci: Dünyanın düzeni, maalesef kötü kalpli, ellerindeki gücü kendi çıkarlarına ve iktidar yarışına dönüştürenlerin ellerinde. İstesek de istemesek de, bize ait olup olmadığını sorgulasak da, özellikle Türkiye’de yaşıyorsanız politik olandan uzak durmanız çok zor. Oyun, içinde yaşadığımız ve şahit olduğumuz birçok şeyden parçalar barındırıyor. Ve evet, dünyanın tüm kenarları içerdekilerin çöplüğüdür.
Koşulların çok zor olduğunu biliyorum… Yine de turneye çıkacak mısınız? Neva’nın manifestosunda, gezici olmak, pek çok yere ve kişiye ulaşmakla ilgili bir bölüm vardı…
Bahar Dağlı: Aslında hep beraber bir sahne sahibi olmayı hayal eden bir topluluğuz. Bu şartlarda, gezici olarak devam etmeyi tercih ettik epey de sevdik, belki böyle devam ederiz kim bilir. Başka şehirlerde hatta başka ülkelerdeki seyirciye ulaşmayı amaçlamak hepimizi çok heyecanlandırıyor. İyidir gezmek.
Nebahat Dağlı: Evet. Biz ilk önce, Türkiye’nin her yerinde ve sonra da dünyanın her yerinde, ulaşabildiğimiz kadar kişiye ulaşmak derdindeyiz. Biz Neva olarak, iletişimde olmayı seviyoruz. Dünya’nın tüm seyircileri bizim hazinemizdir.
Yezdan Kayacan: Gönlümüz istiyor ki gidelim Bitlis’e ama Maçka’dan Haliç’e taşınma masrafımız, gösterim günü elde ettiğimizin karın yarısı kadar. Umarım ödediğimiz fahiş vergiler, gün gelir bu hayali gerçekleştirmek için döner bize.
Ceren Taşci: Ya da bir yerlerden uçan halı buluruz. (Güler) Seyirci bizim için bir deneyim süreci, ne kadar farklı yere gider ne kadar farklı insanla paylaşırsak, oyunlarımızın bize geri dönüşü ve ilerideki işlerimize katacakları, o kadar artacaktır diye düşünüyorum.
Barış Yalçınsoy: Manifestomuzda da belirttiğimiz üzere, seyirciyi edilgen bir öğe olarak görmüyoruz. Temsil düzeyinde doğru bulduğumuz durum seyirciye akıl vermek, onlara marifet sergilemek değil. Onlarla ortaklık kurmak. İcranın, icracı ve seyirci arasında çift taraflı bir eylem olduğunu düşünüyoruz.
Neva’nın bundan sonra nasıl bir yol izleyecek? Bu grubun, ilerideki planları neler?
Yezdan Kayacan: İlk oyunumuzu yaptık ve seyirci sağ olsun bizi hemen benimsedi. Bu işi, bu kadar yalnız yapmak çok zor ama zorluklara karşı bağışıklığı güçlü bir nesiliz. Gücümüz el verdiğince, uzay boşluğuna fırlattığımız hayalleri gerçeğe dönüştürmekle uğraşacağız.
Bahar Dağlı: Beylik laflar etmek istemiyorum sadece güzel şeyler düşlüyorum. Gönlümüzde çok güzel paylaşımlar var; yazmak, çizmek, filmler, oyunlar.
Ceren Taşci: Aslında kocaman bir hayal bohçamız var. Bunun içinde yeni oyunlar, film çekmek, kendimize ait bir yerin olması, orada yazmaya, çizmeye, duvarlarını boyamaya, beraber şarkılar söylemeye devam etmek var. Yani biz birlikte ses çıkarmaya devam etmek istiyoruz. Ama en yakınımızda, yeni bir oyun yapmak duruyor. Oyun okumalarına başladık tekrar.
Kenardakiler’i izlemek isteyenler için tarihleri alalım. Bu ay, ne zaman ve nerelerde oynayacaksınız?
Ceren Taşci: 2 ve 16 Şubat 20.30’da TOY İstanbul’da, 9 ve 23 Şubat 20.30’da ise İkincikat’tayız.
180 kilodan 80 kiloya düşüp üzerine IRONMAN yapan Müstesna Erkahraman ile tanışalım. Müstesna’yı ilk kez Danimarka Kronborg IRONMAN 70.3’teki finiş videosuyla tanıdım. Videoda spiker, Müstesna’nın 100 kilo vererek bu yarışı tamamladığı anlatıyordu. Çok etkileyici değil mi? Bu videodan sonra İstanbul Triatlonu’nda gönüllü olarak gittiğim otelde Müstesna ile birebir tanıştık. Hem bu kadar kiloyu vermek hem de IRONMAN hikâyesini dinlemek için Müstesna ile bir araya geldik.
Müstesna’nın 100 kilo vermeden önceki ve sonraki hali
Müstesna biraz kendinden bahsetmeni istesem senden, neler söylersin bizlere?
Özel bir reklam şirketinde finans direktörü olarak çalışıyorum. Abim, kardeşim ile beraber IRONMAN yapıyoruz.
Önce kim başladı ve diğerlerinin kanına girdi?
Şeyda (kızkardeşi) üniversite yıllarından beri atletizm yapar, o spora meraklıydı ama ben yüksek kilolarımdan dolayı pek sporla ilgili olamıyordum onunla yavaş yavaş koşu gruplarına etkinliklere katılmaya başladım bir anda kendimi Antalya’da, orada, şurada koşulara yarışlara giderken buldum. Abim de IRONMAN yapıyor, şirkette abim, kızkardeşimve ben beraber çalışıyoruz, her yerde bisikletler filan var. (Gülüyor.)
Spor nasıl başladı?
Koşu gruplarına katıldım, sonra yürümelere başladım. Önce Antalya’da bir sosyal sorumluluk projesi için 10 kilometre yürümeyi hedefledim, düşün 10 metre yürüyemezken, 10 kilometre yürümeyi düşünüyorum.Daha sonra bu işi yapıyoruz, daha bilinçli bir şekilde yapalım, sakatlanmayalım diyerek Özgür (Tetik) Hoca’nın kapısını çaldım, Özgür beni Göksen (Çınar)Hoca’ya teslim etti, ben Göksen’e ilk “Hocam, ben koşabilmek istiyorum” dedim. Tabii, Göksen’in beni IRONMAN yapmak istediğinden bihaberim. Derken derken “Biz Antalya’da 10 kilometreyi 90 dakikanın altında koşabilmek için çalışmalara başladık. Göksen bize çok destek oldu, kimse sakatlanmadan yarışı bitirdi. Daha sonra yarı maraton koşalım bunun üstüne dedik, yurtdışı olsun dedik, yeni bir tecrübe olur hem. Bana Göksen hem antrenman programı yazıyor hem de motivasyon sağlıyordu.
Bunun dışında sana desteği olan kişiler kimler oldu?
Benim spora başlamamda ve devam etmemde koşu ve spor gruplarının etkisi büyüktür. Tabii, Göksen Çınar’ın katkısı çok çok büyüktür.
Göksen Çınar’ın Müstesna’ya gönderdiği madalya fotoğrafı
Amsterdam’da yarı maratonda neler oldu?
Amsterdam’da yarı maratona gittik, “Göksen Hoca ben bunu 2,5 saatte koşar mıyım, dedim”Bitiş süresi 3 saat, “Yaparsın Müstesna” dedi. Daha sonra başladık çalışmalara, kuvvet antrenmanlarına, ekip çok iyi, güzel bir ekip kurduk, eğleniyoruz, antrenman yapıyoruz. Göksen iyi bir triatlet, IRONMAN olunca başladı bunları kanımıza girmeye, daha yeni başladık beraber çalışmaya,antrenman programları gönderiyor, bu antrenman programlarını gönderirken bize IRONMAN’den bahsediyor, ama biz uzaktan bakıyoruz, IRONMAN hiç anlamadığımız bir şey, supermen der gibi bir şey (Gülüyor), dedim ya ilk Göksen’e “Ben koşabilmek istiyorum” dedim o da bana gönderdiği ilk programda “IRONMAN olmak ister misin?” diye sordu. İkinci programı da gönderdi, programın altında bir fotoğraf! “Aşağıdaki madalyaya iyi bak, bir gün bu madalya senin olacak!” Bir de içinde “Route to IRONMAN” yazıyordu. Dedim herhalde gruptaki başka biriyle karıştırdı, gruba da “Hoca benle dalga geçmiş biliyor musunuz?” diye yazdım hemen, döndü oradan kızan suratla “Hiç de dalga geçmedim, onu sana yolladım” dedi. Bak, hâlâ o fotoğraf telefonumda durur. (telefonunu gösteriyor)
Çok güzel bir motivasyon! Aslında ben senin hikâyeni Danimarka’daki Kronborg half IRONMAN yarışında finiş videosundan tanıyorum. Spikerin seni anlatırkenki heyecanı da çok güzeldi, senin yarışı bitirişini ve yarış boyunca neler yaşadığını senle konuşacak olmak da ayrıca çok keyifli (Gülüyor) Kronborg yarışı nasıl oluştu yani nasıl karar verdin, nasıl cesaretlendin?
Birden çok heyecanlandım, yürü koş yapan bir insanım, bisiklete binmeyi bilmiyorum, yüzme desen çıpçıp. Ondan sonra başladık triatlon kamplarına gitmeye ama sadece koşuyorum hala, sonra Göksen Avusturya maratonunu bitirmişti, geldiğinde triatlon kampı yaptık, benim için çok değişikti çünkü ilk defa triatlon kampına gidiyorum ve ben bu kampta sadece koşabiliyorum. Hoca bana dedi ki “Sen gel gel, ben sana ne yapıp ne yapmayacağını söylerim.” Kamp programı açıklanıyor gözünün içine bakıyorum “Ne yapacağım ben?” diye. “Sen git koş yüz!” filan diyor, ben onları yapıyorum sadece. Yavaş yavaş bisikletlere çıktım, eskortluk yapıyorum, bisikletlerde destek verilmesi çok güzel. Son gün geldi bir aquatlon yarışı yapılacak, her şeyin başladığı noktalardan biri. Aquatlon yarışında benim partnerim Göksen oldu! Ben yüzdüm koştum ve dönüyorum, insanlar beni destekliyor. Göksen nabzımı sordu, 140!“Çok iyi gidiyorsun, sen bu azimle böyle zayıflayarak çok şeyi başarıyorsun, başaracaksın”diye zaten sürekli bana böyle motive edici şeyler söyler zaten o. “Ben karar verdim seneye bir yarışı sana ayıracağım, bir yarışı senle beraber koşacağım” dedi ve gerçekleştirdi de bu dediğini!
Danimarka Kronborg IRONMAN 70.3 finişi
Yarışta nasıl destek sağladı sana?
Yarışa gittik, tüm parkurlara abartısız her yere “Go Müs!” yazmışlar, sırf bana destek vermek için benimle beraber yarıştı o yarışı, bana çok güzel motivasyon sağladı, yarıştan sonra bana sarılışını anlatamam. Göksen çok iyi bir koç, sporcusunun yanında duran çok iyi bir koç.
Zayıflama hikâyende sana en çok desteği kimler verdi?
Belki biliyorsun benim mide operasyonum var, yine ameliyat olmam gerekti ama dikkat edemedim, yine kilo aldım (Mide ameliyatı olunca kilo verileceği anlamına gelmiyor)antrenman yapamadım, yarımaraton hedefiyle koşarken bir anda hiçbir şey yapmadım, kötü bir dönem oldu. Göksen’le biz tekrar çalışmaya başladık, bir sene önce, hedef koymaya karar verdik,daha sonra Çağla diye bir arkadaşımız var Kronborg de ilk yarışını yapmış parkurun güzel olduğunu söyledi. Herkes beni çok destekliyor ama bir yandan da bu konuya canı gönülden kalbini koymuş insanlar var, onlardan biri de Göksen. Kardeşim, abim henüz 10-15 kilo vermişken beni öyle güzel motive ettiler ki, Milano’ya gidip bana deli bir alışveriş yaptılar. Kendimi nasıl hissediyorum, anlatamam. O zamanki fotoğraflarıma bakıyorum bazen, bu zayıflama hikayesindeki destekleri müthişti, çünkü sağlığımdan endişe ediyorlardı ve kilo vermemi istiyorlardı. 10 metre dahi yürüyemiyordum, mesela kardeşim beni bir yere bırakıp otoparktan yürüdüğüm zaman olay çıkarıyordum, çünkü yürümek benim için ciddi işkenceydi.
Buradan IRONMAN yapacak düzeye geldin.
Daha sonra Hareket Candır’a gitmeye başladım, Göksen’in desteği zaten müthişti, Çağla, Özhan diye bir arkadaşımız da bana “Hangi yarışta gidersen seninle beraber geleceğim” diye beni nasıl motive etti, anlatılmaz.
Kronborg’de, ilk IRONMAN yarışında neler yaşadın?
İlk sudan çıktım ama ayağımı hissetmiyorum, değişim alanına gitmek için 1 kilometre dahi gidemedim, çünkü yüzmede ayaklarım dondu, ayaklar çıplak, ciddi bir kramp, torbamı aldım geldim değişim alanında Nevşin (Mengü) ile gözgöze geldik, “Nevşin, ayaklarım çok kötü, nasıl basacağım” dedim, “İyisin iyisin, geçecek birazdan, yapacağız” dedi, ama o gitti, bir bakıştık, o anki bakışındaki sıcaklığı unutmuyorum zaten. Bisiklet etabına geçtim ama hâlâ bacaklarım ağrıyor, kramp girdi sağ bacağıma. Bir baktım 3 kilometre ileride Göksen beni bekliyor, tüm arkadaşlarım beni bekliyor, belli ki benim için endişeleniyorlar da, Göksen’i gördüm, sanki Bratt Pitt gördüm (gülüyor) Göksen “Hadi, çok iyisin” diyor ama kramp girdi, bisikletten düştüm.
Krampla devam etmek nasıl bir şey?
Devam edemedim zaten, Göksen geldi masaj yaptı, tekrar bindim, bu kez biraz daha iyiydim, Göksen bana motivasyon veriyor. Bir de bunun yanında yokuşun başında “Go müstesna, go!” diye yazılar var, nasıl motive olmam?
Danimarka’da epey ünlü olmuşsun Müstesna (Gülüyor)
Aynen, ama müthiş bir şey Kevser, bu destek bu heyecan… Göksen’in bana yaklaşıp bir şeyler söylediğini görenler Göksen’e draft yaptığını düşünüp draft cezası kestiler ama bana draft yapmıyordu aslında. Adama en iyi koçluğunu yaptırdım. (Gülüyor) Hakem Göksen’e kızdı, “Ayrıl!” dedi, Göksen gitti. Birinci tur geçti ikinci tur geldi, müthiş bir rüzgâr var. Kimse yok, gördüğüm iki tane Midilli, arada da hakemleri gördüm, en son gelen benim ama kendimi sürekli motive ediyorum, bırakmam mümkün değil, kendimle bağıra çağıra konuşuyorum, bisiklet bitti koşuya çıkacağım, kramp devam ediyor, son turda rüzgâr çok yordu beni, bisikletten indiğimde bacaklarım bitmişti.
IRONMAN yarışlarından sonra bazen arkadaşlarla konuşuyoruz, nasıldı diye “Su çok soğuktu, deniz çamurluydu, rüzgâr vardı, çamur vardı.” gibi bir sürü yorum yapılıyor, zaten bu sporun doğasında mücadele yok mu? Elbette rüzgâr da olacak, sıcak da olacak, belki de bir bakmışsın yarış iptal olacak.
Aynen öyle,o anki koşullarla mücadele ediyorsun, tıpkı hayat gibi Kevser, değişken çok fazla, o nedenle koşullara göre ne yapman gerektiğini öğreniyorsun IRONMAN ile. Aynı yarışta bile şartlar değişiyor, her türlü şey var eğim, sıcaklık, soğukluk, rüzgâr, bunların hepsi birer mücadele fırsatı.
Peki yarıştaki beslenmen nasıldı?
Bisiklet etabı bitti, beslenmeyi yaptım, koşuya başladım adım atamıyorum. Baktım ben cut off oluyorum, takılıp kalacağım! Koşu parkuru Topkapı Sarayı’nın olur ya, indi bindi zemin öyle bir zemin ki köprüler, toprak taş, iniş yokuş aynı zemin yok, hepimizin koşu fotoları yere bakıyor. İlk tur bittikten sonra spiker beni anons ediyor, beni anlatıyor işte, “Siz biliyor musunuz Müstesna, 180 kilodan 100 kilo verdi, şimdi IRONMAN yapıyor” diye,beni anons ediyor! Göksen gelemiyor ama Özhan geldi beni gopro ile çekiyor, hakem yanıma geldi bana motivasyon veriyor. Göksen’i kovaladı kendi choching yapıyor. Shakerper’in Hamlet’i yazdığı kaleden dönüyorsun, finişe kadar rüzgarın nasıl estiğini anlatamam. Kaleyi tutunarak dönüyorum. Artık finiş alanını görüyorum spiker beni anons ediyor son turdaki bilekliğimi taktım ve bitirdim finişe geldim. Çağla, Göksen, Özhan, Şeyda beni çok güzel karşıladılar. Göksen Danimarka IRONMAN ekibi beni karşılıyor Last finisher’ım, bu yarışlarda bir gelenektir,birinci sonuncuyu karşılar, Göksen’in bana sarılmasını hatırlıyorum, ödül töreninde spiker geldi bana sarıldı, Instagramsayfasında yayımladı, Damimarka Kronborg sayfasında bana yer verildi. Artı Damimarka’da her sene yapılan kısa video benle başlayıp benle bitti, şimdi Danimarka’da bir sürü arkadaşım var, hepsiyle irtibattayız.
Ben IRONMAN finisher madalyası ile aslında hepimizin istersek bu işi başarabileceğini göstermek istedim. Serotonin denilen şeyi salgılamak için kek yemek, çikolata yemek gerekmiyor, spor yaparak hepsini yerine koyuyorsunuz zaten.
Bir de işin bu tarafı var, sadece yarışmıyorsun, sosyal olarak da epey katkısı oluyor.
Triatlon tek başına yapılmaz. Bu işin güzel ve zevkli olduğu tarafı insanlarla beraber olmak. Bu işi yapmış olmanın en güzel yani bu, çünkü biz hobi sporcusuyuz,birinci veya ikinci değilsen, gerisi sadece bu oluyor. Ben o finisher madalyasıyla hepimizin bu işi istersek başarabileceğini göstermek istedim. IRONMAN’in bir de felsefik bir boyutu var, vazgeçmiyorsun, acıya katlanıyorsun ama vazgeçmiyorsun.Bu işin yüzde 30-40’ı bedensel, yüzde 40-50’si de mental… Dayanıklılık bakımından istediğin kadar iyi ol, mental yönden kendini geliştirmemişsen bu iş olmuyor. Her şey olabilir, hayat gibi işte… Bisikletin tekeri patlayabiliyor, aslolan bütün bu koşullar altında adapte olup çözüm üretebilmek… Hayat ile IRONMAN arasındaki bağlantı bence bu.Bir insanın hayatında bir şey eksiktir yerine koymak için bir şey gerekir, her şeyin yerine koyabileceğin tek şey var, sporla hepsini yerine koyabiliyor insan. Serotonin denilen şeyi salgılamak için kek yemek, çikolata yemek gerekmiyor, spor yaparak hepsini yerine koyuyorsunuz zaten.
Bir de insanlar egolarını bisikletin tepesinde bırakmış oluyor, spor yaparken sosyal ortam çok büyük motivasyon sağlıyor. Bir sürü insanın tek ortak amacı var, spor yapmak. Hiçbir ayrım yapmıyoruz, belki gördüğün insanlar dışarıda trafik canavarı oluyor, belki sokakta düşsen kimse gelip kaldırmayacak ama sporda düştüğünde seni kaldıracak bir sürü insan oluyor. Bir gün adamın biriyle Belgrat Ormanı’nda park nedeniyle tartıştık, adam neredeyse beni levyesiyle öldürecekti, neyse başka yere park ettim arabayı, çıktım, parkurda koşarken nabzım çıktı, kötü hissettim, birisi “İyi misiniz hanımefendi?”diye gelip elimden tutup beni kaldırmak istedi, baktım o tartıştığım adamdı! Spor böyle bir şey işte!
Zayıflama sürecinde sporun etkisi oldu, biraz bundan bahseder misin?
Biliyorsun mide ameliyatından sonra yediklerine dikkat etmezsen, spor yapmazsan kilo vermek çok zor, ama bana bu zayıflama sürecinde ailem ve arkadaşlarım çok destek oldular. Sosyal çevrem, takımım, koçum çok destek oldu, ben tüm her şeyi herkesin desteğini sonuna kadar sömürüp başarmanın yolunu kendime açtım. Bütün bunları yaparken müthiş bir destek gördüm. Hiç tanımadığım insanlar, Danimarka’daki yarışta tanıştığım insanlar bana destek oldular. Bana bunu başarttırdılar!Kronborg’deki spiker Bahreyn’de Göksen’e “Müs nasıl, ona selam söyle” demiş, şu ana kadar aldığım tüm destekle yaptığım şeylerin bana faydası vardı, ben şimdi bundan sonraki aşamada insanlara da yol göstermek, onlara dokunmak istiyorum. O zaman benim yaptığım şeyin gerçek amacı ortaya çıkıyor.
Bu röportajı okuyacak pek çok insan eminim ki çok şey çıkaracak, çünkü kilo verme süreçlerinin nasıl gittiğini biliyorum, insanın kilo verirken sadece bedeninin değil ruhunun da nasıl can hıraş uğraştığını biliyorum.
Benim daha iki sene öncesine kadar bisiklete binmeyi bilmediğimi söylesem bana ne dersin? Hayatım boyunca bisiklete binmemiştim. Bu spor ve beslenmeme dikkat ederek beni ameliyat eden hekimin de desteği ile 100 kilo verdim. İsteyen herkes bunu yapabilir.
Kilo vermek kadar önemli olan bir şey var, o da kiloyu korumak, estetik ya da diğer kaygılar için değil sağlık için bunu yapmak gerek.
180 kiloyum 88 kiloya kilo indim, hareketsizdim, damak tadıma düşkündüm, daha sonra kilo verdim, ben doğru yolu kendim bulduğum zaman mutlu oluyorum, birileri hep kilo vermemi istiyordu ancak benim o zamanki kilolarımdan ötürü rahatsızlık duymam gerekiyordu. Gloria’dan sonra aktivite yapmadım, beslenmeme dikkat etmedim, iki ayda tüm çabam boşuna gitti, iki merdivende nefes nefeseyim, IRONMAN yapan kadın iki merdiveni çıkamaz oldu, hemen beslenmemi düzenledim, şu an çok daha iyiyim, aktivite yapma isteğim oluyor. Mesela haftasonu 3 saat trainer yaptım, hiç yorulmadım, sadece beslenmeme dikkat ederek yapıyorum bunu. Beslenmeme dikkat etmediğim zaman çok kötü de hissediyorum.
Depresyonun da beslenmeyle sıkı bir ilişkisi var.
Kesinlikle, 2 ay kötü beslendim, sabah kalkıyorum mutsuzum, uyku düzenim bozuldu, her şey iki ayda oldu, iki ayda kurduğum kule yıkıldı, ama 1,5 ayda düzenimi oluşturdum tekrardan.
“Ben yarışlar haricinde jel kullanmıyorum, hurma ceviz, elektrolit tablet alıyorum, hatta kendim yaptığım keçiboynuzlu badem sütünden bir sürü içeceğim var. İçine muz tarçın zencefil zerdeçal ile shake yapıyorum. O içecek bana antrenman boyunca yetiyor.”
Kronborg’deki beslenmeni konuştuk ama genelde yarışlarda neler yapıyorsun, nasıl besleniyorsun?
Bizdeki en büyük sıkıntı sporcu beslenmesini bilen çok fazla beslenme uzmanın olmaması. Benim bildiğim iki kişi var bunlardan biri sensin. Ben yarışlar haricinde jel kullanmıyorum, hurma ceviz, elektrolit tablet alıyorum, hatta kendim yaptığım keçiboynuzlu badem sütünden bir sürü içeceğim var. İçine muz tarçın zencefil zerdeçal ile shake yapıyorum. O içecek bana antrenman boyunca yetiyor. Ama yarışlarda jel alıyorum. Normal zamanda almıyorum. Zaten doğal yollardan alabiliyoruz normalde. O kötü beslendiğim dönemde tüm kan değerlerim çok düştü Kevser, şimdi hepsini alıyorum, zaten ameliyat olduğumdan bunların almam gerek.
İlk ne zaman kendine ben bu kiloları vermeliyim dedin?
İnsanlar hep bana kilo vermem konusunda telkinde bulunuyordu. Ama ben buna kulak asmadım. Benim tüm bağışıklık sistemim çökmüştü, her şeye karşı alerjim vardı, gece kaşıntılarım olmaya başladı, her yerim şişiyordu, ayakkabı giyemiyordum, iki sene yaz kış kros terlikle gezdim, çünkü ayağıma ayakkabı olmuyordu. İntolerans testi yaptırdım, her şeye ama her şeye alerjim çıktı. Sadece kuruyemişe alerjim çıkmadı, salatalığa bile çıktı. Her şeyi hayatımdan çıkardım ve bir anda 10 kilo verdim.
(Sporcu içeceğini içmek için kalkıyor.) Bunun içinde ne var?
Taze zencefil, limon, havuç yeşil elma ve pancar var. Ben bu tür şeylerle besleniyorum.
Pancar sporcular için çok iyi bir gıda.Peki, son olarak kilo vermek isteyenlere tavsiyelerin ne olur?
İşin uzmanlarına gidip kilolarından kurtulmalarını öneririm. Hareket etsinler illa benim gibi IRONMAN yapmalarına gerek yok, sadece hareket etsinler, beslenmelerine dikkat etsinler. Gerisi bir şekilde geliyor.
Stres ve kaygı bozukluğundan muzdarip bireylerin sayısı gün geçtikçe artmakta ve bu durum günlük yaşam kalitemizi, insanlarla ilişkimizi ve sağlığımızı doğrudan etkilemekte. Anksiyete ya da kaygı bozukluğu yaşayan bireylerin sayısı ABD’de 40 milyon, yani nüfusun yüzde 18’i. Bu dikkate değer bir oran!
Yoga ve meditasyon pratikleri, doğrudan stres azaltıcı etkisinin yanı sıra stres ve kaygı semptomlarını da önemli ölçüde azaltabilen güçlü bir araç. Odağı ve dikkati nefese ve bedene yönlendirerek tüm bedenin sakinlemesine ve durulmasına vesile olan bu pratiklerin kaygı semptomlarına etkisi de oldukça büyük.
Düzenli yoga ve egzersiz yapmak için bir profesyonelle çalışmanız bütünsel sağlığınızı korumanız için oldukça mühim; fakat bazen buna imkân bulamıyoruz.
Sizin için evde kendi kendinize güvenle yapabileceğiniz 7 yoga pozu hazırladık. Bu pratiğe başlamadan önce rahat kıyafetler giymenizi, sessiz bir ortam hazırlamanızı, cep telefonu ve diğer tüm uyarıcı cihazları kapatmanızı öneririz.
1. Sukkhasana- Basit Oturuş
Rahat bir bağdaş kurun, kalçanızın altına küçük bir minder ya da katlanmış battaniye yerleştirerek oturmanızı rahatlaştırın. Omurganızı doğal kıvrımlarında ve dik tutmaya özen gösterin. Gözlerini kapatın ve burundan nefes alıp vermeye başlayın. Farkındalığı burun deliklerine götürerek sadece nefesi izleyin. Nefesinizi zorlamadan yavaş yavaş derinleştirin. Bu duruşu en az üç dakika tutun ve yavaşça gözlerinizi açın.
2. Balasana – Çocuk Duruşu
Dizlerinizin üzerine oturun, dizlerinizi hafifçe aralayın. Kalçanızın ağırlığı topuklarda kalacak şekilde bedeninizi öne doğru götürün ve alnınızı yere koyun. Kollarınız ister ileriye doğru isterseniz bedeninizin yanında kalabilir.
Pozu rahatlatmak için topuk ve kalçanızın arasına battaniye koyabilir ya da alnınızın altına bir yastıkla destek olabilirsiniz.
Bu duruşu en az üç dakika tutun ve yavaşça omurgayı yuvarlayarak doğrulun.
3. Bitilasana – Marjariasana Kedi-inek akışı
Ellerinizin ve dizlerinizin üzerine masa duruşuna gelin. Dizleriniz hassassa altına battaniye ile destek olabilirsiniz. Dizleriniz kalça genişliği kadar aralı, elleriniz omuzların tam altında ve omuz genişliği kadar aralı.
İnek duruşu için nefes alarak karnınızı aşağıya doğru bırakın ve beliniz çukurlaşsın. Bakışınız da arkaya doğru olacak şekilde boynunuzu geriye doğru götürün.
Kedi duruşu için nefes vererek sırtınızı kamburlaştırın ve tavana doğru itin. Bakışınızı karnınıza doğru çevirin.
Nefes alarak tekrar inek ve nefes vererek tekrar kedi duruşuna gelin. Bu akışı en a üç dakika yapın.
4. Uttanasana – Ayakta öne eğilme
Ayağa kalkın, ayaklarınız kalça genişliği kadar aralı olacak şekilde omurganızın dik olduğu bir duruşu bulun. Derin bir nefes alın ve nefes verirken öne doğru kapanın. Kollarınızı ve başınızı serbest bırakın, bacaklarınız mümkün olduğu kadar düz kalsın.
5-10 nefes öne eğilerek bekleyin ve nefes alırken omurgayı yuvarlayarak doğrulun. Bu hareketi 8-10 kere tekrar edin.
5. Viparita Karani – Bacaklar duvarda
Bacaklarını duvara yaslanacak şekilde sırt üstü yatın. Kalçanızı iyice duvara yaklaştırın. Dilerseniz belinizin altına battaniye ya da yastık yerleştirebilirsiniz. Bacaklarınız birleşik şekilde pozu en az üç dakika tutun. Daha sonar bacaklarınızı iki yana doğru ayırın ve üç dakika da burada durun. Dizlerinizi kendinize doğru çekerek yavaşça duruştan çıkın.
6. Pawanmuktasana
Sırtüstü uzanın. Dizlerini kırarak kendinize doğru çekin ve dizlerinize sarılın. Yavaş yavaş sağa ve sola sallanarak belinizi yumuşatın. Daha sonar sabir bir konumda durum, derin bir nefes alın ve nefes verirken başınızı yerden kaldırıp dizlerinize doğru götürün. Bedeninizi iyice küçültün. 5-10 nefes pozu tutun ve nefes alarak başınızı bırakın. Bu harekeri 3-5 kere tekrar edin.
7. Shavasana – Ceset Duruşu
Sırt üstü uzanın, üstünüzü battaniye ile örtün. Bacaklarınız kalça genişliğinden biraz daha fazla aralı ve ayaklarınız saga sola devrilmiş şekilde rahat olsun. Kollarınız bedenden bir kaç karış uzakta ve rahat, avuçlar yukarı doğru dönük.
Adı üstünde bedeniniz bir ceset gibi hareketsiz olmalı, gözlerinizi kaparın ve nefese odaklanın. 5-15 dakika arası pozu tutun, süreyi belirlemek için bir şarkı açabilir ya da alarm kurabilirsiniz.
Bedeni uyandırmak için yavaşça el ve ayakları hareket ettirin. Sabah uyanır gibi gerinin ve yavaşça rahat bir bağdaşa kalkın. Gözleriniz kapalı olsun ve nefesi izleyin.
Kendinize ve bedeninize teşekkür edin!
Hareketler fiziksel olarak sağlıklı bireyler için önerilmiştir. Doktorunuzdan bu hareketleri yapabileceğinize dair onay alınız. Bir yoga uzmanıyla çalışmanızı tavsiye ederiz.
Fotoğraflar yogicwayoflife.com sitesinden alınmıştır.
Anlatımı ve dili ile Türk Sineması’nın son dönemde en iyi yönetmenlerinden biri kabul edilen Nuri Bilge Ceylan, bir yandan bireysel fotoğraf çalışmalarına da devam ediyor. Görsel açıdan ne kadar iyi bir göze sahip olduğunu, filmlerinde görüntü yönetimini de kendi üstlenerek gösteren yönetmenin, son sergisi “Babamın Dünyası” birçok sanatseverin katılımıyla 31 Ocak’ta Dirimart Nişantaşı’nda açıldı.
Film karelerinden farksız olan fotoğraflar, kendi başlarına durup, ağıdı bir zarafet haline getiren saf kompozisyonlar olarak karşımıza çıkıyor. Babamın Dünyası’nda Ceylan ürpertici bakışını, ilk üç filmi “Koza” (1995), “Kasaba” (1997) ve “Mayıs Sıkıntısı“nda (1999) başrol oynayan babası Mehmet Emin Ceylan’a çeviriyor. Ustaca manipüle edilmiş ışığın ve karmaşık iç mekanların kullanıldığı görüntüler, monotonluk hissini derin hümanistik tasvirlerlerle sunmasından Turner ve Büyük Breughel gibi ressamların tablolarına benzetilmiştir. Dokunaklı işleri ve dürüst tasvirleri, asla bitmeyen bir filmin parçaları gibi hissettiriyor ve böylece sanatla yaşam arasındaki çizgiyi bulanıklaştırarak Ceylan’ın gerçekçiliğini ortaya koyuyor.
Bu sergi, Altın Palmiyeli yönetmen Nuri Bilge Ceylan’ın, 2012 yılında kaybettiği babası Mehmet Emin Ceylan’a bir saygı duruşu niteliğinde… Sergi 5 Mart’a kadar gezilebilir.
Kuzey Ormanları Savunması, Belgrad Ormanında yapılması planlanan nostaljik dekovil hattı ile ilişkin basın açıklaması yaptı.
“Diren Kuzey Ormanları“, “Diren orman“, “Diren İstanbul” ve “Hayırdır Ormana yağmaya mı geldiniz” sloganları ile ormana giren yaşam savunucuları, 2. Mahmut Bendi’ne kadar yürüdüler.
Belgrad Orman’ına nostaljik dekovil hattı
Belgrad Ormanı ve su bentleri hakkında konuşma yaptıktan sonra dağılan yaşam savunucuları açıklamalarında şunlara değindiler:
Belgrad Ormanı, 71 kuş türüne ve 18 memeli hayvan türüne ev sahipliği yapmakta…
“İstanbul Boğazının kuzeyde Karadeniz’e açılan iki yakasında ‘Kuzey Boğaziçi’ adı verilen bitki toplulukları yer alır. Belgrad Ormanı’nın zengin florası bu alan içine dahildir. Söz konusu bu önemli bitki alanında küresel ölçekte tehlike altında olan bitki türü sayısı 10, ulusal ölçekte nadir türlerin sayısı ise 19’dur. Belgrad Ormanı, 71 tür kuş ve 18 de memeli hayvan türüne yaşam alanı oluşturmaktadır.”
Yeni rant talanın adı, dekovil hat…
“2018 yılı Biyoçeşitlilik Taraflar Konferansının İstanbul’da gerçekleşmesi için başvuran, dikilen ağaç sayısıyla övünen, çevrecinin daniskası olduklarını ilan edenler için kötü bir haberimiz var.”
“İstanbul’un Avrupa yakasındaki tek ormanı sayılan Belgrad Ormanı habitatı en vurucu darbesini alıyor. Bu kez vurgunun adı Haliç Kemerburgaz Karadeniz Dekovil Hattı. Dekovil, 100 yıl öncesinin kömür taşıyan raylı sistemi, bugünün nostalji balonuyla ortaya atılan rant talanının yeni adı.”
Israrla sorulan ve cevabı olmayan sorular…
“Aylar önce, 18 Haziran’da İstanbul Büyükşehir Belediyesi önünde dedik ki, “Kadir Topbaş, Belgrad Ormanı’nda kesilecek tek bir ağaç için gözümüz üstünüzde olacaktır.” Bundan 1 ay önce, 16 Aralık’ta da yine İBB önünde uyarılarımızı tekrarladık.
Şimdi, İBB Meclisi’nden TBMM kürsüsüne kadar her yerde, tüm ülkede ısrarla sorulan, ama ısrarla yanıt verilmeyen sorularımızı tekrar soruyoruz:
1 Şubat’ta ihaleye çıkması beklenen Dekovil projesinin Belgrad Ormanı içindeki 6,5 km’lik hattı üzerinde gizliden hazırlıklara mı başlandı? Hangi projeye göre ihale yapılıyor?
Belgrad Ormanı içindeki hat üzerinde ağaçlar neden işaretli?
Ormanlık alandaki hattı sınırlar gibi çevreleyen tel örgüler neden var?
Neden bizler proje ve proje süreci hakkında bilgi alamıyoruz?
Son olarak, neden İBB bu konuda İstanbul halkını ve İBB Meclisi’ni muhatap almamakta ısrar ediyor ve “Belgrad Ormanı’ndaki ağaçlar kesilmeyecek, sadece taşınacak” gibi kabul edilemez, akla ziyan açıklamalar yapıyor?”
Belgrad Ormanı’na nostaljik dekovil hattı
Fark 7 bin hektar…
“Osmanlı’nın mirasına sahip çıktıklarını her fırsatta reklam malzemesi yaparak dillendirenler, 130 yıl içinde üçte bir oranında gerileyen, toprağı betonla heba edilen kadim miras Belgrad Ormanının hesabını gelecek nesillere vermek zorunda kalacaksınız.
İstanbul’un yaşayan son orman ekosistemi Belgrad Ormanının ve orman içindeki su havzalarının alanı, 1840’ta 12,000 hektar, 2012’de ise 5524 hektar olarak hesaplanmış.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, toplam 41,749 nüfuslu 21 köyün de içinde bulunduğu, 33 bin 500 hektarlık ‘Kuzey İstanbul’ yeni şehir projesini ilan etmesi ve merkezinin de Ağaçlı olduğunu söylemesi üzerinden tam olarak 5 yıl geçti.
Bu geçen beş yıl içinde, Belgrad ve Fatih Ormanları civarında gerçekleşen talan, yağma, hor kullanma, çıkar çevrelerine rant sağlama sonrasında bugün kaç hektarlık orman kalmış olabilir?”
“Volkswagen Arena yerleşkesi,
Seyrantepe Stadı,
Vadistanbul,
Skyland,
Ağaoğlu Ayazağa gökdelenleri,
Sular bölgesini ölümüne vuran son darbe Sarıyer-Çayırbaşı Otoyol Tüneli,
Magaprojeler,
Kuzey Marmara Otoyolu,
3 Havalimanı,
Orman köylerine imar verilmesi,
Cendere Vadisinin imara açılıp, genişletilip, yükseltilmesi. Cendere’de belediyeler tarafından yaptırılan kaçak hafriyat dökümleri; fabrikalar, ardiyeler, beton, taş ve asfalt şantiyeleri, dere yataklarına yapılan kaçak dökümler,
Ayazaağa yeni mezarlığı,
Cendere Vadisinde, Odayeri’nde, Cebeci’de, Çiftalan’da, Ağaçlı’da, Işıklar’da… kum ve taş ocakları,
Cendere’deki beton santrali, asfalt fabrikası…”
“2012’de ‘muhafaza ormanı’ statüsünün 3 bin hektarlık alandan kaldırılması ve orman içindeki dokuz mesire alanın statüsünün “tabiat parkı”na dönüştürülmesi sonucu, muhafaza edilirken bile korunamayan orman, yeni tesislere, yeni piknik yerlerine açık hale gelmişti.”
“Buna göre korunduğu söylenen kalan son 2 bin hektarlık ormanlık alanın tam ortasından geçen Dekovil hattı ve eşliğindeki bisiklet yolu projesinin Belgrad Ormanının sonunu getireceği net ve açıktır.”
“Katil projelerle dört koldan kuşatılan Belgrad Ormanı, dekovil projesiyle yeni 2B süreçlerinin de tehdidi altında girecektir.”
“İstanbul’un mirası Belgrad Ormanı, İstanbullunun koruması altında olacaktır”
Belgrad Ormanı, İstanbullunun koruması altında olacaktır.
“Belgrad Ormanının bütünlüğünü bozan orman içindeki her türlü taşımacılık, yol, eğlence, dinlence tesisi, beton, gürültü, çöp ve hoyrat kullanım İstanbullunun sorumluluğundadır.”
“Sorumluların sorumsuzluklarından, kötüye kullandıkları tüm hak ve yetkilerinden, biz İstanbullular çocuklarımıza miras bırakacağımız emanetlerimizi bir bir kaybettik. Bugüne kadar gelip giden yönetimler gösterdi ki ne Kadir Topbaş ne de alkışçılarının gözünde doğanın, iklimin, ormanın, suyun değeri ranta çevrilmedikçe hiçtir.”
“Bugünden itibaren İstanbullular yaşam alanlarını korumak, kendi geleceklerine gösterdikleri özeni, yaşam alanlarına da göstermek zorunda kalacaklar. Çünkü Belgrad Ormanı yoksa İstanbul da yok; Belgrad Ormanı yoksa İstanbullu da olmayacak.”
“Belgrad Ormanını silerseniz geriye büyükçe bir hiç kalacak.”
“Nostaljik ya da turistik amaç yalanıyla hayata geçirilmeye çalışılan, orman katili dekovil hattının altından hangi yeni katil projelerin çıkacağı, birleşeceği söylenen metro hatlarıyla, ne kadar insanın bu yolu kullanacağı, ne amaçla bu hattın yeniden canlandırmaya çalışıldığı hala soru işaretlerimizdir.”
“Belgrad Ormanı, tehdit altındaki su kaynakları, doğal dokusu, bitki örtüsü ve canlılarıyla bir bütündür. Belgrad Ormanı her ne amaçla yapılırsa yapılsın raylarla bölünemez. Araç trafiğine daha fazla açılamaz. İstanbul’un mirası Belgrad Ormanı, İstanbullunun koruması altındadır.“
“Yeraltı suları ülkelerin sigortasıdır. Türkiye’de bu stratejik kaynağın bu şekilde hoyratça harcanması kabul edilemez. Eski zamanda Belgrad Ormanı’na yapılan bentler ve su kemerleri çok önemliydi. O dönemde çeşmesinden su akan şehirler gelişmiş şehirler olarak anılıyordu. Bu nedenle Belgrad Ormanı Osmanlı döneminde göz bebeği gibi korunuyordu. Bugün ise su kaynakları kurumayla karşı karşıya…”
“Haliç’ten başlayarak Cendere deresi boyunca ilerleyerek Kemerburgaz’a kadar uzanacak, buradan da ormana hançer gibi saplanacak bir dekovil tren hattının, Kemerburgaz’a kadar olan alanı rant cenneti haline getirilmesine ve Kuzey Ormanları’nın tertemiz nefesini şehre ulaştıran en büyük soluk borusunun ve yaşamın kaynağı olan suyun depolandığı su havzalarının inşaat sermayesi tarafından yok edilmesine izin verilemez.”
“Belgrad Ormanı’nın doğal bütünlüğünün korunması gereken son parçasını da ikiye bölecek ve binlerce ağacı katledecek “Dekovil Hattı” demiryolu projesi, her ne kadar nostaljik turistik amaçlı denilse de Belgrad Ormanı için son çılgın projelerden biridir. Ormanlar parçalandıkça yok olmaları kolaylaşan eko-sistemlerdir; daha önce 3. Köprü otoyolu için üst kısmından bölünmüş olan Belgrad Ormanı zaten yaralıdır. Bu çılgın proje ise Belgrad Ormanı’nın idam fermanıdır.”