Ana Sayfa Blog Sayfa 352

Outside In: Betonların arasında yeşil bir ev

Pantone Renk Enstitüsü tarafından seçilen Greenery 15-0343, 2017’nin rengi oldu. Enstitü yöneticisi Leatrice Eiseman, The New York Times’a verdiği röportajda doğaya dönüş ihtiyacı nedeniyle seçilen bu renk için “Nasıl bir dünyada yaşadığımızı biliyoruz. Stres dolu ve gergin. Bu renk umudun, doğaya bağlılığımızın rengi. Her ilkbaharda yeni bir döngüye giriyoruz ve topraktan filizler yeşeriyor. Bu, hayatın sabırsızlandığını kanıtlıyor” diye bahsetmişti.

Greenery 15-0343, farklı tasarımlara imza atan Airbnb’ye de ilham oldu. Greenery renginde eşyalar, bitkiler ve ahşap mobilyalar ile yemyeşil bir daire dizayn ettiler. Yeşilden yola çıkılarak tasarlanan Londra’daki bu daire geçtiğimiz günlerde görücüye çıktı. Outside In olarak tanıtılan, tam da adı gibi içerdeyken dışarıyı ayağımıza getiren bu yeşil temalı sürdürülebilir evde 200 pound karşılığında bir gece konaklayabiliyorsunuz.

Dairede bahçe konseptinde yatak odası, her eşyası yeşil bir mutfak, bol yeşillikli bir banyo, çadır şeklinde yatağı olan bir çocuk odası, kapısı tahta bir tuvalet ve daha birçok farklı köşe bulunuyor. Yatak odasındaki bitkiler uyumaya yardımcı olan bitkiler olduğu için zarar teşkil etmiyorlar.

Pantone ve Airbnb, kaldıkları süre boyunca misafirlere hidroponik tarım yöntemiyle yetiştirilmiş yeşilliklerden alınan yapraklarla nane çayı yapmak, demir bir kovada bulunan yağmur suyundan içmek gibi değişik bir takım deneyimler edinmeleri konusunda teşvik ediyor.

Dairenin giriş bölümü

Kendisi de bu dairede konaklayan Business Insider UK yazarı Alison Millington’ın aktardığına göre, Anglia Üniversitesi’nden bilişsel psikolog David Pearson, doğa ile iç içe geçirilerek harcanan zamanın zihinsel olarak yenileyici olduğunu söylüyor. Bilişsel psikologlar bunu Dikkat Restorasyonu Teorisi (ART) olarak adlandırıyorlar. Bu teoriye göre orman ve benzeri yeşil yerlerde harcanan zihinsel efor, başka yerlerde harcanan efora kıyasla daha düşük. Doğanın dinlendirici oluşu, zihnin dinginliğiyle gerçekleşiyor. Bunun sonucu olarak da doğada geçirilen zaman, günlük hayatımızda tükenen zihinsel gücümüzü iyileştirmemize yarıyor.

Konaklayamayacak olsak bile kendi evimiz için biraz ilham alabilir, böylece gün içinde doğa ile iç içe olma fırsatı bulamayışımızı bu şekilde telafi edebiliriz.

Evden fotoğraf kareleri:

Ormanı andıran banyo.
Sol tarafta bulunan hidroponik (topraksız) tarım yöntemiyle yetiştirilen yeşillikler. Buradan yaprak koparıp taze nane çayı hazırlayabiliyorsunuz.
Greenery 15-0343 renginde mutfak.
Uyumaya yardımcı bitkilerle çevrili yatak odası.

Kaynak: Psfk, Time, Designboom, Business Insider UK

Haklı öfkenin diğer adı: Emergency Broadcast!

İstanbul “yeraltı” sahnesinde 2012 yılında ağımıza takılan Emergency Broadcast, “Real Tale” albümüyle karşımızda. “Gerçek hikâyeler” ile dolu albüm, hardcore – punk hattını epey sallayacak gibi görünüyor

Sonda söyleyeceğimizi başta söyleyelim: Emergency Broadcast bizim her zaman ihtiyaç duyduğumuz ve duyacağımız adamlardan oluşuyor ve her zaman playlist’imizde yer alması gereken bir albümle karşımızdalar. Yaşadığımız mevcut durumda ‘geri vites’, zihinsel pinekleme, pasifizm havada kalan kavramlar grup üyeleri için. Grubun Game of Records’tan çıkan Real Tale albümü intro’dan itibaren sizi içine alıyor ve hardcore-punk’ın tüm elementlerini cesur bir biçimde dinleyiciye sunuyor. Kendi adıma ‘şu da olsaydı daha iyi olurdu’ diyecek bir şey bulamadım albümde. DIY (Do it yourself) şiarını da kendilerine kılavuz edinen, Cihan Eker, Ersin Çağlayan, Muhammed Aslan, Yiğit Ünal Yıldırım’dan oluşan Emergency Broadcast, lafı uzatmadan otoritenin tüm katmanları tarafından gözümüze sokulan her şeye karşı karşısındakini mücadeleye davet ediyor. Biz de lafı uzatmadan sözü ileride adını sıkça duyacağımız “Üzgün olmaktansa öfkeli olmayı” tercih eden bu kıyak adamlara bırakalım. Lütfen yüksek sesle dinleyiniz!

Grubun kuruluşuyla başlayalım. Nasıl bir araya geldiniz?

Cihan’ın punk tabanlı başka bir grubu mevcuttu, o sırada bir ilan sayesinde Yiğit’le tanışıp, grubun şuanki kemik kadrosunu oluşturdular. Daha sonrasında bir takım müzisyen değişiminden sonra daha önce Radical Noise, Eskisi Gibi, Son Fersah gibi gruplardan tanıdığımız Ersin ile bir araya geldiler. En son da Arman’ı kadrolarına kattılar.

Sizin gibi gruplar Türkiye’de maalesef “yeraltı”nda varlığını sürdürebiliyor. Bir de buna geri vitessiz şarkı sözleriniz eklenmiş. Çekinceleriniz olmuş muydu yola çıkarken?

Hiç bir çekincemiz olmadı açıkçası. Çünkü hayatlarımızda hep istemediğimiz şeyleri yapmak zorunda kaldık bu zamana kadar. Sansürlere maruz kaldık ve söyleyemediğimiz, anlatamadığımız, yaşayamadığımız onlarca şey var aslında hala. Bunları dile getirmezsek, müziği yapmak amacımıza ters düşeceğimizi düşünüyoruz.

Sözlerinizde en genel haliyle her yere işlemiş otoriteye karşı bükülmez bir tavır var. Popüler ya da değil mevcut duruma dokunan başka isimler de var. Sizin onlardan farkınız nedir?

Popüler dediğimiz gruplar o süreçte daha fazla gündemde olan sorunları ele alırlar ve bunu da reklam kaygısı ile yaparlar genelde. Örnek vermek gerekirse; kadına yönelik şiddet çoğu kişi tarafından ele alınır ama bu şiddeti, tacizi, tecavüzü gerçekleştiren sapıklar genelde 1-2 ay ile cezalandırılıyor, hatta çoğunda bu bile olmuyor, çünkü bu sistemin kendisi ataerkil ve militarist bir sistemdir. Oluşmuş ve süregelen bu sistemin açıkları sayesinde çocuklara yapılan cinsel istismar ve çocukların evlendirilmesi dahil, kadınların sözlü ve fiziksel tacize uğramalarının da cezası yok denecek kadar azdır bu coğrafyada. Bu ve benzeri konulara yüzeysel olarak yaklaşmak bizim alışkın olduğumuz bir tutum değil kesinlikle.

Başka bir sound’la müzik yapsaydınız yine sözünüzü sakınmadan söyler miydiniz?

Müzik dünyadaki bütün canlılar başta olmak üzere, insanlar için de düşünce ve hislerimizi en iyi anlatabildiğimiz ve aktarabildiğimiz sanat dalı bizce. Hangi dönem ve zamanda yaşasaydık o zamanın müziğiyle ve sound’uyla yapabilirdik elbette. Punk tabanlı müziğin, anlatmak istediklerimize ve hikayelerimize çok daha uygun olduğunu düşünüyoruz.

Türkiye’de bu müzik nereye kadar gider?

Müzik, dünyadaki bütün canlılar başta olmak üzere, insanlar için de düşünce ve hislerimizi en iyi anlatabildiğimiz ve aktarabildiğimiz sanat dalı bizce. Hangi dönem ve zamanda yaşasaydık o zamanın müziğiyle ve sound’uyla yapabilirdik elbette. Punk tabanlı müziğin, anlatmak istediklerimize ve hikayelerimize çok daha uygun olduğunu düşünüyoruz.

Dinleyiciye ulaşırken ne gibi zorluklarla karşılaşıyorsunuz?

Sahne bulma konusunda sıkıntı çekiyoruz. İstanbul’da bir kaç mekandan fazlasında çalmamız imkansız hale geldi. İstanbul dışındaki izleyicilere de ulaşma konusunda oldukça sıkıntı yaşıyoruz. Bunun nedenlerinden bir kısmı da bir önceki sorunun cevabında bahsettiğimiz durumun oluşturduğu şeyler. Büyük festivallerde zaten yerel grupların yer alması için henüz hiç bir çaba göremiyoruz organizatörlerden. Bunun üzerine DIY (kendin yap) organizasyonlar yapmaya çalışıyoruz. Bu da kısıtlı oluyor haliyle. Ülkemiz sınırları dışında böyle olmadığını gidip gördüğümüz için rahatlıkla söyleyebiliriz.

Önceden iki single ve iki EP’niz vardı. Şimdi gerçek sahnedesiniz. Neler hissediyorsunuz?

Açıkçası daha yeni yeni başladığımızı hissediyoruz çünkü diyecek çok sözümüz, ulaşmak istediğimiz çok insan var. O yüzden heyecanımız her yeni şarkıyla, her yeni albümle biraz daha artıyor. Hala enerjimiz varken gerçek sahnede daha fazla bulunmaya çalışacağız.

Eugenio Garcia: Önce korkuya “Hayır” dedik

Evrensel Gazetesi’nden Elif Görgü, Pinochet dönemine son veren kampanyanın başındaki isim Eugenio Garcia’yla görüştü.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ülkenin tek karar vericisi haline getirilmesi için başlatılan anayasa referandumu süreciyle birlikte, birkaç yıl önce gösterime giren bir film birdenbire yeniden hatırlandı: NO/Hayır.

Yönetmen Pablo Larrain’in filmi, başka bir zamanda (1988), başka bir ülkenin (Şili), başka tek adamına (Pinochet) bir dönem daha verilecek başkanlık yetkisinin oylanacağı, herkesin de “evet” çıkacağından emin olduğu referandum sürecinde yürütülen “hayır” kampanyasını anlatıyordu.

O dönem Latin Amerika’nın en kanlı diktatörlüklerinden birini yaşayan Şili’de, sağ ve sol eğilimler içeren ama diktatörlüğe karşı olmakta birleşen siyasi partiler, “Hayır” için genç reklamcılarla birlikte kolları sıvamış, bir ay boyunca devlet televizyonunda kendilerine ayrılan 15 dakikalık propaganda imkanı için, tüm baskı ve tehdide rağmen, gece gündüz çalışmıştı.

Hedef korkuya değil, korku dönemi biterse halkın nasıl da mutlu ve özgür olacağına odaklanmaktı. O kampanyanın başında ise, filmde tanınmış oyuncu Gael Garcia Bernal’in canlandırdığı, Eugenio Garcia vardı.

Garcia’yı Evrensel Pazar için arayıp bulduk ve 1988’in “Hayır” kampanyasına dair konuştuk. Garcia, referandum öncesi ülkede sendikaların liderlik ettiği bir halk hareketliliği olmasının önemine dikkat çekti. Açık yaraları acıtan değil, yaralar kapanırsa hissedilecek duyguya odaklanan çağrıların önemini vurguladı. Türkiye referandumu için de mütevazı bir öneride bulundu: “Türkiyelileri bir araya getirecek duygu bulunmalı. ‘Hayır’ Erdoğan’a değil, onun yarattığı bölünme ve çatışma sistemine yönelik olmalı..”

‘Seçim süreci büyük bir halk hareketi yarattı”

Şili’de referandum öncesi politik ve sosyal atmosfer nasıldı?

Halk oylamasından hemen önce, büyük bir sosyal çalkalanma atmosferi vardı. Kitlesel yürüyüşler oluyordu, geceleri “cacerolazos” –tencereli, tavalı protestolar- eylemleri, kentin belli bölgelerinde sokaklarda lastik yakma eylemleri vardı ve diktatörlüğün sona erdirilmesi için uluslararası bir baskı mevcuttu. Rejime muhalefet açısından İşçilerin Merkezi Birliği (CUT) sendikası çok aktif bir rol oynadı. Siyasi partiler yeniden örgütlenmeye başlamış ve hedefi, bizzat diktatörün kendisinin getirdiği Anayasa programının sunulduğu halk oylamasında Pinochet’i yenilgiye uğratmak olan yeni partiler kurulmuştu.

Pinochet, halk oylamasını (referandumu) kazanacağına kesin gözüyle bakıyordu ve demokratik ritüelleri garanti altına alacak şekilde seçimler için kayıt olma sürecini başlattı. Buradan, halkı seçmen olarak kayıt olmaya teşvik eden; seçimin hükümet tarafından maniple edileceğini, bunun Pinochet’in imajını temizleme operasyonu olduğunu düşünenlerin şüpheciliklerini bir kenara bırakmalarını sağlayan büyük bir halk hareketi çıktı. Bu oylamayı kazanmak için aşılan ilk barikat oldu.

O dönemde siz ne yapıyordunuz? Diktatörlük döneminden nasıl etkilenmiştiniz? Ruh haliniz nasıldı ve kampanyaya başlamaya nasıl karar verdiniz?

O dönemde başarılı bir reklam ajansının ortağı ve yaratıcı direktörüydüm. Ailem her zaman soldan yanaydı. Kız kardeşlerimden biri Devrimci Sol Hareket üyesiydi, yeraltına çekildikten sonra çocuklarıyla birlikte ülkeyi terketmek zorunda kalmıştı.

Pinochet hükümete darbe yaptığında babam ve abim işlerini kaybettiler. Ben felsefe okuyordum ve benim neslimin sosyal bilimler ve sanat okuyan birçok üniversite öğrencisi gibi ben de reklam bölümüne geçtim. Rejimin her zaman karşısındaydım fakat siyasete katılımım yoktu. Kampanyaya katıldım çünkü mesleğimi diktatörlüğün devrilmesi için kullanmanın görevim olduğunu hissettim.

Şili’nin, bunun istisna olduğu bir kıtada bulunmasına rağmen, uzun yıllar süren bir demokrasi geleneği vardı ve Şilililer olarak demokrasimizden çok gururlanırdık. Bu diktatörlük, sona ermesi gereken bir sapmaydı.

“En büyük zorluk korkuyu yenmekti”

Tabii ki bugün o dönemin ‘Hayır’ kampanyasının başarılı olduğunu biliyoruz, ancak o anda, yakın dönemdeki acıların bu kadar taze olduğu bir dönemde ‘mutluluk’ üzerine kurulu bir kampanya örgütlemek büyük risk değil miydi? Bunu biraz filmde de izleme şansımız oldu ama yine de kampanyanın yaşadığı zorlukları ve kilit kararları bir de siz anlatır mısınız?

Kampanyanın en büyük zorluğu ülkeye yerleştirilen korkuyu yenilgiye uğratabilmekti.

Muhaliflerin, seçim sürecinin yeni bir baskı, kayıplar, işkence ve ölüm dalgası ortaya çıkaracağından korkusu… Pinochet taraftarlarından; diktatörlük yıllarında gerçekleştirdikleri tüm şiddetin geri geleceğinden duyulan korku… Muhalifler zaten rejimin tüm korkunçluğunu hatırlıyorlardı, bunları onlar için tekrarlamaya gerek yoktu.

Bizim grubun hedefi kararsızlardı: Değişimden korkan yaşlılar ve seçim döneminin güvenilirliğinden kuşku duyan gençler.

Diğer yandan, en önemlisi seçimi kazanmak değildi, kazanılacak zaferin tanınacağı, demokratik bir hükümetin kurulabileceği ve bu hükümetin sürebileceği duygusunun hakim kılınacağı atmosferi yaratabilmekti.

Kampanyanın vaadi, diktatörlükte karakterize olan bütün o baskı, şiddet, hakimiyet, düşünsel aptallık ve bayağılığın sona erebileceği, böylece mutluluk atmosferinin ülkeye hakim olabileceğiydi.

Kitleler arasında korku hakimdi fakat, sonuçların birbirinden çok uzak olmamasına bakarsak, sadece elitlerin ya da aşırıcı sağcıların değil yoksulların, emekçilerin de önemli bir kısmı Pinochet iktidarına ikna olmuş olmalı. Bu kesimlerle nasıl iletişim kurdunuz ve ikna ettiniz?

Pinochet’in üst sınıflardan olduğu gibi alt sınıflardan da taraftarları arasında bu düzeni isteyenler vardı. Pinochet baskındı ve bu insanlar güvende hissediyordu. Eğer bizim kampanyamız  rejimin şiddetini göstermeye odaklanmış olsaydı, insanların aynı şiddetle cezalandırılabileceğini ima etmiş de olacaktı ve bu düzenin taraftarlarını korkutuyordu. Şili’de bir deyiş vardır: “Tanınan şeytan, tanışılmak üzere olan şeytandan yeğdir.”

Bu mantık karşısında ‘Hayır’ı destekleyenler olarak sağduyu göstermeli, ölçülü olmalı ve yürekten konuşmalıydık, çoktan kaybetmiş bir ruhla değil.

“15 dakikalık görüntünün etkisi büyük oldu”

Filmde izlediğimiz daha çok televizyon kampanyasıydı. Fakat günde 15 dakika yeterli miydi? Kampanya’nın başka çalışmaları yok muydu?

Televizyon üzerinde 15 yıllık mutlak kontrol karşısında 15 dakikalık muhalif ses fazla bile. Gösterim büyük etki yarattı. Ülke felç olmuş gibi izliyordu ve Evet cephesinden farkı çok açıktı. Sadece yaratıcılığının ve prodüksiyonun niteliği açısıdan değil (tüm iyi yaratıcı yazarlar ve reklamcılar Hayır taraftarıydı) bunun yanı sıra iki seçeneğin arkasındaki insan niteliği arasındaki fark çok açıktı. Evet’in tanıtımları niteliksiz ve şiddet doluydu. Sadece televizyon değil, sokak tanıtımları, tüm kentlerdeki kitle etkinlikleri, yürüyüşleri ve eylemleri de öyleydi.

Halka seslenmek için kullanılabilecek çok sayıda farklı kitle iletişim aracı ve sosyal medyanın varlığını düşünürsek, otoriter bir yönetime karşı bugün yürütülecek “hayır” kampanyası nasıl olurdu?

Bugün sosyal medyanın varlığı nedeniyle kitle iletişimini kontrol etmek imkansız. Herkes kendi arkadaş ağını etkileme imkanına sahip ve bu kişinin vermek istediği mesajın kontrol edilmeden yayılmasına izin veriyor. Bugün en zoru, bu dağınıklıkta bir tutarlılık yakalayarak hedef birliğini gösterebilmek, ahlaki üstünlüğü gösterebilmek olurdu; sadece diktatörü eleştirmenin başarısız olacağını artık hepimiz biliyoruz.

“Şili’ye mutluluk gerçekten de geldi”

1988 referandumunda “Hayır” kampanyasının sloganı, “Şili, mutluluk geliyor”du. Şili’de gerçekten mutluluk geldi mi? Çünkü Şili’de hâlâ diktatörlük döneminin yasaları, politikacıları, politikaları ve zihniyeti, belli ölçüde de olsa, mevcut…

Evet, kesinlikle vadedilen mutluluk geldi. Pinochet’in yenilgisi bir neşe ve iyimserlik patlaması yarattı ve bu ülkenin ruh halini değiştirdi, hepimizi umutla doldurdu. Pinochet’in demokrasiyi kontrol sisteminin yapısal olarak dağıtılması süreci de adım adım gerçekleştirildi. Anayasada kalıcı olarak birçok değişiklik yapıldı ve bugün yeni bir anayasa yaratma sürecindeyiz.

“Bütün Türkiyelileri bir araya getirecek duyguyu bulmalısınız”

Türkiye’de bugünkü siyasi sürece bakarak (burada özellikle OHAL dönemindeki hak ihlalleri; kurum kapatma, işten atma, tutuklama kararları konusundaki istatistikleri aktarıyorum) anayasa referandumuna ‘Hayır’ kampanyası için önerileriniz olur muydu?

Türkiye’deki durumu, üzerine yorum yapabilecek kadar iyi bilmiyorum, ama bugünün politikalarının ikilemlerinin genellikle etik ikilemler olduğunu söyleyebilirim. Anladığım kadarıyla Erdoğan da, yükselen muhalefetin ahlakıyla çatışarak kendi iktidarına anlam kazandırıyor. Diktatörlerin besin kaynağı genellikle -gerçek ya da hayali ancak her zaman bilerek abartılmış olan- düşman korkusudur. Bu korkuyu yenmenin yolu tehdit etmek değil, kolları indirmek ve Türkiyelileri bir araya getirecek duyguyu bulmak olabilir. Yenilecek düşman; bölünmüş, çatışma halindeki, kardeşin kardeşle kavga ettiği Türkiye’dir.

Benim fikrime göre verilecek “Hayır” Erdoğan’a değil, onun yarattığı bölünme ve çatışma sistemine yönelik olmalı.

Bu yazı Evrensel Gazetesi’nin internet sitesinden aynı şekilde alınmıştır.

Gezi LGBTİ Ankara’dan yola çıkıyor

Gezi LGBTİ; Ankara’dan yola çıkıp, ülkenin dört bir yanını gezerek gittiği yerlere etkinlikler ve atölyeler taşıyan, LGBTİ bireyleri bir araya getirmeyi hedefleyen ve dayanışma ruhunu hissettiren bir oluşum olarak tanımlıyor kendini. Belirli bir merkezi olmayıp istenen her köy, kasaba, mahalle, semt ve şehirde var edilebilecek bu yapılanma, yalnız hisseden, “Benim de bir fikrim var” diyen, gündemin karanlığından yorulan, rahatlamak ve bir arada olmak isteyenlerle her yerde var olmayı ve kendini sürdürmeyi hedefliyor.
 
Yol haritası olarak önce farklı şehirlerden insanlara ulaşmak adına çok yakında bir duyuru yaparak Ankara’daki ilk etkinliklerini yaptılar. Ardından kendi gezi haritalarını belirleyip çağrıldıkları şehirlere göre de kendine kolektif bir şekilde yapılaşan şehirlerarası ağları ile gitgide büyüyerek ve şehirlerde oluşturduğu topluluklar ile ülke çapında etkinlik ile dayanışmayı sürdürmeyi hedefliyorlar. Oluşum adının neden Gezi olduğunu ise şöyle açıklıyor: “Oluşumun adı, gezecek ve gezdiği şehirlere bir aradalığı, umudu götürecek olmasının yanı sıra, bu bir aradalığı Gezi direnişinden aldığına inanması, sisteme politikadan ve siyasetten uzak bir şekilde ama Gezi kadar karşı bir yerden yaklaşmayı hedeflediği için Gezi oldu.” Diğer oluşumlardan farklarını ise politikadan uzak duruşları ve her şehirde kolektif biçimde yaşama isteklerine borçlular!

Peki ya Gezi LGBTİ’ye neden ihtiyaç duyuldu?

Gezi LGBTİ politikadan ayrı bir yerde, insanların sadece birbirlerine sarılmalarını, birbirlerinin varlıklarını ve güçlerini hissetmelerini benimsemiş, nefes alacak ve rahatlayacak alanlar yaratmak için yola çıkıyor. Siyasetten, karanlıktan ve savaştan karşı bir yerde alternatif alanlar yaratarak birlik halinde yaşamayı, ülke geneline yayılmayı ve dağılmayı ihtiyaç olarak gören birkaç kişinin adım attığı yerden doğmuş bir hareketlenme olarak insanların bu zor günlerde savaş atmosferinden uzaklaşarak nefes almalarını istemeleriyle doğdu. Sahiden de şu durumda umut vadeden bir yaklaşım değil mi ama?
 
Bu tatlı mı tatlı grubun ister Facebook hesabından, isterse mail hesaplarından ulaşmak isteyen herkese kapısı daima açık, dahil olmak için gereken tek kriterse umut!
 
Kaynak: IMP News 

Ateş, savaş ve göçlerden tek adam, tek renk, tek türe doğru

Önce bütün insanlık için önemli olan çıkarlar söz konusu olunca lanetlenen ateşi, karanlık bir tünelde yoldaş bilenleri yok etmekle başladılar işe. Paranın egemen olmadığı ülkelere parayı dayatarak, biz olan her şeyi teker teker almaya başladılar. Sesimizi, dilimizi, ruhumuzu… Ülkemizi cehenneme çevirip bizi sürdüler.

“Ben mülteci, her yerden sürüldüm.”

Gözler bunu haykırıyor. Diller, kimliklerini sindirmiş. Korku egemen olmuş tüm vücuda… Evet, zayıf demokrasimiz, tutunamadan intihar etti.

Bataklığa merhaba!

Faşizm her yere hâkim hale geldi. Ama öyle bir şey ki çok sağlam gibi duruyor; sadece hareket eden canlılarla dolu… Duygu, düşünce yok. Bıraksan silahlar ellerinde çürüyorlar. Bir sallantıda paramparça olmaya hazır temelsiz yığınlar bütünü. Sadece kan ve acıdan besleniyor. Son müzik, son dans… Sonrası mı? Karaya vurmuş hayatlar, savaşın yükünü hep omuzlarında taşıyan analar, küçük bedenler… Sahi bunların bitmesi için bir kanın bedeli ne? Doğup büyüdüğümüz yer, yıkımla dümdüz edilmiş. Sanki daha önce hiç orada yaşanmamış, hiç ateş başında şarkı söylenilmemiş… Evler bile ruhunu yitirmiş. Donuk ve cansız. Onlar da terk etmişler yurtlarını, kimsesizlik kimliğini alıp oradan oraya sürülmüşler. Savaş, bizi biz yapan her şeyi aldı elimizden. Göçler, bizi dünyanın etrafında Büyük Amerika denilen o lanet yerde ölüme terk ettiler. İnsanlar oraya ulaşmaya çalıştıkça kendi benliklerini unutup bataklığa saplandılar. Şimdi “onur tarlası” kaybettiklerimizle dolu. İnsanların yerine düşünen, karar alan, onları sürü psikolojisine hapseden sistem; insanlara kocaman evren içinde din, dil, ırk ayrımı olmadan özgürlüğü vadetti. Fakat güç ellerine geçtiğinde ilk bunları yok etmekle başladılar işe. Devasa evren, küçücük bir akvaryum oldu. Özgürlük, bir akvaryumun genişliği kadar anlayacağınız…

Tek adam?

Birlik içinde yönetileceği söylenen evren; tek adam, tek devlet, tek dil, tek millet, tek renge bıraktı yerini. Bu asırlardır böyleydi. Üniformalar değişiyor ama zihinler aynı. Sadece bir bütünün çeşitlenip çoğalmış hali gibiler. Evet, biliyorum savaşlar bitmeyecek. İnsanlar göç etmeye devam edecekler. Zulümden kaçanlar, zulme uğrayanların katili olduklarını bilmelerine rağmen günahlarını sırtlarında taşıyamayacak kadar yorgun ve günahkar halleriyle korkuya yenik düşüp gidecekler. Acı sonsuza dek dinmeyecek. Ama şunu da biliyorum ki ateş hiçbir zaman sönmedi. Karanlıkta da kalsak yolumuzu aydınlatmaya, meşalemiz olmaya devam edecek. Hem de çürümeden, her gün güneşle daha da büyüyerek…

Özgür ve aydınlık bir gelecek için #HAYIR

Doğa ananın hediyesi: Hindistan cevizi yağı mucizesi

“Yaşam ağacı“nı yani bilinen adıyla hindistan cevizini daha çok mutfaklardan tanıyoruz. Tatlılardan, özellikle kabak tatlısından ancak kozmetik sektörüne girdiğinden beri de cilde olan yararlarından haberdarız. Sağlığa faydaları ise saymakla bitmez. Zira hindistan cevizinin suyundan tutun kabuğuna kadar her şeyinden yararlanılıyor, kısacası hindistan cevizi doğru ve kararında tüketildiğinde başlı başına bir şifa kaynağıdır.

Çocuklarda epilepsi hastalığının tedavisinde kullanıldığı gibi hamilelikte anne adaylarının da tüketmesi gereken bir meyvedir. Kansere karşı da savaşçıdır fakat aşırı tüketildiğinde kilo aldırır, besin zehirlenmesine neden olabilir ve karaciğeri yorar.

Hindistan cevizinin olgunlaşması 12 ay sürüyor ve sadece Hindistan’da yetiştirilmiyor, tropikal iklimin hüküm sürdüğü güneşli ve sulak olan her yerde yetiştiriliyor, yağı ise hindistan cevizi meyvesinin iç kısmındaki beyaz dolgulu yerinden yapılıyor. Hindistan cevizi tereyağı ile farklı işlemlerden geçmiş ve hindistan cevizi meyvesinin farklı kısımlarından yapılan iki farklı ürün olsalar da aralarında pek bir fark olmadığı ve aynı yararları sağladığı için haklarında bilgi verirken bunları birbirlerinden ayırmıyorlar.

Filipinler gibi adalarda yaşayan insanlar nesiller boyu tüm hastalıklara deva olarak gördükleri hindistan cevizi yağı sayesinde yumuşak kırışıksız bir tene sahiptiler, kalp hastalığına, diyabete ve -güneşe maruz kalmalarına rağmen- cilt kanserine yakalananlar yoktu. Bağışıklık sistemini güçlendiren ve hiv gibi virüslerle savaşıp, ürettiği enzimlerle mantar oluşumunu engelleyen laurik asit yönünden diğer yağlardan kat kat kuvvetlidir hindistan cevizi yağı, en önemlisi de doğaldır.

Evde hindistan cevizi yağı nasıl yapılır?

Hindistan cevizi yağını evde ıslak öğütme, soğutma veya kaynatma yöntemlerinden biri ile yapabiliriz. En bilineni soğutma yöntemidir fakat ben en kolay yoldan nasıl yapabiliriz ondan bahsedeceğim.

Kaynatma yöntemi:

Malzemeler:
  • 2 adet büyük olgunlaşmış ve yenilebilir kısımları rendelenmiş hindistan cevizi
  • Sıcak su
  • Güçlü bir blender
  • Bir tülbent veya ince ve sık gözenekli bir elek/süzgeç ya da kâğıt havlu
  • Bir tutam deniz tuzu
  • Bir adet cam kavanoz
Yapılışı

Rendelenmiş hindistan cevizlerini orta derecede ayarladığımız blendera döküp blenderın yarısına kadar 2-3 bardak sıcak su ile bir tutam deniz tuzunu ekliyoruz ve krema kıvamına gelene kadar karıştırıyoruz.

Bu karışımı tülbente döküyoruz, sıvısı ile posası birbirinden ayrıldıktan sonra sıvısını tencereye alıyoruz, orta ateşte rengi kahverengi olana kadar yani kıvama gelene kadar 20-25 dakika kadar kaynatıp, 1 saat kadar da beklettikten sonra kavanoza döküyoruz ve yağımız hazır hâle geliyor. Fakat kaynatırken yakmamaya özen göstermeliyiz ve cıvık da olmayacak şekilde almalıyız ocaktan. 24 derece veya daha düşük ama 24 dereceden daha yüksek olmayan oda sıcaklığında uzun süre dayanır.

Buzdolabına koymaya gerek yok ama eğer koymak istersek 24 saat sonra koyabiliriz, bu yağın toparlanmasını ve katı bir hâl almasını sağlar, üste çıkan suyunu süzmeyi unutmayalım. Posasını ise atmayalım, bunları evde yapabileceğimiz doğal nemlendiricilerimizin, şampuanlarımızın içerisinde veya hindistan cevizi unu yapımında kullanabiliriz.

Hindistan cevizi ununu da ayrılan posayı fırında kurutup blenderda un haline gelene kadar karıştırarak elde edebilir ve bunu da ekmek ve benzeri hamur işlerinin yapımında kullanabiliriz.

Not: Deniz tuzunu da istersek kullanmayabiliriz özellikle hassas bir cilde sahip olanlar kullanmasın çünkü tahrişe neden olabiliyor, deniz tuzu genelde hindistan cevizi tereyağı yapımında kullanılır fakat ikisinin yapımında da kullananlar var. Ben insülin kullanan tip 2 diyabet hastası olarak hipertansif tehlikesiyle yaşadığım için ve cildim de hassas olduğu için tuz kullanmıyorum (benim durumumda olanlar da kullanmasın) ama deniz tuzunun da himalaya tuzu kadar olmasa da yararları çoktur. Deniz tuzunu yapacağımız doğal bakım kremlerimizin, deodorantlarımızın, losyonlarımızın ve peelinglerimizin içerisinde de kullanabiliriz. (hassas ciltler hariç)

Saf ve organik hindistan cevizi yağının her yönden saymakla bitmeyen yararları nelerdir? Ve nerelerde/nelerde kullanılır?

  • Potasyum, magnezyum, kalsiyum, mineraller ve demir içerir.
  • Virüslerden, bakterilerden ve enfeksiyondan korur.
  • Kalp hastalığı, obezite, yüksek tansiyon ve kötü kolesterol oluşumunu engeller, kolesterolü düşürür ve bu hastalıklara iyi gelir.
  • Karaciğeri güçlendirirken, uzun süreli enerji verir ve metabolizmayı hızlandırır, bu sayede kilo vermeyi kolaylaştırır.
  • Bağırsakta parazit oluşumunu engeller ve vücudu diri tutar.
  • Bağırsak sistemini, hormonları ve kan şekerini düzenler.
  • Alzheimer hastalığının devasıdır.
  • Dökülen kirpikler ve kaşlar için doğal serumdur.
  • Erkekler için de etkili bir sakal bakım ürünüdür ve tıraşlarda da kullanılabilir zira tahrişi önler.
  • Doğal ağrı kesici, selülitleri yok edici ve kronik yorgunluk gidericidir.
  • Dudak kuruluğu ve çatlaklıklar için de birebirdir, nemlendirici veya lip balm yerine de kullanılabilir.
  • Sıcak limon suyunun içine 1 çay kaşığı hindistan cevizi yağı eritildiğinde kaşıntılı boğaz tahrişlerinin ilacı olabilir.
  • Yanıkları ve cilt yaralarını iyileştirir, uçukları geçirir.
  • Bir parça hindistan cevizi yağı ile bir diş sarımsak kaynatıldığında kulak ağrıları ve enfeksiyonlarına çare olur.
  • Sindirimi kolaylaştırır, iltihap gidericidir.
  • Mantar önleyicidir, maya ve mantar hastalıklarında da, ülser ve varis tedavisinde de kullanılır.
  • İmpetigo yaralarını tedavi eder ve sivilceleri yok eder.
  • Yorgunluk durumlarında biraz hindistan cevizi yağı eritilip göz altlarına sürülerek dinlendirilebilir, masaj yapılarak kafaya uygulandığında ise mental yorgunluk vücuttan atılarak, stresin azaltılmasına da yardımcı olur.
  • Diyabeti önlemede ve tedavi etmede kullanılır, safra ve böbrek taşlarını çözmede de etkilidir.
  • Anason tohumu özü ile birlikte bitleri temizler.
  • Güçlü diş ve kemik gelişimini destekler.
  • Ateş düşürücüdür, tiroidin işlevini düzenler ve hipotiroidin de ilacıdır -hindistan cevizi suyu da hipotiroid tedavisinde kullanılır.
  • Cildi sıkılaştırır, canlılık verir, ciltteki kırışıklıkları önler ve yaşlanmayı geciktirir
  • Elleri, üst deriyi, vücudu, tırnak etlerini ve yüzü yumuşatır.
  • Haftada iki kere saça sürülüp 20 dakika kadar bekletilip ılık suyla yıkandığında; saçları güçlendirir, gürleştirir, temizler, nemlendirir, koparak dökülmeyi engeller, yağ dengesini korur, elektriklenmesini önler, parlaklık verir, buklelere ışıltı verir, şekillendirir, kırılmaları önler, yumuşatır, güneş ışınlarına karşı korur, hızlı uzamasını ve mis gibi kokmasını sağlar.
  • Şampuanların içerisine eklenebilir, saç kremi olarak kullanılabilir, hafif ıslak saçlara ve saç diplerine masaj yapılarak uygulanabilir, banyoya girmeden 1 saat önce uygulanırsa da saçları onarır.
  • Esmer şekerle ya da hindistan cevizi şekeri ile karıştırıldığında yüz peelingi yapılabilir.
  • Bebeklere banyodan sonra hindistan cevizi yağı ile masaj yapılabilir.
  • Hamile kadınlar da vücuttaki çatlaklıklar için veya bunu önlemek için vücuda masaj yaparak uygulayabilirler.
  • Ayakkabı ve mobilya cilası olarak da kullanılır.
  • Makyajı ve makyaj fırçalarını kolayca temizler.
  • Demir döküm tava ve tencerelerin içerisine sürüldüğünde paslanmayı ve kireçlenmeyi önler.
  • Yapışkanlı etiket izlerini kolayca çıkartır.
  • Elmacık kemiklerini dolgunlaştırır.
  • Evde doğal saç spreyleri, şampuanlar, kürler, duş jelleri, sabunlar, bakım kremleri, nemlendiriciler, losyonlar ve peelingler yapılabilir.
  • Kabartma tozu ile karıştırıldığında veya beyaz kil, okaliptüs, nane, karanfil yağı, içme suyu ve deniz tuzu ile karıştırıldığında diş beyazlatıcı ve çürük önleyici doğal ve etkili bir diş macunu elde edilebilir.
  • Yumurtasız mayonez yapımında, meyve pürelerinde ve sebze yemeklerinde kullanılabilir.
  • Kahvaltıda tam tahıllı ekmeklerin üzerine sürülebilir.
  • Fırınlanmış tatlı patates veya kabaklara uygulanabilir.
  • Süt içermeyen kahvelerde ve domates soslarında krema yerine kullanılabilir.
  • Sütsüz sıcak kakao yapımında, körili yemeklerin yapımında ve yumuşak şekerleme yapımında da kullanılabilir.
  • Unsuz ekmekler ve keklerin yapımında veya üzerlerinde de kullanılır.
  • Aperatif sağlıklı yiyecekler, yabanmersinli hindistan cevizi pudingi veya kızılcıklı portakallı hindistan cevizi şekeri yapılabilir.
  • Eritilmiş hindistan cevizi yağı ile meyve topları yapılabilir.
  • Unsuz pankek, yumuşak sütsüz çikolatalı balkabağı tatlısı, baharatlı balkabağı ekmeği, limonlu yabanmersinli ve avustralya fındıkları ile kaplı muffinlerin yapımında da kullanılır
  • Vegan beslenen kedilerin mama yapımında da kullanılabilir.
  • Ev yapımı patates cipslerinde ve himalaya tuzu ile birlikte patlamış mısırlarda kullanılabilir.

Tamamen vegan dostu olduğu için vegan yiyeceklerle vegan olarak tüketilmesi daha uygundur.

Doğal şeker olarak da hindistan cevizi şekerini tercih edebilirsiniz. Hindistan cevizi sütünü ve yeşil hindistan cevizi suyunu ise yemeklerimize, tatlılarımıza, hatta şampuanlarımızın, losyonlarımızın ve bakım kremlerimizin içerisine de ekleyebiliriz ve günde birkaç bardak içebiliriz zira kalsiyum ve potasyumdan tutun bağışıklık sistemini güçlendirmesine kadar bir sürü yararları var fakat fındığa alerjisi olan ve böbrek fonksiyonlarında bozukluk olan kişiler için kullanıma uygun olmamasının yanı sıra bazı kişilerde şişkinlik ve mide ağrılarına neden olabilir ve ameliyat sonrası en az 2 hafta boyunca Hindistan cevizi suyu içmekten kaçınılması gerekir.

Suyundan macun da elde edebiliriz: 2 çay kaşığı sandal ağacı tozu ve yeterli miktarda hindistan cevizi suyunu karıştırdıktan sonra bu karışımı cildimize uyguladığımızda canlı bir cilde sahip oluruz.

Hindistan cevizi yağı ile ev yapımı vücut losyonu

Malzemeler:
  • 798 ml Dalin losyonu (sevdiğiniz herhangi bir kokusu olabilir)
  • 118 ml’lik 2 kutu E vitamini bakım kremi
  • 1 bardak hindistan cevizi yağı
  • El mikseri
  • 7-8 adet krem kabı/kozmetik krem kavanozu
Yapılışı:

Hindistan cevizi yağını eritip sıvı ölçme kabı ile 1 fincan ya da 1 bardak kadar ölçüp derin ve büyük bir kaba aktarıyoruz.

3 malzemenin hepsini o kapta el mikseri yardımı ile pürüzsüz bir doku elde edene kadar karıştırıyoruz ve krem kaplarımızın ya da kozmetik krem kavanozlarımızın içerisine döküyoruz ve kullanıma hazır hâle geliyor.

Bonus olarak; evde şekersiz ve çilekli hindistan cevizi yağı nasıl yapılır?

Malzemeler:
  • Bir su bardağı hindistan cevizi yağı
  • Bir buçuk su bardağı dilimlenmiş taze çilek
  • İki paket şeker otu
  • Bir blender
  • Bir tutam deniz tuzu
  • Bir cam kavanoz
Yapılışı:

Hindistan cevizi yağını, çilekleri, şeker otunu ve tuzu blender’da tamamen pürüzsüz olana kadar karıştırıyoruz; lezzeti için yumuşaklığını istediğimiz şekilde ayarlayabiliriz. Saklamak için de cam kavanoza aktarıyoruz. Oda sıcaklığında 2 güne kadar dayanır, daha uzun süre dayanması için buzdolabında saklayabiliriz.

Not: Hindistan cevizi yağını günde ne kadar tüketmemiz konusunda net bir bilgi yok fakat tahminen 2 yemek kaşığından fazla tüketmeyiniz -cildinizde de, yemeklerde de- zira fazlası zarar. Günlük kullanım miktarını aşmayınız ve doktorunuza danışmadan kullanmayınız.

Kaynak: The Crafty Blog Stalker, Chef Amber Shea

İstanbul Modern Antrepo 4’ten denize açılan son sergi: “LİMAN”

İstanbul Limanı olarak bilinen Salıpazarı liman sahasında, 12 yıldır faaliyetlerini sürdüren İstanbul Modern’in Antrepo 4 binasını uluslararası standartlarda modern bir sanat müzesine kavuşturmadan önceki son sergisi “LİMAN” adını taşıyor.

“Liman” kavramının sembolik ve metaforik açılımlarına yer veren sergi, coğrafi bir konum olmanın ötesinde, toplumsal ve ekonomik bir etkileşim alanı olarak liman bölgelerini görsel sanatlardaki yansımalarıyla araştırıyor. İstanbul kentinin deniz ve limanlarla ilişkisini vurgulayan “LİMAN”, 19. yüzyıldan günümüze Türkiye sanatında deniz kenarında ve liman çevrelerinde gelişen kültürel ve toplumsal hayatı sanatçıların gözünden anlatıyor.

Adını 1941’den ödünç alan sergi

“LİMAN” sergisi adını toplumsal gerçekçi anlayışla bir araya gelen bir grup akademili sanatçının 1941 yılında açtığı bir sergiden de ödünç alıyor. Halkın arasına karışarak sanat üretmeyi seçen ve sonradan “Liman Ressamları” ya da “Yeniler” olarak anılan grubun, çevresi, çalışanları ve toplumsal meseleleriyle “liman” konusuna eğildikleri sergi sanat tarihine “Liman sergisi” olarak geçer.

İstanbul Modern süreli sergiler salonundaki “LİMAN” sergisi ise Çelenk Bafra ve Levent Çalıkoğlu küratörlüğünde Türkiye’den farklı dönem ve disiplinlerden 34 sanatçı ve kolektifin resim, heykel, model, gravür, çizim, fotoğraf, video ve yerleştirmelerinden iki yüze yakın çalışmasına yer veriyor.

Sergi, 28 Ocak-4 Haziran 2017 tarihleri arasında görülebilir.

LİMAN’a katılanlar

Nevin Aladağ, Meriç Algün Ringborg, Hüseyin B. Alptekin, Avni Arbaş, Volkan Aslan, Turgut Atalay, Antonio Cosentino, Darzanà (Feride Çiçekoğlu, Mehmet Kütükçüoğlu, Ertuğ Uçar), Hasan Deniz, Cevat Dereli, Abidin Dino, Feyhaman Duran, Mıgırdiç Givanian, Ara Güler, Nedim Günsür, Nuri İyem, Özer Kabaş, Borga Kantürk, Gülsün Karamustafa, Volkan Kızıltunç, Muhsin Kut, Mıgırdiç Melkon, Yasemin Özcan, Serkan Özkaya, Sébah & Joaillier, Arslan Sükan, Hüsnü Tengüz, Cemal Tollu, Selim Turan, Ömer Uluç, xurban_collective (Güven İncirlioğlu, Hakan Topal), Mümtaz Yener, Fausto Zonaro

Darzanà, Venedik’ten sonra İstanbul Modern’de

Venedik Bienali 15. Uluslararası Mimarlık Sergisi İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın düzenlediği Türkiye Pavyonu’nda yer alan “Darzanà: İki Tersane, Bir Vasıta” projesinin Venedik’ten sonraki ikinci durağı İstanbul Modern olacak. Feride Çiçekoğlu, Mehmet Kütükçüoğlu, Ertuğ Uçar küratörlüğünde sınır ihlalleri ve melezlik üzerine bir proje olan Darzanà, tersane kentleri olan Venedik ve İstanbul arasındaki ortak kültürel ve mimari mirası vurguluyor. Bienal sonrası İstanbul’a geri getirilen gemi, “LİMAN” sergisi kapsamında liman sahasında faaliyetlerini sürdüren İstanbul Modern’in bahçesinde gemiye özel bir yapı inşa edilerek izleyiciyle buluşuyor. Projenin eş sponsorluğunu Akşan Yapı, Assan Panel, İŞ GYO-Nef, Yenigün – IC İçtaş İnşaat üstlenirken, yapım sponsorluğunu TEGET, aydınlatma sponsorluğunu ise TEPTA üstlendi.

“Yeni İstanbul Modern’e doğru”

Oya Eczacıbaşı: “İlk süreli sergimiz olan ‘İstanbul Modern’e Doğru’da ziyaretçilerimize hem bir liman kenti olarak İstanbul’un ayrıcalıklı konumunu hem de müzenin kuruluş sürecini belgeleyen görsel bir öykü sunduk. On iki yılda 120 sergi ve yüzlerce etkinliğe ev sahipliği yapan Antrepo 4 binasını uluslararası standartlarda modern bir sanat müzesine kavuşturmadan önceki son sergimizde ise liman konusunu ve Türkiye sanatının limanla ilişkisini mercek altına alıyoruz.”

“İzleyiciyi iç dünyasında sefere çıkarıyor”

İstanbul Modern Küratörü Çelenk Bafra, “LİMAN”ın sergi salonlarıyla sınırlı kalmadığına dikkat çekerek, “Müze bahçesinde uluslararası bir mimarlık projesi için buluntu malzemelerle üretilmiş devasa bir kadırganın misafirliği, liman sahasındaki inşaatın karmaşası ve hemen yanı başımızdaki deniz sergi deneyimini tamamlıyor. “LİMAN”, liman kavramına dair kendi belleğimizi yoklamak ve iç dünyamızda sefere çıkmak için sayısız ipucu, çağrışım, anı ve anlatı barındırıyor.”

“Limanın insanoğlu için taşıdığı önemi görünür kılıyor”

“LİMAN” sergisinin bir zamanlar neredeyse tüm İstanbul’u temsil eden ekonomik bir yapının görünen ve görünmeyen dönüşümünü ve yarattığı sosyo-kültürel etkileri hatırlatmak istediğini belirten İstanbul Modern Direktörü Levent Çalıkoğlu, “Sergi, sembolik bir coğrafi nokta olarak İstanbul’u merkez alan temsili resimlerin yanında, metaforik hikaye ve anlamlara açılan güncel çalışmaları da bir araya getiriyor. Görkemli geçmişi ile İstanbul’un nostaljik yüzünü, insan-emek-sosyal düzen bağlamında şekillenen modern liman kültürünü, gelecek güzel günlerin varış ve başlangıç noktası olarak limanın insanoğlu için taşıdığı önemi görünür kılmaya çalışıyor” dedi.

Zaman çizelgesi, kent tarihini limanlar üzerinde özetliyor

Türkiye’de denizcilik kültürü, toplumsal tarih ve görsel sanatlar alanında küratöryel bir araştırmayla hazırlanan sergi kapsamında bir zaman çizelgesi de sunuluyor. Theodosius (Yenikapı) Limanı’na dair arkeolojik çalışmalardan günümüze İstanbul kentinin tarihini limanlar üzerinden özetleyen zaman çizelgesi, kentin deniz ve limanla olan ilişkisine dair belli başlı dönüşüm ve kırılmalara metin, fotoğraf, belge ve haritalarla işaret ediyor.

“LİMAN” sergisi kataloğu için Çelenk Bafra ve Levent Çalıkoğlu’nun serginin kavramsal çerçevesini sundukları yazılarının yanı sıra sergideki sanatçılar ve yapıtlarla ilgili metin, alıntı, fotoğraf ve görseller hazırlandı. Zaman çizelgesi bölümü ve çizelgeye danışmanlık yapan Kadir Has Üniversitesi İstanbul Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Murat Güvenç’in modernleşme sürecinde İstanbul limanlarının değişimini incelediği makalesi de Türkçe-İngilizce sergi kataloğunda yer alıyor.

“LİMAN”a özel bazı çalışmalar

Antonio Cosentino’nun liman, kıyı, sahil, tekne ve gemilere dair yıllar boyunca günlük tutar gibi sürdürdüğü çizim ve resim pratiğinden seçilen görsel bir envanter “LİMAN” sergisinin girişinde çerçeveli kolajlar biçiminde sergileniyor. Sanatçı “LİMAN” sergisi için kullanılmış tenekelerden bir gemi de tasarladı. Sanatçının hakkında fantastik bir hikaye de kaleme aldığı “Suriye Yıldızı” adlı bu gemi, tarihi Tophane semtinde, Boğaz kenarında konumlanan İstanbul Modern’in önündeki kruvaziyerleri hatırlatıyor.

Borga Kantürk ise İstanbul Modern’in davetiyle son on yılda limanlarla birlikte deniz, sahil, kıyı, deniz yolculuğu ve sefer gibi konular etrafında kavramsallaştırdığı çalışmaları yeniden ele alarak “LİMAN” sergisine özel bir duvar yerleştirmesi hazırladı. “KIYI ŞERİDİ KAYITLARI” adlı bu yeni düzenlemenin başlangıç noktasını, kişisel hatıraların zamanlar arası seyahatine ve toplumsal belleğe dair geçmiş çalışmaları oluşturuyor. Seçkiye, Türkiye’den sahil şeritlerindeki son yıllardaki dönüşüme dair hissiyatın bir yansıması gibi bakılabilir.

Gülsün Karamustafa’nın 4. İstanbul Bienali kapsamında, mekâna özgü gerçekleştirdiği “NEWORIENTATION” adlı yerleştirmesi “LİMAN” sergisiyle birlikte yeniden bir antrepoda sergileniyor. İstanbul Modern’in içinde bulunduğu Liman İşletmeleri Sahası’nda yer alan 1 numaralı antrepo için 1995 yılında yapılan çalışma, tarihi Ceneviz dönemine kadar uzanan Galata genelevinde çalışan kadınların, limana gelen denizcilerle ilk karşılaşmasına odaklanarak, liman kentinin bir başka yanına, İstanbul ve çevresinde kaybolan kadınların kaderine ışık tutuyor.

Serkan Özkaya’nın “LİMAN” için “Bir İstanbul Mekânını Tüketme Girişimi” adıyla yeniden düzenlediği çalışması binanın deniz cephesine bakan duvarına uyguladığı 8 metrelik projeksiyondan oluşuyor. Bir aynanın arka tarafından bakar gibi konumlanan izleyici, eş zamanlı hareket eden görüntüleri takip ediyor. Bu görüntüler İstanbul Boğazı’nın tükenmeyen enerji ve trafiğiyle birlikte dönüşümünü de aktarıyor. Böylece hem fiziki hem de metaforik olarak engel teşkil eden duvarlar aradan kalkmış, mekân bir anlamda “şeffaflaşıyor.

Sergi, 28 Ocak-4 Haziran 2017 tarihleri arasında görülebilir.

Gerçek bir hikâye: Papin Kardeşler Cinayeti (Sister my sister)

1

2 Şubat 1933’te Fransa’nın Le Mans şehrinde gerçekleşen dehşet verici cinayetin hikâyesi…

Madame Danzard ve evlenme çağına gelmiş kızına hizmet etmek için anneleri tarafından evden gönderilen, birbirlerine fazlasıyla bağlı, Christine ve Lea adlı iki kız kardeşin trajik yaşamı. Sınıfsal farklılık, otorite, yok sayılma, görünmeyen patriyarki ve tüm bunların sonucu olarak otoritenin kanlı bir şekilde ortadan kaldırılmasıyla sonuçlanan korkunç olay örgüsü…

Cinayetten ilham alan Fransız oyun yazarı Jean Genet,“The Maids” adlı oyunu yazdı. Oyun, ilk kez 1947’de sergilendi ve daha sonra 1974’te yine aynı isimle filme uyarlandı.

Aynı şekilde Wendy Kesselman da bu olaydan esinlenerek My sister in this house adlı oyunu yazdı. Oyun My Sister ismiyle sergilenmiştir. 1994 yılında ise filme uyarlanmıştır. 

Sister my sister adlı 1994 yapımı, Nancy Meckler’ın yönettiği film uyarlaması ise sanırım içlerinde metne tamamıyla sadık kalan en başarılı yapım. Gerilim ve dram havası sahneye oldukça etkileyici bir biçimde aktarılmış…

Olay örgüsü…

Christine çalıştığı eve kardeşi Lea’yı da aldırır. Daha ucuza çalışmalarına rağmen önemli olan birbirlerinden ayrı kalmamalarıdır. Saatlerce ev işi yapıp Madame Danzard’ı memnun etmeye çalışırlar. Daha tecrübeli olan Christine, sürekli Lea’nın beceriksizce yaptığı işleri tamamlar, kıyafet diker, her şeyi neredeyse tek başına halleder. Madame Danzard ise otoritesini sadece Christine ve Lea üzerinde değil, kendi kızı üzerinde de baskın şekilde uygular ve adeta evin babası rolündedir. Gün geçtikçe Christine ve Lea birbirlerine daha çok yakınlaşır, ev sahibelerinden uzaklaşırlar. Haftalarca kimseyle tek kelime bile konuşmamaya başlarlar birbirleri dışında. Hizmetçi gibi görünmüyorlardır artık. Bu durum, Madame Danzard ve kızı Isabelle’in dikkatini çeker, çünkü bir şekilde otoriteleri sarsılmış olur.

Christine, aralarında iyi anlaştıklarını görünce Lea’yı Isabelle’den kıskanmaya başlar. Isabelle’in bir gün evleneceği ve Lea’yı yanına alacağı düşüncesi onu delirtmektedir.

Sürekli diken üstünde durmaları, yaptıkları işlerin titizlikle incelenmesi, her hareketlerinin evin otoritesi tarafından takip edilmesi; Christine ve Lea’yı sürekli tedirgin eder ve bu tedirginlik tetiklendikçe, birbirlerine fiziksel ve duygusal olarak daha da yaklaşmaktadırlar.

Ev sahibelerini de korkunç bir şekilde öldürmelerinin bir sebebi de bu tedirginlik ve birbirlerinden ayrılma korkusudur.

Bir gün Madame Danzard ve Isabelle eve geldiklerinde, evi bekledikleri gibi bulmazlar. Christine ve Lea ortada yoktur. Madame Danzard, onların odasına bakmak için yukarı çıkar ve Christine’i saçları açık, hizmetçi kıyafetlerini giymemiş ve düzensiz şekilde bulur. Christine ve Lea yine korkup tetiklenirler ve Madame Danzard ile Isabelle’in hakaret, aşağılama ve onları ayırma tehditlerine dayanamayarak korkunç cinayeti gerçekleştirirler oracıkta.

Christine ve Lea aynı yatakta çıplak bir şekilde bulunurlar. Madame Danzard ile Isabelle’in cesetleri hırpalanmış şekildedir. Madame Danzard’ın gözü oyulmuştur, 2 metreyi bulan kan izleri duvardadır ve merdivenler kan içerisindedir.

Christine önce ölüm cezasına çarptırılır, daha sonra hapishaneye götürülür, oradan da Rennes’ta bir akıl hastanesine sevk edilip 1937’de hayatını kaybeder. Lea ise 10 yıl hapis cezasına çarptırılır, 1941’de serbest bırakılır ve o da 1981’de hayatını kaybeder.

Cinayetten esinlenerek yapılan diğer yapıtlar;

Blood Sisters – Neil Paton

Lady Killers’ – Joyce Robins

Les Abysses – Nikos Papatakis

Kaynak: murderpedia

Memeye emekleyen bebek gördünüz mü?

Emzirmenin nasıl bir mucize olduğuna bakın! Yeni doğmuş bir bebek, hiç yardım almadan, içgüdüsel olarak, sadece memeden salgılanan kokular yardımıyla anne memesini buluyor ve emmeye başlıyor. UNICEF tarafından gerçekleştiren bir projede bunu tüm bebeklerin yapabildiği kanıtlandı. Sayfanın sonundaki videoyu izleyebilirsiniz.

Yıllardır tüm annelere emzirme konusunda bilgi verirken en önemli şeyin kendine, bedenine ve bebeğine güvenmek olduğunu söylerim. Doğa, bunun için her şeyi size verdi. Sevgi hormonu, bebeğin içgüdüleri, memeden salınan kokular… Anneler; sadece kendinize, bebeğinize ve doğanın mucizesine inanmanız, başarılı bir emzirmenin altın kuralı!

Her bebek doğumdan hemen sonra annesinin karnına yerleştirildiğinde annesinin memesini bulma ve ilk beslenmesini gerçekleştirme yeteneğine sahiptir. Buna “memeye emekleme/meme emeklemesi” (breast crawl) denir. Memeye emekleme ilk kez 1987 yılında Dr. Widström, Dr.  Ransjo-Arvidson, Dr. Christensson, Matthiesen, Dr. Winberg ve Dr. Uvnäs- Moberg tarafından tanımlanmıştır. Her bebek doğumdan sonraki 30-60 dakika içinde memeye emekleyebilmektedir.

Her anne-bebek bu mucizevi yaşantıyı deneyimlemelidir. Yapılan bir araştırmada (Widström ve arkadaşları 1990), doğumdan sonraki ilk bir saat içinde emen bebeklerin hastanede kaldıkları süre boyunca, daha geç emen bebeklere göre her gün 100 dakika daha fazla emdikleri gösterilmiştir (Widström AM, Wahlberg V, Matthiesen AS, Eneroth P, Uvnäs-Moberg K, Werner S, et al. Short-term effects of early suckling and touch of the nipple on maternal behaviour. Early Hum Dev 1990; 21(3):153-63.)

Memeye emekleyen bebek gördünüz mü?

Bebekler memeye emeklemeyi nasıl başarıyorlar?

Memeye emeklerken aldığı pozisyon, içgüdüsel getirdiği yaklaşık 20 kadar ilkel refleksin ortaya çıkmasını kolaylaştırıyor. Bu refleksler arasında emme ve yutma refleksi de var. Ayrıca emeklerken yaptığı hareketlerle aslında rahime bir çeşit masaj yaparak, doğum sonu rahmin toparlanmasını kolaylaştırıp, kanama miktarını da azaltıyor. Aşağıdaki videonun 1.24’üncü saniyesinde bunu bariz olarak gözlemleyebilirsiniz.

Memeyi nasıl buluyorlar?

Bebekler beş duyusunu kullanarak memeyi bulurlar.

Koku: Yenidoğan, annenin areolasındaki (memenin kahverengi kısmı) montgomery cisimciklerinden salgılanan özel bir koku sayesinde yönünü bulur. Bu nedenle doğumdan sonra annenin memesinin temizlenmemesi önem taşır.

Görme: Yenidoğanın en az gelişmiş duyusu göz olmasına rağmen, yapılan araştırmalar yenidoğanın bir yüzü, benzer parlaklıktaki diğer objelerden daha fazla izleyebildiğini belirtmiştir. Ayrıca, yenidoğanın beyaz zemin üzerine çizilmiş bir yüzdeki siyah bir noktaya, beyaz zemin üzerindeki üç siyah noktadan daha fazla bakabildiğini belirtmektedir. Bu çalışma sonuçlarından yola çıkarak, neden gebelikte meme başı ve areolanın koyulaştığını anlamak mümkün. Koyulaşma sayesinde yenidoğan kolaylıkla memeyi bulabiliyor.

Tat alma: Yenidoğan doğduğunda ellerini ağzına götürür. Anne karnında elleri amniotik sıvı ile temas içindedir. Memeden salınan yağların kimyasal yapısı ile amniotik sıvının yapısı benzerdir. Tat alma duyusu  sayesinde yenidoğan areola ve amniotik sıvının benzerliğini fark eder ve areolaya tıpkı elleri gibi emer.

İşitme: Anne karnında en önemli akustik uyaran anne sesidir. Yenidoğan annesinin sesini duyduğunda daha uzun süreli emebilir. Ayrıca annenin kalp atışları yenidoğanı sakinleştirir. Annenin doğum sonu ilk günlerde neden nabız hızının yavaşladığını da anlamak mümkün. Yavaş atan nabız hem bebeği sakinleştirir, hem de uzun süreli emmeye bağlı fizyolojik tartı kaybını azaltır.

Dokunma: Ten-tene temas hem yenidoğanı ısıtır hem de çok çeşitli dokunsal uyaran sağlar. Ten-tene temasın faydalarından birkaçı; vücut ısısının korunmasını sağlar; yenidoğanın glikoz ve asit-baz dengesini sağlayarak metabolik uyumu kolaylaştırır; ağlamayı azaltır; annede sevgi hormonu olan oksitosin salımını arttırır; uzun süreli emzirmede artış sağlar.

Tüm annelere tavsiyem; bedenlerine, sevgi hormonuna ve doğuştan bu yeteneğe sahip olan bebeklerine güvenmeleri ve inanmaları… Yapmanız gereken şey basit:

Tüm kaygılardan uzaklaşın, çıplak teninize bebeğinizi yarı çıplak olarak dik bir şekilde yerleştirin ve arkanıza yaslanarak bu mucizeye tanıklık edin, emzirmenin keyfini çıkarın.

Başlık Görseli: Allison Kuznia Photography

Adil yolda 1: Bir rüya gördüm

Yola çıkmak, özellikle bu dönemde birçoğumuzun en çok arzuladığı tepki. Bulunduğumuz ortamdan uzaklaşmak, rahatlamak, kafa dinlemek, gezmek, görmek ve şu an yaşanan karanlık ortamdan aydınlığa ulaşmak…

Bundan üç ay öncesine kadar aynı duyguları yaşıyordum. Neredeyse 30 yaşıma gelmiştim ve hâlâ ailemle yaşıyor, birçoğumuzun rahatlıkla yapabileceği bir meslekte, egosu tavan insanların daha çok para kazanmaları için kendimi parçalıyordum. Hayatımda beni heyecanlandıran hiçbir şey kalmamıştı. Aşk hayatımda yaşadığım hezimetler, sosyal ortamımdaki sıkıntılar, üzerine bir de ülke sorunlarının boğazımı düğümlemesi, boğulmanın eşiğine kadar getirmişti beni. Her şey beni sıkıyor, bataklık gibi içine çekiyordu. Birçok sorunuma çözüm bulmakta zorlanıyor ve farklı yollara başvuruyordum.

Yanlış yolda ilerliyordum.

Varoluş nedenime aykırı bir hayatta, istemediğim bir statüde yaşıyordum. Evet güzel bir işim, dolgun bir maaşım, her ne kadar bana ait olmasa da kullanım hakkı bende olan son model “janti” bir arabam vardı altımda. Ama bir şeyler yanlış gidiyordu. Böyle bir ortamda, bu olanakları istemiyordum ve fazlasıyla mutsuzdum. Mutsuzluğumu dile getirdiğim zaman ise kendi travmaları üzerinden beni yargılamaya çalışan insanlarla karşılaşıyordum. Farklı duygularımız, farklı inançlarımız ve dolayısıyla farklı kararlarımız olabileceğini kabullenemeyen “insanlar”.

Sonra bir gün bir rüya gördüm.

Uyku halinde görülen bir rüya değildi bu gördüğüm. Gayet uyanık ve ayıkken gördüğüm bir rüyaydı. Hayatın sözde gerçeklerine karşı ayakta durabildiğim, kendi silahlarımla savaşabildiğim ve galip gelebildiğim bir rüya.

Acımasız olduğu kadar öğreticiydi aslında hayat bana karşı. Sadece istemenin yeterli olmadığını, cesaret etmeden, denemeden, harekete geçmeden hiç bir zaman başaramayacağımı öğretmişti bana.

Rüyamın gerçekleşmesini istiyordum. Geriye sadece harekete geçmek ve şansımı denemek kalıyordu. En sevdiğim ve beni en çok heyecanlandıran nokta burasıydı işte. Çok fazla düşünmeden, gereken hareketi yapıp, sonucunu beklemek…

İlk olarak, her sabah gün ağarmadan kalkıp, suratımdaki kıllarla istemsizce vedalaşıp, sokulmak istenen kalıba en uygun kıyafet olan takım elbiseyi giymeme neden olan işimden istifa ederek başladım bu heyecan verici değişime. Ardından kapitalist düzenin çoktan benden fazlasıyla alması gereken fakat doğru hamleleri yaparak buna izin vermeyip biriktirdiğim az miktardaki paramla neler yapabileceğimi düşündüm. Bir iş kuramıyordum. Kursam bile sürdüremiyordum, sürdürsem bile mutlu olabileceğimi düşünmüyordum. Fakat aynı parayla, şöyle uzak diyarlara, belki gözlerden ırak ama gönüllere daha yaklaşabileceğim bir yere afili bir bilet alabilirdim.

Nitekim çok fazla düşünmeden böyle yaptım. Bu yola, kendime en yakın gördüğüm, ortak noktalarımızın en çok olduğunu düşündüğüm bir arkadaşımla çıkmaya karar verdim. Son zamanlarda özellikle seyahat bloglarında ve sosyal medyada en çok konuşulan ülke olan Kamboçya olarak belirledik hedefimizi. Öncesinde afili bir Tayland tatilinin hiç fena gözükmediğini düşünüp ayarlamaları ona göre yaptık.

Her şey iyi, güzel gidiyordu aslında. Ta ki havaalanında ailenden, sevdiklerinden ayrılana kadar. O ana kadar gülüp eğlenebiliyorsun, şakalar yapabiliyorsun fakat sana arkandan el sallarlarken, gözlerindeki o yaşı görürken artık bir daha kafanı çevirip bakacak mesafen kalmadığında ve uzun bir süre onları göremeyeceğini anladığında insanın cesareti kırılabiliyor. O noktayı güçlü atlatabilirsen eğer sonrasında birçok şeyin seni yıkamayacağını düşünüyorsun ve çok daha güçlü hissediyorsun kendini. Bir nevi sınav aslında bu. Farazi sınavlar yerine, başarıyla geçilmesi gereken en zor sınav bana göre.

Güzel bir Tayland tatili sonrası yaşamaya karar verdiğimiz Kamboçya’daydık.

Fazlasıyla ucuz bir ülkede herkesin imrenerek bakmaya başladığı bir hayat yasamaya başlamıştık ama bir şeyler benim için yanlış gidiyordu. Bu yola çıktıysam eğer bir şeylerin beni değiştirmesi gerektiğini düşünüyordum ama içinde bulunduğum hayat neredeyse Türkiye’deki hayatımdan farksızdı. Bu şekilde devam edecekse ilk uçakla Türkiye’ye dönmemde bir sakınca yok diye düşünüyordum. Artık daha fazla “ot” gibi yaşamamalıydım.

Henüz iki hafta bile olmamıştı ki bir karar aldım. Kendimi değiştirmem gerekiyordu ve bunun için yalnız olmalıydım. Sadece tüketerek değil, üreterek devam etmeliydim yola. Ne yapabilirim diye araştırmaya başladım. Mailler, mesajlar derken workaway.com isimli siteyle tanıştım. Bu site sayesinde gönüllü olarak çalışıp, karşılığında konaklama ve üç öğün yemek alabiliyordum. Başka bir şeye de çok ihtiyacım yoktu aslında. Geriye sadece inandığım tek şey olan istemek, denemek ve harekete geçmek kalmıştı.

Sonunu hiç düşünmeden, Kamboçya’dan ayrılıp güney yarım küreye, Endonezya’ya ayak basarken buldum kendimi.

Kamboçya’dan ayrıldığım saniyeden itibaren hayatımın nasıl değiştiğini, yaşadığım tecrübeleri, gözlemlerimi, neler yaptığımı, nasıl yaşadığımı siz Gaia Dergi okuyucularıyla paylaşacağım.

Unutmayın, hayatınız hakkındaki kararları sadece siz alabilirsiniz. Tabii yeteri kadar isterseniz…