Ana Sayfa Blog Sayfa 373

Çek ve Slovak kuklacılığı UNESCO kültür mirası listesinde

UNESCO komitesi Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa‘da toplandı ve burada Çek ve Slovak kuklacılığı Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne ekleneceğine dair karar verildi.

Çek Cumhuriyeti’nde yer alan ünlü Marionette Kukla Tiyatrosu’nun tarihi, orta çağa dayanıyor. UNESCO’nun Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi, kültürel çeşitliliğin korunmasının önemine dikkat çekmeyi amaçlayan, dünya üzerindeki insanlığın farklı sözlü ve nesnel hazinelerinden oluşuyor.

kuklacilikÇek Cumhuriyeti’nde 3 bine yakın kukla yapım atölyesi bulunuyor. 1951 yılından beri Doğu Bohemya’da düzenlenen kukla festivali, dünyanın en uzun köşeli kukla festivali olarak kabul ediliyor.

Chrudim Kukla Müzesi Müdürü Simona Chalupova, ülkede kukla sanatının nasıl geliştiğini şöyle anlatıyor: “20. yüzyılın başlarında genç ressamları, kukla boyama ve kukla sanatı cezbetmeye başladı. Onların, kuklalara verdiği yeni ifadeler, kukla yapımını ve sanatını oldukça zenginleştirdi.”

Jiri Bares, Hradec Kralove’daki Drak Kukla Tiyatrosunda bir kukla yapımcısı. “Bence bir kukla, yetişkinlerin dünyasını çocuklara gösteren mükemmel bir arabulucu ve çocuklar kuklalara iyi tepki veriyor ve onları yetişkinlerin oynadığı sıradan tiyatrodan farklı algılıyor. Dolayısıyla hem çocukların izlemesi hem de yetişkinlerin gerçekleştirmesi eğlenceli oluyor. Belki de bu yüzden, bu ülkede, bir çok profesyonel ve amatör, kukla sanatıyla ilgileniyor.” diyor. 

Dünyada kuklacılığın kökeni ise 3 bin yıl öncesine dayanıyor.

Slovakya ve Çek Cumhuriyeti‘ndeki topluluklar için kukla tiyatrosu, sadece geleneksel eğlencenin popüler bir biçimi değil, aynı zamanda dünyanın vizyonunu iletmenin bir yolu ve ahlaki değerlerle ilgili mesajlar içeren bir eğitim aracıdır.

“Karakteri gerçek ya da hayali olan kuklalar, çoğunlukla ahşaptan yapılmış ve çeşitli yöntemlerle canlandırılmış. Uygulamanın ilk taşıyıcıları, seyahat eden kuklacıların aileleri, daha sonradan dil ve temalarda yerel etkileri absorbe eden, yani belirgin özelliklere sahip komik figürleri kullanıyorlardı. Kukla tiyatrosu, Slovak ve Çek yerel tiyatro ve edebi geleneğin ayrılmaz bir parçası. Ayrıca, sosyalleşmede önemli rol oynuyor, sanatçıların yaratıcı düşünürler olarak gelişmelerine yardımcı oluyor ve işbirliği, iletişim kurma ve toplumdaki kimlik duyularını güçlendirme konusunda yardımcı oluyor”

kuklacilik-2Çek Cumhuriyeti Kültür Bakanı Daniel Herman, Slovakya ile ortak adaylık konusunda işbirliğinden ötürü övgüde bulundu. Kuklaları, kültür mirası listesine dâhil etme önerisi için daha çok belge iade edilecekti, ancak iki ülke belgelerin güncelliğini ısrarla vurguladı ve UNESCO komitesi bunu eklemeyi kabul etti. “Çek ve Slovak meslektaşlarının çabalarını ve kukla olgusunun ortak atanmasına yönelik son derece yüksek çabalarından ötürü takdir ediyorum. Çocukları ve yetişkinleri mutlu ediyor ve çocukluktan yaşlılığa kadar hayatımıza eşlik ediyor.” dedi.

2016 listesine eklenen diğer öğeler arasında, Hindistan’da yoga, Belçika’da bira kültürü, Gürcü alfabesinin üç yazım sistemi, Dominik Cumhuriyeti’ndeki merengue, Mısır’da Tahteeb sopa oyunu ve Romanya Cumhuriyet’inde geleneksel duvar halı işçiliği yer alıyor. Addis Ababa’daki 2016 oturumunda toplam 33 madde listeye girdi.

Kaynak: Prague, Sanat Karavanı

Dünya tarihinin en kanlı olaylarından birinde umudu yeşerten kadın: Stanislawa Leszczynska

1

Stanislawa Leszczynska Polonya’nın Lodz şehrinde, Bałuty mahallesinde 8 Mayıs 1896 tarihinde dünyaya geldi. Jan Zambrzycki ve eşi Henryka’nın üç çocuğundan en büyük olanıydı.

1914 yılında liseyi bitirdikten iki yıl sonra Bronisław Leszczynski ile evlendi. Stanislawa ve Bronislaw, 1920 senesinde iki çocuğu eşliğinde Varşova’ya taşındı; Stanislawa burada ebelik okuluna kaydoldu ve çalışmalarını tamamladı. 1922’de Lodz’a geri döndüler ve Stanislawa orada ebe olarak  işe başladı. Burada ikinci oğlu Stanislaw’ı ve 1923’te de üçüncü oğlu Henryk’i doğurdu.

Stanislawa işini çok severdi, yeni doğan çocuklarını evine götüren kadınlara yardım ederdi. Lodz’un en fakir bölgelerinden birinde çalışıyordu ve bazen yeni doğum yapmış kadınlara yardım etmek için kilometrelerce yol yürüyordu.

II. Dünya Savaşı başladığı zaman Stanislawa ve eşi Polonya Direniş Hareketi’ne katıldı; fakat tüm aile, 1943 yılında Gestapo tarafından yakalandı.

Eşi 1944 Varşova Ayaklanması’nda öldürüldü, kızı ve kendisi Auschwitz’e gönderilirken oğulları da Almanya’daki işçi kamplarına yollandı. Ebe Stanislawa, Auschwitz’teki kampın “Yahudisiz” kısmında iki yıl geçirdi.

calismak-ozgurlestirir-auschwitzStanislawa yetkililere kendisinin ebe olduğunu belirtti ve kampın doğum koğuşuna gönderildi. Stanislawa oraya gönderilmeden önce, Nisan 1943’te, mahkumların yeni doğan çocukları öldürülüyordu.

Stanislawa Auschwitz’deki zamanında 3000’den fazla çocuğu doğurttu. Yarısı öldürüldü ve binlercesi de kamptaki korkunç koşullara dayanamadı. Ancak 1943’ten sonra sarışın ve mavi gözlü olan yaklaşık 500 bebek, Alman olarak yetiştirilmek üzere çeşitli ailelere gönderildi.

Stanislawa, Alman aileler tarafından evlatlık alınan bebeklerin bir gün gerçek anneleriyle yeniden buluşacağını ümit ederek kimi bebeklere izler bıraktı.

Stanislawa tarafından doğurtulan 3000’den fazla bebeğin hiçbiri ölü doğmadı. Mahkumlar ona “anne” diyordu.

stanislawa-leszczynska-2II. Dünya Savaşı bitince Stanislawa Lodz’taki işine geri döndü. Çocukları zorunlu çalışma kamplarından kurtuldu. Stanislawa Auschwitz’te geçirdiği zamanla ilgili nadiren konuşuyordu ve yaptığı işleri asla “kahramanca” yahut “alışılagelmedik” olarak değerlendirmedi.

1970 yılında, kampta doğmuş ve hayatta kalmayı başarmış olan insanlardan oluşan bir grupla birlikte resmi bir kutlamaya katıldı.

Onun hikâyesi, soykırım tarihinin en mucizevi hikâyelerinden biridir. Stanislawa Leszczynska azizlik mertebesinde olan biri olarak görülüyor, ışıklar içinde yatsın.

Kaynak: Vintage News

Akran zorbalığı ömür boyu psikolojik yaralara yol açabilir

1

Akran zorbalığı, tehlikeli bir okul çağı sorunudur ve günümüzde her dört öğrenciden biri akran zorbalığına uğramaktadır. Bu sorunu, nedenlerini ve çözüm yollarını Nuh’un Gemisi Çocuk Terapi ve Aile Danışmanlığı Merkezi’nden Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Uzmanı & Psikolojik Danışman Rehber Ayşim İncesulu ile konuştuk.

Akran zorbalığı nedir?

Akran zorbalığı (bullying), çocukların arkadaşları tarafından maruz kaldıkları fiziksel, cinsel, sözel ya da sosyal şiddettir; okul şiddeti olarak da adlandırılır. Bu tehlikeli okul çağı sorunu, her yaş grubundaki çocuklar arasında görülebilir. Araştırmalar günümüzde her dört öğrenciden birinin akran zorbalığına uğradığını göstermektedir. Akran zorbalığını tanımlarken dikkat edilmesi gereken şey, yaşanan şiddetin kasıtlı ve devamlı olup olmadığıdır. Zira akran zorbalığında söz konusu olan davranışlar, bir kereye mahsus olmayıp sistematik olarak devam eder ve çocuk kendini koruyamaz.

Akran zorbalığının türleriyle ilgili örnekler verebilir misiniz?

Bu şiddet türünün açılımını şöyle yapabiliriz:

Fiziksel şiddet: Dürtmek, itmek, tekme atmak, tükürmek, ısırmak, vurmak, kulak çekmek, tokat atmak, çelme takmak, kesici ve delici aletlerle saldırmak, cisim fırlatmak, ateşli silahlarla korkutmak vs.

Cinsel şiddet: Cinsel çağrışımlı sözler söylemek, giysileri kaldırmak ya da çıkarmaya çalışmak, sarkıntılık yapmak vs.

Sözel şiddet: Bedensel özelliklerle alay etmek, kaba sözler söylemek, isim takmak, sözlü olarak tehdit etmek vs.

Sosyal şiddet: Oyunlara almamak, dışlamak, yalnızlığa itmek, görmezden gelmek, öğrenci hakkında dedikodu ve söylenti çıkarmak, iftira atmak, haksız şikayetlerde bulunmak, öğrenciyle konuşmamak ve diğer öğrencilerin de konuşmasını engellemek vs.

akran-zorbaligi-1Bir çocuğun kendinden daha güçsüz bir çocuğa şiddet uygulamasının sebepleri nelerdir?

Öncelikle zorbalık uygulayan çocukta; bebeklikten çocukluğa uzanan süreçte anne baba sevgisi ve ilgisi, onaylanma, değerli bulunma gibi duyguları doyurulmadığı için özgüven eksikliği oluşmuştur. Ayrıca yetersiz imkânlarla zorlanan kalabalık bir ailede doğmuş ise; bunun getirdiği iletişim bozukluklarının yol açtığı düşük benlik algısı söz konusudur. Bunun yanı sıra gördüğü veya maruz kaldığı fiziksel ve duygusal şiddetin yol açtığı  duygusal birikimler psikolojik hasara neden olmuştur. Ailesi ve yakın çevresinde gördüğü zorba davranışlar da kendini ifade biçimi olarak modellemeye yol açabilir. Bu olumsuz duygu durumunun dışa vurumu da çoğunlukla arkadaşları ve yaşıtlarıyla bulunduğu sosyal ortamlara uzanan zorbalık şeklinde gelişebilir. Ya kendinden küçük ya da güçsüz gördüklerine yönelir veya bir nedenle özendiği çocuklara her fırsatta zorbalık yapabilir. Bu durum, bir çeşit deşarj ya da kendini ifade etme biçimine dönüşür.

Akran zorbalığına maruz kalan çocuklarda ne gibi problemler ortaya çıkabilir?

Akran zorbalığı eğer engellenmezse, zorbalığa maruz kalan çocuğun hayatında ömür boyu kalıcı psikolojik yaralara yol açabilir. Ayrıca çocukta düşük benlik algısı, kendine güvenememe, gelişim gerilemesi veya bozukluğu, depresyon, kaygı bozuklukları, akademik başarısızlık, madde bağımlılığı, evden veya okuldan kaçma, arkadaş ortamlarına girmede tutukluk gibi durumlar oluşabilir.

akran-zorbaligi-2Aileler bu konuyla ilgili neler yapabilirler?

Bu durumu gözleyen anne babalar, zorlayarak okula göndermek yerine bu davranışın altında yatan duyguyu ortaya çıkarmak üzere çocuklarına anlayışla yaklaşmalıdır. Sorgulamak yerine çocuktan gününü anlatmasını istemeli, nelerden hoşlandığını ve nelerden hoşlanmadığını öğrenmeli, en güveneceği kişilerin anne ve babası olduğunu anlamasını sağlamalıdırlar. Daha sonra çocuklarına, zorbalığı yapan çocuğa aynı zorbalığı göstermesini önermek yerine, bu durumla nasıl başa çıkmayı düşündüğünü sorabilirler. Ardından da zorbalığı yapan çocukla ortak sosyal aktiviteler aracılığıyla daha iyi tanışmalarını sağlayabilirler. Öte yandan çocuklarının arkadaş çevresini genişletmesine ve birlikte hareket edebileceği bir grup arkadaş edinmesine önayak olabilirler.

Okulda ise, öğretmeni ve rehberlik servisiyle işbirliği yapabilirler; çocuklarının zorbalık problemine çözüm odaklı olarak nasıl yaklaşabileceğini belirleyebilir ve destek olmalarını isteyebilirler.

Feminist dayanışma ile geçen 25 yıl kitaplaştı

1

Mor Çatı’nın 25’inci kuruluş yıl dönümü vesilesiyle hazırlanan Feminist Dayanışma ile 25 Yıl kitabının tanıtımı İstanbul’da gerçekleşti. Kitap Mor Çatı’nın ve erkek şiddetiyle mücadelenin yakın tarihine çizgiler eşliğinde göz atma fırsatı verirken, kitapta Mor Çatı’ya emek veren kadınların tanıklıkları ve yine bu sürece ışık tutan belgeler, gazete kupürleri, afişler de yer alıyor.

Türkiye’de feministlerin kadına karşı şiddetle mücadele için oluşturdukları ilk kurum olan Mor Çatı 25’inci kuruluş yıl dönümü vesilesiyle hazırlamaya başladığı Feminist Dayanışma ile 25 Yıl kitabını Heinrich Böll Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği’nin desteğiyle yayınlandı. Mor Çatı kitabın yayınlanmasını, yolu Mor Çatı’yla kesişen çok sayıda Mor Çatı dostunun katılımıyla Limonlu Bahçe’de verdiği bir kokteyl ile kutladı.

1480579360_img_0665

Kokteyl, açılış konuşmasının ardından kitabı yayına hazırlayanlardan Ülfet Taylı’nın kitabın hazırlık sürecine ve Mor Çatı’da kurulan dayanışma ilişkilerinin önemine değinen konuşmasıyla devam etti.

Taylı konuşmasını, olağanüstü hal koşullarının yıllardır kadına karşı şiddetle mücadele eden kadın örgütlerinin kapatılmasına kadar giden olumsuz etkilerine ve buna karşı dayanışmanın önemine yaptığı vurguyla bitirdi: “Kitabın baskıya girmek üzere olduğu günlerde olağanüstü hal koşullarının yeni uygulamaları ile yüz yüze kaldık. 20 yıldır yapılan kurultaylarda bir araya geldiğimiz, bazı kurultayları birlikte düzenlediğimiz kadın dernekleri kapatıldı. Olağanüstü hal koşulları hepimize verilmiş bir gözdağı. Temkinli olmaya zorlanıyoruz. Bin bir mücadele ile elde ettiğimiz kimi hakların da tehdit edildiği duygusu içindeyiz. Bu koşullarda bu kitap birlikte yaptıklarımıza, dayanışmamıza işaret etmenin de bir yolu. Sözlerimizden vazgeçmediğimizi göstermenin, şiddetin karşısında barış talebimizi yinelemenin, olağanüstü koşulların getirdiği güçlüklerle baş edebilmenin, feminist sözümüzü çoğaltarak inatla söylemenin, dayanışmamızı güçlendirme çağrısı yapmanın bir yolu.”

feminist dayanışma ile 25 yıl

Feminist Dayanışma ile 25 Yıl kitabı Mor Çatı’nın ve erkek şiddetiyle mücadelenin yakın tarihine Ayşen Baloğlu, Eda Oral Nuhoğlu, Gülay Batur, İpek Özsüslü, İrem Öker, Özlem Çelik, Rana Mermertaş, Semra Can ve Sibel Bozkurt’un çizgileriyle göz atma fırsatı veriyor. Kitapta ayrıca Mor Çatı’ya emek veren kadınların tanıklıkları ve yine bu sürece ışık tutan belgeler, gazete kupürleri, afişler de yer alıyor.

feminist dayanışma ile 25 yıl

Kitabı yayına hazırlayan Berna Ekal ve Ülfet Taylı Türkiye Feminist Hareket tarihinde önemli bir durak olan Mor Çatı’nın kuruluşunu ve yıllar içinde kurulan dayanışmayı, yol ayrılıklarını ve her şeye rağmen devam eden çok yönlü mücadele tarihini anlatmanın zorluğunu kitabın önsözünde şöyle ifade ediyorlar:

“Bu kitabı Mor Çatı’nın 25. kuruluş yıl dönümü nedeniyle hazırlamaya koyulduk. İlk baştaki hedefimiz Mor Çatı’nın ortak hafızasının zamana dayanabilmesi için ufak bir derleme yapmaktı. Bu nedenle öncelikle Mor Çatı’nın kuruluşunu ve bugünlere nasıl geldiğini anlatalım diye düşündük. Ancak yazmaya başlayınca ne kadar çabalasak da bunun tekil bir anlatı olacağından ve tekilliğin hiçbir zaman Mor Çatı’nın kendi bilgi ve deneyimini yansıtmayacağından korkmaya başladık. Dolayısıyla en iyisinin hepimizden bir parçanın bu kitapta bulunması olacağına karar verdik ve bu zamana kadar Mor Çatı’da çalışmış ya da gönüllülük yapmış kadınlardan bizlerle tanıklıklarını paylaşmalarını istedik. Birçoğu çağrımıza olumlu yanıt verdi ve deneyimlerini bizimle paylaştı.”

feminist-dayanisma-ile-25-yil-1Kitapta neler var?

Birinci Bölüm: Kadına Karşı Şiddetle Mücadele ve Mor Çatı (Çizgiler: Özlem Çelik)
İkinci Bölüm: Bir Kampanyanın Öyküsü (Çizgiler: İrem Öker)
Üçüncü Bölüm: Erkek Şiddetine Karşı Mücadele ve Yeni Yasal Düzenlemeler (Çizgiler: Rana Mermertaş)
Dördüncü Bölüm: Sığınak Deneyimleri (Çizgiler: Ayşen Baloğlu)
Beşinci Bölüm: Mor Çatı’dan Destek Almak (Çizgiler: Gülay Batur)
Altıncı Bölüm: Mor Çatı Gönüllüsü Olmak (Çizgiler: İpek Özsüslü)
Yedinci Bölüm: Mor Çatı’da İşleyiş (Çizgiler: Eda Oral Nuhoğlu)
Sekizinci Bölüm: Birlikte Heyecan Duymak, Birlikte Güçlenmek (Çizgiler: Sibel Bozkurt)
Son Söz Yerine (Çizgiler: Semra Can)

Mor Çatı tam 25 yıldır kadınların yanında

1990 yılında, aile içi şiddete maruz kalan kadınlarla bire bir dayanışma gösterebilmek ve sığınak açmak amacıyla, 1987 yılında gerçekleşen Dayağa Karşı Kampanya’nın örgütlenmesinde yer alan bir grup feminist tarafından kuruldu. Mor Çatı, 1995 yılında ise Türkiye’nin ilk bağımsız sığınağını açtı.

1480584567_feminist_dayanisma_25-yil26

Kurulduğu ilk günden bu yana, şiddetin sorumlusunun, fail olduğunu unutmadan, şiddete maruz kalan kadın ve çocukları yargılamadan dinledi ve ihtiyaç duydukları desteği, kendi imkânları ölçüsünde verdi. Bugüne kadar 36 binden fazla kadın ve çocuğa dayanışma merkezinde sosyal, hukuki ve psikolojik destek verdi. 430 kadına ve 493 çocuğa ise sığınak desteği verdi. Bu destekler sayesinde, birçok kadın yaşadığı şiddetin, şiddete maruz kalmasının kendi suçu olmadığının ve şiddetsiz bir hayatı kurabilecek güçte olduğunun farkına vardı.

Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ) imza kampanyası

15 Temmuz 2016 tarihinde yaşanan darbe girişimi sonrası, hükümet tarafından, geçmişte kol kola yürünen ama sonrasında “kandırıldık” söylemi ile kendilerini aklayarak suçu yükledikleri FETÖ ile başlayan, sonrasında PYD ve DHKP-C ile bağlantılı olduğu ileri sürülerek yapılan büyük temizlik harekatı, ülkemizde muhalif söylemlerde bulunan veya aktivistlik yapan her insanı hedef almaya başlamıştır. 

Asker ve polis ile başlayan büyük temizlik operasyonu, ülkedeki tüm muhalif eğitimcilerin, akademisyenlerin, solcuların tutuklanmasına, işten uzaklaştırılmasına ve taciz edilmesine neden olmaktadır.

Darbe girişiminin kendisi kadar, sonrasında ilan edilen OHAL süreci ile birlikte ortaya çıkan baskılar ve tutuklamalar da, bir o kadar vahimdir.

Bu süreçte ülkemizdeki bu baskılara yurt dışından da dayanışma sesleri yükseliyor. Özellikle İMC TV, Hayatın Sesi TV, Özgür Radyo gibi televizyon ve radyo kanallarının kapatılması ile başlanarak, ülkenin en çok satan ve köklü gazetelerinden Cumhuriyet Gazetesi’ne dek uzanan baskı zinciri; Uluslararası kamuoyunda, özellikle basın özgürlüğü aktivistlerinin tepkisini çekiyor. Yurt dışında çeşitli sivil toplum kuruluşları ve sendikalar aracılığı ile Türkiye’deki basın özgürlüğüne yönelik yapılan baskılara karşı protestolar düzenlendi.

Geçtiğimiz ay başında ise Uluslararası ve Avrupa Gazeteciler Federasyonu (IFJ – EFJ), ülkemizde medyaya karşı yapılan baskı ve şiddeti kınayarak, tutuklu gazetecilerin serbest bırakılması amacıyla bir imza kampanyası başlattı.

Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ – EFJ)’nun imza kampanyası çağrı metni:

“Darbe girişiminden sonra yüzlerce gazeteci tutuklandı, işten atıldı ve taciz edildi- gazetecileri serbest bırakın. 15 Temmuz darbe girişiminde 250 kişi hayatını kaybetti ve ayni zamanda bu darbe girişimi Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gibi temel bir demokratik yapıyı kendisine hedef olarak seçti. Uluslararası ve Avrupa Gazeteciler Federasyonu (IFJ-EFJ) hem darbeyi hem de sivil topluma, gazetecilere ve medya şirketlerine karşı uygulanan şiddetti koşulsuz bir şekilde kınıyor.

Başarısız darbe girişiminden sonra ohal ilan edip darbeyle bağlantısı olduğunu düşündükleri kişilere yönelik ölçüsüz baskı ve şiddet uygulamaya devam ediyorlar.
Türk Hükûmeti, simdi eleştirileri susturmak için karşı görüşteki gazetecileri tutukluyor, radyo ve televizyon kanallarını kapatıyor ve interneti sansürlüyor. Temmuzdan beri 90 gazeteci hapsedildi ve 130’dan fazla medya kurumu yasaklandı. 2500 gazeteci işini kaybetti ve onlarca medya işçisine tutuklama emri çıkartıldı. Saklanan veya kaçan gazetecilerin ailelerine baskı uygulayarak onları tutukluyorlar.

Dünyanın her yerinde basın işçileri, gazeteciler ve özgür basın için çalışan aktivistler birleşerek, Türkiye’de ki tutuklu gazetecilerin serbest bırakılmaları için protestolar düzenlediler. 
Özgür basın demokrasinin temelidir. Hak arıyoruz. Türkiye’deki gazeteciler serbest bırakmalı. Gazetecilik suç değildir.

İmza kampanyası için linke tıklayabilirsiniz.

Gazetecilik Suç Değildir.”

Gaia Dergi olarak biz de ülkemizde FETÖ temizliği bahanesi ile işinden olan, tacize uğrayan, baskı gören ve tutuklanan gazetecilerin yanındayız ve herkesi ses çıkarmaya davet ediyoruz.

Yılgınlık yok, direniş var: Özgür basın susturulamaz!

İstanbul’da yaşanan doğa katliamıyla yüzleşmeye hazır mısınız? : Google Timelapse

1

Google geçtiğimiz günlerde Earth motoruyla yeni bir özelliği de kullanıma açtı. Timelapse uygulamasıyla kullanıcı, dünyanın herhangi bir yerinde gerçekleşen değişimi izleyebiliyor. 1984 yılından itibaren meydana gelen değişimi görmemizi sağlayan uygulamayla yapılan videoların arasına İstanbul da eklendi. 

Özellikle geçtiğimiz 15 yıla bakınca, yaşam alanlarımızın nasıl elimizden alındığını daha doğru bir ifadeyle “nasıl katledildiğini” görebiliyoruz. Bütün itirazlara rağmen yapılmaya çalışılan HES ve havaalanı projeleri, köprüler; yerine betonlar dikmek istedikleri parklar. Hepsini net bir şekilde görebildiğimiz uygulamayla aklımızda tek bir soru beliriyor: “Nereye kadar?” zira bu yıkımın sorumluları yeryüzünde kalan tek ağaç da kesilinceye dek duracak gibi görünmüyorlar.

2008 yılında, zamanın başbakanı Erdoğan “çevrecinin daniskası” olduğunu söylemişti. Birkaç yıl sonra Gezi Parkı’nın yıkımına karşı çıkmak için yapılan eylemlerde ise vatandaşlara saldırılmış, bu saldırılar sonucu hayatını kaybeden ve yaralanan vatandaşlar olmuştu. Devam eden süreçte de daha da yıkıcı projelerle karşımıza çıkıp doğa tahribatına devam etmişlerdi. Videoda en dikkat çekici değişim, gururla duyurulan 3. köprünün doğaya verdiği zarar.

Bugün 2016 yılının sonunda görüyoruz ki, çok yakın bir zamanda kurtarmak için mücadele vereceğimiz bir doğal alan kalmayacak, betonların arasında nefes almaya çalışacağız.

Kaynak: Diken, Web Tekno

Füruğ Ferruhzad’ın yönettiği bir kısa film: Khaneh Siah Ast (Kara ev)

“Yeniden merhaba diyeceğim güneşe
Gövdemde akan nehirlere
Bulutlar gibi uzayıp giden düşünceme
Benimle birlikte kuru mevsimlerden gecen
Bahçemdeki ağaçların hüzünlü büyümesine
Gecenin kokusunu hediye eden kargalara
Yaşlılık biçimim olan ve aynada yaşayan anneme
Tekrarlanan şehvetimle döllenen yeryüzüne
Yeniden merhaba diyeceğim.”
Furuğ Ferruhzad

Fars edebiyatının yirminci yüzyılında belki de en güçlü “kadın” şairlerden biri Furuğ Ferruhzad. Onu farklı ve belki de çekici kılan şey, hayata karşı karamsar bir tavır takınması. Genel olarak yalnızlığı ele alan şair, bunun yanısıra İran’daki baskıcı tavırdan, İran’ın düşünce ve rejiminden etkilenen kadınları, mısra ve satırlarına ilmek ilmek işledi. Onların gözünden bakmaya çalıştı. Fakat, kadın sorunlarını bu denli işlemesi nedeniyle, şiirleri ve fikirleri, şiddetli tartışmalara neden oldu. İran toplumunun kadınlara karşı ayrımcılığını eleştirdi, kadınların daha iyi haklar elde etmesini savundu ve bu nedenle birçok tepki aldı. Şah, tüm despotluğu ile karşı çıktı. Bazı şiirleri de erotik bulunduğu için dönemin ileri gelenlerinden tepki gördü.

16 yaşında Perviz Şapur ile evlendi. Fakat evliliğin ilerleyen zamanlarında, evlilik ve şiir arasında bir seçim yapmak zorunda kaldı ve şiiri seçti. Fakat bu seçim, onun trafik kazası geçireceği 32 yaşına kadar, aşkla bağlı olduğu oğlunu görmesine engel oldu. Şiire olan bağlılığını şu sözlerinden anlayabiliriz:

”Şiir benim Tanrımdır, işte ben şiiri bu denli seviyorum… Gecem, gündüzüm, bunu düşünmekle geçiyor, kimsenin söylemediği yeni bir şiir, güzel bir şiir söyleyeyim diye… Kendimle baş başa olmadığım ve şiiri düşünmediğim günüm, anlamsız ve hiç sayılır… Belki şiir görünüşte beni mutlu kılamaz, ancak ben mutluluğu kendim için başka türlü yorumluyorum… Mutluluk benim için güzel elbise, iyi yaşam ve iyi yemek değil. Ben, ruhum memnun olduğu zaman mutluluk duyuyorum ve şiir benim ruhumu memnun ediyor. Şayet insanların elde etmek için çırpındıkları bu güzellikleri bana verseler ve karşılığında şiir söyleme yeteneğini benden alsalar intihar ederim. Siz benden vazgeçin, siz bırakın, ben sizce mutsuz ve aylak olayım, ancak ben hiçbir zaman yaşamımdan yakınmayacağım.”

1962 yılında, bir kısa filmin yönetmenliğini üstlendi. Film için, Tebriz’de cüzzamlıları ziyaret etti ve ardından, Khaneh Siah Ast (Kara ev) isimli kısa film çekildi. Bundan önce de yine aynı yıl, İtalya’da yönettiği bir belgeseli ödül almıştı.

Kara Ev isimli film, 1963’te Almanya’da Oberhausen Film Festivali’nde en iyi film ödülünü almıştır. Ferruhzad, bu film esnasında ziyaret ettiği cüzzamlı çocuklardan birini de evlatlık edinmiştir.

Kaynak: Yazın Verlag, Ankara Barosu, Eski Taş, Film Loverss, Derya Önder

Bilinen en eski kült yapılar topluluğu: Göbeklitepe

Göbeklitepe, Şanlıurfa’nın 22 km kuzeydoğusundaki Örencik Köyü içinde yer alan, dünyanın, bilinen en eski kült yapılar topluluğudur. Göbeklitepe’de, 20 adet T biçiminde dikilitaş yuvarlak planda dizilmiş, araları taş duvarla örülmüştür. Bu yapının merkezinde, daha yüksek boyda iki dikilitaş, karşılıklı olarak yerleştirilmiştir.

gobeklitepe-2Bu dikilitaşların çoğunun üzerinde, insan, el ve kol, çeşitli hayvan ve soyut semboller, kabartma ya da oyularak betimlenen motifler bulunmaktadır. Boğa, yaban domuzu, tilki, yılan, yaban ördekleri ve akbaba en sık rastlanan hayvan motifleridir. Bölgeyle ilgili yapılan çalışmalarda, bölgenin, çanak çömleksiz neolitik çağın, A evresine yani bundan yaklaşık 11 bin 600 yıl öncesine ait olduğu öne sürülmektedir. Yapılan incelemelerde ise bölgenin, belirli bir dönem, inanç merkezi olarak kullanılıp terk edildiği, terk edildikten sonra ise üstünün toprakla örtülmüş olduğu anlaşılmaktadır. Keşfedilme hikâyesi de Göbeklitepe’nin kendisi kadar ilginç…

Tarihi yeniden yazdıran çoban

1963 yılında bölgede çalışma yapan Chicago Üniversitesi ekibi, bölgede, kayda değer bir şey bulamayıp geri dönüyor. 1983 yılında ise bölgede çobanlık yapan birisi, koyunlarını otlatırken gördüğü taşları müzeye götürüyor ve bölgede çalışmalar 1995 yılına kadar yapılmıyor. 1995 yılında Alman Arkeoloji Enstütüsü’nün desteği ve arkeolog Klaus Schmidt’in çalışmalarıyla gün yüzüne çıkarılıyor.
Dünyanın ilk tapınağı
Yapılan araştırmalarda, yaklaşık tarihi, 11 bin 600 ile 12 bin yılları arası, olarak belirlenmiş ve Mısır Pramitleri’nden 7 bin 500 yıl, Stonehenge’den de 7 bin yıl daha eski olduğu tahmin edilmektedir.

İlk tarım

Der Spiegel yazarı David Rohl, bir makalesinde, göçebe hayatın ilk kez burada bırakılıp tarımın yapılmaya başlandığını aktarmaktadır.

tarim Bira için tarım

Kazılarda, 160 litrelik kapasiteye sahip kireç taşına oyulmuş, altı adet bira varili bulunmuş. Klaus Schmidt bulgular ışığında,  insanoğlunun ekmek için değil, bira uğruna tarıma başlanıldığını, bunun da  ilk kez Urfa’da gerçekleştiğini aktarmaktadır.

Mezar geleneği ve göğe ruhun yükselmesi

Kazı ekibinde çalışan Cihat Kürkçüoğlu, bir röportajında; “Bugüne kadar yapılan kazılarda elde edilen sonuçlara göre; ölü gömme geleneğinin Göbeklitepe’de olmadığını görüyoruz. Taşların üstündeki hayvan figürlerinden anladığımız kadarıyla, ölüleri açık havada bırakılıp yırtıcı kuşların yeyip ölülerin ruhlarının da göğe yükseldiği inancı olduğunu anlıyoruz.” demiştir.

Kazı başkanı Klaus Schmidt’in 2014 yılında ölmesinden sonra, kazı çalışmalarıyla ilgili şaibeler artmaya başlamıştır. Kazıların cemaat aracılığıyla sabote edildiği, Klaus Schmidt’in eşi tarafından bizzat medyaya yansıdı. Bunlara rağmen kazılar halen devam etmekte  ve 20 tapınaktan sadece 4 tanesi gün yüzüne çıkarılabilmiş durumdadır.

Kaynak: Onedio

Le Corbusier’i derinlemesine anlamamızı sağlayacak 7 belgesel

Kendisini toplu konutlar ve kalabalık şehirler için daha iyi yaşam koşullarını sağlamaya adayan modern mimar Le Corbusier‘in ölümünden bu yana 50 yıl geçti. Aynı zamanda şehir plancısı, ressam, heykeltıraş, yazar ve modern mobilya tasarımcısı olan Corbusier’in 78 yıllık kariyerini anmak için; Villa Savoye’dan Arjantin’deki işlerine kadar birçok yapısını ve mimarlık anlayışını anlatan çeşitli film, belgesel ve animasyonlardan bir derleme yapılmış. Bu derlemede yer alan videolar, Corbusier’i derinlemesine anlamamıza yardımcı olacaktır. 

Das Jahrhundert des Le Corbusier (The Century of Le Corbusier) 

Konut yapılarına dair bir takım eleştiriler bulunmakta ve pürist netliği övülmektedir. Le Corbusier beton üstâdıydı ve 20. yüzyılın en önemli mimarlarından biriydi. Corbusier’in röportajlarına ve kişisel yazılarına dayanan bu belgesel; dünya savaşı, ideoloji ve totalitarizm yüzyılında dönemin yaşantısına da genel bakış niteliğindedir.

https://www.youtube.com/watch?v=fi-yByojL9s&t=142s

The Villa Savoye: A Manifesto for Modernity (Modernizm Manifestosu)

Fransa’daki tarihi anıtların baş mimarı Pierre-Antoine Gatier‘in, ünlü Le Corbusier evinin koruma planı ve yönetimi üzerine gerçekleştirdiği tartışmadan oluşmaktadır.

La Máquina de Habitar -The Machine for Living (Yaşamak için makine)

Belgesel, Corbusier’in, Arjantin’in La Plata şehrinde inşa ettiği, Casa Curutchet‘e dair tutkusuna ve umutlarına odaklanmaktadır.

Le Corbusier – Documentary (Belgesel)

Bu belgesel 2 bölümden oluşuyor. İlk bölümde, Le Corbusier’in hayatı tarihsel bağlamda inceleniyor. İkinci bölümde ise Marsilya’daki  Unite d’Habitation‘ından Hindistan’daki Chandigarh‘a kadar Le Corbusier’in bütün mimarlık işleri ve hayatı ile ilgili bilgi verilmektedir. 

 

 Le Corbusier şiirini ve Paris’teki apartmanını tartışıyor

Bu kısa belgesel, Le Corbusier’in ruhuna ve düşünce tarzına ışık tutarak, bol yeşil alana ve etkili ulaşım için geniş caddelere sahip Ville Radieuse‘un ardında yatan vizyonu, bizlere sunmaktadır. Bu film, aynı zamanda Marsilya’da bulunan “Her ailenin mahremiyeti, manzarası, güneş ışığı ve gölgesi olacak.” sloganına sahip  Unite d’Habitaton‘ın da tartışması niteliğindedir.

Le Corbusier 2.0

Alix Bossard‘ın hazırladığı bu animasyon film boyunca, Modulor, Villa Savoye ve Cités Radieuses gibi Le Corbusier’in en ünlü yapıları tanıtılmaktadır.

Villa Savoye – The Five Points of a New Architecture (Yeni mimarlığın 5 koşulu)

Ombu Mimarlık‘tan, Andrea Stinga ve Federico Gonzalez‘in ürettiği video ile Le Corbusier’in “Yeni mimarlığın 5 ilkesi” ve bunları Villa Savoye’da nasıl uyguladığı anlatılmıştır.

Kaynak: archdaily.com

Nazi Doğası: 2. Dünya Savaşı’ndan 1992’ye kadar gizli kalan gamalı haç ormanı

1

Doğası gereği insan her şeyde bir mantık arama eğilimindedir. Ama çam ormanı içinde bir grup dizili akçaağaç çiçeklenince buna mantıklı bir açıklama getirmek zorlaşıyor. Kuzeydoğudaki Alman kasabası Zernikov’un dışında, 4,300 metrekarelik alanı kaplayan bir dizi ağaçlandırma gamalı haça benzetmek amacıyla dikkatle düzenlenmiştir.

Sonbaharda ve ilkbaharda her yıl birkaç hafta boyunca, çam ormanının derin yeşiliyle karşılaştırıldığında, akçaağaç yapraklarının rengi değişmektedir. Etkinin kısa süresi, imajın sadece havadan görülebileceği ve bölgedeki özel uçakların göreceli kıtlığıyla birleşince, Nazi Partisi‘nin düşmesinden sonra gamalı haç şeklinin fark edilmediği anlaşıldı. Peşi sıra gelen komünist dönemde, Sovyet makamları bu durumun varlığından haberdardı, ancak ortadan kaldırmak için herhangi bir çaba sarf edilmedi. Bununla birlikte, 1992’de yeniden birleşmiş Alman hükûmeti, devlete ait arazilerin hepsine hava incelemeleri düzenledi. Fotoğraflar ormancılık öğrencileri tarafından incelenmiş ve bu tasarım dikkatlerini çekmişti.

Yerel ormancılardan Klaus Göricke ağaçların yaşını hesaplamak için ölçümler yaptı ve 1930’ların sonlarına doğru yani Hitler’in iktidara gelmeye başlamasıyla eş zamanlı olarak ekildiğini tespit etti. Bu her sonbaharda ormanda çiçek açmış olan gamalı haç işaretinin ilkbahar ve yaz aylarında ortadan kaybolduğu ve keşfedilmediği anlamına geliyor.

1970’lerin sonunda, Amerikan birlikleri Hessen’deki bir ormanda gamalı haç tarzında dikilen “1933” sayılarıyla birlikte bir gamalı haç keşfettiler. Ağaçları kimin yerleştirdiği bilinmiyor.

gamali-hacli-nazi-ormani-1Hemen harekete geçildi. 1995’te, ormancılar motorlu testere ile 40 ağaç keserek ağaçlık alanı temizlediler. Üstlerine sembolün artık tanınmadığını ve Kutzerower Heath’ı saran bu telaşın hızla bastırıldığını bildirdiler.

Fakat ormancılar yanılmıştı. Beş yıl boyunca bu hata fark edilmedi, ancak haber ajansı Reuters, 2000 yılında Zernikov yakınlarındaki ormanda parlak sarı ve açıkça görünür gamalı haç fotoğrafları yayınladı – kenarları biraz yıpranmış olsa bile. Ve medya tepkisi bir kez daha yükseldi. Chicago Tribune bile, gamalı haç ormanının zaten ırkçı şiddet nedeniyle kötü şöhretlenen bir bölge için yararlı olmadığını belirtti.

Aslında yetkililer, yerin neo-Naziler için bir hac sembolü haline gelebileceğinden endişe duymaya başladı. Bu, doğu eyaletindeki Brandenburg Tarım Bakanlığı’na sert önlemler planlamasına yol açtı. Bakanlık sözcüsü Jens-Uwe Schade, 2000’de Reuters’e verdiği demeçte, bölgedeki tüm ağaçları kesmek istediğini söyledi. Ancak, mülkiyet yönetiminden sorumlu federal büro olan BVVG, mülkiyetin bir kısmının anlaşmazlığa düştüğü ve sadece devlet ormancılık yetkililerine ağaçların 25’ini kesmesi için yeşil ışık yakmasıyla beraber planı engelledi. Bu plan 4 Aralık 2000 sabahı yapıldı.

gamali-hacli-nazi-ormani-2Ormancılık işçileri, hangi ağaçların kesileceğini seçmek ve gamalı haçın artık görünür olmadığından emin olmak konusunda çok dikkatli olmalıydı. Ayrıca artık havadan görünmesinler diye yerden birkaç cm yukarıdaki kökleri de kesmek zorunda kaldılar. Yine de, yukarıda tasvir edilen Uckermark bölgesindeki ünlü gamalı haç, sonunda 2000’de kesildi. Bölgenin imajının zarar görmesinden endişe eden Brandenburg devlet yetkilileri ve bölgenin Nazi destekçileri için bir hac sembolü haline gelme olasılığı sebebiyle 100 akçağaçtan 43’ünü ortadan kaldırarak tasarımı yok etmeye çalıştı Bununla birlikte, bu rakam geri kalan 57 ağaç ve yeniden ağaçlandırılmış bazı ağaçlarla ayırt edilebilir halde kaldı ve 2000 yılında Alman gazeteleri, gamalı haçın ününü gösteren başka hava fotoğrafları yayınladı.

Bu zaman zarfında, ağaçların bulunduğu toprağın yaklaşık yarısının mülkiyeti özel kişilere satıldı, ancak 1 Aralık 2000’de hükümet tarafından işletilen alanda 25 ağaç daha kesilmesine izin verildi ve gamalı haç imgesi büyük ölçüde karanlığa gömüldü.

Kaynak: Vintage News