Ana Sayfa Blog Sayfa 378

Zeyno Pekünlü’nün Ankara’daki ilk sergisi SALT Ulus’ta

1

SALT Ulus, Zeyno Pekünlü’nün davetlisi olduğu 22’nci Gezici Festival döneminde, sanatçının Ankara’daki ilk sergisine ev sahipliği yapıyor.

Sanatçı Zeyno Pekünlü’nün, davetlisi olduğu 22’nci Gezici Festival döneminde SALT Ulus’ta gerçekleştirilen sergisi, kâğıt üstüne işleri, enstalasyon ve videoları ile Babaların Babası (2012/16) adlı, mekâna özgü müdahalesinden oluşur.

zeyno-pekunlu-1Pekünlü’nün yakın dönemdeki sanat pratiği, montaj, yeniden düzenleme ve bağlamdan koparma yöntemlerini kullanarak bilginin üretimi ve dağıtımı süreçlerini parçalarına ayırır. Buluntu görüntü ve metinlerle başlayan koleksiyoncu tavrı, üniversite amfilerinin çöplerine ve sıra altlarına, internetin muazzam ve düzensiz dijital arşivine ve son olarak da, insanın ömrü boyunca biriktirdiği, lüzumlu, lüzumsuz, ezberlenmiş, evrensel, kişisel, anlık ya da kalıcı bilgi yığınına yönelir. SALT Ulus’un giriş katı, sanatçının bu tema ve fikirler etrafında 2014-15’te geliştirdiği; aralarında Minima Akademika (2015), Bildiğim Her Şey (2015-süregelen), Kendine ait bir banyo (2015) ve Ürkütmeden bir kadına nasıl dokunursunuz? (2015) işinin de bulunduğu bir grup üretimi bir araya getirir.

Biriktirme pratiklerine ilişkin çelişkilerin izini süren Minima Akademika ile Bildiğim Her Şey, bağlamından koparılmış bilginin işlev ve kullanım değerini kaybetmesinden ötürü, bilgiyi nihai şekilde metalaştırma girişiminin imkânsızlığına gönderme yapar. Minima Akademika, kopya kâğıtlarını, akıllı telefonların imkân verdiği yüksek teknoloji kopyalama tekniklerinin karşısında nesli tükenmekte olan, kıymetli estetik nesneler olarak konumlar. Süregelen bir proje olan Bildiğim Her Şey de benzer bir şekilde, bilgiyi sınıflamadan, yalnızca üst üste yığarak işlevsizleştirir. Bu kişisel, anakronik “olgu” yığını, bir bireyin toplumsal deneyimine göre bilginin tekrar tekrar yeniden biçimlenme potansiyeline işaret eder.

YouTube’taki “How to..?” [Nasıl … yapılır?] videolarından derlenen kolaj video işleri Kendine ait bir banyo ve Ürkütmeden bir kadına nasıl dokunursunuz? ise, pratik bilginin üretimi ve dolaşımı ile deneyim paylaşımında internetin rolünü inceler. Kıymeti kendinden menkul yaşam koçları, şaibeli uzmanlar ve “kadın avcıları”, kadın tavlama sanatının püf noktalarını anlatırken eril söylemin yeni ve popüler mecralarını ortaya serer. Bu bağlamda her iki iş de, gündelik bilgi üretimi ve paylaşımının erkeklerin kendi aralarındaki mahrem sohbetlerinden dijital kamusal alana taşındığı güncel akıma tanıklık eder.

SALT Ulus’un iki katına yayılan sergi, aynı zamanda, Atatürk’ün 1927’de altı gün, altı saat boyunca Meclis’te okuduğu Nutuk’undaki duygulanımsal kelimelerin tekrarları ve tekrar sıklıklarına dayalı bir listeden oluşan Babaların Babası enstalasyonunu içerir. Pekünlü, sözcük seçimlerinde duygulara ağırlık vererek Nutuk’u kendi anlatımından sıyırıp resmî ideolojinin niyetlerine odaklanır.

zeyno-pekunlu-2Giriş katındaki Pretty Furious Women [Müthiş Öfkeli Kadınlar] (2015), her ne kadar Gezici Festival’e nüktedan bir görsel gönderme gibi görünse de, aslında gitgide kötüleşen bir duruma; son 10 yılda Türkiye’de kadınlara yönelik şiddete ve kadın cinayetlerindeki belirgin artışa dikkati çeker. Ülkenin pek çok yerinde kadınlar, mevcut adaletsizliklerle mücadele etmek, yasal hakların uygulanması ve meşru müdafaa hakkı için tartışmaya ve örgütlenmeye başladı. Sanatçı, 2015 Cakarta Bienali için üretim yaptığı dönemde, bu hareketten esinle Beksi Silat savunma sanatını öğrendi. Pekünlü’nün ürettiği B filmi tarzında afiş serisi ile üç dakikalık film fragmanı, bu öğrenme sürecindeki idman deneyimlerini yansıtır.

22’nci Gezici Festival’in (25 Kasım-7 Aralık; Ankara, Sinop ve Kastamonu) iş birliğiyle düzenlenen sergi paralelinde, bellek ve bilgi teknolojileri ile uygulamalarına dair fikirleri irdeleyen bir dizi konuşma gerçekleştirilecektir.

Kış aylarında en yakın dostunuz: Mis kokulu ıhlamur

2

Soğuk kış günlerinin, akan burunlu insanların ve annelerimizin vazgeçilmez şifa aracı ıhlamur. Latincesi Tiliaceae, Kürtçesi ise Yexlamurdur. Latince ismini olan tilia, Yunancada lif anlamına gelen, tilostan türemiştir. Neden liften türeyen bir isimlendirmeye sahip olduğunu yazı içerisinde göreceksiniz. Anavatanı, kuzey yarım küredir.

Birçok çeşidi bulunan ıhlamur, tıbbi olarak kullanılır. Çeşitlerinden ikisi tedavi amaçlı kullanılmaktadır. Bunlar, küçük yapraklı ıhlamur(Tilia cordata) ve büyük yapraklı ıhlamur (Tilia platyhyllos) türleridir. Yaklaşık 2500 yıldır tanınan ıhlamur ağacının, bazı ulusların dini törenlerinde kullanıldığı bilinmektedir. Eski Cermenler ve Slavlar için ıhlamur, bir ağaçtı. Hatta çocuğu olanlar, kısmet ve dilek ağacı olarak ıhlamur dikerlerdi. Almanların yaşamında da oldukça ıhlamura yer verilmiştir. Uluslar için bu kadar önemli olan ıhlamur ağacı, Plinius ve Galen tarafından cüzzam, aft, yorgunluk, göz iltihaplarında ve ayak çıbanlarında kullanmıştır. Lonicerus, ağaç kısmını damıtarak kolik, hemoroit ve epilepside kullanmış kömürünü ise kan tüküren bireylerin tedavisi için kullanmıştır. Kneipp, kronik öksürük ve balgamlarda ıhlamur çiçeği çayından yararlanmıştır.

ihlamur-2Botanik açıdan ıhlamur

Ihlamur ağacı, oldukça uzun ömürlü bir ağaçtır. Özellikle nemli vakitlerde ve geceleri etrafa çok güzel kokular yayan ıhlamur ağacına, büyük gölgesi nedeni ile yol kenarlarında sıkça rastlamak mümkündür. Tıpkı kalbe benzeyen sıralı yaprakları vardır, sapları ise uzun ve sivridir. Yaprakların rengi, tüyü ve şekli, türlerine göre çokça değişiklik gösterir. Ihlamurun ülkemizde de birçok çeşidi bulunmaktadır.

ihlamur-4 İçeriğindeki maddeler

Çiçeklerinde eterli yağ (%0,03) tanen, şeker, glikozit, sarı boya (hesperidin), C ve P vitaminleri, flavonoitler, müsilaj, fenolik asitler, kumarinler, lityum, magnezyum bulunurken, yapraklarında ise sakkaroz, glikoz pentozan yağlar, tanen, reçine, tatrik asit tuzu ve enzimler bulunur.

ihlamur-5 Toplanma ve saklama koşulları

Genellikle sap ve yaprakları ile birlikte toplanan ıhlamurun, çiçeklerinden, yapraklarından, tıbbi kömüründen ve ağaç kabuğundan yararlanılır. Bunların yanı sıra, odunundan ve çiçeğinden damıtılarak elde edilen sıvıdan ve kurutulup öğütülen toz haline gelmiş meyvesinden de yararlanılır.

Bir bitkinin toplanma koşulları çok önemlidir. Çünkü bir bitkiyi doğru zamanda toplamak, doğru ve yeterli droga (Doğal maddelerden elde edilen ve tedavi amacıyla kullanılan ilaç özü), ulaşmak demektir. Bu da sağlıklı bir tedavi sürecini hazırlamak demektir. Öncelikli olarak ıhlamur, şifa olmak için toplanıyorsa yola uzak yerlerden toplanmalıdır.

Çiçeklerin saplarının bağlı olduğu yapraklarla birlikte ve çiçek açtıktan sonra yaklaşık 3-4 gün içerisinde toplanması gerekir. Bu süreyi vermemizin nedeni; çiçeklerin içeriğindeki drog miktarının fazlalığıdır. Bitkiler, öğle sonunda, güneşin yatay vaktinde toplanmalı ve toplandıktan sonra kuruturken, çiçekler gölge bir yerde, sıcak olmayan açık havaya sahip bir yerde kurutulmalıdır. Saklanırken ise çiçeğe kokusunu veren, eterli yağın uçuculuğundan kaynaklı, serin ve nemsiz yerlerde, bez içinde saklanmalıdır.

SAMSUNG DIGIMAX 420

Doğal tıp açısından kullanım alanı

Kaygı azaltıcı, akut baş ağrısında, akut kalp çarpıntılarında, uykusuzluk, ishal, kramplar ve spazmda, dehidratasyon amaçlı (su atımında), viral hastalıklarda bağışıklık sistemini güçlendirmede kullanılır. Böbrek ve kalp rahatsızlığı bulunanlar tarafından kullanıldığı vakit, muhakkak uzmana danışılmalıdır. İdrar söktürücü başka bir bitki veya ilaçla birlikte tüketmek, dehidratasyona yani su kaybına neden olabilmektedir, bu da tehlikeli bir sonuç doğurabilir.

Ihlamurla yapılacak tarifler

Uykusuzluk, stres ve kramp problemine karşı ıhlamur banyosu için; 500 gr. ıhlamur çiçeği ve yaprağı 3 litre kadar kaynar suya konularak ağzı kapatılır. 20 dakika bekledikten sonra banyo suyuna karıştırılarak banyo yapılır. Difüzyon sonucu soluyacağınız esans sizi rahatlatırken dinlendirecektir ve melatonin adlı hormonun salgılanmasını sağlayarak uyku hali getirecektir. Bedeninizi ise saracak ıhlamurlu sıvı derilerdeki porlardan girerek, lokal kramplarında tedavisini sağlayacaktır.

Kışın virüslerden korunmak için; 5 gr. ıhlamuru 100 ml. kaynamış suda ağzı kapalı olarak 10 dakika beklettikten sonra içerek, grip ve nezleye neden olan virüslere karşı kendinizi koruyabilirsiniz.

Not:
Bir bitkiyle ilgili direkt tedavi reçetesi yazmak ve uygulamak doğru değildir. Bu nedenle bitkilerin genel hatları ve kullanım alanları ile bilgi vermeyi daha doğru buluyoruz.

Ihlamur gibi hoş kokup güzellikler ve şifa saçmanız dileğiyle…

 

Büyük ustaya böyle büyük bir albüm yakışırdı: Zülfü Livaneli

1

Zülfü Livaneli’nin 50’nci sanat yılı için 50 Livaneli şarkısı, 50 sanatçı tarafından yeniden yorumlandı. Üç CD halinde yayınlanan bu proje, şimdiye kadar yayınlanan benzeri saygı albümlerinin en büyüğü olma özelliğini taşıyor.

Bu sene Zülfü Livaneli’nin 50’nci sanat yılı. Dile kolay tam 50 yıllık bir sanat hayatı. Şarkılara dillere marş olmuş Livaneli için 50 sanatçı bir araya geldi, 50 Livaneli bestesinden oluşan 3CD’lik büyük bir projenin altına imzalarını attılar. Albüm, geçtiğimiz günlerde gerçekleşen “50. Yıl Bir Kuşaktan Bir Kuşağa” konseriyle kutlandı. Zorlu PSM’de gerçekleşen, geliri Çağdaş ve Bağımsız Yardımlaşma (ÇABA) Derneği’ne bağışlanan konserde; albümde de yer alan müzik dünyasının pek çok önemli ismi de konuk sanatçı olarak sahneye çıktı.

zulfu-livaneli-ellinci-yil-konseriAlbümle ilgili ilk dikkat çeken konu, ilk kez bu kadar çok müzisyenin bir albüm için biraraya gelmesi oluyor. Gerçekten müziğin çeşitli dallarında, rock’tan pop’a, arabeskten sanat müziğine ve Türk halk müziğine kadar birçok daldan isimler albümde boy gösteriyor, Livaneli’ye saygılarını, Livaneli şarkılarını yorumlayarak gösteriyor. Bu isimler arasında Göksel’den Kardeş Türküler’e, Feridun Düzağaç’tan Roijn’e, Ciwan Haco’dan Ata Demirer’e ve hatta Linet’e kadar birçok alandan sayısız isim var.

Umudu ayakta tutan şarkılar

Livaneli, BirGün Gazetesi’ne verdiği röportajda şunları söylemiş: “Darbeden sonra 1980’de bir parça yapmıştım; ‘Umudu kesme yurdundan’. Ben hep aynı fikirdeyim, umudu kesme yurdundan, insan tükenmez. Çünkü bizim ülkemizde ne kadar acı çekilse görüyoruz tükenmiyor, tüketemiyorlar. Keşke bu acılar çekilmeden olsaydı ama demek ki böyle. İbn-i Haldun ‘Coğrafya kaderdir’ demişti. Ben buna çok inanıyorum. Bizim coğrafyamız maalesef böyle; acı üreten bir coğrafyada yaşıyoruz.”  

Zülfü Livaneli

Livaneli’nin umudu kesmediği yurdunda, onun 50 yıllık sanat hayatında direndiği, mücadele vermeye çalıştığı, sanatıyla karşı durduğu her türlü acı ne yazık ki bugün de yaşanıyor, hem de belki daha sert daha yoğun şekliyle. Bugün de güzel insanlar içeride tutsak ediliyor, edebiyatçılar, gazeteciler sadece fikirleri yüzünden hapishanelere atılıyor. Yine insanlar hapishane önlerinde nöbet tutuyorlar.

Dayanışma hiç tükenmiyor, korku imparatorluğunda. “Ekmek kadar temiz su gibi aydın” insanlar bu ülkede demokrasi, eşitlik, barış tesis edilsin diye didinip duruyorlar, bazen bu yolda canını ortaya koyuyor, bazen canını veriyorlar. Hoş geldin Kardeşim Deniz’lerdeki Deniz’lere yenileri ekleniyor sürekli, yeni genç fidanlar erken yaşta kırılan, Ali İsmail’ler, Berkin’ler, Ethem’ler, Medeni’ler, Suruç ve Ankara’da katledilen Can’lar. Bu kadar alacakaranlıkta hâlâ güneş toplamaya çalışan insanlar için Livaneli şarkıları hep önemliydi, bugün de öyle ve yine dillerden düşmüyor.

Saygı albümü müdavimleri bu albümde de var

Saygı albümleri esasında en zor albümlerdendir. Birçok farklı ismin biraraya geldiği bu tarz albümlerde belli bir kaliteyi tutturmak zordur. Her yorum başarılı olmayabilir, bir yorum daha derinlikli ve özgünken, diğer yorum aynı oranda bu özelliklere sahip olmayabilir. Livaneli saygı albümünün bu kulvarda başarılı albümler arasında sayılacağını söylemek mümkün.

15-mart Zülfü Livaneli

Albümde daha önceki benzer saygı albümlerinde görmeye alıştığımız isimler yine arz-ı endam ediyor. Sezen Aksu, Teoman, Feridun Düzağaç, Mehmet Erdem gibi bu albümlerin gediklileri Livaneli için de şarkılar yorumlamış. Esasında bu noktada albümle ilgili ilk ufak eleştirimizi yapmış olalım. Örneğin Teoman, önceki albümlerdeki yorumlarında da yorumladığı şarkılara farklı bir boyut ve derinlik kazandıramamışken, yine benzer zayıf bir performansla yine bu albümde de karşımıza çıkıyor. Mehmet Erdem, yine şarkıya hiçbir şey katamamışken bu albümde de dümdüz bir yorumla albümde yer alıyor.

Albüm sürprizler barındırıyor

Albüm kesinlikle içinde sürprizler ve cevherler barındırıyor. Bunlardan biri Halil Sezai. Sezai, “Asya Afrika” şarkısını gerçekten kendi tarzına yakın, özgün bir şekilde yorumlamış, şarkı adeta başka bir şarkı haline gelmiş. Diğer bir sürpriz, Ata Demirer. Komedyen Demirer, sanat müziği icrasındaki yeteneğiyle de bilinir. Albümde “Akdeniz” şarkısında gerçekten çok iyi bir icra ile karşı karşıyayız Demirer’den.

Albümün zirve noktalarından biri diğer bir büyük usta Selda Bağcan’ın “Çırak Aranıyor” yorumu. O ulvi sesiyle Bağcan, şarkıyı tadından yenmez bir noktaya taşımış. Yine aynı şekilde Kürt müziğinin en önemli kadın seslerinden Aynur, “Dağlara Küstüm Ali”ye müthiş bir yorum getirmiş, benzersiz sesiyle.

Albümde pop şarkıcılarının da yorumları var. 10. Yıl Marşı’ndan sonra Kenan Doğulu bu kez de “Ey Özgürlük” şarkısını iyi bir pop şarkısına çevirmiş, konserlerde meydanlarda sıkça duyacağımız bir şekilde. Aynur Aydın, “Sürgün” şarkısını  yine kalburüstü bir pop şarkısı haline getirmiş.

Albümdeki sıradışı yorumlardan biri Kürt müziğinin yaşayan efsanesi Ciwan Haco’nun “Merhaba” yorumu. Haco’nun gırtlak ve ses oyunlarıyla, zengin müzikal altyapısı ile yine albümün zirve noktalarından birindeyiz.

Albümde bazı isimlerin tam da kendilerine uyacak, üstlerine birebir oturacak şarkıları seçip yorumladığını görüyoruz. Örneğin Yaşar, “Gün Olur”u, Yeni Türkü “Gözlerin”i, Ceylan Ertem “Kız Çocuğu”nu, Onur Akın “Atlı”yı, Hüsnü Arkan “Nurhak”ı, Jehan Barbur “Bulut mu Olsam”ı seçerek doğru yapmış. Sıla da aynı şekilde “Belalım”ı, şarkıda ah belalım derken Sıla insana derin bir iç çektiriyor.

Albümde bazı yorumlar ise daha iyisi, daha farklısı olabilir miydi diye bir yarım kalmışlık hissi uyandırıyor, Teoman’ın, Harun Tekin’in, Mert Fırat’ın, Feridun Düzağaç’ın, Şevval Sam’ın yorumlarında özellikle. Ve Rojin ve Haluk Levent; seçtikleri şarkılara yorumlarında, artık biraz da tedavülden kalkmış 90’lı yıllar Anadolu rock uyarlamalarına başvurmasalarmış keşke de deniyor.

Tüm artılarıyla ve eksileriyle, arşivlik bir albümle karşı karşıyayız. Albümde yer alan her sanatçının emeğine saygı duyarak, büyük usta Livaneli’nin 50’nci sanat yılını kutluyoruz.

Hawking: İnsanlığın 1000 yıldan az ömrü kaldı

1

Son yıllarda insanlığın veya medeniyetin sonunun geldiğine dair haberler görüyoruz. Bilim insanları  Dünya’nın insanlığın yaşamına en iyi tahmin ile 500 yıl kaldığını söylüyorlardı. Ünlü fizikçi ve bilimi insanı ve bilim dünyasında otoritelerden biri olarak görülen Stephen Hawking bu konuda açıklama yaptı. Hawking, aslında bilip de pek umursamadığımız bir gerçeği yüzümüze vurdu; insanlığın sonu için 1000 yıldan daha az zaman kaldı.

Küresel ısınma artık geri dönülebilecek noktayı geçti. Dünyayı devletler değil de  küresel şirketler yönettiği için devletler de bu durumla ilgili şirketlere bir yaptırım uygulayamıyor. Çok uluslu şirketlerin birçok devletten daha güçlü olduğunu, savaş sonrası bölgenin kaynaklarını sömürmek ve ganimeti paylaşmak için savaşlar çıkardığını ve bu savaşlara sponsor olduklarını da hatırlatmak isterim.

Açgözlü, asla doymayan, basit yaşamaktansa başkalarının aç kalmasını tercih eden zenginlerin dünyanın sonu ile ilgili bir şey yapacağını ve fakir insanları kurtaracağını düşünmüyorsunuz umarım? Onların yapacağı son şey bilim-kurgu filmlerinde olduğu gibi yeni bir gezegen bulmak ve orayı kolonileştirmektir ve tabii ki bu kolonilerde fakirlere yer yok ya da köle (hizmetçi, işçi) olarak yer bulabilirler.

(Konumuzla ilgili olarak Elysium adlı filmi tavsiye ederim)

Yaşadığımız dünya daha önce 5 defa kitlesel yok oluş (dünya üzerindeki canlı hayatının neredeyse tamamının yok olması) yaşadı. Şimdi ise 6. kitlesel yok oluşun son dönemini yaşıyoruz. Biz yok olduktan sonra eğer dünya tekrar üzerinde yaşam başlarsa, evrim sıfıra yakın bir seviyeden tekrar başlayacak. Fakat bu süreçte insana mı evrilir canlılar yoksa dinozor gibi başka şeylere mi bunu bilemeyiz. Çünkü asla göremeyeceğiz. Umarız Dünya bir daha kendi düşmanı olan insan canlısından tekrar yaratmaz.

Ha bu arada zenginler asla öz-eleştiri de vermeyecekler. Asla biz yaptık demeyecekler. Peki biz ne yapacağız? Zenginler bile yapacak bir şey bulamıyorsa kendi yarattıkları cehennem için, siz ne yapabilirsiniz? Deprem sırasında toplanacağımız alanlara dev AVM ve rezidansları diken para manyakları mı öz-eleştiri yapacak? 3. köprü için İstanbul’un son ormanlarını yok ederek İstanbulluların yaşam hakkına saldıranlar mı öz-eleştiri yapacak? Tabii ki hayır.

Unutmayın ki zengin olmak için üstün zekaya, akıla ihtiyaç yoktur, hayatta kalmak için üstün zekaya gerek yoktur. Zenginler evrimin onlara verdiği en önemli kurallardan biri olan “bölge edinme” eğilimini gücünün miktarına bağlı olarak genişleten ve sonuç olarak hayatta kalma ve çoğalma kabiliyetlerini en üst seviyeye çıkarmaya çalışan ilkel insanlardır. Onlar kendi etraflarına dünyaya asit yağdıracak kaleler örerler. Oysa kalenin tepesi açık ve herkes bu yağmurdan eşit biçimde payına düşeni alacak. Yüzyıllardır yapılan akılcılık çağrıları zenginlerin akılsızlıkları yüzünden boşa gitti.

Şimdi ise sorumluluğu hepimize atacaklar. “Dünyayı kirlettik” diyerek suçu bizlere atacaklar. Oysa bir AVM’nin elektrik ihtiyacı karşılığında onlarca mahalleyi aydınlatabilirsiniz. Bir HES (hidroelektrik santrali) yapmak için upuzun dereleri, ormanları katledenler, ekolojik dengeyi yok edenler tabii ki ölen dünyayı umursamayacaktır. İçinde kendileri olsa bile…

Profesör Hawking Oxford Üniversitesi Derneğinde konuştu.
Dinleyicileri uzay yolculukları hakkında konuşmaya davet etti. 
Ve dedi ki; yeni bir gezegen bulmalı ve oraya yerleşmeyi düşünmeliyiz. 

Hawking’e göre insanlık bu kritik noktaya gelmiş Dünyada 1000 seneden fazla yaşayamaz.

Ünlü teorik fizikçilere göre Dünya şu ana kadar olmadığı kadar büyük bir risk içinde. Bu riskler arasında doğal felaketlerin yanı sıra nükleer savaş, genetik mühendislik ürünü virüsler ve yapay zekanın yükselmesi de var. Konuşmasında Hawking, insanın evreni anlaması ile ilgili ilkel yaratılış mitlerine ve M-Teorisine de (11 boyutlu evren teorisi) yer verdi. Hawking ayrıca ‘belki gelecekte bir gün yer çekimi dalgalarından faydalanarak zamanda geriye gider ve big-bang’e (büyük patlama teorisi) göz atabiliriz’ dedi.

Hawking: İnsanlığın 1000 yıldan fazla hayatta kalabileceğini sanmıyorum. Uzay araştırmalarındaki gelişmeler bizlere çok daha geniş bir alanı görme fırsatı sunuyor, durum ne kadar vahim olursa olsun araştırmalara devam etmeliyiz. Evrenle ilgili bildiklerimiz son 50 yılda çok yükseldi, artık elimizde daha büyük daha net ve temiz bir fotoğraf var.

Dünya, hiç olmadığı kadar büyük bir riskin altında, insanlık eğer uzayda yeni bir dünya bulamazsa hayatta kalamaz.

Kaynak: Daily Mail

Rantınız batsın: Salda Gölü’nün kıyısına ikinci gölet

Devlet eliyle yok edilenlere bir aday daha: Türkiye’nin Maldivleri Salda Gölü ve Salda beyazı devlet eliyle karartılıyor başlıklarıyla Salda Gölü’nün geleceğinin tehlikede olduğunu yayınlamıştık, şimdi ise yeni bir tehdit söz konusu. Çünkü rant düşkünlerinin gözleri doymuyor. Para hırsı öyle bir bürümüş ki gözlerini, ne gelecek umurlarında ne de doğa. 

Salda Gölünü besleyen tek su kaynağı olan Düden Çayı’nın üstüne gölet yapan DSİ şimdi de göl kıyısındaki Kayadibi köyüne yeni bir gölet ve taş ocağı yapacak. Ekim’de inşaatına başlanan ilk gölet ve yapılmasına karar verilen yeni gölet ve taş ocağı ile birlikte, Türkiye’nin en önemli doğal varlıklarından biri olan Salda Gölü’nün etrafı yapay göletlerle çevrilmiş olacak. 26 Ekim’de Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu’nun da katılımıyla Burdur’da düzenlenen törende temeli atılan Kayadibi Göleti için ÇED süreci de başlatıldı.

Bakanın bir imzasıyla iş bitiyor!

Ancak Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün 20 Ekim’de projeyle ilgili ÇED sürecinin başladığını duyurmasının ardından sadece 6 gün geçmesine rağmen gölet ve paralelindeki taş ocağının temelinin atılması DSİ projelerinin nasıl bir siyasi malzeme haline dönüştürüldüğünü de gözler önüne seriyor. Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu, gölet projeleri için söylediği “Benim bir imzamla iş bitiyor” sözleriyle Türkiye’nin yaşamsal önemde olan suyun yönetimi konusunda nasıl bir politika izlediğini her fırsatta ortaya koyuyor.

Üzerinde taş ocağı açılacak olan araziler, Çevre Düzeni Planında orman alanı, çayır, mera, tarım arazisi ve fundalık alan olarak ayrılmış arazilerden oluşuyor. DSİ’nin ÇED başvurusu üzerine Kayadibi köyünde projelendirilen gölet ve malzeme ocakları için ilgili kurumlardan görüş talep eden Burdur Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne verilen yanıtlarda, malzeme ocaklarının Yarışlı ve Salda göllerinin tampon bölgesinde kaldığı tespit edildi.

Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün verdiği görüşte ise gölet projesinin ünitelerinden biri olan malzeme ocağının, “Salda Gölü 1. Derece Doğal SİT Alanı” içerisinde kaldığına dikkat çekilerek, konuyla ilgili talebin Antalya Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu tarafından değerlendirileceği kaydedildi.

Aman turist görmesin…

Koruma altında bulunan ve sulak alan statüsündeki Salda Gölü’nü etkileyecek olan gölet projeleri için Milli Parklar 6 Bölge Müdürlüğü’nün verdiği görüşte, Salda ve Kayadibi göletleri için tarımsal sulama, içme ve kullanma suyu ve diğer kullanım hakları hariç olmak üzere yılın belirli dönemlerinde ekosistemin devam edebilmesi için çevresel akış bırakılması gerektiğinin altı çizildi.

Burdur İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nü görüşünde ise söz konusu faaliyetin turizm merkezi olan bölgede yapılacağı belirtilerek, “Söz konusu faaliyetlerin yoldan görülmeyecek, karayolunun ve turizm unsurlarının olumsuz etkilenmeyecek mesafeler içinde yer alması ve maden ruhsatı taleplerinin bu kapsamda değerlendirilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir” ifadelerine yer verildi. 

Turist pisliğimizi görmesin, peki ya gelecek nesiller? 

Kaynak: Yusuf Yavuz, Çevreci Tv

Performansın sınırlarını zorlayan kadın: Marina Abramovic

1960’larda ortaya çıkan vücut sanat akımının (body art), önemli temsilcilerinden olan Marina Abramovic, Sırp performans sanatçısıdır. Sergilediği performanslarla, fiziksel ve zihinsel potansiyellerin sınırını zorlayan ve araştıran bir sanatçıdır.

Marina Abramovic 7 Mart 1946 yılında Belgrad, Yugoslavya‘da doğdu. Babası Vojo, 2. Dünya Savaşı’nda faşizme karşı mücadele vermiş, harpten sonra milli kahraman ilan edilmiştir. Babası aileyi terk ettikten sonra, annesi Danica 60’lı yılların ortalarında Belgrad’daki Devrim ve Sanat Müzesi‘nin müdürlüğünü yapmaya başladı. Marina, 1965-70 yılları arasında Yugoslav başkentinin, güzel sanatlar akademisinde eğitim görmüştür.

Annesi çok disiplinli bir insan olduğu için Marina, gece, en geç saat onda eve dönmek zorundaydı. Bu nedenle sergilediği vücut performanslarını eve giriş saatinden önce gerçekleştirdiğini söylüyor. Bütün bunlara rağmen, Marina, sanatsal deneylerinde, aldığı bu sıkı aile eğitiminin katkısının çok olduğunu, dahası bu kuralın kendi özgürlükçü yapısıyla birleştiğinde, enerjisinin daha da çoğaldığını söylüyor.

Marina Abramovic, yine bir performans sanatçısı olan Ulay ile 1975 yılında tanıştı. Sevgiyle büyüyen bu ilişki, yıllar içinde ortaklaşarak, birlikte birçok farklı iş ve eserler yaratmaya başladı. En çarpıcı performanslarından birisi “Breathing in / Breathing out”. Bu performansta, çift öpüşerek bir süre sadece birbirlerinin ciğerlerindeki hava ile nefes alıyorlar.

En çok dikkat çeken performanslarından bazıları:

Nightsea Crossing:

Marina, bedeninin acıya olan dayanıklılığının sınırlarını zorlamaya devam etti. Sevgilisi Ulay ile birlikte, bir müze içerisinde uzun bir masanın iki ucunda oturdular ve hareket etmeden sadece birbirlerine bakarak iletişim kurdular.

marina-abramovic-2Imponderabilia:

Marina ve Ulay müze kapısı eşiğinde çıplak bir konumda karşılıklı durarak gerçekleştirdikleri bu performans için galeri ve sanat merkezlerini kullandılar. Müzeye giren ziyaretçiler, bu eşikten geçmek zorundaydılar. Bu performansın açıklaması ise, Marina ve Ulay’ın tanışmalarının, birbirlerinin hayatlarında oluşturduğu bir eşik olup olmadığıydı.

marina-abramovic-3House with the Ocean View:

Marina bu sefer tek başına 12 gün boyunca yemek yemeden, tuvalete gitmeden ve konuşmadan bir galeride yaşadı. New York’taki bu galeride, Marina izleyicilerinin önünde yaşamına devam etti.

marina-abramovic-5Great Wall:

Marina ve Ulay’ın en büyük hayallerinden biri, Çin Seddi’nde bir performans sergilemekti. Yıllarca süren izin alma mücadelesi sonunda başarıya ulaşıyor, fakat bir sorun çıkıyor. Marina, Ulay’ın kendisini aldattığını ve kadının hamile olduğunu öğreniyor. Bunun üzerine ilişkilerini bitirmeye karar veriyorlar. Ve bunu ruhani bir yolculuk sonrasında yapmayı istiyorlar. Çift, Çin Seddi’nin farklı uçlarından birbirlerine doğru 3 ay boyunca yürüyorlar. Ortada buluşup son kez birbirlerine bakıyor, sarılıyor, dokunuyor ve ayrılıyorlar. Bu, birlikte sergiledikleri son performans olarak kalıyor.

marina-abramovic-4Birbirlerini 21 yıl görmedikten sonra Marina “The Artist is Present” isimli performansı gerçekleştiriyor. Bu performans daha önce, Ulay ile birlikte gerçekleştirdikleri “Nightsea Crossing” performansının bir benzeri. Bu performansta Ulay, yıllar sonra Marina’nın karşısına geçip oturuyor. Ve herkesi derinden etkileyen o sahne: 

Son olarak; Marina Abramovic’in performans sanatı ile tiyatronun farkını anlatan şu sözleriyle yazıyı bitirelim:

“Bu bir tiyatro değil. Oyunu tekrarlarsınız. Bir başkası oynayabilir. Tiyatroda, elinizi bir bıçakla kesebilirsiniz ve kan akar. Oysa bıçak da kan da gerçek değildir. Performansta ise bıçak da, kan da, sanatçının bedeni de gerçektir.”

Kaynak: Sanat Karavanı, Vikipedia

Emine Kart’tan direnişin sokak hali “Öteki Yarım”

1

Gezi İsyanı’nda sokağın özgürleştirdiği insanlar, sokağa çıkıp bir daha bırakmayanlar, zaten sokaklarda olanlar ve özgürlük için direnişe güç katanlar, fotoğrafçı Emine Kart’ın Öteki Yarım adlı çalışmasında bir araya geldi. Bu kitap ise önümüzdeki Cumartesi yine sokak ile buluşmaya hazırlanıyor.

Direnişi sokakta hayata geçiren ve dayanışma ile herkese umut veren portreleri kitaplaştıran Emine Kart, bu çalışmanın gelişme sürecini DİHA muhabiri Deniz Nazlım’a aktardı.

* * *

Türkiye tarihindeki en geniş toplumsal hareketler arasında yer alan Gezi direnişi ardından onlarca kitap ve belgesel yayınlandı. Fotoğrafçı Emine Kart tarafından hazırlanan Öteki Yarım ise Gezi direnişine dair yapılan çalışmaların en özgünlerinden biri.

“Öteki Yarım” çalışması konusuyla dikkat çekiyor. Kart, Gezi direnişi ardından tüm baskı ve saldırılara rağmen sokağı terk etmeyen eylemcilere odaklanıyor. “Bu insanlar neden sokağı terk etmiyor?” ve “Onlar için sokak ne anlama geliyor?” sorularına cevap arayan Kart, bulduğu cevapları da Öteki Yarım adlı çalışmasında topladı.

Kitapta, 89 kişinin ayrı yarı fotoğrafları ve yazıları bulunuyor. Kart, yazı yazan kişilerin portre fotoğraflarını çekerken, yüzlerin yarısı yani sokakta gördüğünü kadraja alıyor. Özgürlük, barış ve adalet peşinde koşan insanlar ise öyküleri ve yazılarıyla fotoğrafın eksik kalan yanını tamamlıyor.

Sokağın belleği ve tarihe düşülen bir not…

Kitapta, Barış Anneleri’nden liseleri gençlere, sağlık emekçilerden sokağı günbegün izleyen gazetecilere kadar birçok farklı hayatın fotoğrafı ve yazısı bulunuyor.

Kart, Öteki Yarım ile “sokağın belliğini tutmak” istediğini söylüyor ve ekliyor: “Tarihe not düşmek istedim. Bu gün için hazırlamadım bu kitabı aslında. Belki 20 yıl sonra için hazırladım… Mücadele eden insanlar var kitapta. Mesela bir Barış Annesi var. Çocuğu başarılı bir sporcuyken dağa çıkmış. Bunu anlatıyor. Halepçe katliamının tanığı var mesela. Daha çocukmuş. Hâlâ sokakta o kişi. Herkesin ayrı bir hikâyesi var ama özünde sokak var yazılarda.”

“Sokak beni özlediğim Öteki Yarımla buluşturdu”

Sokakla Gezi direnişi ile tanışan Kart, “Gezi direnişi öncesinde hayatım çiçek, böcek ve kitaptı. Şimdi ise sadece sokak” ifadesiyle anlatıyor değişimini.

“Sokak beni özgürleştirdi” diyen Kart, sokağın kendisi için anlamını ise şöyle anlatıyor: “Sokaklar bana inanmayı, direnmeyi, inatla direnmeyi; insan hayatının ne kadar değersiz, ama aslında ne kadar da değerli olduğunu öğretti. Gözyaşını, kanı, ne çok acının yaşandığını… Gerçek dostluğun ne olduğunu… Bu süreç, omzumdaki yükleri teker teker atmamı sağladı. Sokaklar kendi bireysel alanımda bir şeyleri geride bırakma direnci, kendimi var kılma azmi sağladı bana; özgürlüğün ne kadar değerli ve bir o kadar da erişilebilir olduğunu gösterdi. Beni öteki yarımla buluşturdu sokaklar, özlediğim yarımla.”

Birçok kitabın aksine Öteki Yarım’da bir fiyat etiketi bulunmuyor. Kitap ya da fotoğraflarından para kazanmak istemeyen Kart, “Bir şeyi kâr amacıyla yapmanın beni kısıtladığını düşünüyorum. Kitabı kitapçılara dağıtıp satmayacağız. Birçok kuruma, kafeye dağıtıp herkesin okumasını sağlamak istiyoruz” diyor.

**Emine Kart tarafından hazırlanan ve 19 Kasım 2016 Cumartesi Saat 18.00’de okuyucuyla buluşacak olan “Öteki Yarım“ın tanıtımı Ankara’da direnişin merkezlerinden biri olan Konur Sokak’taki Mimarlar Odası Ankara Şubesi Sergi Salonu’nda gerçekleştirilecek.**

Kaynak: İnadına Haber 

Bir çocukluk hayalinin ürünü: Barış için müzik vakfı

Barış için müzik… Bu sizin için sadece bir yazı başlığını çağrıştırıyor olabilir. Aslında çok daha fazlası ve eminim tanıyınca siz de hayran kalacaksınız. Üstelik isminde “barış” geçiyor, nasıl çekici olmasın. Bu sözcük, bu coğrafyanın hasret kaldığı, artık somut olarak, yaşayarak görmek istediği bir isim. Daha önceleri duymadığım, duyduğumda ise hayranlıkla hemen koşup röportaj yapmak istediğim bir oluşum aslında “Barış için müzik”.

Bu oluşumu tanıtmak bizim için çok önemli, çünkü biz, sanatın, yeryüzünde devrim niteliğinde değişiklikler yapacağına inananlardanız. Röportaja başlarken ilk cümlelerden biri şu oluyor: “…aslında çocukluk hayaliydi.” Daha ilk cümleden çok etkilendiğimizi söylemeliyiz. Öyle katı ve soğuk günlerden geçiyoruz ki “hayalsiz yaşıyoruz neredeyse”*. Çocuklara hayalleri sorulduğunda, meslek isimlerinden öteye geçemedikleri bir çağdayız ki bu oldukça vahim bir durum. John Lennon gibi “Sadece mutlu olmak istiyorum” türünden bir cümle kurmak ise oldukça ütopik kalıyor.

baris-icin-muzik-1

“Barış için müzik vakfı” nedir, ne yapar?

Kısaca özetlemek gerekirse; bu vakıf, öğrencilerine, ücretsiz müzik eğitimi veriyor. Onlara müzik aleti temin ediyor ve klasik müzik eğitimi almalarına yardımcı oluyor. Daha yakından tanımak isteyenler için, vakfın koordinatörlerinden Eren Topal ile söyleştik.

baris-icin-muzik-2

“Nedir bu vakfın hikâyesi?” dediğimde, Eren Topal’ın ilk cümlesi şu oldu:

“Bu bir hayaldi, çocukluk hayali.”

Kurucu Mehmet Selim Baki’nin çocukluk hayaliymiş bu oluşum. İlk önce Fatih’de, bir okulun kömürlüğünde on çocukla başlamış vakfın hikâyesi. Orayı bir atölyeye çevirmişler ilkin. Çocuklar sadece akordeon eğitimi alıyorlarmış, sonraları talep arttıkça başka okullarda da çalışmalar başlamış.

Ekip büyüdükçe Mehmet Selim Bey, kendi imkânlarıyla bir yer satın alıyor ve burayı sadece müzik faaliyetlerini yürütmek için kullanıyormuş. Bina, vakıf için kullanılıyor ve dersler artık burada verilmeye başlanıyor. Akordeonla başlayan müzik eğitimleri, başka müzik aletlerinin de gelmesiyle orkestra tadını almaya başlıyor. Senfoni orkestrası kurulma fikri vukuu buluyor ve bu fikir, Venezuela’da kurulan El Sistema adlı bir oluşumdan geliyor. 1975 yılında kurulan bu oluşum sadece Venezuela’da bir milyon çocuğa ulaşmış ve dünya çapında oldukça tanınan, yetenekli müzik şefleri yetiştirmiş.

El Sistema’yı duyduktan sonra, oldukça ortak noktaları olduğunu fark etmişler ve iletişime geçmişler. Bu tanışmadan sonra Türkiye’de de senfoni orkestraları kurulmaya başlanıyor. Yaklaşık beş senedir, senfoni orkestraları şeklinde yollarına devam ediyorlar.

baris-icin-muzik-3

Mehmet Selim Bey, bu vakfı kurarken, müziğin dünyayı değiştirebileceğini düşünmüş. Belki vakfın isminin de bu kadar manidar olmasının sebebi, budur.

Eren Bey, “Biz bu orkestraları kurarken aslında bir toplum minyatürü oluşturuyoruz” diyor. “Çocuklar başka enstrümanı duyuyor, onun sesinin farklı olacağını duyuyor, onu dinlemesi gerektiğini biliyor. Eğer onu duyamazsa, kendisinin de bir şey çalamayacağını yani bir sesi olmayacağını anlıyor. Hem o sese saygı duyuyor hem de o sesi sahiplenip içselleştirip kendi sesiyle birleştirip daha gür çıkacağını anlıyor. Bunu dile getirmese de bir yer de mutlaka benliğinde yer ediyor.”

baris-icin-muzik-4

“Bireysel dersler vermiyoruz. Burada bir topluluk olduklarını bilmelerinin, onlar için ne kadar önemli olduğunu, öğrenmeleri gerekiyor. Her enstrümanın farklı bir melodisi var. Aynı bizim coğrafyamız gibi farklı kültür, farklı etnik yapılara sahip oluşlar gibi… Ama bir araya geldiklerinde seslerinin ne kadar güçlü çıkabileceğini görüyorlar.” Bu kadar bencilleşen, yalnızlaşan ve  dayanışmayı yitirmeye yüz tutmuş bir toplum için fevkalade bir güzellik değil mi sizce de? 

baris-icin-muzik-5

Peki, sadece kendi coğrafyamızı mı düşleyeceğiz?

Tabii ki durum öyle değil, çünkü müzik evrenseldir. Neden yaptıkları iş de böyle olmasın?

El Sistema ile 2014 yılında bir dostluk anlaşması imzalanıyor ve Avrupa’da El Sistema Avrupa adında bir oluşum kuruluyor. Kurucu beş ülkeden biri, Türkiye oluyor. Bu eğitim modeliyle işleyen kurumlardan yaklaşık olarak 14 ülkenin katılımıyla yeryüzündeki çeşitli yerlerden Viyana Salzburg’da bir müzik festivali gerçekleşiyor.

Çocuklar o festivalde aynı sahnede çalıyorlar. Birbirlerinin dillerini, hayatlarını, düşünce yapılarını bilmeden, bütün farklılıkları önemsemeden, yargılamadan… Sadece müzik için, dünyada ortak bir ses olma derdiyle yapıyorlar bunu. Eren Bey, bu noktada şunu söylüyor:  “Buradan gidenler de çocuk, Avrupa’dakiler de çocuk, Amerika’dakiler de çocuk… Ama hepsi tek bir amaç için oradalar ve aslında bu da onlar için sınırsız bir dünyayı, bunun inşasının mümkün olduğunu gösteriyor. Orada ki tabuları insanlar koymuyor, oradaki tabular çıkarları olanların tabuları, orada evrensel bir algı oluşuyor.”

baris-icin-muzik-6

İstanbul ayağında önemli işler yaptıktan sonra vakıf başka çocuklara da ulaşmak istiyor. Ve bazı illerde bu projeyi yürütmek istiyorlar. Amaçları, daha çok çocuğa ulaşmak. Enstrümanı olmayan, müzik eğitimi almayan tek çocuk kalmayana dek yayılmak istiyorlar. İlk durakları Eskişehir oluyor, burada bazı tecrübeler paylaşılıyor.

Eskişehir’den sonra, bu kez İzmir, Naldöken’e geliyorlar. Burada bazı desteklerle bir orkestra daha kuruluyor ve İnci Orkestrası ismini alıyor. Daha sonra Bursa’da, Nilüfer Orkestrası ve İzmir Seferihisar Turgut köyü’nde, bir orkestra daha Haziran 2016 yılında kuruluyor. Turgut Köyü’nde kurulan bu orkestra diğerlerinden daha kıymetli desek pek yanlış olmaz. Vakfın kuruluş amacı; aslında müziği köy çocuklarına ulaştırmak, köylerde hala var olan imkan kısıtlılığını biraz olsun azaltmak. Turgut köyü bunun ilk adımı oluyor.

Biz bu röportajı gerçekleştirirken Büyükada’da bir orkestra açıldığını öğreniyoruz. Bu orkestraların her birinin bir ismi var, özellikle İstanbul’da olan topluluklar büyüdükçe ve seviye farklılıkları oluştukça büyük bestecilerin isimlerinden orkestralar kurulmuş. Ya da belli bir müzik aletlerinde ustalaşanlar bir araya gelip küçük grupları kurmuşlar.

baris-icin-muzik-7

Özellikle farklı şehirlerde orkestra kurmaya önem veriyorlar, çünkü amaçları ulusal bir orkestra kurmak. Farklı şehirlerden bir araya getirerek o bütünlüğü, o toplumsallığı, müzikle sağlamak istediklerini, o barış ortamını bu şekilde yakalayabileceklerini düşünüyorlar. Bu amaçla Türkiye’nin çok farklı şehirlerine ulaşmak istediklerini fakat vakfın imkanlarının oldukça kısıtlı olduğunu belirtiyor. Hem yeterli destek yok hem de yeteri kadar tanınmıyor.

“Biz elimizi taşın altına koyarız, kim siz bize destek olun derse, biz elimizden geleni yapacağız” diyor.

baris-icin-muzik-8

Barış için müzik amacına ulaştı mı?

Hayır, diyor ve ekliyor “Biz, bir çocuğa dahi ulaşamazsak, amacımız gerçekleşemez.” Belli ki vakıf, vakıftan haberi olmayan tek çocuk kalmayınca, sanatsal yaşama katılmayan tek bir çocuk kalmayınca amacına ulaşacak. Bu uzun ve çok zorlu bir süreç. Onlar bunun farkında ve herhangi bir şekilde yılmadan devam edecekleri, kararlı duruşlarında belli. Hatta davetleri de var; kendi ilinizde, köyünüzde siz de barış için çalmak isterseniz, onlar da sizlere yardım etmek için elinden geleni yapacaklar.

Maalesef imkânları oldukça kısıtlı ve her bir yere ulaşmak, onlar için oldukça zorlayıcı. Aslında çağrıları açık, siz de seslerine ses olun. Ayrıca Eren Bey, yeteneğe inanmadıklarını, vakfa başvuran her çocuğun bir müzik aleti çaldığını söylüyor. Yeteneğin, öğrenme sürecini hızlandırdığını, ancak “olmazsa olmaz” olmadığını belirtiyor.

baris-icin-muzik-9

“Çabalamak onlar için daha kıymetli, aitlik hissini yakalamak daha kıymetli. İyi bir müzisyen yetiştiremezsek de iyi dinleyiciler yetiştirelim. Onlar için nefes alacak bir ortam yaratmalıyız. Enstrüman seçimleri de öğrenciye ait ama kendi deneyimlerimize dayanarak yönlendirmeler yapabiliyoruz. Ancak çocuğun isteği de çok önemli bu noktada”

baris-icin-muzik-10

Yurt içinde ve yurt dışında belli etkinlikleri oluyor ve bazı yerlerden ödüller almış vakıf… “Yurt dışında ve yurt içinde çeşitli ödüller almamıza rağmen ülkedeki çoğu insanın, bu oluşumdan haberi yok.  Yurt dışında daha çok tanınıyoruz, oradan davet alıyor ve birlikte çalıyoruz. Bazen şartlar uygun oluyor gidebiliyoruz, bazen ise kısıtlı imkanlarımız bizi zorladığı için gidemiyoruz. Yurt dışındaki teklifleri boş çevirmek istemiyoruz. Bu çocuklar için çok önemli ve özel, ama bizim de sınırlılıklarımız var.” 

baris-icin-muzik-12

Vakfın çalışmaları bu şekilde… Eğer ilginiz, çektiyse ve gönüllü olarak yardımcı olmak isterseniz lütfen çekinmeden iletişime geçin. Bu türlü yardımlara ihtiyaçları var ve eminiz çok sevineceklerdir. Durmayın, siz de bu çalışmaya ortak olun.

Köydeki bir çocuk bana;  “Hayatımız çok değişti, köyümüzü çok değiştirdiler” demişti. Neler yaptılar, deyince somut bir şey sayamadığını fark ettim. Eren Bey ise bu değişiklikleri şöyle özetledi:

“Bizim kültürümüzde biri başlar yetişir ve ardından gelenlere öğretir. İki nota bilenin, bir nota bilene anlatmak, öğretmek zorunda kalmak felsefesi var. Yeni başladıysa ve on nota öğrendiyse bunu yeni başlayan çocuğa öğretebilir. Bizce öğretirken öğrenmek çok önemli. Çocuk bunun bilincine varınca kendi öğrettiği öğrenciyle arasında bir bağ oluşuyor. Onun hatasız çalmasından kendine pay çıkarıyor, gururlanıyor veya ona öğretirken kendi yanlışlarını fark ediyor ve kendini böyle geliştirebiliyor. Ve şu oluyor; ‘Benim kendimi çok geliştirmem lazım, çünkü ona daha çok şey öğretmem lazım.’ hissi oluşuyor. Bu da istediğimiz yardımlaşma ruhunu doğuruyor. Evet, gözle görülen somut bir değişim yok ama bu hissiyat asıl değişimi yaratan şey. Çevremize baktığımızda insani duygular neredeyse yok olmak üzere, güzel şeyleri hissetmek imkansızlaştı. Biz, burada, çocukların, bu ortamda hissettikleri duyguları, çoğaltmayı hedefliyoruz.”

baris-icin-muzik-13

Bize kalırsa, o çocuk, kendisinin çok değiştiğini biliyor. Boyundan büyük o cümleyi kurarken, kendisine olanların farkında. O gün uyandığında, bir ses çıkarma derdi olduğunu, yanındaki arkadaşının sesini duyması gerektiğini, hep beraber ses vermesi gerektiğini biliyor.

Yanındaki arkadaşından sorumlu olduğunu, ondaki bir eksiklikliğin seslerini kısacağını, eğer o yanlışa düşerse ve kendisi de bunu düzeltmezse bütün seslerin yiteceğini, kendi sesinin de kısılmak zorunda olduğunu biliyor. Kendisi aslında biraz o topluluk olmuş, oluyor. Yaşı o kadar küçük ki, bütün bunları, o utangaç gülümsemesinin altında anlatamıyor.

baris-icin-muzik-11

Bu arada Turgut köyünde Tasarım Köyü de var. Onların inşa ettiği renkli sahnede oturup sohbet ediyoruz. Ortak bir çalışmaları olup olmadığını sorduğumuzda, olmadığını, ancak bu rengarenk sahneyi onlara bıraktıklarını öğreniyoruz. Onlara da bir selam göndermiş olalım böylelikle.

Son olarak Eren Bey şunları ekliyor;

“Bu sisteme herkesin sahip çıkıyor olması lazım. Sadece kendi vakfımız için değil, çocuklar için, çalışan çocuklar için, güzellikleri amaç edinen her vakfa sahip çıkılması lazım. Türkiye de böyle bir kültür ne yazık ki eksik. Herkes zannediyor ki bu işler bir şekilde yürüyüp gidiyor ama öyle değil, burada harcanan onca emeği, onca zamanı, onca fedakarlığı, onca işi kimse görmek istemiyor. Bütün bunlar olurken elimizde sihirli bir değnek yok. Üstelik bizim gibi vakıfların maddi olarak da çok desteğe ihtiyacı oluyor. Her bağış bizim için enstrüman, her enstrüman bir çocuk demek. Sadece maddi olarak değil manevi olarak da destek vermeleri, buraya gelip bir işin ucundan tutuyor olmaları bizim için çok kıymetli. Böyle vakıfları lütfen takip edin ve benimseyin, inanılmaz işlerin olacağını göreceksiniz” 

Barışın sesi size de ulaşsın istiyorsanız facebook ve web adresi üzerinden takipte kalın..

*Edip Cansever-Mendilimde Kan Sesleri 

Modern Sanat “Kamu” Koleksiyonu – Alanda izleyicinin etkisi yazı dizisi -IV

SALT Galata‘da dört hafta boyunca süregelen aksiyon şeklinde gerçekleşen performatif sergi “Modern Sanat Kamu Koleksiyonu“, Türkiye’deki performans sanatı alanına farklı fikir ve uygulamasıyla bir yenilik getirdi muhakkak.

Bu sürede performans sanatçısı olarak yer aldığım projede mekân ve izleyici ile iç içe bir süreci çok yakından gözlemleme şansımın olması, performansın değerini katladı benim için. Her gün yepyeni insanlar, karakterler, olaylar yaşadık. Hayatın bir özeti gibi izledim hem kendimizi hem izleyiciyi hem de mekanda olup biteni.

Geçmiş üç haftanın gözlemlerine ve proje hakkında daha detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Son hafta, benim de belki farkında olarak belki olmadan aslında aradığımı bulduğum bir hafta oldu. İşte bunun detayı da bu yazıda devam ediyor.

2.11.16

Bazen Türkçe bilmeyen izleyicilerimiz oluyor. Dikkatle de izlediklerini gözlemlediklerim de. Bugün de birkaç yabancı izleyiciden biri 1,5 saat kadar performansımızı izledi ve bizimle tartışma/konuşma bölümüne de katıldı. İlkinde dinleyici, ikincisinde konuşmacı olarak. hiç bir şey anlamadığını ama orada “ol”duğunu söyledi. Bir şekilde keyif aldığı aşikârdı ve bunu da bizimle şakalı yorumlarından sonra ayrılırken söyledi.

Diğer bir izleyiciyle de konuşmamız çok besleyiciydi. Yaptığımız performasın tarihin bir dönemini yansıttığını söyledi. İşe aşikâr biri olduğunu biliyoruz ama tam olarak kimdir bilmiyorum. Sanatçının toplumu etkileyip etkilemediğini veya etkilemesi gerekli mi değil mi diye sordu.

Benim de kafamda dönen bir soru, politik olup olmamakla da ilişkili olarak. Politik olmanın politik parti seviyesinde olduğu , ezbere konuşmalar yapıldığı bir noktada çok kişi politik olmadığını düşünebilir ki ben de bunlardan biriydim bir zamanlar. Yakın zamanda bazı konularda durduğum noktaları daha açık seçik görmeye başladıkça, biri kadın mevzusudur, aslında hayatta politik bir duruşum olduğunu fark ettim. Politik olmanın parti taraftarlığı değil hayatı yaşama tercihi olduğunu. Kimin böyle bir duruşu yok ki?

Sanatçının toplumu etkilemesi gibi bir yükü sanatçıya yüklemek biraz acımasız; sanatçının kendi tercihi değilse. Herhangi bir işi istemeyen birine zorla yaptırmak gibi. Bazı sanatçılar icracı olmayı seçebilir, tamamen belli kurallar içinde kalmak onu daha çok besliyor ve kendini daha iyi gerçekleştiriyor olabilir burada. Bazı sanatçılar kendileri için üretiyor olabilir, o üzere yaratılmıştır. Bazıları ise, sanatın, toplumun yansıması olduğunu düşünebilir veya toplumun bazı inandığı görüşler doğrultusunda dikkatini çekmek isteyebilir.

3.11.16

Giriş katında ikinci günümüz. Perşembe günleri SALT Galata, daha az kişiyi ağırlıyor. Bu sebeple, bugün daha önceki gibi bir kaos ortamı yaşamadık.

Ard arda manifesto okuduğumuz bir bölümde, bir izleyici, okuyan kişinin sadece bir adım ötesinde durup, tüm dikkatini okuyan kişinin yüzüne verip baskın bir şekilde orada olduğunu gösteriyor. “Neden kimse izlemiyor?” diye de isyan ediyor.

Bu alanda gerçekleştirirken performansı, izleyici ile daha yakın oluyoruz fiziksel olarak. Manifesto okurken, bu kadar yakında birinin durması beni biraz zorlasa da o an bu kişiyi izlemek de ilginçti.

İkinci hafta yazısında detayını okuyabileceğiniz koridor gününde çok fazla hareketli enerjinin olması bizim zamanlamamız 1. kattaki ile aynı olsa da çok hızlı bir his vermişti ancak bugün daha az kişinin olması, uzun zaman ayırıp izleyebilmeye de olanak tanıdı. Görülebileceğimiz alan izleyici için de daha geniş oldu. Durmak sorun olmadı, kimsenin yolu engellenmiyordu. Pek kimsenin de acelesi yoktu.

4.11.16

Sona yaklaştıkça yorgunluğumuz kendi içimizde daha da belirginleşmeye başladı.

Bir izleyici, izleyici olmadığı durumlarda nasıl içsel sorgulamalar yaşadığımızı sordu. Ben, izleyiciyle de izleyicisiz de o andan nasıl keyif alabilirim diye düşünüyorum. Yorgunsam nasıl hem dinlenip hem de devam edebilirim. Bazen çok izleyici olduğu zaman ya da sadece izleyen değil de, giriş katındaki gibi sürekli akan bir kullanıcı ve enerji olunca yorgunluğu eve taşıyoruz ister istemez, dinlenecek bir an bile olmuyor ki dinlenmekten kastım bir kenara çekilip oturmak değil; kendi nefesimi, varlığımı fark edebilmek.

“Caspar David Friedrich; Bulutların Üzerinde Yolculuk; 1818; Tuval üzerine yağlı boya; Kunsthalle Hamburg koleksiyonundan“. Benim tamamen kendimle kalabildiğim bir poz. Her seferinde de bu pozu yaparken zamanın durduğunu hissediyorum. Sanki izleyen herkes de nefesini tutuyor, hiç ses çıkarmamak üzere; sadece sükûnet ve yavaşlama hâkim oluyor ortama.

5.11.16

Öyküler, romanlar, filmler genelde sonunda zirveye ulaşır, hikâye çözülür ya benimki de böyle oldu. Yarını görmedim ama bugün, sondan 2. gün, bu bir aylık dönemin zirvesiydi benim için. Alanda izleyicinin etkisi neymiş, beni tatmin eden izleyici neymiş ve hatta böyle bir beklentim de varmış gibi farkındalıkların çözüldüğü gün!

Bugünkü izleyicilerle tanıdıklarımla (bugünden sonra iyice samimi olduk diyebilirim) da tanımadıklarımla da sanki çıkıp beraber bir şeyler içmeye gidebilirmişiz gibi bir samimiyet vardı. Sınırların tamamen kaybolduğu ama bir taraftan da herkesin kendi sınırına ve işin çerçevesine saygı duyduğu bir ortamdı bugünkü üç saat.

Diyalog içinde konuştuğumuz izleyici grubu farklı kişi ve gruplar olmasına karşın bir araya gelip güncel, iyi niyet ve dilekli, aktif bir dinleyici ve konuşmacı bir grup oluverdi. İlk defa nerdeyse on kişi birlikte konuşuyorduk.

Bugüne kadarki favori izleyicimiz ise Selen’di. O kadar ayrı oldu ki onunla deneyim ona torpil yapıyorum, ayrıca anlatacağım. Selen, orada olduğu süre boyunca bizi pür dikkat izlemekle kalmadı, bir sergide eserlerle ne kadar haşır neşir olunabilirse ve o sırada esere kesinlikle dokunmadan ve hiç zarar vermeden nasıl yaşatılabilirse onu yaptı. Bazen manifesto okurken yanımızda kedi gibi dinledi, bazen bir tablonun her açısından izledi, alanı olabildiğince aktif kullandı. Kendisiyle yaptığımız diyalog kısmı uzun sürmesine rağmen biz de o da performansın akışından kopmadık ve üstüne hiç yorulmadık da.

Dört haftadır farklı kişiler ve kendimiz üzerine de “ol”mak “ol”mak dedim durdum ama bugün anladım ki bulunduğu yerde olmak tam olarak Selen’in bugünkü varlığıydı.

Tüm bunların üstüne biz de onunla en sevdiği pozu beraber canlandırdık. Eseri orada tanımış olmasına rağmen kendisiyle çok da bağlantılı bir işi seçti. “Kazimir Malevic; Siyah Kare; 1913-1929; St Petersburg’daki Ermitaj Müzesi’nin kalıcı koleksiyonundan.“

salt-galata-46.11.16

Fotoğraf gezileri Salt Galata’nın ayrılmaz parçası. bugün, değişik olarak, fotoğrafımızı çeken bir izleyici, bunu bizimle paylaşabileceğini söyledi. Bir ay boyunca belki binlerce “özgün kopya”mız oldu bilmediğimiz yerlerde.

Performansın sürdüğü bir ay boyunca çok kişiyle tanıştım, bazılarını burada yazabildim, bazıları henüz benim de bilmediğim yerlerde izler bıraktı.

Son genel bir gözlem paylaşırsam; aslında sen, ben, o, biz, siz, onlar yok. Bu sadece dil bilgisinde var. Hepimiz günümüzü, hayatımızı bir şekilde geçiriyoruz, kendimizi en öz şekilde gerçekleştirmek üzere. Bir kültür merkezinde herkes kendi adına bir şey almak, vermek, durmak, gitmek, konuşmak, dinlemek, yemek, içmek üzere yer buluyor. Hem kendi alanımıza hem de yanımızda başka bir şeyle meşgul kişinin alanının varlığının farkında olursak zaten benimdi, senindi yok. Birlikte o alanı var ettik, şimdi başka bir şekilde dönüşerek başka bir halde var olmaya devam edecek bu alan.

Ömrünüzü kısaltmanıza neden olacak 6 basit alışkanlık

Şu zamana kadar sigara içen ya da içmeyen herkes sigara içmenin kişinin hayatından yaklaşık 10 yıl azalttığını biliyor. Sigara içmenin yanında, çok uzun süre oturmak ve çok fazla alkol tüketmek gibi iddiasız alışkanlıkların da erken ölme riskini arttırdığını biliyor musunuz?

6-basit-aliskanlik-2

Sydney Üniversitesi’nde çalışmalarını sürdüren bilim insanlarına göre kişinin ömrünü kısalttığı kanıtlanan 6 alışkanlık var:

  1. Alkol tüketmek
  2. Yetersiz beslenmek
  3. Hareketsizlik
  4. Sigara içmek
  5. Günde 7 saatten fazla oturmak
  6. Günde 9 saatten fazla uyumak

6-basit-aliskanlik-4

Araştırmacılardan Dr. Melody Ding ise bu konu hakkında şunları söylüyor: “Yaşam için riskli olan belirli yaşam tarzlarının spesifik özelliklerini belirlemek için 96 değişken belirlendi. Bu değişkenler sigara içmek, yüksek alkol kullanımı, fiziksel hareketsizlik, yetersiz beslenme, uzun süre oturmak ve kısa/uzun uyku düzenlerinin mümkün olan bütün kombinasyonlarından oluşturuldu.”

6-basit-aliskanlik-3

Söylenilen o ki, daha sağlıklı bir hayat tarzını benimsemiş birine göre, bu 6 ölümcül alışkanlığı benimsemiş kişilerin daha erken ölmesi 5 kat daha olası. Bu arada, artık herkes tarafından bilinen az uyumanın vücut üzerinde stres yaratmasının yanında çok uyumanın da kişilerin erken ölme riskini arttırdığı da belirtilmiş. Ding bunu şu şekilde açıklıyor:

“Ölüm oranı ile ilgisi farklı mekanizmalarla açıklanabildiği için, kısa uyku ve uzun uyku iki farklı risk faktörü olarak ele alındı. Bu analizde dört tanesi bilinen ve ikisi yeni olan risk faktörlerini inceledik, yani uzun süre oturmak ve sağlıksız uyku süreleri de sağlık riskini ölçmemize yarayan davranışsal endekslere veya risk faktörlerine eklenebilir.”

6-basit-aliskanlik-5

Hareketsizlik ile ilgili bir teori, çok uzun süre oturmaktan veya çok uzun süre uyumaktan kaynaklanan hareketsizliğin kanın akışını engellediği ve bu yüzden azaltılmış oksijenasyona sebep olduğunu söylüyor. Bu teori biraz rahatsız edici gelebilir, ama Cambridge Üniversitesi’nin bu yılın başlarında sunduğu çalışması bu rapora daha iyimser hiçbir şey eklemiyor. Bu bilim insanlarının söylediğine göre, günde 9 saatten fazla uyumak kişilerin felç geçirme riskini ikiye katlıyor.

6-basit-aliskanlik-1

Natural Society ise özellikle kadınların bu konuda daha hassas olduğunu ileri sürüyor. Ayrıca, uykunuzu alamadığınız halde uyumanızın sağlığa zararlı olduğu da belirtilmiş. Kısacası, uykunun ömrünüzü kısaltmadığına emin olmanın tek yolu sağlıklı bir uyku düzenine kavuşmak.

Bu durumda şunu söyleyebiliriz; hareket ederek, çalışırken mola vererek, sigara içmeyi bırakarak, sağlıklı beslenerek, sağlıklı bir uyku düzeni yaratarak ve alkol kullanımını azaltarak, bunları yapmayan kişilere göre daha uzun yaşayabilirsiniz.