Ana Sayfa Blog Sayfa 398

Tutuklu gazetecilerden Necmiye Alpay’ın Uluslararası PEN Yazarlar Birliği’ne mektubu

Türkiye, ifade özgürlüğü ve toplanma özgürlüğü haklarını güvence altına alan Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi (UMSHS) ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne (AİHS) taraftır fakat günümüz Türkiye’sinde, herkesin kolayca tutuklanabildiği, insan haklarının belli olmasına ve cezaların yazılı olmasına rağmen bunların hiç önemsenmediği bir ortam oluşturuldu.

Sokakta yürürken çekilen bir fotoğraf, sosyal medyada hükûmetin hoşuna gitmeyen bir yazı ya da görsel paylaşımı insanların kolayca gözaltına alınabilmesine yol açıyor. Yaratılan korku politikası insanların düşüncelerini savunamadığı bir ortam oluşturdu çünkü istenilmeyen bir düşüncenin kişinin sadece kendisine değil ailesine de zarar verdiğini görür olduk. Hükûmet ile eşdeğer düşüncelere sahip olmamak başımıza bir şey gelme olasılığını artırır oldu.

Toplumda yaratılan bu kargaşadan özellikle gazeteciler nasibini aldı. Yaptıkları yorumların beğenilmemesi ya da yaptıkları haberlerin rahatsızlık vermesi, onların, süregelen bir döngü içerisinde, gözaltına alınmalarına ve tutuklanmalarına sebebiyet veriyor.

Geçici olarak kapatılan Özgür Gündem gazetesinin tutuklu Yayın Danışma Kurulu üyesi sosyolog Necmiye Alpay, Uluslararası Pen Yazarlar Birliği’ne mektup yazdı.

Necmiye Alpay 31 Ağustos 2016 tarihinde “örgüt üyeliği” iddiasıyla tutuklandı. Kendisi tutuklanmasıyla ilgili tek üye olduğu örgütün Barış Vakfı olduğunu belirtti.

necmiye-alpayin-mektubuUluslararası Pen ve İngiliz Pen’e hapishaneden yazdığı mektup şöyledir:

“Yıllar önce, bazı yazar arkadaşlarım, Özgür Gündem gazetesinin bir köşesinde yer alacak sembolik bir Danışma Kurulu’na ismimi eklemeyi önerince, bu gazetenin ifade özgürlüğünü desteklemek amacıyla bu öneriyi kabul ettim. Özgür Gündem’in ifade özgürlüğüne gerçekten de ihtiyacı vardı; uzun bir süre soruşturmaların, yasaklamaların ve hatta bombalı saldırıların hedefi olmuştu. O anda, ismimi verdiğim için tutuklanabileceğim ihtimali aklımın ucundan bile geçmemişti.

Yıllar geçti ve önce önde gelen yazarlarımızdan Aslı Erdoğan, sonra da 1 Eylül’de ben terör örgütü üyesi olma suçlamasıyla gözaltına alındık ve tutuklandık. Özgür Gündem’in son sayfasında yer alan isimlerimiz bu suçlamalar için yegâne delildi. Burada herhangi bir kanuni karardan söz etmek mümkün değil. Savcılık bu gazetenin PKK’nin yayın organı olduğunu ve Danışma Kurulu’nda listelenen biz altı kişinin de bu örgütün parçası olduğumuzu iddia etti. Mantık budur! Gerçekte, bu altı kişiden bazıları birbirini görmüş bile değildi, ayrıca Kurul bir toplantı düzenlemiş de değildi; zaten amaç da bu değildi. Tıpkı, yazılarında insan hakları ihlallerine işaret eden önde gelen yazarlardan Aslı Erdoğan gibi, bütün bunları ben de savcılığa açıkladım. Aslı Erdoğan’ın kitapları şimdiye kadar 24 dilde yayımlandı. Benim üye olduğum tek örgütse Barış Vakfı’dır, benim çabam Kürt sorunun barışçıl çözümüne katkı sağlamaya yöneliktir.

Biliyorum ki, barışçıl bir ülke kurmanın ya da terörle mücadele etmenin yolu herkes hakkında soruşturma açmaktan geçmiyor. Bütün sorumluları ve hükümeti, bu şiddet ve baskı politikasını sona erdirmeye, yazarları ve barış aktivistlerini serbest bırakmaya, eleştiri hakkını tanımaya, Kürt hareketinin görüşmeye hazır olduklarını ifade eden temsilcileriyle diyaloğu ve görüşmeleri başlatmaya çağırıyorum. Barış aktivistlerini ve yazarları hapse atmak ülkemizde yeni bir durum değil. Şu da ilginçtir ki, bugün hapishanelerde her zamankinden daha fazla kadın yazar ve barış aktivisti bulunmaktadır. Ve bu defa, bölgenin sorunları düşünülürse, kendimizi bir iç savaşla karşıya karşıya bulma ve ülkemizin parçalanması riskiyle karşı karşıyayız. Yalnızca barışçıl politikalar bunu engelleyebilir.
İlginiz için teşekkür ederim.

Gazetecilik bir suç değildir.”

Sonrasında İsviçre’nin Almanca Pen Merkezi (DSZP) Necmiye Alpay ile dayanışmak amacıyla Alpay’ı onur üyesi seçti.

İsviçre’nin Almanca Pen Merkezi (DSZP) Necmiye Alpay’ı onur üyesi seçmesiyle ilgili yazılı açıklama yayınladı ve açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“DSZP, düzenli olarak yazarları okumalara ve tartışma programlarına davet etmektedir. Merkez, 2013 yılında yazarların durumunu yerinde gören ve anti terör yasasını protesto eden Uluslararası PEN’le birlikte hareket etmiştir.

Türk hükümeti yakın tarihli darbe girişimini bastırmak amacıyla kitlesel tutuklamalar gerçekleştirmiş ve pek çok kişinin işine son vermiştir.

Darbe girişimiyle ilgisi olmayan çok sayıda yazar ve gazeteci bugün hapishanelerde hukuki sürecin başlamasını beklemektedir. Hapiste olmalarının tek nedeni ise ifade özgürlüğünü savunmaları.

İsviçre’nin Almanca Pen Merkezi dayanışmak amacıyla yazar Necmiye Alpay’ı onur üyesi seçmiştir.

Merkez’in hapishanede bulunan Alpay’la düzenli olarak iletişim kurması, hem kendisinin hem de ailesinin bu zor zamanları daha kolay atlatmasına yardımcı olacaktır.”

Kaynak: Uluslararası Af Örgütü, T24, Vikipedi, Bianet

 

Çevrenizdeki bir ağacın aslında istilacı bir tür olduğunu fark ettiniz mi?

1

Belki dikkatli olanlar fark etmiştir. Kaldırım taşları arasında, beton yolların çatlak noktalarında, hatta duvarlarda filizlenen bir ağaç. Türkçede kokar ağaç ya da cennet ağacı adıyla bilinen bu istilacı bitkiyi, gelin biraz daha yakından tanıyalım.

Latince adı Ailanthus altissima olan bu bitki Kokarağaçgiller (Simarubaceae) familyasına mensuptur. Kışın yapraklarını döker. Geniş tepeli bir gelişim gösterir ve 20 – 25 m boy yapabilir. Anavatanı Çin olan bu bitki kuzey yarımkürenin ılıman ve serin bölgelerinde yetişmektedir. Olumsuz şartlara çok dayanıklıdır. Ülkemizde de hemen hemen her yerde görmek mümkündür. Yaprakları ve sürgünleri kötü kokar. Bu nedenle daha çok kokar ağaç adıyla anılır. İngilizcede cennet ağacı ismi kullanılır.

Bu ağacın Türkiye’ye ilk olarak, cumhuriyetin ilanından önce, Ankara’daki tren garı inşaatı döneminde Fransızlar tarafından getirildiği söylenmektedir. Hızlı geliştiği için hem travers yapımında hem de istasyonların ve tren yollarının yeşillendirilmesinde çabuk sonuç alınacağı düşünülmüştür.

Çok hızlı büyüyen ve çok hızlı üreyebilen bu ağaç, denetim altında tutulmazsa her yeri sarabilir. Kırsal bölgelerde, erozyon riskli yamaçlarda, tarlaların olmadığı yol kenarlarında kullanılması, çok dayanıklı olması nedeniyle mantıklıdır. Çünkü Erzurum’da da Antalya’da da rahatça gelişim gösterebilir. Ancak ileride bu ağaçtan kurtulmak neredeyse imkânsız hale gelir.

Bir istilacı da akasyalar

Ülkemizde çok fazla egzotik (dışarıdan getirilen) bitki yaşamaktadır. Aslında kültürümüze fazlasıyla yerleşmiş olan dut, akasya, manolya, erguvan gibi ağaçlar Türkiye’nin yerel bitkisi değildir. Ancak oldukça güzel adapte olmuşlardır.

Kimi bitkiler anavatanında çok mülayim, sakin, göze batmayan bir gelişim gösterir. Ancak başka yerlere götürülüp dikildiğinde çok saldırgan ve istilacı bir kimliğe bürünebilirler. Kokar ağaç buna en güzel örneklerden biridir. Aslında yalancı akasyalar da, kokar ağaç kadar olmasa da saldırgan kimliği ile bilinen ağaçlardandır.

yalanci-akasyaBahçenizde ya da bir parkın kıyısında henüz birkaç karış boy yapmış bir kokar ağaç filizi görürseniz, onu kökünden sökmenizi tavsiye ederim. Kökünü de toprak dışına çıkarmazsanız kurtulamazsınız. Tekrar boylanacaktır. Gelişmiş bir kokar ağacı gövdesinden kesmek de hiçbir işe yaramaz. Tekrar sürgün verip bir mevsimde bile bir ağaççık kadar boya ulaşabilirler. Ya da toprak altından kökleriyle ilerleyip başka bir köşeden filiz verebilirler.

Her bitki her yerde kullanılmamalı

Yeşil katliamının inanılmaz boyutlara ulaştığı, yeşile hasret kaldığımız şu günlerde böyle bir yazı biraz garip gelebilir. Ancak önünüze gelen her bitkiyi her yerde kullanmamalısınız. Geçenlerde İstanbul’da Maçka parkında Taxus baccata (porsuk) bitkisinin meyvesini yiyen birinin ölüm haberini okuduk. Daha önce dış mekânlarda sık karşılaştığımız zehirli bitkilerle ilgili bir yazı yazmıştım. Halkın bu bitkileri tanımasını bekleyemeyiz. Parklarda kullanılan zehirli bitkilerin yanına bilgilendirici bir tabela dikilmelidir. Bu konuda en büyük görev peyzaj mimarlarına düşmektedir. Tasarımlarda bu bitkileri çok daha dikkatli kullanmaları gerekir. Zehirli bitkilerde olduğu gibi istilacı bitkileri de kullanırken oldukça hassas davranılmalıdır.

porsuk
Porsuk

ABD’nin birçok eyaletinin resmi internet sayfasında, o eyaletteki yerel bitki ve hayvan türlerinin bir listesi bulunmaktadır. Ve özellikle rica ederler: “Peyzajlarda lütfen yerel türleri tercih edin. Yabancı bitkiler kullanmayın”. Böyle bir sistemi ülkemizde de oturtmak bilakis önemlidir. Çünkü Türkiye’nin muazzam ikliminde bir kıtaya kafa tutabilecek sayıda bitki çeşitliliği mevcut.

Hayvanlar dünyasından buna örnek vermek gerekirse, Florida eyaletindeki Burma pitonu tam yerinde bir örnek olacaktır. Burma pitonları güneydoğu Asya’ya özgü bir yılan türüdür. Florida’daki Everglades Milli Parkı’nda 150 binlik popülasyona ulaştığı düşünülen Burma pitonunun ülkeye nasıl geldiği konusunda net bir bilgiye varılamamış. 9 metreye ulaşan boyuyla geyikleri bile avlayabilen bu yılanın doğal düşmanı olmadığı için hızla çoğalmış. Parktaki memeli sayısının %98 azalmasına neden olmuştur. Bir teoriye göre, Florida bölgesini vuran bir kasırga sırasında bir hayvanat bahçesinden kaçıp doğaya sığındığı iddia ediliyor. (Hayvanat bahçelerinin etik olarak çok yanlış uygulamalar olmasının yanı sıra, böyle bir tehlike ihtiva edebileceklerini hiç düşündünüz mü?)

Görüldüğü gibi bitkilerde de hayvanlarda da yerel türlerin  korunması ve kullanılması son derece önemli bir konudur. Umarım bu konuda bir farkındalık yaratabilmişimdir.

–Buna da göz atın:

Yaşam alanlarımızdaki zehirli bitkileri ne kadar tanıyoruz?

Yaşam alanlarımızdaki zehirli bitkileri ne kadar tanıyoruz?

600 haftadır aynı yerdeler ve sessiz çığlıklarını haykırıyorlar: Cumartesi Anneleri

Onlar canlarından çok sevdiği evlatlarının akıbetini bilmiyor. Ölüp ölmediğini hatta mezarının yerini bile. Belki her gece rüyalarında görüyorlar onları, belki her sabah onu yeniden karşısında göreceğinin hayaliyle yaşıyor. Cumartesi Anneleri, bu toprakların gördüğü en onurlu eylemlerden biri için 24 Eylül Cumartesi günü 600’üncü kez Galatasaray Meydanı’nda olacaklar.

cumartesi-anneleri-600uncu-hafta-afisCumartesi Anneleri, 27 Mayıs 1995’ten bu yana her Cumartesi günü Galatasaray Meydanı’nda oturma eylemi düzenleniyor. Herhangi bir slogan atmadan, basın açıklamaları okunarak gerçekleştirilen bu sessiz eylem bu Cumartesi günü 600’üncü kez gerçekleşecek.

Cumartesi Anneleri gözaltında kaybolan veya faili meçhul siyasi cinayetlere kurban giden yakınlarının faillerini arıyorlar, devletten bu olayları bir an önce aydınlatmasını bekliyorlar. 13 Mart 1999’da polisin sert müdahaleleri sonrası oturma eylemlerine bir süre ara veren grup, 31 Ocak 2009’da ise yeniden bir araya gelmeye başlamıştı. Eylemci ailelerin başlıca talepleri arasında kayıpların akıbetlerinin açıklanması ve faillerin bulup yargılanması bulunuyor.

cumartesi-anneleri-600uncu-hafta-2Dayanışma çağrıları yapılıyor

Cumartesi Anneleri’nin 600. haftaki buluşmaları ve eylemleri öncesinde çeşitli dayanışma çağrıları yapılıyor.  Bunlardan biri İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi’nce yapıldı. İHD yayınladığı dayanışma mesajı ile 24 Eylül 2016 tarihinde herkesi Galatasaray Meydanı’nda olmaya çağırdı.

İHD’nin dayanışma çağrısı şöyle: “Devletin, gözaltında kaybetme politikasıyla yönetildiği günlerde güvenlik güçlerince gözaltına alındıktan sonra varlığı inkar edilen ve kendilerinden bir daha haber alınamayan insanların aileleri ile onları destekleyen insan hakları savunucuları 27 Mayıs 1995 tarihinde ‘Kayıplarımızı istiyoruz’ diyerek barışçıl bir direniş başlattılar. Her Cumartesi saat 12:00’de İstanbul’un en işlek yeri olan Galatasaray’da yüzlerce kaybın fotoğrafını taşıyarak hakikat ve adalet talep eden seslerini yükselttiler. Türkiye’nin en uzun erimli protestosuna, sivil itaatsizlik eylemine dönüşen cumartesi buluşmaları 24 Eylül 2016 tarihinde 600. haftasına girecek. Cumartesi Anneleri 600 haftadır kayıplarını arıyor, 600 haftadır adalet arıyor, 600 haftadır ‘Aslında kaybedilmek istenen, insanlığımızdır’ diyerek insanlık onurunu sahipleniyor olacaklar. “Sizi 24 Eylül 2016 tarihinde bulunduğunuz yerde Galatasaray’da eş zamanlı olarak insanlık onurunu hedef alan zorla kaybetme suçuna karşı ses çıkarmaya; Cumartesi Anneleri’nin hakikat, adalet ve barış talebini desteklemeye çağırıyoruz.”

cumartesi-anneleri-600uncu-hafta-3Cumartesi Anneleri OHAL ve Hurşit Külter için de ses çıkardı

Cumartesi Anneleri sadece kendi kayıplarını değil güncel tüm gelişmelere dair de meydandan seslerini duyurmaya devam ediyorlar. Son olarak yeni kayıpların yaşanmaması için OHAL’in kaldırılmasını talep eden Cumartesi Anneleri, hükümete “Şiddet ve kan üreten çatışmacı politikalardan vazgeçip barış politikalarını, demokrasi ve insan haklarını esas alın” mesajı göndermişti. Cumartesi Anneleri, adalet arayışlarının 596’ıncı haftasında bu çağrıyı yapmıştı.

Cumartesi Anneleri Galatasaray Meydanı’ndaki 597. haftasındaki eylemde ise uzun süredir kendisinden haber alınamayan Hurşit Külter’in akıbetini sormuştu.

Artan sömürü, tüketim ve beslenmedeki adaletsizliğe karşı: Sokaktaki en güzel 5 oluşum

Sömürünün, tüketimin ve beslenmedeki adaletsizliğin gün geçtikçe arttığı gezegenimizde, nüfusun yüzde 12,5’inin yetersiz besleniyor olması bize yalnızca istatistiklere yansıyan bir rakam gibi geliyor olmalı. Ancak FAO’ya göre, dünyada yıllık 1,3 milyar ton gıda atık oluyor. Hem de gelişmiş ülkelerin atık haline getirdiği gıdaların yüzde 40’ı aslında yenilebilecek durumdayken. Peki ya bizler bu israfın yalnızca dörtte birini dahi kurtararak hem yetersiz beslenmeye karşı savaş açabileceğimizin, hem de atmosfere salınan karbon gazı miktarının azalmasına katkıda bulunabileceğimizin farkında mıyız? İşte bunların farkında olan birkaç oluşum:

1. Bombalara Karşı Sofralar

İlk olarak 1980’de Amerika Birleşik Devletleri’nde Boston’daki Seabrook Nükleer Santrali’ni durdurma eylemlerinde bedava yemek dağıtmışlardı. Ardından, Amerika’nın pek çok eyaletinde ve Avrupa’da “Food not Bombs” ismiyle yayılmaya başladılar. Şimdi Almanya’da Vokü’ler ve İngiltere’de People’s Kitchen-Halk Mutfağı gibi onlarca ülkede benzerleri var. Türkiye’de de ilk olarak, 2004 yılında başlatılıyor ama devamı gelmiyor. Sonrasında 2013 yılında Tepebaşı’nda sofra etkinlikleri ile başlanıyor.

bombalara karsi sofralarHareket ilke olarak “Savaşı / yoksulluğu körükleyen devletlere, israfa, doğa / hayvan sömürüsüne ve tüketim kültürüne kazan kaldırıyoruz!” şeklinde bir yaklaşım sergiliyor. “Bombalara karşı” denilmesinin sebebi; otoriteyi ve bunun tüm bileşenlerini, kısacası zor kullanan tüm yapıların karşısında bir tutum içinde olmasıdır.

Dayanışmayı esas aldıklarından pişiren ve yiyen değil birlikte üreten ve paylaşan bir topluluklar. Bu yüzden de kullandıkları besin maddelerini satın almak yerine anlaştıkları manav ve marketlerin atılmak üzere olan ama yenilebilir gıdalarını topluyorlar. Ayrıca hayvan endüstrisindeki vahşete de dikkat çekebilmek için yemeklerini vegan yapıyorlar.

Her çarşamba saat 14.00 Taksim Meydan’da buluşma ve malzeme toplama, 16.00-19.00 pişirme ve hazırlık, 19.00-21.00 yemek, sohbet ve takas pazarı bulunuyor. Herkes girebilir veya gönüllü olabilir. Daha fazlası için facebook sayfalarına ve internet sitesine bakabilirsiniz.

2. ÇerÇöp Çorbacılar

Türkiye’de bir ilki gerçekleştirerek Avrupa’da birçok yere yayılmış olan yiyecek paylaşma hareketini Ankara’da başlatmış ve bir süredir aktif olmayan* gönüllü bir gruptur.

cercop-ankaraDolabımızda beklettiklerimiz, tatile giderken çürümeye bırakacaklarımız, tadını beğenmediklerimiz, marketlerden ve pazarlardan gönüllü olarak toplanan yiyeceklerin israf edilmesi yerine paylaşımı esas alınır. Çünkü ilk amaç, günümüz tüketim çılgınlığının adaletsiz rakamlarına inat israftan kaçınmaktır. Bu çevre dostu hareketin bir diğer gayesi ise yiyecekleri beğenmemek veya tatile giderken götürmediğimiz için çürümeye bırakmak yerine paylaşmak ve bu şekilde bir paylaşma ve dayanışma ortamı oluşturmak, aynı zamanda restoran ve benzeri işletmelerde ve hatta evlerimizde atık gözüyle bakılan yiyeceklerin en azından çöpe gitmemesi adına bir bilinç kazandırmaktır. Yiyecek paylaşımı sadece vegan olarak yapılır. Grubun Facebook sayfası için buraya tıklayabilirsiniz. 

*Çok yakında yeniden aktif olacaklarının haberini aldık!

3. Aşhane

Sakarya Üniversitesi Siyasal Bilimler Anabilim dalında öğretim görevlisi olan Mahmut Karaman‘ın başlattığı bu proje, Mahmut hocanın deyişiyle “Sadece evsizlere gece çorba dağıtım projesi değil, bireyi, aileyi, mahalleyi, toplumu ihya projesidir.”

Şu anda akşamları Aşhane topluğunun aracı 20.30 gibi 200 litre çorba ile sefere çıkarak, Kadıköy, Harem, Üsküdar, Beşiktaş, Zeytinburnu, Eyüp, Fatih, Saraçhane parklarından dolaşarak Aksaray’daki park, otobüs durakları ve metro istasyonunda gece turunu tamamlıyor ve ortalama her akşam 550-600 kişiye çorba dağıtıyor. Grup, zor durumda olan evleri tespit ederek eşya, erzak, kıyafet yardımları da yapıyor veya bu gibi durumların çözümünde sayfalarında paylaşımlar yaparak önemli bir rol oynuyorlar. Topluluğun en önemli özelliklerinden biri de hiçbir din, dil, ırk, dış görünüş ve benzeri bir ayrım yapmayarak herkese kucak açması ve gönüllü olacak kişilerden de bu davranışlar bekliyor olmasıdır.

ashane-mahmut-hocaMahmut Hoca, Aşhane Gezici Gıda Dağıtım Aracını daha üst bir sosyal hareket olarak anlatmaya ve tanıtmaya çalıştığı Kardeşlik Seferberliği’nin İstanbul’a özgü bir uygulaması olarak tanımlıyor. İstanbul ile birlikte 25 ayrı yerde faaliyet gösteren Kardeşlik Seferberliği grupları içinde merkez olarak Aşhane İstanbul ve Ankara Kardeşlik Seferberliği sokaktaki evsizlere çorba/yemek dağıtmaktadır diye de devam ediyor. Fakat, Kardeşlik Seferberliği olarak asıl faaliyet alanlarının varsıl kesim arasında, hiç bir tüzel organizasyona gitmeden, dernek ve vakıf kurmadan, tamamen sivil olarak, sevgi, şefkat, merhamet değerleri merkezinde yeni dostluk ilişkilerini kurarak ihtiyaç sahibi her canlı varlığa karşı yardımlaşma ve dayanışma faaliyetlerini arttırarak, varsıl ile yoksul kesimler arasındaki mesafeyi asgariye indirerek yeni bir toplum inşa etmeye çalışan bir grup olduklarını da altını çizerek belirtiyor.

Tamamen iyilik ve kardeşlik gibi değerleri vurgulamak adına, grubun Facebook sayfasında oldukça umut vadeden paylaşımlar yapılıyor. Gruba gönüllü olmak veya Facebook sayfasını ziyaret etmek için buraya tıklayabilirsiniz.

4. Ayşe Tükrükçü

Pişirdikleri çorbaları evsizlere götürerek ve Beyoğlu’nda kiraladıkları bina ile kırka yakın evsize yatak sunmaya çalışan ve hiçbir devlet yardımı almayan Şefkat-Der çatısı altında faaliyetlerini sürdüren Ayşe Tükrükçü, gönüllüleriyle birlikte günde ortalama 200-300 kişilik çorbalar kaynatıyor. İzmir, Ankara, Mersin gibi illerde gönüllü olarak yapılan bu hareket, her gün farklı gruplar halinde yürüyerek termoslarına doldurdukları çorbaları evsizlere dağıtıyor.

ayse-tukrukcuTek istekleri ise evsizlere devlet tarafından şartları uygun bir evsizler evi yapılması ve bu insanların görmezden gelinmemesi. Topluluk bir sonraki aşama olarak, binalarını bir rehabilitasyon merkezine çevirerek burada evsizlere meslek edindirmek ve topluma kazandırmak istiyor.

Devletin evsizlere karşı gerekliliklerini yerine getirmediği, açılan bazı yerlerde evsizlerin hayatlarını kaybettiklerinin veya zor koşullarda yaşadıklarının üzerinde duran bu topluluğa destek olmak adına Taksim’deki binalarına çorba malzemeleri gönderebilir, internet sitelerindeki numaralardan para yardımında bulunabilir ve hatta çorba dağıtımlarında gönüllü olabilirsiniz de. Şefkat-Der’in sayfası için buraya tıklayabilirsiniz.

5. Engelsiz Pedal

Engelli çocukları bisikletle gezdirerek sosyalleşmesini sağlayan ve buna benzer birçok takdir edilesi gönüllü proje sürdüren Kadıköy temelli grubun başlattığı “Engelsiz Çorba” hareketi, Suriyeli ailelere ve tüm evsizlere akşam saatlerinde bisikletle karakış demeden birçok nokta gezilerek ve keşfedilerek çorba dağıtımı yapıyor. Grup, sokaklarda yaşayan onca insan olduğunu bilerek onlar yokmuş gibi yaşayamayız diyor. Bu nedenle, bisikletlerine atlayarak onlara yalnız olmadıklarını hissettirmek istiyor. Gece 23.30 saatlerinde Şefkat-Der evsizler evinde gönüllülerce veya orada yaşayan evsizlerce pişirilen çorbaları termoslarına doldurup pedallarına kuvvet sokakları, alt geçitleri, acil servisleri ve ağırlıklı olarak Türkiye’ye sığınmak zorunda kalan insanların yaşadığı yerleri geziyorlar. Grup, bazı dönemler “Evsizler için Ümit Çorbası Seferberliği” gönüllülerinin katılımlarıyla genişliyor.

engelsiz-pedalEngelsiz Pedal olarak engelli arkadaşları da onlarla beraber gelerek insanlara çorba dağıtıp dertlerini dinliyor ve aynı zamanda bu sayede devlet görevlilerine de gerekli adımların atılması için örnek olmak istiyorlar. Grubun Facebook sayfası için buraya bakabilirsiniz. 

Kaynak: BBC, Ekmek israf Etme, İnsan Haber, Hürriyet

Kurulumu sadece üç saat süren bu prefabrik küçük evin maliyeti 1200 dolar

1

Hemen cüzdanlarınıza sarılmayın, çünkü bu küçük ev henüz satılık değil, ama son yıllarda gelişen küçük ev hareketi için umut vadeden bir gelişme.

Küçük evler herkes için uygun değil, hatta çoğu insan için uygun değil ama kendi adınıza kişisel alanınızı küçültmek istiyorsanız ve çok küçük bir evde yaşamak sizin için sorun değilse bu ev size ilginç gelebilir. Tabii önce bu evlerden birini inşa etmenizin yasal olduğu bir alana ihtiyacınız var. Bir de su, elektrik ve tuvalet ihtiyacını karşılamanın bir yolunu bulmanız gerekecek. Ancak, böyle küçük evlerde yaşamak isteyen becerikli ve yaratıcı insanlar için tüm bunlara çözüm bulmak çok da zor değil.

Yine de bu küçük evlerin insanların ayaklarına çelme taktıkları iki husus var. Birincisi, fiyatlar. Eğer prefabrik ya da özel yapım bir eviniz olsun istiyorsanız bunun maliyeti küçük bir eve göre oldukça yüksek. İkincisi ise bu evi kendiniz inşa etmek istiyorsanız bunun için gerekli olan inşaat bilgisi ve yeteneği. Seri üretim prefabrik modeller tasarlayan Pin Up Houses isimli küçük ev firmasının “France” adını verdiği ve yapımı 1200 dolara mâl olan prototipi bu iki soruna da çözüm getiriyor.

France gerçekten çok küçük bir ev; sadece 7 metrekarelik, banyosuz bir evde yaşadığınızı hayal etmeye çalışın. Belki de bu tarz bir eve başka bir isim bulmak gerekiyor, mesela aşırı-küçük ev? Mini minnacık ev? Nasıl adlandırılırsa adlandırılsın, France sadece bir prototip, belki de üretilen modelde iç mekâna daha fazla alan eklenebilir ya da daha fazla konfor için isteğe bağlı ek kısımlar yapılabilir.

Çek Cumhuriyeti menşeli Pin Up Houses’a göre, deneysel France modeli birbirine vidalı millerle bağlanan 21 yalıtımlı panelden oluşuyor, bu da kurulumu (aynı zamanda sökme işlemini) kolaylaştırıyor. Üç parça birbirine üç saat kadar kısa bir sürede bağlanabiliyor. Kurulumu aşağıdaki videodan izleyebilirsiniz:

Ev üç küçük bölümden oluşuyor

Bir tarafta çok fonksiyonlu bir raf ünitesiyle ayrılmış olan yatak odası, ortada bir oturma alanı ve diğer tarafta da bir odun sobasıyla küçük bir mutfak.

Bu küçük evin bir temeli yok, ayaklar üzerine inşa ediliyor. Bu durum yüksek oranda rüzgâr alan bölgelerde sorunlara yol açabilir ve zemine yalıtım yapma ihtiyacını doğurabilir. Ancak parçaların birleştirilmesini ve evin eğimli arazilere inşa edilmesini kolaylaştırıyor. Tabii ki doğanın çağrısına yanıt vermenin bir yolunu da bulmanız gerekiyor. Eviniz için bir su depolama ve dağıtım sistemi, bir çeşit elektrik sistemi (örneğin güneş panelleri) edinmeniz gerekecek. Ama 1200 dolarlık maliyet düşünüldüğünde, tüm bunları yaptığınızda bile lüks bir bahçe kulübesi için gerekli olandan çok daha az para harcamış olacaksınız.

prefabrik-kucuk-evDilerseniz firmanın internet sitesinde küçük ev yapım teknikleriyle ilgili bilgiler, örnek planlar ve kesitler içeren paylaşımlar bulabilir, siz de kendi evinizi yaparken bu bilgilerden yararlanabilirsiniz.

prefabrik-kucuk-ev-2Kaynak: Tree Hugger 

Folk’un karanlık tarafından kadın öyküleri: Angel Olsen

1

İndie folk’un prensesi olarak gösterilen Angel Olsen, yeni albümü “My Woman”ı bu ay başında yayınladı. Kendini topluma nüfus etmiş tüm yazısız kurallardan sıkılmış biri olarak tanımlayan Olsen’in şarkılarında bu karanlık ruh halini fazlasıyla hissediyoruz.

Olsen, Missouri’de yetişmiş ve bu bölgede gençliğini geçirmiş bir müzisyen. Ailesinin onu gönderdiği Katolik okulundaki eğitim tarzına hep tepkili olan Olsen, lisede bir punk grubunda çalmaya başlamış. Yani düzene dair öfkesini ve isyanını punk müzikle aktarmış Olsen. Fakat zaman içinde içindeki o karanlık yönü, punk’tan folk’a hatta indie folk’a doğru evrilmeye başlamış. “Fuck you”dan “I miss you”a doğru giden bir halet-i ruhiye ve bunlar arasında gelgit yaşayan bir öykü esasında onunki.

Bantmag dergisine geçen yıl verdiği röportajda Olsen, o ilk gençlik günlerini şöyle anlatıyor: “Piyano öğretmenim koyu bir Katolikti. Bir gün derse takma tırnakla gelmemden o kadar nefret etti ki bana o tırnaklardan kurtulmadıkça bir daha piyano çalamayacağımı söyledi. Ben de piyano derslerini bıraktım. Gitar çalmaya başladım ve gitar öğretmenim, ‘hadi, sadece çal. Sana teori öğretmek istemiyorum. Sadece çal, notaları kendiliğinden bulacaksın. Bulacağına inanıyorum’ dedi.”

Olsen, ilk albümü “Strange Cacti”yi 2010’da yayınladı. Sonraki dönemde usta müzisyen Will Oldham’ın geri vokallerinde de yer aldı. 2012’de ise ikinci albümü “Half Way Home”u, 2014’te ise en çok ilgi gören albümü “Burn Your Fire For No Witness”i çıkardı. Olsen, esas çıkışını da bu albümle gerçekleştirdi.

Angel Olsen, yeni albümü “My Woman”ı Eylül ayı başında yayınladı. 10 şarkıdan oluşan albümde prodüktör koltuğunda Charlie XCX ve Sky Ferreira gibi son dönemde indie pop’un en güçlü figürlerinden ikisiyle de de çalışmış olan Justin Raisen var.

angel-olsenOlsen Amerika’da verdiği bir röportajda şu ifadelerle kendini ve yeni albümdeki yansımalarını tanımlıyor, bu albüme dair size bir ön bilgi verebilir: “Ben bir kadınım. Aynı zamanda bir müzisyenim. Aynı zamanda bir yazarım. Aynı zamanda bir insanım. Aynı zamanda bir kadının nasıl hareket etmesi gerektiğine dair toplumun içine kadar nüfus etmiş tüm yazısız kurallardan sıkılmış biriyim. İşte My Woman’daki şarkılar tüm bu yönlerimden biraz biraz izler taşıyor.”

Albüm boyunca değişken vokaller

Tüm bu sözlerin paralelinde “My Woman” albümünde değişken vokaller olduğunu görüyoruz. Sert ve öfkeli vokallerden sakin ve hüzünlü sayıklamalara kadar. Öyle çok güzel denebilecek, pürüzsüz veya özel bir sesi yok Olsen’in. Ama öncelikle Olsen’in sesi şarkılarında yaşanmışlıkları anlattığını dinleyene fazlasıyla hissettirmeyi başarıyor, ki bu çok değerli bir şey. Tekdüze bir vokal tarzıyla albüm başlayıp bitmiyor.

Yine Bantmag’e verdiği röportajda Olsen’in sarfettiği sözler onun müziğini anlamak için iyi bir yol gösterici olabilir: “Bazen karanlık bir film izlediğimde ya da karanlık bir şey okuduğumda o duygunun içinde yalnız olmadığını bilmenin bazı yönlerden hafifletici ve mutluluk verici olduğunu düşünüyorum.”

Angel Olsen at her home in Asheville, NC on 8/12/16Gelgitleri bol albüm

Albümün genel hali de böyle, “Shut up Kiss me” de sus ve beni sar diye, aşk için haykıran kadın, bir sonraki şarkıda köşeye oturmuş, içki bardağına boş gözlerle bakan ve yalnızlığını yaşayan bir kadına dönüşebiliyor. Gelgitleri bol bir albüm bu. Ama bu gelgitlerden de bir yanıyla keyif de alan bir insanın şarkıları sanki. Yalnızlığıyla, kurallarla, toplumla başı dertli ama bu noktada tek olmanımın verdiği rahatlığı hatta tuhaf keyfi da yaşayan bir insanın.

angel-olsen-albumuAlbümün öne çıkan şarkısı “Shut Up Kiss Me” folk rock tarzına yakın, adeta indie folk tarzında bir P.J.Harvey şarkısı dinliyor hissi uyandırıyor.

Albümün giriş şarkısı “Intern” kısa bir şarkı ve sözleriyle dikkat çekiyor. Olsen şarkıda, “Doesn’t matter who you are or what you’ve done. Still got to wake up and be someone” diyor yani “Kim olduğunu ya da ne yaptığının ne önemi var. Ama hâlâ uyanmak ve biri olmak için uğraşmak zorundasın.”

Albümün öne çıkan şarkılarından “Shut Up Kiss Me” folk rock tarzına yakın, adeta indie folk tarzında bir P.J.Harvey şarkısı dinliyor hissi uyandırıyor. Albümün kliplenen şarkılarından “Sister”, sonundaki solo ile birlikte ise albümün en uzun şarkısı. Ve vokallerin de en yakıcı olduğu şarkılardan.

Angel Olsen, bu albümle birlikte tanınırlığını artıracağa benziyor. Kesinlikle yılın dikkat çekici albümlerinden hatta en iyilerinden biri olmaya aday. Ayrıca yine klipleriyle de ilgiyi üstünde toplayacak.

Rengârenk mercan resifi ağardı: Exxon biliyordu, mercanları Exxon öldürdü

1

Denizlerin mirası, oluşumu binlerce yıl alan bir zamanlar capcanlı ve rengârenk mercan resifi bu yıl ağardı. Sağlıklı mercan resifleri, ağarma vakaları olduktan sonra sıklıkla kendilerini toparlar, ancak bu sene durum farklı oldu. Daha önce benzeri görülmemiş büyüklükte kitleler hâlinde mercan bu ağarma sonucunda öldü: Büyük Set Resifi’nden Hint Okyanusu’ndaki Andaman Adaları’na ve Pasifik Okyanusu’ndaki Marshall Adaları’na kadar her yerde bu üzücü durum görüntülendi.

İnsanları bir konuda bilgilendirmek için bizlerin yardımı gerekiyor: Çünkü bu mercanlar ölmedi, öldürüldü.

Nedeni açık; iklim değişikliği neticesinde oluşan ve devam eden deniz suyunun sıcaklığındaki artış. Peki, bu kadar büyük bir zararın tek sorumlusu küresel ısınma mı?

Araştırmacı gazetecilerin çalışmaları sonucunda artık en büyük suçluların kim olduklarını biliyoruz. Exxon ve onun fosil yakıt sanayiinden akranları. Exxon, 1970’lerin sonları itibarıyla iklim değişikliğine dair bilinebilecek her şeyi biliyordu. Fakat, bildiklerini dünyaya açıklamak yerine, iklim değişikliğiyle başa çıkmakta dünyaya bir nesillik zaman kaybettirme pahasına, bunu örtbas ettiler. Bu süre, resiflerimizin ölümünü ve iklim değişikliğinin başka yıkıcı etkilerini engellememizi sağlayabilecek uzunlukta bir süreydi. Çünkü 50 seneden uzun bir süre önce, Exxon’un kendi bilim insanları, sera gazları salımları sonucu dünyanın ne kadar ve ne hızla ısınacağını ve bunun ne kadar zarar vereceğini anlamışlardı. Exxon da kendi bilim insanlarının söylediklerinin doğru olduğunu biliyordu. Şirketin yöneticileri bunun için kendi tesislerini iklim değişikliğine karşı güçlendirdi; mesela petrol sondaj platformlarını, yolda olduğunu bildikleri deniz seviyesi artışına uyum sağlayacak şekilde inşa ettiler.

Exxon’un yapmadığı şey, bildiklerini dünyaya açıklamaktı. Bunun yerine, fosil yakıt sanayinden başka oyuncularla beraber iklim değişikliği inkarcılığı sektörünün yükselişini desteklediler. Geçtiğimiz bir nesil boyunca, sanki iklim değişikliğinin gerçekliği konusunda bir tartışma varmış gibi yanıltıcı fikirler savunan “düşünce kuruluşları” ve vitrin topluluklara kaynak sağladılar. Neticesinde, çeyrek asırlık süreyi iklim gerçekten de değişiyor mu diye sahte bir tartışmayla heba etmiş olduk.

exxon-reef-killedPeki sonrasında neler yaşandı?

Bu aldatmacanın sonuçları büyük. Çünkü bu sadece dünyanın resiflerini öldürmekle kalmadı, aynı zamanda dünyanın her yerinde topluluklara büyük zararlar veren sıcak hava dalgaları, fırtınalar, sellere neden oldu. Gıdaları için, dalgalardan korunabilmek için mercan resiflerine mecbur binlerce insan, turizm geliri için onlara yaslanan bölgeler, denizin dibine dalarak huzur bulan insanlar bu sonuçlardan doğrudan etkilendi. Tüm bu insanların adalete hakkı var. Resifler tekrar sağlıklarına kavuşturulamaz: Eğer kendilerini toparlayacak olurlarsa, bu yavaş yavaş olacak ve devam eden ısınmaya bakarsak pek olası görünmüyor. İnkar ve hile ile geçen yıllarda Exxon ve akranlarının kârları rekor sayılara ulaştı; verdikleri zararı tazmine ve hayatlarımızda yıkıma neden olmadan güç sağlayacak enerji sistemleri kurmaya gitmeli.

Bu dehşetin doğal hiçbir tarafı olmadığının bilincinde olmalıyız. Çünkü bu büyük suçun altında açgözlü bir hırs var. Exxon hâlâ daha hidrokarbon yatağı arıyor ve şirket politikalarında mütevazı değişikliklere karşı dahi direniyor.

exxon-knew-reefOnların cinayetten yırtmalarına izin vermeyeceğiz. Ağarmış mercan başları etrafına bunun için olay mahalli bandı gerildi ve su altı fotoğraf makineleriyle suç mahalli fotoğrafları çekiliyor.

Dünya, resiflerin ağarmasının haberini duymuş olabilir. Fakat şimdi bundan kimin sorumlu olduğunu duymasının da vakti geldi. Resifi Exxon öldürdü. #ExxonKnew, #ExxonBiliyordu.

Exxon’dan hesabını sormak için imzala.

Kaynak: 350.org

Güvercinler biraz da olsa okuma yeteneğine sahip

Her ne kadar patates kızartmasıyla saman arasındaki farkı ayırt edemeseler de, güvercinler birbirlerinin liderlik vasıflarını yargılayabilmekteler. Hatta biraz daha azmederlerse daha önceki liderleri hakkında yapılan haberleri bile okuyabilirler. Birleşik Devletler Ulusal Bilimler Akademisi Tutanakları’nda yer alan bir çalışmaya göre, güvercinlerin kelimeleri tanıma biçimleri dilin temellerine dayanan yeni kavramlar açığa çıkarabilir.

Aşamalı eğitim yoluyla, kuşlar besin ihtiyaçlarını tahıl ambarlarından sağlamayı, biçimleri kavramayı, hatta kelimeleri öğrenmeyi bile başardılar.

18 kuşun içinden parlak zekaya sahip 4 kuş, sekiz aylık bir eğitim sonunda dört harf içeren kelimeleri anlam ifade etmeyen kelimelerden ayırt edebiliyorlardı. Hatta bu kuşlar, Türkçe’de “çok” anlamına gelen “very” kelimesi ile “vrey” kelimesi gibi; doğru hecelenmişler ile harfleri değiştirilmişleri bile ayırt edebildiler.

Çalışmayı kaleme alan kişiler bu aşamada şu sözü söylemekteler: “Güvercinlerin bu konudaki performansını okuma yazma bilmeyen insanlarla değil okur yazar seviyesine ulaşmış insanlarla kıyaslamak daha yerinde olur.”

Deneyin sonunda güvercinler, 26 ila 58 kelimeyi birbirinden ayırt edebilir hale gelmişlerdi. Neyse ki “dünya” veya “hükmetme” kelimeleri bu 58 kelime arasında değildi.

Kültür veya dil fark etmeksizin okuma eylemi beynimizde VWFA‘yı (görsel kelime işleme alanı) harekete geçirmektedir. Fakat beynimizin yazılı kelime alanı günümüzden yaklaşık 5 bin 400 yıl öncesine kadar henüz bir gelişme göstermemişti. Yani, okuma kapasitesinin canlılarda evrim yoluyla geliştiğini söyleyememekteyiz.

Öyleyse nasıl okuyoruz? Bir başka merak uyandıran olasılık ise beynimizdeki VWFA kısmının görsel uyarım yoluyla nöronlarla öğrenilerek oluşan bir nöronal geri dönüşümün ürünü olduğu yönündedir; bu görsel uyarımlar başlangıçta beynimiz tarafından kodlanmak için evrilmiş görsel objelerden oldukça farklılık göstermektedir. Bu varsayım konuyu primatlara kadar götürmekte hatta primatların ortalama bir güvercinden daha zeki olduklarını ileri sürüyor.

Kaynak: Popular Science

Eşsiz bir deneyim, şahane bir ülke: Haydi Fas’a gidelim!

Keşke, herkes gidebilse diye diye yazıyorum, bu yazıyı. Keşke, yazıyı okuyan okumayan herkes hayatında bir kere Fas’a gidebilse diyerek yazıyorum. Biraz daha farklı bir yöntem olarak ben, dünyanın dört bir yanından gelmiş onlarca gönüllüyle birlikte çocuklara dans eğitimi vereceğim 2 aylık bir proje kapsamında Fas’ı keşfettim. En büyük şehri olan Kazablanka’da Çinli, Cezayirli, bazen Tunuslu 10 kişiyle birlikte, şehrin en güvensiz bölgesinde, temel ihtiyaçlarımızı bile bazen karşılayamadığımız şartlarda yaşadım. O zaman bazen hayıflanıyorduk, isyan ediyorduk ama bunun zor olduğu kadar eşsiz bir deneyim olduğunu da hep hissettik.

Diyebileceğim ilk ve son şey: “Fas’a kesinlikle gidin!”

Neden gidin, peki?

Bir kere Türkiye’yi, Türkiye’den gelen herkesi çok seviyorlar. Bazıları Türkçe bile biliyor. Bizim dizilerimizle, haberlerimizle, filmlerimizle, şarkılarımızla dolu her yer. Kültürümüz bazı noktalarda ayrılsa da sıcaklıkları, sohbetleri bizimle aynı. Yabancılık çekmedik, çekmezsiniz. E bir de, vize yok tabii. Uçağa binip İstanbul’dan Antalya’ya ya da Erzurum’a gitmekten farklı değil. Hem Atlas Okyanus’u hem Akdeniz’i hem Ortadoğu’yu hem Afrika’yı hem Batı’yı ve sömürgeleştirmenin nasıl bir şey olduğunu hem de çöl kültürünü görebileceksiniz. Yani, gerçekten muhteşem değil mi? Güzel başka bir şey daha var; Amsterdam’a gitmenize gerek kalmıyor, Fas’a gelince. Haşhiş diye bir şey var. Bizdeki haşhaş değil, yanlışlık olmasın. Her yerde bitiyor, her yer haşhiş. Bir arkadaşımın da dediği gibi, sokakta ekmek satandan tutun, krala kadar herkes en kaliteli otu içiyor, burada. Aslında pek tabii, legal bir şey değil ama hiç kontrol yok. Yani kafası ayık gezebilene şaşırırım, çünkü mümkün değil.

fasa-gidelim-5Nereyi görebilirsiniz?

Batı Sahra Çölü’nde develerle kamp alanına gelerek o geceyi, altınızda çölün mükemmel kumu, üstünüzde dokunabileceğiniz kadar yakın yıldızlarla geçirebilirsiniz. Çölün çevresinde yaşayan insanların hayatlarını görebilirsiniz. Atlas Dağları’nın önündeki yeşil alanları ve arkasındaki çöl iklimini hissedince şaşırabilirsiniz. Bence Marakeş’i, meydanını beğenebilirsiniz ancak öyle aman aman hayran kalmayacaksınız. Essaouira’ya bayılacaksınız! Ben Türkiye’de Ege/Akdeniz kıyılarına çok benzettim.

essaouira-fasa-gidelimGame of Thrones izleyenler bilir, Khaleesi’ciğimiz buralarda yürüdü… Ha bir de unutmadan, burada krep yiyin. Chefchaouen (şeavşavan gibi okunuyor) yani Blue City, harika bir tarihi barındırıyor ama ben gidemedim. Çünkü param bitmişti. Siz gidin! Oradan da birkaç saat yürüyerek varılan Akchour’a gidip şelalenin altında yüzün.

fasa-gidelim-5Biraz daha yukarı çıkıp Tanca’yı görebilirsiniz. Tanca, İspanyol kolonisi olduğu için herkes İspanyolca biliyor. Karşıda zaten -malum Cebelitarık’tasınız- İspanya görünüyor. Akdeniz insanlarıyla, rahatıyla, havasıyla mükemmel bir şehir Tanca. Kendinizi çok özgür hissedeceksiniz. Çünkü mesela “Cafe Hafa”ya gidince Atlas Okyanusu ile Akdeniz’in birleşimini izleyerek garsona haşhiş siparişi verebilirsiniz. Amsterdam halt yesin yani.

Ha bir de, Herkül Mağarası’nı görmeden, sağındaki sahilde yüzmeden sakın geri dönmeyin. Tanca’ya yakın Assilah diye minik bir yer var, günübirlik gidip orayı da görebilirsiniz. Oradan, Rabat’a geçebilirsiniz. Pek turistik değil, başkent nihayetinde ve kralın sarayı var. Ben çok sevdim çünkü en düzenli en temiz şehir orasıydı. Old Medina’sı (yani eski şehir) Chefchaouen’a çok benziyor-muş.

old-medina-fasGelelim Casablanca’ya… Tamam evet, film falan… Yani ne bileyim… Öyle filmlerdeki, belgesellerdeki gibi değil. Çok güzel, kesinlikle fark ediliyor ki en büyük şehir. Ama “elit” kesimin takıldığı yerlerde değilseniz, güvende de değilsiniz. Tekrar gitsem, sanırım yine orada yaşayabilirim. Belki de çok fazla duygusal anı biriktirdiğim içindir, bilemiyorum.

fasa-gidelim-1Ne yiyin?

Bu konuda bir şey söylemek istemiyorum. Bazen zorlandığımı, anlamadığımı söyleyebilirim ancak. Meyveler çok taze, lezzetli çünkü malum akdeniz iklimi. Kuskus onların pilavı, bizde irmiğe benziyor. Cuma günü Ulusal Kuskus Günü. Neredeyse her evde kuskus pişiyor. Bu enteresan gelmişti, en başta. Diğer enteresan şey, sabahları Fransız gibi kruvasan-kahve ile kahvaltı yapan Faslıların, öğlen/akşam Arap kültüründeki ekmek banarak yemek yeme şeklini kullanmasıydı. Acayip karmaşık bir kültürlerinin olduğunu bu yüzden sürekli hissedebilirsiniz. Son olarak, her yer “BİM”. Korkmayın, hemen her sokakta BİM var ve Türkiye’deki ürünlerin çoğunu burada bulabilirsiniz.

fasa-gidelim-2Ufak “trickler” (ipuçları)

Fas, Fransız ve İspanyol sömürgesiydi. Ancak Tunus, Cezayir kadar derin bir sömürgeleştirme olmamış. Kralları hakkında kötü konuşmayın hatta bence hiç konuşmayın. Parlamenter monarşiyle yönetiliyorlar. İktidardaki parti de -gariptir- Adalet ve Kalkınma Partisi.

Fas’ın nüfusunun büyük çoğunluğu Berberi ama iktidardakiler Arap olduğu için sanki çoğunluk Arapmış gibi lanse edilmiş, dünyaya.

Dilleri çok enteresan. Bazı sesleri vermek için yazı dilinde sayıları kullanıyorlar. Bir Mısırlı, Tunuslu ve Faslı konuşurken birbirini anlamayabilir. Çünkü aslında her ülkenin dili ayrı.
Çantanızı önünüze takın. Telefonla asla sokakta ya da otobüste oynamayın. Dikkatli yürüyün. Yoksa çalınır, demedi demeyin.

Polise ya da devlet dairelerine asla işiniz düşmez, umarım. Çok uğraştırıyorlar. Bazı yerde bilgisayar bile yok.

fasa-gidelim-haydiYaşam maliyeti Türkiye’ye yakın. Ucuz ama çok ucuz bir yer beklemeyin. Bazen su alırken bile pazarlık yapmanız gerekebilir. Pazarlık yapın. Asla ilk fiyata almayın. O ilk fiyatın yarısından azına bile alabiliyorsunuz.

Kadınsanız ve turistseniz yaşamak bayağı zorlaşıyor. Bize her zaman söylenen şey “Yabancılarla konuşmayın.” Çünkü sokakta yürürken çok fazla taciz edileceksiniz, evlenme teklifi alacaksınız, telefon numaranızı isteyecekler. Reddedin, giderler.

Herkes en az iki dil biliyor: Fransızca ve Arapça. Berberiler ayrıca Berberice de biliyor. Gençlerin neredeyse tamamı İngilizce zaten biliyor. İspanyolca ve diğer dilleri de bileni bulursunuz. O yüzden iletişim konusunda –eğer siz de dil biliyorsanız- asla sorun yaşamazsınız.

Dil konusuna ekleme yapayım, biz bu dil bilme olayını çok kıskandık. Malum, Türkiye’de İngilizce bilmek bile üst düzey bir şey. Orada birlikte çalıştığım çocuklardan bazıları 7-8 yaşındaydı ve sadece dizi izleyerek Korece, Türkçe öğrenmişlerdi. Hiçbir şekilde İngilizce eğitim almadan şakır şakır İngilizce konuşabileni de gördük. Kıskanmamak imkânsız.
Haşhiş için ama dikkatli olun belki macun falan satabilirler.

Özetle, tadını çıkartın, keşfetmekten bıkmayın ve âşık olun! Fas âşık olmak için mükemmel bir ülke!

Saç müzesinden ölüm müzesine: Garip müzelere yolculuk

Müze denilince aklımıza gelen imgelerle bu yazıda söz edeceğimiz müzelerin pek bir alakası yok. Kimisi tek bir konu üzerine yoğunlaşmış, kimisi ise irite edebilecek niteliklere sahip. Ortak yönleri ise ilginç, hatta garip olmaları. Sizi saç müzesinden başlayıp ölüm müzesine uzanan bir geziye davet ediyoruz.

Türkiye’de garip mi garip bir saç müzesi

Nevşehir’in Avanos ilçesindeki Saç Müzesi, garip müzeler listesine girmiş ve hatta Guinnes Rekorlar Kitabı’nda da yerini almış. Müzeyi 1979 yılında çömlek ustası Galip Körükçü kurmuş; daha doğrusu ilk adımını atmış, pek de böyle bir şeyi planlamayarak.

Galip Körükçü, 1979 yılında tanıştığı bir Fransız kadın turistten hatıra olarak bir tutam saç istemiş. Üzerinde turistin ismi ve adresi bulunan bir notla birlikte çömlek atölyesine asmış. Bu saç tutamı başkalarının da ilgisini çekmiş… Bugün gelinen nokta şu: 500 metrekarelik müzede, tam 16 bin kadın turistten toplanan saç örnekleri sergileniyor. Müzede saç tutamı bulunanlar arasında Nurgül Yeşilçay, İpek Tuzcuoğlu, Selda Alkor, Pınar Aylin, Muazzez Ersoy gibi ünlü isimler de var.

sac-muzesi-garip-muzelerBüyülerle dolu cadılık müzesi

Cadılara ve cadılık tarihine dair her şey, Cornwall’deki (İngiltere) Boscastle Şatosu’nda bir araya getirilmiş. Müzenin orijinal ismi “The Museum of Witchcraft”.

Büyüler, iyileştirici otlar, aynalar ve cadılıkla suçlanan kadınlara yapılan işkencelerde kullanılan aletlerin de aralarında bulunduğu cadılığa ve mistik olana dair pek çok obje bu ilginç müzede sergileniyor. Müzenin üç binin üzerinde kaynak barındıran bir de kütüphanesi var.

Tuvalet ve kanalizasyon meseleleri

Güney Kore-Suwon’daki “Mr. Toilet House” adlı müze, Dünya Tuvalet Derneği’nin kurucusu Sim Jae Duck onuruna yapılmış. İlk tuvaletler, tuvalet sistemleri ve dünyadan çeşitli tuvalet tasarımları sergilenenler arasında yer alıyor. Bir başka tuvalet müzesi ise Hindistan’ın Yeni Delhi şehrinde: Sulabh Uluslararası Tuvalet Müzesi. Tuvalet ve hijyen tarihini anlatan müzede, MÖ 2500’den bu yana yapılan tuvaletler bulunuyor. Paris’teki “Le Musee des Egouts” isimli kanalizasyon müzesi de kötü kokulu olmakla birlikte kesinlikle ilginç bir müze. 1200’lü yıllarda kurulan Paris kanalizasyon sisteminin 450 metresi bugün yaya olarak ziyaret edilebiliyor.

Parazitin de müzesi mi olurmuş? Evet!

Japonya’nın Tokyo şehrindeki Meguro Parasitological Museum’da birbirinden rahatsız edici 45 bin adet obje yer alıyor; çoğu da insanlardan çıkmış parazitler. Hatta 8,8 metrelik tenya, “bir insandan çıkmış en büyük parazitlerden biri” olarak özel bir değere sahip. Müzede bir tenyanın hayatına ve evrelerine dair her türlü bilgi mevcut. Müze, araştırma amacıyla eğitim kurumlarına parazit de satıyormuş.

Kafatasları ve anatomik örnekler bu müzede 

Amerika-Philadelphia’daki “The Mütter Museum”, 1858’den bu yana ziyarete açık. Geniş bir kafatası koleksiyonu var; kafasından boynuz çıkan bir kadının balmumu maketi de bunlara dahil. Müzede ayrıca tıbbi anormallikler de sergileniyor. Organlar, akıl hastaları ve katillerin cesetleri, yapışık ikizlerin iskeletleri müzede sergilenenler arasında yer alıyor.

Ölüm ve ceset müzeleri

Cinayet fotoğrafları, otopsi araçları, seri katillere dair her şey, işkence aletleri, bıçak ve silahlar, intihar edenlerin kullandıkları eşyalar, tabutlar, idamların ve intiharların videoları… Özetle ölüme dair toparlanabilecek her türlü obje Amerika-Kalifornia’daki Ölüm Müzesi’nde (Museum of Death) sergileniyor. Dünyanın en korkutucu müzesini ziyaret edenler arasında bayılanlara sıklıkla rastlanıyormuş… Ceset Müzesi (Catacombe dei Cappuccini) ise İtalya’da bulunuyor. Palermo’daki bir manastırın altındaki 500 yıllık mezarlıkta, 8 bin ceset mumyalanmış olarak muhafaza ediliyor. Çoğu en az 300 yıllık ve gömüldükleri anki kıyafetlerle sergileniyorlar.

Bu kadar da değil!

• Dünyanın en ilginç müzelerinden biri insan vücudu şeklindeki Corpus Müzesi. Hollanda’nın Amsterdam şehrindeki müzeyi gezenler, sanki bir insanın iç organları arasında dolaşıyorlar. Müze yedi katlı; ayaktan girilip kafadan çıkılıyor.
• Amsterdam’daki bir başka dikkat çekici müze ise “Museum of Torture” isimli işkence müzesi. Giyotin, büyük çiviler, kafatası kıran aletler bu müzenin “eserleri” arasında.
• İngiltere’deki Dog Collar Museum, bir köpek tasması müzesi. Leeds Şatosu’ndaki müzede, çeşit çeşit köpek tasması sergileniyor. En eskisi 500 yıl öncesine ait.
• Barcelona’daki (İspanya) Cenaze Arabaları Müzesi’nde ise 18. Yüzyıl’dan bugüne çeşitli cenaze arabalarını görmek mümkün.

cenaze-arabalari-muzesi
Kaynak
: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15

Başlık Görseli: Good Andy, ©Istvan Banyai. All rights reserved.