Tarih - Gaia Dergi

AKP’li yıllarda çocuk I: Eğitim sistemi bile yorgun

Merve Büyüktaş — Mon, 24 Apr 2023 22:23:15 +0000

21 yıllık AKP iktidarının bugüne bıraktığı yıkıntılar saymakla bitmeyecek kadar çok. Bu yıkıntılar içerisinde eğitim ve çocuklara dair olanlar ise bir hayli fazla. 21 yılda eğitim konusunda olanlar deyince ilk akla gelen; eğitim bakanlarının her birinin sil baştan eğitim sistemini değiştirmesi. AKP; 21 yılda 7 eğitim bakanı eskitmiş, şu an ise 8. bakan görevde. 8 […]

Sonrası AKP’li yıllarda çocuk I: Eğitim sistemi bile yorgun Gaia Dergi

Matematiksel Sayılardan Sihir Yapan Bilim Kadını: Ada Lovelace

Öncü Atay — Tue, 06 Oct 2020 10:29:54 +0000

Babam Hasan Atay Anısın 10 Aralık 1815 yılında Londra’da Augusta Ada Byron ismiyle dünyaya gözlerini açan, insanoğlunun ise geç bir tarihte bir yüzyıl sonra Ada Lovelace ismiyle tanıyacağı, sayılardan sihir yapan bilim kadının hayatına daha yakından bakalım mı? Belki bu yazıyı takip ederken gözleriniz, geçmişten yol alır sihirlerini gösterir size. Hadi başlayalım.. Annesinin isteğiyle, bulunduğu […]

Sonrası Matematiksel Sayılardan Sihir Yapan Bilim Kadını: Ada Lovelace Gaia Dergi

Yeni çağın şafağında!

Olcay Gazabi — Tue, 07 Jul 2020 11:31:36 +0000

Artık yeni çağın şafağındayız. Faşizmin tanımı bellidir. Birine istemediği ya da farkında olmadığı bir şeyi ona sormadan yapmak ya da onu buna zorlamaktır. Faşizm faşizmdir; ister hayvana ister bitkiye ister insan hayvanına uygula. Faşizm faşizmdir. Peki nedir yeni çağ? Geçmiş çağın yok olmuş halidir yeni çağ. Mesela mitlerle dönen dünya (MÖ 4. yüzyıl civarı) son […]

Sonrası Yeni çağın şafağında! Gaia Dergi

Antidemokratik demokrasiler ve seçim çıkmazı

Badem — Thu, 02 Jan 2020 01:13:50 +0000

Gün geçmiyor ki ülkemizde yeni haberler ortaya çıkmasın. Her çıkan haber içimi daha da acıtıyor. Ölen kadınlar, çocuklar; bir hiç uğruna, belki evrimsel sürecin getirdiği bir içgüdü ile birbirine yok etme pahasına saldıran insanlar… Ülkemiz Mustafa Kemal Atatürk ile belki de diğer ülkelerin tahayyül bile edemeyeceği inkılaplar yaptı. Öylesine hızlıydı ki bu devrimler belki halk […]

Sonrası Antidemokratik demokrasiler ve seçim çıkmazı Gaia Dergi

Madımak’ta Yitirilenlerin Anısına Saygıdır Sözcüklerim Sade

Birkan Bayındır — Tue, 02 Jul 2019 10:30:26 +0000

Takvimlere bakmaktan geliyorum, dedi Yakup. Benjamin’in sınırda kalmış bavulu gibi bir tarih, iki bin on dokuzdan yirmi altı yıl öncesi, Sivas’ında bir Otel: Madımak. Şimdilerde müze, öncesinde… Bundan bahsetmek bile istemiyorum, dedi bir diğer Yakup. Bazı şeyleri dile getirmek bile kolay değilken, nasıl o kadar pervasız, çirkin ve acımasız… Sonra sustu Yakuplar. O gün, televizyon […]

Sonrası Madımak’ta Yitirilenlerin Anısına Saygıdır Sözcüklerim Sade Gaia Dergi

Sosyolojide bir öncü: Emily Greene Balch

Zozan Çetin — Tue, 14 May 2019 13:03:53 +0000

Bir teoriyi, buluşu ortaya atan erkekse herhangi bir vurgu olmadan, doğal bir akış içerisinde onu tanımamız sağlanıyor. Kadına sıra geldiğinde ise işler biraz değişiyor. Ya onu ilk üreten kişi olmasına rağmen cinsiyet vurgusuyla yapılanın önüne geçiliyor ya da adı anılmaksızın kadın, tarihin arka sayfalarında bırakılıyor. İnternet aramalarında ilkin ekonomist olarak tanıtılsa da sosyolojide tam bir […]

Sonrası Sosyolojide bir öncü: Emily Greene Balch Gaia Dergi

Osmanlı Toplumunda Erillik, Eşcinsellik, Oğlancılık

Hüseyin Hakan Gazioğlu — Thu, 28 Feb 2019 10:48:28 +0000

Antik dönemden modern çağın başlangıcına kadar cinsiyet kavramlarına ilişkin düşünceler günümüzden oldukça farklıdır. Modern dönemde kadın ve erkek arasında inşa edilmiş çift cinsiyet kavramı ve bununla ilişkili cinsel kategoriler, geçmiş dönemlerin cinsel kategorileri ile bağdaşmaz. Bu açıdan günümüzde bir ayrımcılık türü olarak homofobinin veya eşcinsel/karşı cinsel karşıtlığının temeli biyolojik olarak “iki farklı cinsiyet arasında varolması […]

Sonrası Osmanlı Toplumunda Erillik, Eşcinsellik, Oğlancılık Gaia Dergi

İnsan Hakları Belgesel Film Günleri Başlıyor

Ceyhun Dönmez — Fri, 30 Nov 2018 08:47:49 +0000

Bu yıl 05 – 08 Aralık 2018 tarihleri arasında, Fransız Kültür Merkezi sinema salonunda, İletişim Çalışmaları Topluluğu ve Fransız Kültür Merkezi ile ortaklaşa olarak dokuzuncusu gerçekleştirilecek “İnsan Hakları Belgesel Film Günleri” fikri, Türkiye İnsan Hakları Vakfı’nın (TİHV) 20. Kuruluş Yılı kutlama etkinliklerini planlarken ortaya çıktı. İnsan hakları savunuculuğu ile belgesel sinemacılık birbiriyle oldukça yakından ilişkili […]

Sonrası İnsan Hakları Belgesel Film Günleri Başlıyor Gaia Dergi

Eden Ahbez ve Nature Boy: Kaliforniya dağlarının sislerinden doğan müzik

Diren Demir — Wed, 05 Sep 2018 07:24:11 +0000

“Deli gibi görünüyorum ama değilim, komik olan şey ise diğer insanların deli gibi gözükmemesi ama deli olmaları.” Ahbez, New York, Brooklyn’de dünyaya geldi. İlk yıllarını, Brooklyn Hebrew Orphan Asylum’da (Brooklyn İbrani Yetim Sığınma Evi’nde) geçirdi. Daha sonra 1917’de Chanute, Kansas’ta bir aile tarafından evlat edinildi ve George McGrew adıyla büyüdü. 1930’larda McGrew, piyanist ve dans […]

Sonrası Eden Ahbez ve Nature Boy: Kaliforniya dağlarının sislerinden doğan müzik Gaia Dergi

Kayıp Kıta Atlantis Santorini Adası mı?

Ozan Kemal Çullu — Tue, 28 Aug 2018 08:44:55 +0000

Santorini’nin tarihi, MÖ 17. yüzyılda adanın ortasında bulunan volkanın patlamasıyla tamamen değişmiştir! Adanın Yunanca ismi “Tira”dır. Volkanın püskürmesinden önce adanın morfolojisi ve şekli tamamen farklıydı. Neredeyse yuvarlak bir adaydı ve ortasında yüksek güçlü bir yanardağ vardı. Uzmanlara göre bu yanardağ patlaması insanlığın son 10 bin yılda yaşadığı en güçlü patlamaydı. Patlamanın etkisiyle milyarlarca ton taş […]

Sonrası Kayıp Kıta Atlantis Santorini Adası mı? Gaia Dergi

Allen Ginsberg, Vietnam budist tapınağında (1963)

Diren Demir — Tue, 28 Aug 2018 07:55:04 +0000

55 yıl önce, 5 Haziran 1963’de Allen Ginsberg’ün izlerine New York Times’da da rastlıyoruz. Ginsberg, Uzun zamandır sürdürdüğü Asya seyahati sonrası, 18 ay sonra bir budist tapınağına daha uğramıştı. 1960’ların Amerika’sının Vietnam ile geçirdiği, tüm dünyanın hala üzüntüyle andığı o soğuk savaş dönemlerinin Budist tapınaklarını ve rahipleri nasıl etkilediğine bir kanıt mahiyetinde, New York Times bu haberi […]

Sonrası Allen Ginsberg, Vietnam budist tapınağında (1963) Gaia Dergi

118 yıl önce bulunan 2000 yıllık bilgisayar: Antikythera Düzeneği

Ozan Kemal Çullu — Mon, 06 Aug 2018 12:57:35 +0000

1900 yılının Nisan ayında bir grup Yunan sünger dalgıcı Antikytera adası yakında dalış yaptılar. Bu dalgıç gurubunun üyelerinden, Elias Stadiatos Yunanistan‘da Antikythera adlı küçük bir adanın yakınlarında, eski çağlardan kalma bir batık keşfetti. Bu yaklaşık MÖ 87 yılında batmış bir yük gemisiydi. Denizin dibinde, batığın çevresine saçılmış heykeller, süngerciyi çok etkilemişti. Geminin taşıdığı yükler arasında, mücevherler, […]

Sonrası 118 yıl önce bulunan 2000 yıllık bilgisayar: Antikythera Düzeneği Gaia Dergi

Afroamerikan yazar, şair ve şarkıcı Maya Angelou hakkında bilinmeyen 5 şey

Ezgi Kaplan — Sat, 28 Jul 2018 12:30:44 +0000

Doğum günü hem yakın hem iş arkadaşı olan ABD’li insan hakları savunucusu Dr. Martin Luther King’in suikasta kurban gittiği gün olduğunu biliyor muydunuz? Yaşasaydı 4 Nisan’da 90 yaşında olacak Maya Angelou, hala Amerika’nın en etkileyici yazar, sanatçı ve kültürel sembollerinden biri. Ufuk açan yaş hikayeleri ile başlayan birkaç otobiyografik çalışmadan oluşan dizisi Kafesteki Kuşun Neden […]

Sonrası Afroamerikan yazar, şair ve şarkıcı Maya Angelou hakkında bilinmeyen 5 şey Gaia Dergi

Spinalonga – Yalnızlar adası

Ozan Kemal Çullu — Tue, 24 Jul 2018 15:15:11 +0000

Helen Cumhuriyetinin (Yunanistan) en büyük adası Girit’e bağlı olan bu küçük ada, Spinalonga, çok az insanın bildiği hüzünlü bir geçmişe sahip. 1715’e kadar Venedik yani Latin kültürüne ait olan Spinalonga adası 1715 tarihi itibarıyla Osmanlı eline geçmiştir. Tam 25 yıl süren Girit adası kuşatması ile Girit adasına hakim olan Türkler adanın tümüne hemen hakim olamamıştır. […]

Sonrası Spinalonga – Yalnızlar adası Gaia Dergi

Sınır tanımaz bir mücadeleci: Kitty Marion

Zozan Çetin — Tue, 10 Jul 2018 07:52:50 +0000

Süfrajet kelimesi, her ne kadar oy hakkı mücadelesini açıklayan bir sözcük olsa da Süfrajetler, kadınların dışlandığı her alanda var olma mücadelesi vermiş, ataerki tarafından çalınan haklarının peşinden koşmuştur. Oyuncu, kadın hakları savunma mücadelesinde radikal olmaktan çekinmeyen ve durmadan mücadele eden Kitty Marion, 1871’de Almanya’da doğdu. Annesi, bebekken öldü ve sürekli şiddet uygulayan bir babayla baş […]

Sonrası Sınır tanımaz bir mücadeleci: Kitty Marion Gaia Dergi

Üzerinde dünyanın en eski dövmesi bulunan Mısırlı mumya 100 yıldır İngiliz Müzesi’nde

Ece Uyumaz — Mon, 02 Jul 2018 11:05:33 +0000

5,200 yıllık Antik Mısırlı’nın kolunu kaplayan hayvan resimleri, yeni kızılötesi muayenesinden sonra keşfedildi. Bilim insanları dünyanın bilinen en eski dövmesini keşfettiler. Dövme İngiliz Müzesi’nde geçtiğimiz 100 yıldır kamuya açık sergilenen çok eski bir Mısırlı mumyanın üzerinde saklıydı. Daha önce bütün o akademisyenler ve müze ziyaretçileri mumyanın sağ kolunda solgun, koyu renkli lekeler görebiliyordu. Ancak son […]

Sonrası Üzerinde dünyanın en eski dövmesi bulunan Mısırlı mumya 100 yıldır İngiliz Müzesi’nde Gaia Dergi

Katalan Bölüğü: Unutulan paralı askerler

Ozan Kemal Çullu — Wed, 23 May 2018 08:35:16 +0000

1874 yılında Atina Akropolü üzerinde bulunan Helenistik dönem sonrası inşa edilen tüm yapılar yıkıldı. Bunlardan en ünlüsü ise Atina Dukalığı zamanında yapılmış olan “Frenk Kulesi”dir. 4. Haçlı seferleri sırasında Kudüs’e doğru giderken Balkanların büyük bir kısmını işgal etmiş ve orada “Latin İmparatorluğu” kurmuştur. Bu devlet Katoliklerden oluşuyordu. Büyük bir kısmı Frenk, Katalan, Venediklilerden yani günümüz […]

Sonrası Katalan Bölüğü: Unutulan paralı askerler Gaia Dergi

“Hepiniz Sussanız İyi Edersiniz!” Sylvia Rivera’nın tarihe kazınan konuşması

Diren Demir — Wed, 02 May 2018 11:04:06 +0000

Stonewall’dan önce bile eşcinsel kurtuluşu için herkesten çok emek harcayarak öne çıkan iki aktivist Marsha P. Johnson ve Sylvia Rivera, isimlerini, emeklerini ve direnişlerini tüm zorluklara rağmen LGBT tarihinin en önemli köşesinde ölümlerinden sonra bile var etmiştir; haklarında bir çok yazılı, görsel eser yapılmış, belgeseller çekilmiştir. Bunlardan birisi de “Pay it no mind: Marsha P. […]

Sonrası “Hepiniz Sussanız İyi Edersiniz!” Sylvia Rivera’nın tarihe kazınan konuşması Gaia Dergi

Orpheus’dan Antik Aryalar

Diren Demir — Mon, 30 Apr 2018 08:09:58 +0000

Orpheus Trakya doğumlu bir halk ozanıdır. Yunan kültüründe MÖ. 4. yüzyılda, ardında Orpheusçuluk inanışını bırakabilecek kadar kendine yer edinerek kültüre kazınmış olan bu kahraman, müziğin ve sanatın tanrısı Apollon ile Apollon’un Musa’larından en güzel ilham perisi olan Kalliope’nin oğlu olarak anılır. Apollon tarafından ona hediye edilmiş altın liri ile tüm canlıları büyüleyebilir. Aynı altın lir […]

Sonrası Orpheus’dan Antik Aryalar Gaia Dergi

Nazar boncuğunun tuhaf gücü

Elif Hamed — Sat, 28 Apr 2018 10:46:22 +0000

Konu şu dünyanın gizli saklı kötü niyetli güçlerinden korunmaksa eğer, muhtemelen nazar boncuğundan daha fazla geçerliliği kabul edilmiş ve şöhretli bir muska yoktur. Her yerde hazır ve nazır, kobalt mavisi gözün çarpıcı görünümü sadece İstanbul pazarlarında değil, uçakların raflarından tutun da karikatür kitaplarına değin her yere yayılmış durumda. Son on yılda, nazar gözü şekli en […]

Sonrası Nazar boncuğunun tuhaf gücü Gaia Dergi

Düşüncelerinin ve kaleminin peşinde bir yazar: Emine Semiye

Zozan Çetin — Wed, 11 Apr 2018 09:11:21 +0000

“Ey muhterem hemşirelerim! Çünkü kadınlar erkeklerden keskin olan zekâları sayesinde iyi okurlarsa çok öğrenecekler. […]. Sonra erkeklerin başlarına indirmek istedikleri maddi ve manevi darbelere artık boyun eğmeyecekler” Kadın olmak, ataerkil dünyanın her çağında zor. Engellerle karşılaşmanın kaçınılmaz olduğu bu sistem, bazı coğrafyalarda aristokrat kadının da yaptıklarını sınırlandırdı. Öyle ki ekonomik açıdan özgür görünen zengin Osmanlı […]

Sonrası Düşüncelerinin ve kaleminin peşinde bir yazar: Emine Semiye Gaia Dergi

Türkiye siyasetinde sıradışı bir figür: Mehmet Ali Aybar

Mete Gürkan — Fri, 06 Apr 2018 08:30:07 +0000

60’lı yıllarda Türkiye soluna ve de siyasetine damga vuran partilerden Türkiye İşçi Partisi (TİP) küllerinden doğuyor. Geçtiğimiz hafta düzenlenen toplantılarla bu partiyi tekrar hayata geçirme faaliyetleri resmen başlamış oldu. Bu vesileyle biz de sizlere Türkiye siyaseti için sıradışı bir figür olan bir dönem TİP’in genel başkanlığını yürütmüş olan Mehmet Ali Aybar’ı anlatmak istedik. Türkiye adeta […]

Sonrası Türkiye siyasetinde sıradışı bir figür: Mehmet Ali Aybar Gaia Dergi

Antik Britanya’nın Anadolu kökenli akrabaları

Arda Keskinkılıç — Thu, 22 Feb 2018 15:00:56 +0000

Son günlerde Britanya’da yürütülen antik çalışmalar gösteriyor ki; Antik İngiliz nüfusu yaklaşık 4500 yıl önce neredeyse tamamen Beaker Göçü adını verdikleri, yeni gelenler tarafından oluşturuldu. Bulgular, modern Britanyalıların atalarının tarihte sadece küçük bir yere sahip olduğu ve özellikle Stonehenge’i inşa eden insanların kültürlerinin dahi Beaker Göçü ile ucu Anadolu’ya kadar ulaşan kültür yapısının sonucu olduğuna […]

Sonrası Antik Britanya’nın Anadolu kökenli akrabaları Gaia Dergi

Saraydan alanlara süfrajet bir prenses: Sophia Duleep

Zozan Çetin — Fri, 02 Feb 2018 10:00:34 +0000

Hayatımda mümkünse her yerde alıntılayabileceğim iki kulağa küpe sözüm var. Biri Halide Edip’in bir konferanstaki şu konuşması: “Bugün bu saat, ben size böyle hitap ederken, siz beni dinlerken şüphesiz biz de tarih yapıyoruz, demektir. Bu tarihçeyi torunlarımız bir konferans dolduracak kadar uzun ve iftiharla yaptıkları zaman, elbet bizim aciz fakat hüsn-i niyet ve samimiyetle dolu […]

Sonrası Saraydan alanlara süfrajet bir prenses: Sophia Duleep Gaia Dergi

Bir Freud analizi: Leonardo da Vinci’nin bitmemiş eserleri

Serkan Hızlı — Sun, 28 Jan 2018 06:00:23 +0000

“Leonardo huşuyla doğrulup yatakta oturdu, ona içindeki huzursuzluğu tüm ayrıntılarıyla anlatarak sanatta üzerine düşeni yapmadığı için Tanrı ve insanlara karşı suç işlediğinden sızlandı.” Ünlü Uffizi Galerisinin mimarı, sanat tarihçiliği yazarlığının kurucusu Vasari’nin ölüm döşeğindeki Leonardo ile ilgili yazdıkları böyledir. Leonardo da Vinci, daha yaşarken ünü yayılan ve bugün bile eserlerine, dehasına hayranlık ve bilmecemsi bir […]

Sonrası Bir Freud analizi: Leonardo da Vinci’nin bitmemiş eserleri Gaia Dergi

18. yüzyıldan romantik bir gelenek: Lover’s Eye – “Sevgilinin Gözleri”

Serkan Hızlı — Tue, 23 Jan 2018 08:18:35 +0000

18. ve 19. yüzyıllarda özellikle Avrupa’da âşıklar birbirlerinin göz resimlerini kalplerine yakın bir yerde taşıyormuş. Buna verilen isim Lover’s Eye – Sevgilinin Gözleri. Bu gelenek özellikle dönemin zenginleri arasında çok yaygınlaşmış. Lover’s Eye- Sevgilinin Gözleri, 1000’e yakın örneği günümüze kadar ulaşmış durumdadır. Geleneğin nasıl başladığına gelince, başlangıcı 18. yüzyıla kadar gidiyor. Daha sonra Kral olacak IV. […]

Sonrası 18. yüzyıldan romantik bir gelenek: Lover’s Eye – “Sevgilinin Gözleri” Gaia Dergi

Kızılderili mitolojilerinde inceleme: Kadın karakteri

Fulya Karabacak — Tue, 16 Jan 2018 11:41:14 +0000

Kızılderililer dediğimizde aklımıza aynı kültürde yaşayan bireyler gelse de gruplar halinde yaşarlar. Bugün ulaşılabilen mitler Kızılderililer’in kimi kültürel özellikleri ve tutumları hakkında bilgi sahibi olmamız için aydınlatıcı eserlerdir. Birçok farklı kabilenin mitlerini aynı anda okuyoruz, Kızılderililer üzerine okuma yaptığımızda. Mitlerin farklı kabilelerin olabileceğini dolayısıyla farklı değerler üzerine kurgulanabilecekleri ihtimalini göz ardı etmeden okuduğumuzda bazen birebir […]

Sonrası Kızılderili mitolojilerinde inceleme: Kadın karakteri Gaia Dergi

Hitler’in hayatına yön veren resimler

Serkan Hızlı — Tue, 09 Jan 2018 03:30:07 +0000

Hitler görünüşünü gerçekten bir resme göre mi düzenledi? Tarihçi Robert Waite der ki; “Hitler saçını, bıyığını bu resimden etkilenerek düzenlemiştir.” Waite’nin bahsettiği resim The Wild Chase – Vahşi Takip, Sembolist Ressam Franz von Stuck’ın 1889 tarihli resmi: Ressam Franz von Stuck, Adolf Hitler’in en favori ressamlarından biridir. Vahşi Takip adlı resimde Germen Mitolojinde Tanrıların Tanrısı […]

Sonrası Hitler’in hayatına yön veren resimler Gaia Dergi

Günümüzde hangi ülke Orwell’ınki gibi otoriter?

Ceyhun Dönmez — Mon, 18 Dec 2017 05:19:16 +0000

İngiliz yazar Eric Arthur Blaire -George Orwell takma ismiyle- her yerde ve her daim gözetimde olan hükümetiyle, medyanın katı devlet kontrolüyle ve hükümetin halkı küçümseyerek istismar ettiği Okyanusya’daki hayatı anlatan distopik hikâyesi 1984’ü yazalı nerdeyse 70 yıl oldu. Kitapta, devlet bağımsızlık düşüncesi ve düşünce suçu hakkında kavuşturmalar yapmaktadır. Devlet “düşünce suçu” ve bağımsız düşünce hakkında […]

Sonrası Günümüzde hangi ülke Orwell’ınki gibi otoriter? Gaia Dergi

Devrimci Marx ve 21. yüzyılda iktidar mücadelesi

Rojda Bakan — Thu, 07 Dec 2017 04:00:00 +0000

Kapitalizm kaçınılmaz olarak toplumda yıkıcı sonuçlara yol açmaya devam ediyor. Her ne kadar umudu yaymaktan yana olsak da gelecek hakkındaki umutsuzluk ve korku emperyalist politikalar aracılığıyla yayılmakta. Tam da böyle bir dönemden geçerken, 2012 yılında Erkin Özalp‘in kaleminden Teorisyeniniz Devrimciydi Yordam Kitap tarafından yayınlandı. Kapitalizmin yol açtığı sorunlara ve bu sorunların kalıcı çözümlerine dair tartışmanın […]

Sonrası Devrimci Marx ve 21. yüzyılda iktidar mücadelesi Gaia Dergi

Afroamerikan Sivil Haklar Hareketi’nin Annesi: Rosa Parks

Yağmur Vatangül — Tue, 28 Nov 2017 02:00:10 +0000

“Değişim ancak insanlar özgürlüklerini kazanmak için harekete geçmek istediklerinde ve bu yolda ilerlediklerinde gerçekleşir. Fakat değişim hiçbir zaman tek başına yeterli değildir, peşinden devamının gelmesi gerekir.” Bu sözlerin sahibi Rosa Parks, Martin Luther King Jr ile birlikte Afroamerikan Sivil Haklar Hareketi‘nin en önemli liderlerinden biridir. Boykot Öncesi Rosa Louise McCauley, 4 Şubat 1913’te Tuskegee, Ala’da öğretmen […]

Sonrası Afroamerikan Sivil Haklar Hareketi’nin Annesi: Rosa Parks Gaia Dergi

Lilith efsanesi

Seval Serindağ — Sat, 18 Nov 2017 04:49:21 +0000

Yakın geçmişe kadar ağırlıklı olarak dişil enerjiden beslenen bizler, eril enerjiden de beslenmeyi öğreniyorken, aklıma birden Lilith geldi… İsmi pek bilinmeyen, bilinse de pek hayra yorulmayan, önce güzeller güzeli diye anılan, sonraları ifrit olan Lilith… Çoğumuza yaratılışın, insanlığın doğuşunun Adem ve Havva ile başladığı öğretildi. Adem’in kaburga kemiğinden yaratılan Havva’yı hep bildik ama Adem’in ilk eşi Lilith’ten pek […]

Sonrası Lilith efsanesi Gaia Dergi

Constance ve Wilde’ın kıyafet reformuna katkıları

Eren Atmaca — Wed, 15 Nov 2017 08:01:19 +0000

Takvimler 1884’ü gösterirken Oscar Wilde çoktan Londra cemiyetinin önemli figürlerinden biri olmuştu. Viktorya aydınlarının arasında yer edinmesini sağlayan oyunları daha yayınlanmamışsa da kendisini sanatsever, sosyetik, okutman olarak, kıyafetleri de içeren her türlü estetik şey üzerine fikir belirterek tanıtmayı başarmıştı. 1884’ün başlarında, birkaç sene önce İrlanda’da tanıştığı Constance Lloyd ile nişanlandığını açıkladı. Gazeteler bu haberle çalkanlandı […]

Sonrası Constance ve Wilde’ın kıyafet reformuna katkıları Gaia Dergi

Gılgamış Destanı Üstüne*

Birkan Bayındır — Mon, 06 Nov 2017 04:00:46 +0000

Mezopotamya yazılı edebiyatın ilk eserlerinden sayılan Gılgamış, insanın varoluşsal kaygılarından “ölüm” kaygısının Gılgamış’ı sürüklediği yolculuğun efsanesidir. Bundan beş bin yıl önce doğduğu varsayılan destan, Mezopotamya ekininin ayrılmaz bir parçasıdır. Dönemin güçlü ve büyük medeniyeti Sümerlere ait olan destan, Akadça olarak taş tabletlere yazılmıştır. On iki tablet olarak yazılmış bu eserin birçok dizesinin kayıp ve okunamaz […]

Sonrası Gılgamış Destanı Üstüne* Gaia Dergi

Ölen yüreklerimiz oldu: 10 Ekim 2015

Nur Çakmak — Tue, 10 Oct 2017 13:25:58 +0000

“20 Eylül 2011 Ankara; 3 canımız, 20 Ağustos 2012 Gaziantep; 10 canımız 11 Mayıs 2013 Hatay; 52 canımız, 5 Haziran 2015 Diyarbakır; 5 canımız, 20 Temmuz 2015 Suruç; 34 canımız, 8 Eylül 2015 Iğdır; 13 canımız, 10 Ekim 2015 Ankara; 109 canımız 12 Ocak 2016 Sultanahmet Meydanı; 11 canımız, 17 Şubat 2016 Ankara;28 canımız, 19 […]

Sonrası Ölen yüreklerimiz oldu: 10 Ekim 2015 Gaia Dergi

Eski uygarlıklarda müzik ve dans: Hititler ve komşuları 1

Behiye Erinç Taş — Sat, 23 Sep 2017 06:47:43 +0000

(Ortalama M.Ö. 2500-1178 ) Anadolu’da etnik olarak tamamen farklı dört ayrı kavim, yani Hititler, Hurriler, Hattiler ve Luviler vardı. Bu kavimler birbirlerini başta müzik, kültür olarak epey konuda etkiledi. Haydi hepsine biraz bakalım: Hititler Anadolu’ya göç etmeden önce, o topraklarda Hattiler vardı. (M.Ö. 2500-2000 /1700) Bilinen en eski Anadolu kavmi olan Hattiler, müzikten ve eğlenceli […]

Sonrası Eski uygarlıklarda müzik ve dans: Hititler ve komşuları 1 Gaia Dergi

Ünlü Viking savaşçısı aslında bir kadındı

Güzin Molo — Mon, 18 Sep 2017 04:07:29 +0000

DNA testleri, oldukça değerli bir silah takımıyla birlikte Birka mezarlığında bulunan kemiklerin bir kadına ait olduğunu ortaya çıkardı. Bin yıl önce, günümüzde İsveç’in güneydoğusu olan bu yere, zengin bir Viking savaşçısı, kılıçlar, ok uçları ve kendisi için kurban edilmiş atlarla birlikte bir mezara gömüldü. Bulunanlar, Viking savaşçısının erkek olduğu fikrini öne sürüyordu ya da en […]

Sonrası Ünlü Viking savaşçısı aslında bir kadındı Gaia Dergi

Eski çağlarda bayramlar-tanrıların gözüne girmek o kadar kolay mı? Hititlerde bayram kutlamaları-1

Behiye Erinç Taş — Thu, 14 Sep 2017 10:24:11 +0000

Eylül geldi, yeni çalışma dönemi başlamadan deyim yerindeyse son kez uzun bir bayram tatili geçirildi. Hayvanlar birçoğumuz için içimiz yana yana kurban edildi, Tanrı’ya kurban gittiler. Bu düşüncenin temellerine biraz daha inmek istedim. Bakalım bu kadar insan merkezci alışkanlıklar, inanışlar nasıldı, kısaca eski dönemde bayramlar nasıl kutlanıyordu? Bayramlar kabaca söylemek gerekirse (elbette bu kadar basit […]

Sonrası Eski çağlarda bayramlar-tanrıların gözüne girmek o kadar kolay mı? Hititlerde bayram kutlamaları-1 Gaia Dergi

1936 yılında Türkiye’nin ilk interrail rehberini hazırlayan ince ruhlu baba, aydın iş adamı: Hüseyin Hilmi Orak

B. Zernişan Bozkurt — Mon, 11 Sep 2017 14:47:02 +0000

Yıl 1936, dokuz ve onbir yaşlarında iki kız çocuğu, yanlarına yedi yaşındaki küçük kardeşleri de emanet edilerek, ceplerine bir miktar para ve babaları tarafından hazırlanmış bir defter konup ailesi tarafından Ankara Gar’ından bir yurt gezisine uğurlanıyor. Bir başka anlatımla, 1936 yılında, 7-11 yaşlarındaki 3 çocuk tek başına, karne hediyesi olarak, babaları tarafından en ince ayrıntısına […]

Sonrası 1936 yılında Türkiye’nin ilk interrail rehberini hazırlayan ince ruhlu baba, aydın iş adamı: Hüseyin Hilmi Orak Gaia Dergi

Irena Sendler’ın inanılmaz hikâyesi: Life in a Jar

Pelin Güloğlu — Mon, 28 Aug 2017 07:26:02 +0000

Irena Sendler, Yahudi katliamı sırasında 2500 çocuğu kurtardı, ayakları ve bacakları kırıldı fakat o, hiçbir zaman vazgeçmedi. Irena Sendler, Yahudi katliamı sırasında yaklaşık 2500 Yahudi çocuğun hayatını tek başına kurtaran Polonyalı bir kadındı. Aslında Yahudi değildi. 1939’da Varşova Gettosu’nda* olan bitenden dolayı rahatsız oldu ve bu nedenden ötürü her gün gettoya girmek için bir yol […]

Sonrası Irena Sendler’ın inanılmaz hikâyesi: Life in a Jar Gaia Dergi

Savaşsız bir hayat mümkün: Çatalhöyük insanları 4 bin yıl boyunca savaşsız yaşadı

Gaia Dergi — Mon, 14 Aug 2017 11:48:18 +0000

İngiltereli arkeolog Prof. Dr. Ian Hodder, Dünya Miras Listesi’ndeki yer alan Konya’nın Çumra ilçesindeki Çatalhöyük’te insanlarının, yapılan araştırmalar ve kazılar sonucunda, 4000 yıl boyunca şiddet ve savaş olmadan yaşadığını söyledi. İngiltereli Arkeolog James Mellaart ve ekibi tarafından 1960’lı yıllarda keşfedilen Çatalhöyük’te, 1993 yılında Stanford Üniversitesinden İngiltereli Arkeolog Prof. Dr. Ian Hodder başkanlığında kazılara yeniden başlandı. […]

Sonrası Savaşsız bir hayat mümkün: Çatalhöyük insanları 4 bin yıl boyunca savaşsız yaşadı Gaia Dergi

Eski Paris’in kayıp sokakları

Gaia Dergi — Sat, 10 Jun 2017 05:52:55 +0000

20. yüzyılın en önemli fotoğrafçılarından Eugène Atget’in (1857-1927) fotoğrafçı olmaya karar vermesindeki en önemli neden aslında bir ressam olarak yeterince başarılı olamamasıydı. 1898 yılından itibaren kendini Paris’in eski caddelerini görüntülemeye adayan Atget, günümüzde de Paris’le özdeşleşmiş en etkili fotoğrafçılardan biri olarak biliniyor. Mashable’da yer alan habere göre kendisini bir tür belgesel kaydedicisi olarak gören Atget, […]

Sonrası Eski Paris’in kayıp sokakları Gaia Dergi

Hasankeyf savunucularından dayanışma çağrısı: Zeynel Bey türbesi için çağrımızdır!

Gaia Dergi — Sun, 23 Apr 2017 09:33:02 +0000

Türkiye Cumhuriyeti Devleti yetkilileri çelişkili ifadeler kullansa da Ilısu Baraj projesinin tamamlanmasına kısa bir süre kaldı. Ilısu Barajı inşaat olarak bitme aşamasına gelinmiş durumundadır. Barajın inşaatının tamamlaması için çalışmalar devam ederken proje kapsamında taşınması planlanan 8 kültürel varlık için de çalışmalar devam etmektedir. 2015 yılının Temmuz ayında Ilısu Barajı ve HES Projesi Kültürel Varlıkları Koruma […]

Sonrası Hasankeyf savunucularından dayanışma çağrısı: Zeynel Bey türbesi için çağrımızdır! Gaia Dergi

Bir İngiliz geleneği olarak beş çayı

Buket Usta — Tue, 04 Apr 2017 09:58:25 +0000

“Kahve istemem, teşekkürler; ben asla kahve içmem. Mümkünse çay alayım“  Bu söz dönemin İngiliz sofistike hanımlarına ait. Geçmişte olduğu gibi bugün de kahve tutkunluğu ya da çay tiryakiliği pek çoğumuzda var. Kimimiz çayı daha çok seviyor, kimimiz ise kahve olmadan asla diyoruz. O zaman biraz geçmiş dönemlere yolculuğa çıkalım 18. yüzyıl İngiltere’sinde çay neden bir […]

Sonrası Bir İngiliz geleneği olarak beş çayı Gaia Dergi

Uruk Şehri ve asgari ücretin tarihi

Konuk Yazar — Tue, 28 Mar 2017 10:11:58 +0000

Sümer medeniyetinin en önemli şehirlerinden biri olan Uruk, Tevrat’ta Erech, günümüzde Warka olarak bilinmektedir. Sümer Krallarından Enmerkar tarafından kurulmuş ve en gelişmiş dönemi Gılgamış döneminde olmuştur. Şehirde tapınaklar yükselmiş, surlar inşa edilmiş ve ticaret artmıştır. Özelikle çanak çömlek üretiminde seri üretime geçilmiştir. Alman arkeologların yaptıkları kazılar, kentin büyük bölümünün anıtsal boyutlardaki tapınak ve resmi yapılardan meydana […]

Sonrası Uruk Şehri ve asgari ücretin tarihi Gaia Dergi

Eski İstanbul’da bir meczup: Pazarola Hasan Bey

Arda Keskinkılıç — Sun, 26 Mar 2017 09:11:23 +0000

Tarih kitaplarını ve kaynakları karıştırdığımızda Eski İstanbul sokaklarının kediler ve köpekler ile meşhur olduğu kadar neredeyse her sokağında kendine has delisinin, meczubunun olduğunu bilmekteyiz. Delilik; ermişliğin ve bilgeliğin bir türevi, bir hali sayıldığı için bu insanlar asla yargılanmaz ve toplum tarafından da dışlanmazlardı. Eski İstanbul halkı delilerine olağan davranır ve hiçbir şekilde zarar görmelerine müsaade […]

Sonrası Eski İstanbul’da bir meczup: Pazarola Hasan Bey Gaia Dergi

Kahire’de bulunan 3 bin yıllık heykelin ünlü Firavun II Ramses’e değil başka bir Mısırlı yöneticiye ait olduğu ortaya çıktı

Nazlınur Karaağaçlı — Wed, 22 Mar 2017 14:20:53 +0000

Kahire’nin arka sokakları, 3 bin yıldır Mısır tarihinin en önemli parçalarından birini barındırıyor. Alman ve Mısırlı arkeologlardan oluşan bir grup 9 Mart’ta hem gerçek hem de mecazi anlamda devasa bir buluş yaptılar. Efsanevi Firavun II. Ramses‘in tasviri olduğu düşünülen 3000 yaşındaki koca heykelin parçaları Kahire’deki Matariya isimli gecekondu mahallesinde gömülü halde bulunmuştu. Fakat bulunan ve II. Ramses’e […]

Sonrası Kahire’de bulunan 3 bin yıllık heykelin ünlü Firavun II Ramses’e değil başka bir Mısırlı yöneticiye ait olduğu ortaya çıktı Gaia Dergi

Bağımlılıkları veya mental sorunları olan 8 dahi

Ezgi Kaplan — Tue, 28 Feb 2017 11:00:03 +0000

Yaratıcılık ve zihinsel hastalıklar arasındaki ilişki, uzun zamandır biliniyor. Aslında tarih boyunca en iyi yapıtlar, belirli zihinsel hastalıklardan muzdarip kişiler tarafından ortaya konulmuştur. Aslında bu konuda sorulması gereken, “Tavuk mu yumurtadan çıkar, yumurta mı tavuktan?” sorusuna benzer bir soru daha vardır: Deha, yaratıcılık ve yetenek mi zihinsel hastalıktan kaynaklanır; zihinsel hastalık mı deha, yaratıcılık ve yetenekten kaynaklanır? Birazdan […]

Sonrası Bağımlılıkları veya mental sorunları olan 8 dahi Gaia Dergi

Kullanılmayan işletmeyi alıp 1920’lerin taşra bakkallarına dönüştüren baba

Mihri İlke Çeperli — Sat, 18 Feb 2017 15:04:01 +0000

İki tür insan vardır: Bir harabeye baktığında sadece bir harabe görenler ve o harabeyi 1920’lerin taşra bakkallarına çevirmek için müthiş bir fırsat olarak görenler. Arthur Austen’in babası ikinci tür insanlardan. Bay Austen, Philadelphia’nın kuzeyinde yer alan Bucks/Montgomery bölgesinde bulunan bir harabeyi alıp müzeye çevirdi. İç dizaynı ve eşyalarıyla 1920’lerin taşra bakkallarını andıran müzede, o döneme […]

Sonrası Kullanılmayan işletmeyi alıp 1920’lerin taşra bakkallarına dönüştüren baba Gaia Dergi

Kraliçe’nin kurduğu sahte köy yaşamı: Hameau de la Reine

İrem Dalioğlu — Tue, 14 Feb 2017 07:25:57 +0000

Marie Antoinette’in Versay’da kurduğu masalsı diğer yandan da sahte bir yaşamı barındıran köyü, şimdilerde birçok hayvanın evi… 7 Yıl Savaşları’nda müttefik olan Fransa ve Avusturya ilişkilerini sürdürmek amacıyla Avusturya İmparatoriçesi’nin kızı Marie Antoinette, 1770’te Fransa veliahtı Louis-Auguste ile evlendirildi. Fransa’ya Avusturya arşidüşesi olarak değil, Fransa döfnesi (veliahtı) olarak girdi; böylece Fransa halkı onu daha çok […]

Sonrası Kraliçe’nin kurduğu sahte köy yaşamı: Hameau de la Reine Gaia Dergi